1
Lịch sử và Địa lí
Bài 5:

Nhà nước Văn Lang, nhà nước Âu Lạc (Tiết 1)

1. Hoạt động mở đầu
- HS lên giới thiệu.
- HS khởi động giờ học bằng bài hát: Em yêu trường em
- GV: Năm 1954, trong lần về thăm Đền Hùng, Bác Hồ căn dặn các cán bộ,
chiến sĩ Đại đoàn Quân Tiên phong: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác
cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.
Câu nói của Bác không chỉ là lời nhắc nhở mà còn thể hiện lòng biết ơn đối
với các Vua Hùng đã có công dựng nên Nhà nước Văn Lang. Vậy sự ra đời của
Nhà nước Văn Lang, Nhà nước Âu Lạc như thế nào? Cô và các em sẽ cùng tìm
hiểu qua bài học hôm nay: Bài 5: Nhà nước Văn Lang, Nhà nước Âu Lạc (Tiết
1)
2. Hoạt động hình thành kiến thức mới
2.1. Sự ra đời của nhà nước Văn Lang
- GV yêu cầu HS đọc thông tin mục a kết hợp quan sát hình 1 (SGK tr 25,
26) và trả lời các câu hỏi theo nhóm 2 vào Phiếu bài tập:
Câu hỏi

Câu trả lời

1. Nhà nước Văn Lang ra đời vào Khoảng thế kỷ VII trước công nguyên.
khoảng thời gian nào?
2. Nhà nước Văn Lang được hình thành ở lưu vực các dòng sông thuộc Bắc Bộ và
ở khu vực nào?
Bắc Trung Bộ Việt Nam ngày nay.
3. Sự ra đời của nhà nước Văn Lang Truyền thuyết Con rồng cháu tiên và bằng
được phản ánh thông qua truyền thuyết chứng khảo cổ học thuộc nền văn hoá
và bằng chứng khảo cổ học nào?
Đông Sơn như: lưỡi cày, rìu, đồ gốm, trống
đồng,...
4. Nhà nước Văn Lang được chia thành 15 bộ.
bao nhiêu bộ?
5. Đứng đầu nhà nước Văn Lang là ai?

Hùng Vương

6. Kinh đô nước Văn Lang đặt ở đâu?

Phong Châu (Phú Thọ)

- Các nhóm thảo luận trên phiếu BT. 1 nhóm sẽ thảo luận và 1 bạn đánh máy
kết quả thảo luận của nhóm.
- Nhóm làm bài trên máy tính sẽ báo cáo kết quả thảo luận của nhóm. Các
nhóm khác nhận xét, bổ sung.

2

- GV kết luận: Nhà nước Văn Lang ra đời khoảng thế kỉ VII TCN
- GV giải thích cụm từ Trước công nguyên: Đây là Công nguyên, từ Công
nguyên sang bên trái là TCN; từ Công nguyên sang bên phải gọi là sau CN. Như
vậy thế kỉ càng bé thì càng gần Công nguyên. Như vậy, chúng ta đang ở năm 2025
là thuộc thế kỷ 21. Mà Nhà nước Văn Lang ra đời, lại vào khoảng thế kì VII TCN
là khoảng 700 năm về trước nữa. Như vậy là rất lâu so với thời điểm chúng ta đang
sống là gần 3.000 năm.
ở lưu vực các dòng sông thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay. Sự ra
đời của Nhà nước Văn Lang gắn liền với truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên và
bằng chứng khảo cổ học như lười cày, rìu, đồ gốm, trống đồng,...
Nhà nước Văn Lang được chia thành 15 bộ, đứng đầu là Hùng Vương,
tương truyền trải qua 18 đời vua theo hình thức “cha truyền con nối”. Kinh đô đặt
ở Phong Châu (Phú Thọ) nay là phường Phong Châu, tỉnh Phú Thọ.
- Mời các em quan sát hình 1, hình ảnh rìu đồng và trống đồng thuộc
nền văn hoá Đông Sơn.
- Cô mời cả lớp xem video sau:
https://www.youtube.com/watch?v=s4D8W1Rajns
+ Vi deo các em vừa xem nói về điều gì? (nói về sự ra đời của nhà nước
Văn Lang và truyền thuyết Con rồng cháu tiên)
+ Các em có biết, hàng năm cả nước được nghỉ ngày nào để giỗ tổ Hùng
Vương, để tưởng nhớ các Vua Hùng không? (10/3 âm lịch)
+ Có bạn nào biết câu ca dao nào nói về ngày giỗ Tổ không?
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba.
GV: Câu ca dao không chỉ là một lời nhắc nhở về việc nhớ đến tổ tiên mà
còn là một biểu tượng của sự đoàn kết dân tộc. Ngày Giỗ Tổ là dịp để mọi người
dân, dù đang ở đâu, cũng đều hướng về Đền Hùng để cùng nhau tưởng nhớ các
Vua Hùng. Sự đoàn kết này không phân biệt vùng miền hay địa lý, mà tất cả đều
chung một lòng hướng về tổ tiên, hướng về cội nguồn (GV cho hiện 1 số hình ảnh
nhân dân về dự Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương)
+ Vậy nếu có dịp đến thăm Đền Hùng chúng ta cần phải làm gì? (Cần
giữ trật tự để thể hiện sự thành kính, không vứt rác bừa bãi, giữ gìn vệ sinh nơi
công cộng, …)
Chuyển ý: Cô và các em vừa tìm hiểu về sự ra đời của nhà nước Văn Lang.
Vậy nhà nước Âu lạc ra đời như thế nào? Chúng ta cùng chuyển tiếp sang phần 2.
Sự ra đời của Nhà nước Âu Lac.

3

2.2. Sự ra đời của nhà nước Âu Lạc
- 1 HS đọc thông tin mục b, kết hợp quan sát hình 2, 3 SGK và trả lời các
câu hỏi theo nhóm đôi theo nội dung 3 câu hỏi:
1. Nước Âu Lạc ra đời vào khoảng thời gian nào?
2. Đứng đầu nhà nước Âu Lạc là ai?
3. Kinh đô của nước Âu Lạc đặt ở đâu?
- HS báo bài dưới hình thức tiếp sức:
PHIẾU BÀI TẬP
Nước Âu Lạc ra đời vào thời gian nào?

Năm 208 TCN

Ai là người đứng đầu nhà nước Âu Lạc?

An Dương Vương

Kinh đô của nước Âu Lạc được đặt ở đâu?

Cổ Loa, xã Đông Anh, TPHN

- HS nhận xét các đội chơi. GV nhận xét, tuyên dương.
- GV nhận xét, tuyên dương và giới thiệu hình 2 và 3 SGK trang 26.
- Cô mời các em cùng quan sát lên đây:
+ Đây là hình ảnh: Lẫy nỏ và mũi tên đồng được tìm thấy ở Cổ Loa, xã Đông
Anh (Hình 2)
+ Còn đây là hình ảnh Đền thờ An Dương Vương ở Cổ Loa, Xã Đông
Anh (Hình 3)
xem:

Việc xây thành Cổ Loa của An Dương Vương như thế nào, cô mời cả lớp cùng
- GV chiếu cho HS Truyên thuyết An Dương Vương xây thành:

https://youtu.be/0rOzCUaBccU?si=onwJVqdxOFPgVNW4
3. Hoạt động vận dụng, trải nghiệm
- HS trả lời 1 số câu hỏi liên quan đến nội dung bài:
Câu 1: Nhà nước Văn Lang ra đời vào khoảng thời gian nào? (Khoảng thế
kỳ VII TCN)
Câu 2: Nhà nước Âu Lạc đóng đô ở đâu? (xã Đông anh, TP.HN)
Câu 3: Đứng đầu Nhà nước Văn Lang là ai? (Hùng Vương)
* Nhận xét, dặn dò
- Nhận xét sau tiết dạy - Dặn dò HS về nhà xem lại bài và chuẩn bị bài sau.

4

PHIẾU BÀI TẬP
Câu hỏi

Câu trả lời

1. Nhà nước Văn Lang ra đời vào
khoảng thời gian nào?

…………………………………………….

2. Nhà nước Văn Lang được hình thành
ở khu vực nào?

…………………………………………….

3. Sự ra đời của nhà nước Văn Lang
được phản ánh thông qua truyền thuyết
và bằng chứng khảo cổ học nào?

…………………………………………….

…………………………………………….
…………………………………………….
…………………………………………….
…………………………………………….
…………………………………………….

4. Nhà nước Văn Lang được chia thành
bao nhiêu bộ?

…………………………………………….

5. Đứng đầu nhà nước Văn Lang là ai?

…………………………………………….

…………………………………………….
…………………………………………….

6. Kinh đô nước Văn Lang đặt ở đâu?

…………………………………………….
…………………………………………….

PHIẾU BÀI TẬP
Câu hỏi

Câu trả lời

1. Nhà nước Văn Lang ra đời vào
khoảng thời gian nào?

…………………………………………….

2. Nhà nước Văn Lang được hình thành
ở khu vực nào?

…………………………………………….

3. Sự ra đời của nhà nước Văn Lang
được phản ánh thông qua truyền thuyết
và bằng chứng khảo cổ học nào?

…………………………………………….

…………………………………………….
…………………………………………….
…………………………………………….
…………………………………………….
…………………………………………….

4. Nhà nước Văn Lang được chia thành
bao nhiêu bộ?

…………………………………………….
…………………………………………….

5
5. Đứng đầu nhà nước Văn Lang là ai?

…………………………………………….
…………………………………………….

6. Kinh đô nước Văn Lang đặt ở đâu?

…………………………………………….
…………………………………………….

Lịch sử và Địa lí
Bài 5:

Nhà nước Văn Lang, nhà nước Âu Lạc (Tiết 1)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Trình bày được sự ra đời của nước Văn Lang, Âu Lạc thông qua tìm hiểu
một số truyền thuyết và bằng chứng khảo cổ học.
- Thông qua các hoạt động học tập mang tính cá nhân, tự lực làm những
nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.
- Phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và tìm cách giải quyết vấn đề.
- Biết trao đổi, góp ý cùng bạn trong hoạt động học tập.
- Biết ghi nhớ công ơn dựng nước của tổ tiên thông qua tìm hiểu cội nguồn
của dân tộc từ thời nước Văn Lang, Âu lạc.
- Có tinh thần chăm chỉ, ham học hỏi trong tìm hiểu về Lịch sử và Địa lí.
- Có ý thức trân trọng và giữ gìn, phát huy những di tích lịch sử, truyền thống,
phong tục, tập quán tốt đẹp có từ thời Văn lang, Âu Lạc.
II. ĐỒ DÙNG DẠY - HỌC
- Video sự ra đời của nhà nước Văn Lang (Ti vi)
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC CHỦ YẾU
1. Hoạt động mở đầu

6
- GV: Năm 1954, trong lần về thăm Đền Hùng, Bác Hồ căn dặn các cán bộ,
chiến sĩ Đại đoàn Quân Tiên phong: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác
cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Câu nói của Bác không chỉ là lời nhắc nhở
mà còn thể hiện lòng biết ơn đối với các Vua Hùng đã có công dụng nên Nhà nước
Văn Lang. Vậy sự ra đời của Nhà nước Văn Lang, Nhà nước Âu Lạc như thế nào?
cô và các bạn sẽ cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay: Bài 5: Nhà nước Văn Lang,
Nhà nước Âu Lạc (Tiết 1)
2. Hoạt động hình thành kiến thức mới
2.1. Sự ra đời của nhà nước Văn Lang
- GV yêu cầu HS đọc thông tin mục a kết hợp quan sát hình 1 (SGK tr 25,
26) và trả lời các câu hỏi theo nhóm 4:
+ Nhà nước Văn Lang ra đời vào khoảng thời gian nào?
+ Nhà nước Văn Lang được hình thành ở khu vực nào?
+ Sự ra đời của nhà nước Văn Lang được phản ánh thông qua truyền thuyết
và bằng chứng khảo cổ học nào?
+ Đứng đầu nhà nước Văn Lang là ai?
+ Kinh đô nước Văn Lang đặt ở đâu?
- GV mời đại diện 3, 4 nhóm HS trình bày kết quả thảo luận. Các nhóm khác
lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung.
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:
+ Nhà nước Văn Lang ra đời vào khoảng thế kỉ VII trước công nguyên.
+ Nhà nước Văn Lang được hình thành ở lưu vực các dòng sông thuộc Bắc
Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay.
+ Sự ra đời của nhà nước Văn Lang được phản ánh thông qua truyền thuyết
và bằng chứng khảo cổ học nào: Truyền thuyết con Rồng cháu Tiên và bằng chứng
khảo cổ học thuộc nền văn hóa Đông Sơn như: lưỡi cày, rìu, đồ gốm, trống đồng.
- GV nhận xét, tuyên dương và giới giới thiệu một số hiện vật thuộc văn hóa
Đông Sơn ở hình 1 SGK trang 26.
+ Rìu đồng là công cụ lao động, có hình lưỡi hài, gót vuông, trang trí hoa
văn phong phú như hình người, hình động vật.
+ Trống đồng Đông Sơn được phát hiện đầu tiên tại Đông Sơn (Thanh Hóa).
Trống đồng là nhạc cụ sử dụng trong các lễ hội, vừa là trống lệnh trong chiến đấu.
+ Đứng đầu nhà nước Văn Lang là Hùng Vương.
+ Kinh đô nước Văn Lang đặt ở Phong Châu (Phú Thọ).
- GV cho HS xem video sự ra đời của nhà nước Văn Lang qua truyền thuyết
con Rồng cháu Tiên: https://www.youtube.com/watch?v=s4D8W1Rajns

7
+ Vi deo nói về ai?
- GV kết luận: Nhà nước Văn Lang ra đời khoảng thế kỉ VII trước công
nguyên ở lưu vực các dòng sông thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay. Đứng
đầu nhà nước là Hùng Vương, kinh đô được đặt ở Phong Châu thuộc tỉnh Phú Thọ
ngày nay. Chính vì vậy, hàng năm cứ đến ngày 10/3 âm lịch hàng năm cả nước
được nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương. Mọi người từ khắp mọi nơi, trong và ngoài nước
về với đất Tổ để tưởng nhớ công ơn của các Vua Hùng.
+ Có bạn nào biết câu ca dao nào nói về ngày giỗ Tổ không?
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba.
Dù ai buôn bán trăm nghề
Nhớ ngày giỗ Tổ tháng Ba mùng mười.
GV: Câu ca dao không chỉ là một lời nhắc nhở về việc nhớ đến tổ tiên mà
còn là một biểu tượng của sự đoàn kết dân tộc. Ngày Giỗ Tổ là dịp để mọi người
dân, dù đang ở đâu, cũng đều hướng về Đền Hùng để cùng nhau tưởng nhớ các
Vua Hùng. Sự đoàn kết này không phân biệt vùng miền hay địa lý, mà tất cả đều
chung một lòng hướng về tổ tiên, hướng về cội nguồn.
2.2. Sự ra đời của nhà nước Âu Lạc
- GV yêu cầu HS đọc thông tin mục b, kết hợp quan sát hình 2, 3 SGK và trả
lời các câu hỏi theo nhóm đôi:
+ Nước Âu Lạc ra đời vào năm nào?
+ Đứng đầu nhà nước Âu Lạc là ai?
+ Kinh đô nước Âu Lạc đặt ở đâu?
- HS báo bài dưới dạng trò chơi: Ai là triệu phú
❓ Câu 1: Nước Âu Lạc ra đời vào thời gian nào?
A. Năm 700 TCN
B. Năm 208 TCN ✅
C. Năm 258 TCN
D. Năm 111 TCN
❓ Câu 2: Ai là người đứng đầu nhà nước Âu Lạc?
A. Hùng Vương
B. Triệu Đà
C. An Dương Vương ✅
D. Lạc Long Quân

8
❓ Câu 3: Kinh đô của nước Âu Lạc được đặt ở đâu?
A. Huế
B. Phong Châu
C. Hoa Lư
D. Dục Loa ✅
- Đại diện các nhóm trình bày - Các nhóm khác nhận xét, bổ sung:
+ Nước Âu lạc ra đời vào khoảng năm 208 trước công nguyên.
+ Đứng đầu nhà nước Âu Lạc là Thục Phán - lấy hiệu là An Dương Vương.
+ Kinh đô nước Âu Lạc đặt tại Cổ Loa, ngày nay thuộc xã Dục Loa, thành
phố HN.
- GV nhận xét, tuyên dương và giới thiệu hình 2 và 3 SGK trang 26.
+ Hình 2: Lẫy nỏ và mũi tên đồng được tìm thấy ở Dục Loa: Các mũi tên đồng
được cấu tạo gồm 3 bộ phận: đầu nhọn, trụ và chuôi cùng có mặt cắt ngang hình tam giác.
+ Hình 3: Đền thờ An Dương Vương còn gọi là đền Thượng nay thuộc xã
Dục Loa, thành phố HN.
3. Hoạt động vận dụng, trải nghiệm
+ Đất nước ta đã trải qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, là học
sinh các em cần phải làm gì để xây đựng đất nước ngày càng giàu đẹp?
- HS trả lời theo hiểu biết.
Ví dụ: Thực hiện tốt năm điều Bác Hồ dạy; Ghi nhớ công lao của các thế hệ đi
trước đã hi sinh để chúng ta được hưởng cuộc sống độc lập, tự do của hôm nay. Học tập
thật tốt để sau này xây dựng quê hương,...
- Sưu tầm một số di tích lịch sử liên quan đến thời Văn Lang, Âu Lạc trên
sách báo, internet, ...
* Nhận xét, dặn dò
- Nhận xét sau tiết dạy - Dặn dò HS về nhà xem lại bài và chuẩn bị bài sau.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
……………………………………………………………………………

9