SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

MỞ ĐẦU
I. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU CỦA SÁNG KIẾN:
Biến đổi khí hậu hiện nay là vấn đề mang tính toàn cầu, ảnh hưởng hầu
khắp các lĩnh vực kinh tế, an sinh xã hội của các nước trên thế giới và Việt
Nam cũng không ngoại lệ. Ở nước ta biến đổi khí hậu thể hiện rõ nhất ở sự
gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan và thiên tai, cả về số lượng lẫn
cường độ. Trời nắng nóng gắt kéo dài vào mùa hè kéo theo hạn hán dữ dội
trên diện rộng, trong những năm gần đây số lượng những cơn bão có cường
độ mạnh cũng xuất hiện nhiều hơn, nhiều cơn bão di chuyển bất thường,
phức tạp kèm theo mưa đá, lốc xoáy dữ dội. Ngoài ra, theo các chuyên gia
thời tiết thì cùng với sự nóng lên của bề mặt Trái Đất, nhiệt độ trung bình
của các khu vực trên bề mặt trái đất sẽ tăng 0,3 – 0,5 0C trong những năm
2010 và từ 1- 2 0C vào năm 2020.
Nguyên nhân của việc biến đổi khí hậu này phần lớn là do ô nhiễm môi
trường gây ra (khoảng 90%) . Và “ô nhiễm môi trường” đang là chủ đề nóng
trên các mặt báo chí và nhận được rất nhiều sự quan tâm của người dân.
Trong đó, đặc biệt là vấn đề ô nhiễm môi trường ở Việt Nam đã và đang
ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn. Thông qua các phương tiện truyền
thông, chúng ta có thể dễ dàng thấy được các hình ảnh, cũng như các bài báo
phản ánh về thực trạng môi trường hiện nay. Mặc dù các ban ngành, đoàn thể
ra sức kêu gọi bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn nước,... nhưng có vẻ là chưa
đủ để cải thiện tình trạng ô nhiễm ngày càng trở nên trầm trọng hơn.
Vì thế hiện nay việc bảo vệ môi trường giữ cho môi trường trong xanh
là một vấn đề cấp thiết cần được quan tâm, mỗi người dân cần phải có ý thức
chấp hành tốt và bảo vệ môi trường. Đặc biệt là các em học sinh, các em là
nền móng nhân tài của Quốc Gia, là tương lai của đất nước. Vì thế các em
càng phải có ý thức cao trong việc bảo vệ môi trường sống của chính mình.
Đất nước ta đang trong tiến trình hội nhập, đòi hỏi con người Việt Nam ngày
càng văn minh, vậy xin đặt câu hỏi rằng:Làm sao để người Việt Nam bắt kịp
văn minh ? Câu trả lời đó là giáo dục con người ngay từ khi tuổi thơ và khi
các em còn học ở bậc tiểu học.
Do hiểu thấu tầm quan trọng của việc giáo dục ngay từ khi tuổi thơ, khi
các em còn ở bậc tiểu học. Giáo viên tiểu học chúng tôi đã tìm hiểu và lựa
chọn những kiến thức có liên quan đến vấn đề bảo vệ môi trường, để làm sao
Trang 1

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

cho các em có kỹ năng sống và thái độ bảo vệ môi trường tốt, dù là ở nhà
hay ở trường đều phải “Xanh - Sạch- Đẹp”.
Đó là lý do tôi chọn đề tài: “Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học
sinh Tiểu học”

NỘI DUNG
I. TÍNH KHOA HỌC
1. Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến:
a. Ý thức của người dân:
Đầu tiên, đó chính là sự thiếu ý thức nghiêm trọng và thờ ơ của người dân.
Nhiều người cho rằng những việc mình làm là quá nhỏ bé, không đủ để làm hại
môi trường. Một số người lại cho rằng việc bảo vệ môi trường là trách nhiệm của
nhà nước, của các cấp chính quyền...trong khi số khác lại nghĩ rằng việc môi
trường đã bị ô nhiễm thì có làm gì cũng "chẳng ăn thua", và ô nhiễm môi trường
cũng không ảnh hưởng đến mình nhiều. Và chính những suy nghĩ này sẽ ảnh
hưởng không nhỏ đến việc giáo dục cũng như tư duy bảo vệ môi trường của các
thế hệ trẻ về sau.
Thật vậy, người lớn không làm gương để giáo dục trẻ em. Theo quan sát, tại
các trường học, chúng tôi nhiều lần chứng kiến phụ huynh đưa con đi học đến
cổng trường dừng lại ăn sáng và sau khi ăn xong, thay vì bỏ hộp xôi, hộp bánh
vào thùng rác thì họ lại vứt ngay tại chỗ. Mặc dù, các trường học có treo rất nhiều
tấm biển, khẩu hiệu cấm xả rác bừa bãi nhưng phụ huynh vẫn thản nhiên xả rác
nơi công cộng thì rất khó hình thành ý thức tốt cho thế hệ trẻ.
b. Ý thức của học sinh:
Đối với học sinh vẫn còn thờ ơ, chưa tích cực đến bảo vệ môi trường, vẫn còn
có nhiều học sinh có thói quen ăn xong bỏ rác ngay tại chỗ mặc dù các em đã
được thầy cô thường xuyên giáo dục trong các giờ học.Chính vì thế mà việc nâng
cao ý thức bảo vệ môi trường là việc nên làm.
c. Về phía giáo viên:
Vẫn còn giáo viên chưa quan tâm kịp thời để học sinh có ý thức bảo vệ môi
trường, việc lồng ghép bảo vệ môi trường chỉ qua loa cho có, có khi lồng ghép
một cách khô khan, gượng ép trong bài học, không thu hút học sinh, chưa hướng
dẫn cụ thể việc làm cụ thể chưa có tính liên tục.
Trang 2

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

2. Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến:
Các em ở cấp tiểu học có tính hay quên, vì vậy việc giáo dục các em đòi hỏi
phải thường xuyên và liên tục .
Do trường tôi dạy cũng thuộc diện ở nông thôn nhưng cũng không cách xa
Thành phố Châu Đốc. Vì vậy vấn đề ô nhiễm môi trường ở thành phố và nông
thôn không quá xa rời đối với các em, cho nên vấn đề ô nhiễm nguồn nước, ô
nhiễm khói bụi và giữ vệ sinh nơi công cộng ….. Tôi thấy rất cần thiết để giáo
dục trẻ.
Do thực hiện theo chương trình giáo dục mới, nên đầu năm sau khi nhận lớp,
ổn định các em ở những ngày đầu, tôi dạy các em phải bỏ rác đúng nơi quy định
cũng như đi vệ sinh đúng nơi, nhưng sau vài tuần đa số các em bỏ rác bừa bãi (số
ít) ngoài sân trường.
Vậy cần phải làm gì ? và làm thế nào để lôi cuốn, hướng sự tập trung của các
em vào việc bảo vệ môi trường ? Muốn đạt được điều này, thì quá trình dạy học
mở mang kiến thức cho các em đạt hiệu quả tốt hơn phải tiến hành thế nào?
Làm sao để các em có ý thức tốt hơn và càng ngày càng có văn minh trong
nếp sống như bỏ rác đúng nơi quy định, quan tâm vấn đề ô nhiễm nguồn nước,
khí hậu ,…. Theo tôi việc cần phải nâng cao ý thức bảo vệ môi trường là rất cần
thiết và thiết thực hiện nay. Vì thế tôi muốn làm sáng kiến này với đề tài là “Nâng
cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh tiểu học” với mong muốn thay đổi tư
duy ý thức của các em ngay từ tuổi học trò.
3. Nội dung sáng kiến:
3.1 Tiến trình thực hiện học sinh Trường Tiểu học Lý Tự Trọng
Để trường đạt đượcXanh –Sạch –Đẹp thì bản thân tôi thấy cần phải đưa ra
các hướng giải quyết như sau:
- Cần phối hợp trong và ngoài nhà trường, xây dựng môi trong sạch-an
toàn.
- Khắc phục tính thụ động, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh
trong học tập và lao động có hiệu quả.
- Xây dựng, chỉnh trang trường, lớp xanh hơn, sạch hơn, đẹp hơn, an toàn
hơn. Trường tổ chức cho học sinh trồng cây và chăm sóc cây thường xuyên. Có
đủ nhà vệ sinh và giữ vệ sinh sạch sẽ, không ảnh hưởng xấu đến lớp học và cảnh
quan môi trường.
- Giáo viên dạy học có hiệu quả, giúp các em tự tin trong học tập, có
phương pháp dạy học, giáo dục và hướng dẫn giúp học sinh học tập nhằm khuyến
khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh…
Trang 3

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

- Bên cạnh đó, trường tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao một
cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh.
* Thời gian năm học 2016-2017 đến nay.
3.2 . Các biện pháp để tiến hành giải quyết vấn đề
A . Hình ảnh trực quan:
Giáo viên nên sưu tầm tranh ảnh về vấn đề ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt,
nông dân sử dụng thuốc trừ sâu, người dân thải rác, xác gia cầm súc vật xuống
dòng sông, xe cộ chạy đông đúc thải ra khói bụi, biển ao hồ có cá chết, cháy rừng,
…. Khi sưu tầm tranh ảnh giáo viên nên dán ở góc sưu tầm để phụ huynh và học
sinh dễ quan sát.
Ngoài ra nếu có thể giáo viên nên tìm thêm các video về chủ đề ô nhiễm môi
trường để cho các em xem trong giờ hoạt động môi trường. Sưu tầm nhiều cây
xanh trang trí xung quanh lớp học (trong và ngoài lớp) và hàng ngày giáo viên
dạy các em cách chăm sóc cây .
Một biện pháp nữa là giáo viên có thể làm một số đồ dùng dạy học từ rác thải
cho các em và các bậc phụ huynh xem và có thể hướng dẫn phụ huynh.
Ví dụ: Các chai nhựa sau khi các em uống xong, giáo viên cắt ra trang trí lên
tường trên không ta có thể cho vào chai các cây xanh trang trí cho lớp, các lon
nước ngọt làm con vật hoặc xúc xắc cho các em học âm nhạc, hay giấy vụn có thể
thu gom vào một chỗ để làm kế hoạch nhỏ….
B. Lồng ghép từng chủ đề:
a. Chủ đề trường Tiểu Học :
* Trường học Sạch:
+ Xử lý rác thải : Trang bị nhiều thùng rác có nắp đậy, để ở các góc sân
trường với một vị trí thuận lợi cho học sinh tiện sử dụng. Cần phân loại rác theo
các nhóm sau: nhóm giấy vụn; nhựa ni lông, kim loại; lá cây, trái cây. (Tận dụng
giấy vụn, nhựa và kim loại để làm kế hoạch nhỏ; lá và trái cây, ni lông thiêu hủy).
+ Cống nước: Khai thông cống, rãnh nước thải, xử lý ngầm chống mùi hôi;
cống rãnh phải có tấm đậy an toàn, không có hố nước đọng gây ô nhiễm và ruồi
muỗi sinh sản.
+ Có nguồn nước sạch: Đủ nước uống cho học sinh hàng ngày. Trang bị
bình nóng lạnh, bình nước khoáng, nước diệt khuẩn, bình nước đun sôi để nguội
càng tốt. Có nguồn nước hợp vệ sinh cho học sinh rửa mặt, tay, chân trước khi
vào lớp học.
+ Nhà vệ sinh phải sạch sẽ thoáng mát, đủ ánh sáng, có mái che mưa và
tránh nắng; lối đi sạch sẽ nối với hành lang lớp học. Không có mùi hôi, có thể sử
dụng máng tiểu bằng vật liệu dễ chùi rửa. Tách nhà vệ sinh giáo viên và học sinh
Trang 4

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

riêng biệt. Đảm bảo bầu không khí trong lành không bị ô nhiễm trong sân trường,
lớp học. Nếu nhà vệ sinh gần lớp học thì phải có vách ngăn, trồng một ít cây cảnh
xung quanh để khu vực vệ sinh có cảm giác nhẹ nhàng.
Tùy từng hoạt động mà giáo viên có thể lồng ghép vào để giáo dục cho các
em và giáo dục như thế nào cho phù hợp. Giáo viên nhắc các em đi vệ sinh đúng
nơi quy định, bỏ rác vào sọt rác, có thể giáo viên dùng thùng giấy không sử dụng,
để làm sọt rác và trang trí cho đẹp có nhiều màu sắc để thu hút, nhắc nhở các em
phải bỏ rác vào thùng.
Giáo dục học sinh có ý thức bỏ rác đúng nơi quy định, giữ vệ sinh trường
lớp.
Hình ảnh minh họa

b. Chủ đề phương tiện giao thông:
Giáo viên có thể chú ý đến vấn đề như lượng xe máy lưu thông trên đường sẽ
thải ra khói bụi gây ô nhiễm không khí và nếu ta tham gia giao thông phải đội nón
bảo hiểm, đeo khẩu trang để bảo vệ mắt, không xả rác trên tàu xe.
Giáo dục học sinh giữ vệ sinh nơi công cộng, đồng thời tự bảo vệ mình cũng
như tránh làm ô nhiễm bầu không khí.

Trang 5

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

Không khí bị ô nhiễm (ảnh minh họa)

c. Chủ đề gia đình :Giáo viên chú ý đến rác thải sinh hoạt, đa số người dân
sống gần kênh, rạch hoặc bờ sông Hậu nên mọi rác thải đều thải xuống dòng
sông, giáo viên có thể nói với các em làm như thế nguồn nước có thể bị ô nhiễm,
Trang 6

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe con người.Giáo dục học sinh biết được tính chất
quan trọng của nguồn nước và có ý thức bảo vệ nguồ n nước sạch.

Rác thải sinh hoạt ven sông (Hình ảnh minh họa)
d. Chủ đề nghề nghiệp:

Trang 7

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

Đa số ở nông thôn người dân làm ruộng nhiều nên chất thải hóa học cũng gây
ô nhiễm nguồn nước,….. Ngoài ra giáo viên có thể dạy các em biết được những

kiến thức cơ bản về ngành nghề. Qua đó giáo dục học sinh biết được tác động của
các ngành nghề đối với đời sống con người.
Vỏ thuốc trừ sâu vun vải trên các bờ ruộng (Hình ảnh minh họa)
Trang 8

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

e. Chủ đề thực vật:
Vấn đề cháy rừng thường xuyên gây thủng tầng ozon, lũ lụt, cháy rừng phòng
hộ, xói mòn gây lũ lụt ……, giáo dục cho các em biết mối quan hệ của động vật,
biết chăm sóc bảo vệ cây cối

Cháy rừng ảnh hưởng đến môi trường (Hình ảnh minh họa)
Trang 9

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

f.Chủ đề động vật:
Cần lưu ý xác súc vật, gia cầm thải xuống sông gây ô nhiễm nguồn nước,
người dân nuôi vịt đồng thả lan ở kênh rạch ….. giáo dục các em biết bảo vệ con
vật n ơi mình ở và biết tránh xa những con vật mang mầm bệnh.

Vịt nuôi thả lan trên kênh rạch

Trang 10

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

g.Chủ đề nước và những hiện tượng tự nhiên:
Giáo dục các em uống nước sạch, vấn đề ô nhiễm nguồn nước biển cũng là
một vấn nạn, hiện nay do khách du lịch không ý thức dẫn đến hậu quả cá chết,…..
(giáo viên có thể giới thiệu thêm các thông tin về ô nhiễm nguồn nước cho học
sinh )

Hậu quả ô nhiễm nguồn nước (Hình ảnh minh họa)
Trong bối cảnh nước sạch có khả năng cạn kiệt, việc giáo dục cho thế hệ
trẻ biết cách bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá này là vô cùng quan trọng.
Theo thông tin của water.org được đưa ra tại Diễn đàn Kinh tế thế giới năm
2017, cứ 10 người thì có một người không tiếp cận được với nguồn nước sạch; cứ
3 người thì có một người không có nhà vệ sinh để dùng. Cứ 90 giây trôi qua, có
một đứa trẻ qua đời, mỗi năm có một triệu người chết bởi các dịch bệnh liên quan
đến nguồn nước bị ô nhiễm và hệ thống vệ sinh không đảm bảo chất lượng.
Tương tự ở Việt Nam, người dân chịu không ít ảnh hưởng xấu vì thiếu nước
sạch. Tại hội nghị “Tăng cường phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế trong
công tác kiểm soát chất lượng nước ăn uống, sinh hoạt” năm 2015, GS.TS
Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết:
Hàng năm tình trạng thiếu nước sạch gây ảnh hưởng tới ít nhất một triệu người
Việt Nam. Trong 4 năm 2010-2014, có tới 6 triệu trường hợp mắc bệnh liên quan
tới thiếu nước sạch, tiêu tốn 20 triệu USD chi phí y tế. Nhiều vùng nông thôn,
Trang 11

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

vùng núi cao bị thiếu nước sạch như tỉnh Bến Tre, Bắc Ninh… Ngay cả các thành
phố lớn như Hà Nội, TP.HCM vẫn phải đối mặt với vấn nạn thiếu nước sạch vào
mùa khô.
Cũng trong chương trình, kết quả kiểm tra một số nguồn nước tại các đô thị chỉ ra
nước dùng chưa đạt chỉ tiêu vi sinh, hàm lượng clo dư thấp, hàm lượng amoni,
nitrit, nitrat cao hơn tiêu chuẩn cho phép.
Trong bối cảnh đó, Trung ương Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Trung
ương Hội Sinh viên Việt Nam cùng sự hỗ trợ của Bộ Giáo dục và Đào tạo, triển
khai dự án “Mizuiku - Em yêu nước sạch”. Chương trình nhằm xây dựng nhận
thức về tầm quan trọng của nước và nuôi dưỡng thói quen tiết kiệm nước thường
ngày của trẻ như một giải pháp bền vững để tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi
trường.
Những bài học gần gũi được truyền tải bằng phương pháp giáo dục thực hành,
vừa học vừa chơi. Phương pháp học trực quan, sinh động như thảo luận nhóm, hỏi
đáp, trò chơi, phân tích tình huống… được vận dụng khéo léo để truyền tải nội
dung bài giảng:
“Nước bị làm sao thế?”, học sinh tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm nguồn
nước, tác động của nước nhiễm bẩn đến sức khỏe cộng đồng.
“Chúng ta có thể làm gì?”, các em được hướng dẫn một số cách đơn giản, thiết
thực để bảo vệ nguồn nước như sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, giữ vệ sinh môi
trường. Ngoài ra còn có bài học 6 bước rửa tay đúng cách, tìm hiểu mô hình lọc
nước đơn giản…

Giữ gìn vệ sinh cơ thể cẩn thận để tránh các bệnh liên quan đến nguồn nước bị
ô nhiễm.
Trang 12

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

h.Chủ đề bản thân:
Cung cấp cho các em những kiến thức đơn giản về cơ thể, cách chăm sóc và
giữ gìn sức khỏe cho bản thân, ngoài ra còn giáo dục các em không khạc nhổ,
phóng uế bừa bãi.
i.Chủ đề quê hương đất nước:
Cung cấp cho các em những kiến thức về văn hóa phong tục tập quán của địa
phương, xây dựng cho các em niềm tự hào và ý thức giữ gìn những phong cảnh,
địa danh, nổi tiếng của địa phương.
Giáo dục cho học sinh tình yêu đất nước gắn liền cảnh đẹp quê hương, ý thức
giữ gìn, bảo vệ cảnh quang quê hương.

Nét đẹp quê hương (ảnh minh họa)
Trang 13

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

C. Giáo án cụ thể :

Học sinh tham gia trồng cây xanh

Trong một năm học, các em có 1 tuần dự trữ, giáo viên có thể dạy các em
vào những ngày này để giáo dục ý thức bảo vệ môi trường xung quanh nhất là nơi
học tập trong lớp. Những trò chơi theo chủ đề như;
1. Đề tài khám phá trải nghiệm: Kẹo cao su
Yêu cầu
- Các em biết các thành phần của các loại kẹo cao su như giấy gói kẹo, giấy
bạc và kẹo.
- Các em có thể bỏ bã kẹo vào giấy gọn gàng .
- Giáo dục các em bỏ rác đúng nơi quy định.
Chuẩn bị
Trang 14

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

- 3 thùng giấy, hoa văn cắt từ giấy màu, keo dán, thẻ chữ “ hãy cho tôi rác”.
- Mỗi em 1- 2 thẻ kẹo cao su.
- Một số chai nhựa phế thải cho các em chơi trò chơi.
Tiến hành
* Hoạt động 1: Trang trí thùng giấy
- Giáo viên cho các em đọc thơ .
- Giáo viên giới thiệu các thùng giấy cho các em về nhóm trang trí .
- Trên thùng giấy có chữ gì ?
- Giáo viên cho cả lớp đồng thanh .
- Đếm có bao nhiêu thùng đựng rác ?
* Hoạt động 2 : Khám phá kẹo cao su
- Trong thanh kẹo cao su có bao nhiêu phần .
- Gồm có những phần nào ?
- Giáo viên cho các em nhai kẹo
- Kẹo có vị gì ?
- Khi nào mới ăn kẹo ?
- Khi nhai phải như thế nào ?
- Khi kẹo hết chất ngọt phải bỏ vào đâu ?
+ Cô hướng dẫn các em cách bỏ kẹo: Khi nhai xong các em bỏ bã kẹo vào giấy
bạc màu trắng gói gọn lại, sau đó bỏ vào giấy màu xanh cũng gói gọn lại và
bỏ vào sọt rác mà các em vừa làm lúc đầu giờ.
- Các em thực hiện gói bã kẹo .
- Giáo viên hướng dẫn cho từng em .
* Hoạt động 3 : Trò chơi “Ai nhanh hơn”
- Cách chơi: Giáo viên cho 2 tổ lên thi đua bỏ rác vào thùng rác, trong vòng 1
bài hát đội nào nhặt rác nhiều hơn đội đó thắng, đội thua sẽ bị phạt .
- Giáo viên cho các em vài lần và nhận xét sau mỗi lần chơi.
+ Giáo dục tư tưởng : Sau khi ăn xong, những thứ rác thải nhất là (bã kẹo) cao
su các em nên bỏ vào giấy gói lại và bỏ vào sọt rác, khi đi đâu cũng vậy các
em không nên vứt rác bừa bãi mà phải bỏ rác đúng nơi quy định .
- Hát kết thúc .
2. Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hình thức nội khóa (dạy lồng
ghép trong các môn học)
Giáo viên cần giúp học sinh khai thác đầy đủ, hiểu và cảm nhận sâu sắc nội
dung bài để góp phần giáo dục học sinh một cách tự nhiên về ý thức bảo vệ môi
trường.
2.1. Tuần 34 tiết 68 khoa học( lớp 5)
Bài: Một số biện pháp bảo vệ môi trường
Trang 15

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

-Dạy bài này, giáo viên có thể tích hợp (toàn phần) là điều kiện tốt nhất để
phát huy tác dụng đối với học sinh thông qua giáo án cụ thể:
Bài: Một số biện pháp bảo vệ môi trường
I. Mục tiêu:
+ Nêu được một số biện pháp bảo vệ môi trường.
+ Thực hiện một số biện pháp bảo vệ môi trường
+ TKNL: Một số biện pháp bảo vệ môi trường.
+ GDHS: Biện pháp giữ cho nước sạch,biêt tiết kiệm nước sạch,biết bảo vệ
không khí.
II. Đồ Dùng Dạy Học: Tranh ảnh về môi trường
+ Tranh về môi trường bị ô nhiễm
+ Tranh về bảo vệ môi trường
III. Hoạt động dạy học:
A. KT BC: Tác động của con người đến môi trường không khí và nước
+ Nguyên nhân nào làm ô nhiễm nước và không khí?
+ Không khí, nước bị ô nhiễm gây ra những tác hại gì?
+ Ở địa phương em, người ta đã làm gì có thể gây ô nhiễm nước, không khí?
+ Nhận xét chung.
B. Bài mới:
* Giới thiệu bài:
+ Môi trường là gì? (môi trường là tất cả những gì có xung quanh chúng ta.
Tất cả những gì có trên trái đất này)
+ Tại sao chúng ta phải bảo vệ môi trường? (Vì môi trường gắn liền với cuộc
sống của con người. Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ chính chúng ta)
Vậy có những biện pháp nào để bảo vệ môi trường? Bản thân chúng ta có thể
làm gì để góp phần bảo vệ môi trường, các em hãy cùng học bài “Một số biện
pháp bảo vệ môi trường”
C. Hướng dẫn tìm hiểu bài:
* Hoạt động 1: Một số biện pháp bảo vệ môi trường
+ Cho HS làm việc cá nhân: Quan sát các hình (SGK) và nối tiếp nhau đọc
các thông tin trong các tranh hình.
VD:
Hình 1(b): Mọi người (trong đó có chúng ta) phải luôn có ý thức giữ vệ sinh và
thường xuyên dọn vệ sinh cho môi trường sach sẽ.
Hinh 2(a) : Ngày nay, ở nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có nước ta đã có luật
bảo vệ rừng, khuyến khích trồng rừng phủ xanh đồi trọc.
Hình 3(e): Nhiều nước trên thế giới đã thực hiện nghiêm ngặt việc xử lý nước thải
bằng cách đưa nước thải vào hệ thống cống thoát nước rồi đưa vào bộ phận xử lý
nước thải.
Trang 16

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

- Tương tự các hình còn lại học sinh nêu đúng (HS nhận xét)
- Cho biết nội dung của từng hình
- Gọi HS phát biểu.
- GV nhận xét, kết luận.
+ Cho HS làm việc theo nhóm đôi: Thảo luận theo nội dung phiếu học tập.
Câu hỏi:
1. Luôn có ý thức giữ gìn vệ sinh và thường xuyên dọn vệ sinh cho môi
trường là việc làm của ai? (của mọi cá nhân, mọi gia đình, cộng đồng)
2. Trồng cây gây rừng phủ xanh đồi trọc là việc làm của ai?
3. Đưa nước thải vào hệ thống nước rồi đưa vào bộ phận xử lí là việc của ai?
(Việc của gia đình, cộng đồng, quốc gia)
4. Làm ruộng bậc thang chống xói mòn đất là việc làm của ai?
5. Việc tiêu các loại rệp phá hoại mùa mang bằng bọ rùa là việc của ai?
6. Em có thể làm gì để góp phần bảo vệ môi trường ?( không vứt rác bừa bãi;
thường xuyên dọn vệ sinh môi trường nhà ở ,lớp học, trường học nơi ở của
mình.nhắc nhở mọi người cùng thực hiện)
- Gọi HS trình bày.
- GV nhận xét, kết luận: Bảo vệ môi trường không phải là việc riêng của một
quốc gia nào, một tổ chức nào. Đó là nhiệm vụ chung của mọi người trên thế giới.
Mỗi chúng ta, tuỳ lứa tuổi, công việc và nơi sống đều có thể góp phần bảo vệ môi
trường.
Hoạt động 2: Tuyên truyền hoạt động Bảo vệ môi trường
+ Cho HS làm việc theo nhóm 6: Sắp xếp các hình ảnh và tranh vẽ về các
thông tin về các biện pháp bảo vệ môi trường trên giấy khổ to và trình bày trước
lớp.
- Gọi đại diện các nhóm lên giới thiệu về các hình ảnh, thông tin của nhóm
mình.
- GV nhận xét, tuyên dương.
 Ngoài ra còn tích hợp theo mức độ bộ phận ; như bài phòng bệnh rốt rét,
sốt xuất huyết, (khoa học lớp 5). Khi dạy bài này giáo viên cần nghiên cứu
kĩ để lựa chọn nội dung tích hợp trong hoạt nào trong quá trình lên lớp đó
thủ thuật của giáo viên nhằm truyền đạt đến học bảo vệ môi trường một
cách linh động sáng tạo không gò ép.
Hoạt động 3: Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động ngoài giờ
lên lớp:
Không chỉ trong các tiết học mà hầu hết các hoạt động ngoài giờ lên lớp ở
các trường tiểu học cũng được lồng ghép nhiều nội dung mang ý nghĩa giáo dục
bảo vệ môi trường. Bởi vì hoạt động ngoài giờ lên lớp là hoạt động có hiệu quả
Trang 17

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

cao kết hợp với quá trình dạy học trên lớp sẽ giúp học sinh phát triển nhân cách
toàn diện.
Việc giáo dục bảo vệ môi trường không chỉ truyền đạt về lý thuyết mà phải
coi trọng “hoạt động” và thể hiện bằng hành động bảo vệ môi trường như tổ chức
các chủ điểm, chủ đề trong đó có lồng ghép BVMT như thi biểu diễn thời trang
bằng lá cây, giấy vụn và rác thải, bao nilon…thi vẽ tranh về môi trường, phân
công công tác làm vệ sinh lớp, vệ sinh khu vực trường…Tổ chức trồng cây xung
quanh trường, chăm sóc, tổ chức cho các em tham gia đội tình nguyện làm sạch
đường làng ngõ xóm…Sinh hoạt đầu tuần đều có đánh giá nhận xét cụ thể nhằm
khơi dậy trong các em ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường.
Ví dụ : Ở hoạt động ngoài giờ lồng ghép trải nghiệm sáng tạo (chủ đề 4 Lao
động xây dựng nhà trường) có thể tổ chức cho các em làm bác lao công để nhặt
rác ngoài sân trường.
2.2. Bài 26: Nguyên Nhân làm nguồn nước bị ô nhiễm (khoa học lớp 4)
I. Mục Tiêu:
Nêu được một số nguyên nhân làm ô nhiễm nguồn nước:
+ Xả rác, phân, nước thải bừa bãi,…
+ Sử dụng phân bón hoá học, thuốc trừ sâu.
+ Khói bụi từ nhà máy và khí thải từ nhà máy, xe cộ,…
+ Vỡ đường ống dẫn dầu,…
II. Đồ Dùng Dạy Học:
GV: - Hình trang 54 , 55 SGK .
- Sưu tầm thông tin về nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm nước ở
địa phương và tác hại do nguồn nước bị ô nhiễm gây ra.
HS: Sưu tầm tranh, ảnh, tư liệu về vai trò của nước.
III. Các hoạt động dạy học:
 Hoạt động 1: Tìm hiểu một số nguyên nhân làm nuớc bị ô nhiễm
Tổ chức và hướng dẫn
-GV yêu cầu HS quan sát các hình từ 1 8/54, 55 SGK và trả lời câu hỏi sau:
+ Hình nào cho biết nước bị ô nhiễm? Nguyên nhân gây ô nhiễm đó?
+ Hình nào cho biết nước máy nhiễm bẩn?
+ Nguyên nhân gây nhiễm bẩn được mô tả trong hình đó là gì?Nêu được tác
hại của việc sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm đối với sức khoẻ con người: lan
truyền bệnh, 80 % các bệnh là do sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm.
- HS trình bày kết quả làm việc của nhóm.
 Hoạt động 2: Thảo luận nhóm 4
Các em liên hệ đến nguyên nhân làm ô nhiễm nước ở địa phương
Hoạt động 3: Nói về tác hại của sự ô nhiễm nước (Cá nhân).
- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau:
Trang 18

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

+ Điều gì xảy ra khi nguồn nước bị ô nhiễm?
+ Những căn bệnh gì nảy sinh khi nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm?
+ Để nguồn nước không bị ô nhiễm các em cần phải làm gì?
* Giáo viên : Có rất nhiều việc làm của con người gây ô nhiễm nguồn nước.
Nước rất quan trọng đối với đời sống con người, thực vật và động vật, do đó
chúng ta cần hạn chế những việc làm có thể gây ô nhiễm nguồn nước.

Kết hợp cho học thi vẽ tranh về đề tài môi trường

Trang 19

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

Trang 20

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

Trang 21

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

Tranh vẽ về môi trường
Trang 22

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

Trang 23

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

 Biện pháp tuyên truyền :
Giáo viên có thể lồng ghép vào cuộc họp phụ huynh đầu năm khoảng 10-15
phút và nội dung tuyên truyền là những gì ?
Ví dụ :
- Vấn đề ô nhiễm nguồn nước : Do thải rác thải và xác động vật ...
- Vấn đề ô nhiễm không khí là: Do khói bụi thải ra từ xe, nhà máy, xí
nghiệp,...
- Nạn cháy rừng : Do chặt phá đốt rừng và hậu quả bị lũ lụt ...
- Về nếp sống văn minh : Đến nơi công cộng như trường học, bệnh viên,
công viên, khu du lịch,... phải bỏ rác đúng nơi quy định.
Sau khi đã tuyên truyền các nội dụng trên, nhờ phụ huynh ở nhà dạy thêm
cho các em biết, để các em có thể tiếp cận về vấn đề này nhiều hơn .
Sau một thời gian nghiên cứu đề tài về phương pháp cũng như cách thực
hiện như thế nào, tôi đã quyết định đem đề tài vào thực hiện ở lớp tôi. Song song
bên cạnh đó, thì bản thân tôi cũng có tham mưu với Ban giám hiệu; giáo viên
cùng trong tổ khối và cộng với các giáo viên trong đơn vị cùng thực hiện với học
sinh của từng lớp và được các đồng nghiệp đồng tình chấp nhận.

Trang 24

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

II. Hiệu quả đạt dược của việc áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào thực tiễn:
1. Những điểm khác biệt trước và sau khi áp dụng sáng kiến:
1.1. Trước khi áp dụng đề tài sáng kiến:
a. Đối với giáo viên:
- Công việc của giáo viên giao cho cá nhân, lớp không hoàn thành hoặc
chậm so với quy định, còn đợi nhắc nhở nhiều lần.
- Học sinh chưa bỏ rác đúng chỗ còn vi phạm nhiều dẫn đến bức xúc, cảm
thấy mệt mỏi.
b. Đối với học sinh:
-Học sinh còn chưa có ý thức tham gia bảo vệ môi trường, thường ăn quà,
bánh xong có em còn vứt ngay xuống đất.
- Ý thức giữ vệ sinh các em rất kém, các em chưa biết tác hại trầm trọng của ô
nhiễm môi trường đến sức khoẻ con người như thế nào.
-Một số học sinh chưa có thói quen tốt trong việc giữ vệ sinh cá nhân, bảo
quản sách vở, đồ dùng học tập còn hạn chế.
- Tham gia các họat động chưa đều, thiếu tích cực khi thực hiện các nhiệm
vụ được giao.
- Ý thức về vệ sinh môi trường nhất là vệ sinh khu vực được phân công,
an toàn giao thông về đường, đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe gắn máy, … phải
tiến hành nhắc nhở thường xuyên.
c. Đối với Tổ chuyên môn:
- Trong các cuộc họp tổ chuyên môn gặp khó khăn trong việc quản lý học
sinh, do các em nêu quá nhiều lí do để dẫn đến việc làm chưa đúng của bản thân.
- Công tác quản lý tổ chưa đạt được kết quả như mong muốn.
- Chưa chia sẻ những kinh nghiệm để quản lí học sinh trong quá trình rèn
luyện học tập.
1.2. Sau khi áp dụng đề tài sáng kiến:
a. Đối với giáo viên:
+Áp dụng phương châm “ mưa dầm thấm đất” chúng tôi đã giáo dục nâng
cao ý thức bảo vệ môi học sinh đã nhận thức được kết quả rất khả quan.
+Công việc của giáo viên giao cho các em xử lý dứt điểm hàng ngày.
+ Hoàn thành tốt việc vệ sinh khu vực được phân công hàng ngày, khỏi phải
nhắc nhở, các em tự giác hơn và biết đoàn kết hơn.
+ Các em nhiệt tình tham gia các hoạt động ngoại khóa.
+ Những học sinh cá biệt muốn thể hiện khả năng của bản thân nên tham gia
tốt các hoạt động của lớp.
Trang 25

SKKN: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh Tiểu học

+ Biết phối hợp với giáo viên trang trí lớp học thân thiện, gần gũi.
b. Đối với học sinh:
- Các em đã có ý thức tự giác hơn. vệ sinh lớp sạch sẽ trước giờ vào học,
Biết bỏ rác đúng chỗ sau khi ăn xong quà bánh.
- Những biểu hiện tích cực như: quan tâm giúp đỡ bạn; giao tiếp ứng xử
lịch sự, văn hóa; những việc làm tốt được thể hiện nhiều hơn đối với các em.
- Có ý thức tự giữ vệ sinh tốt
- Có ý thức bảo vệ của công, xây dựng môi trường xanh - sạch - đẹp, góp
phần xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.
c. Đối với Tổ chuyên môn:
- Từ khi vận dụng và trao đổi trình bày kinh nghiệm trong các kì họp tổ,
được giáo viên trong tổ góp ý cho hoàn thiện, được đón nhận thực hiện và đang
phát huy hiệu quả.
-Cảnh quang sư phạm của trường khang trang sạch đẹp hơn
- Lớp học được trang trí theo mô hình xanh-sạch-đẹp,mỗi lớp học đều có
trang trí cây xanh trên bàn giáo viên và treo trên tường, kích thích được sự tham
gia học tập của học sinh, hạn chế được tình trạng bỏ học trong tổ khối.
- Công tác quản lý tổ khối được thực hiện ngày càng hiệu quả.
2. Kết quả đạt được khi áp dụng sáng kiến:
* Đầu năm học 2017 – 2018:
- 60% em bỏ rác đúng nơi quy định
- 80% em biết trả lời các câu hỏi về ô nhiễm môi trường.
- 90% em chưa nhận ra khi xem tranh ảnh về vấn đề ô nhiễm môi trường .
* Cuối năm học 2017 – 2018:
- 96% em có ý thức bỏ rác vào thùng đúng nơi quy định .
- 90% em biết trả lời các câu hỏi làm sao bảo vệ nguồn nước sạch.
- 95% em khi xem tranh ảnh nhận ra đó là vấn đề ô nhiễm môi trường gì ?
và hậu quả ra sao ?
* Đầu năm học: 2018 – 2019:
- 100% em bỏ rác đúng nơi quy định .
- 100% em biết trả lời các câu hỏi về ô nhiễm môi trường .
- 100% em đã nhận ra khi xem tranh ảnh về vấn đề ô nhiễm môi trường, và
nêu được biện pháp bảo vệ môi trường
a/ Đối với học sinh:
Thực tế khi nhiệm vụ được thực hiện tốt, tất cả học sinh đều có hành vi, thói
quen đúng đắn, chuẩn mực sẽ góp phần cải thiện môi trườ...