Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học 2024-2025

GIÁO ÁN THAO GIẢNG MINH HỌA CHUYÊN ĐỀ
Dạy học theo hướng nghiên cứu bài học để phát huy năng lực, phẩm chất cho học sinh trong
môn Ngữ văn 8
Thứ 3, tiết 2, lớp 8.3, ngày 15/10/2024
Người thực hiện: Nguyễn Thị Tám
Bài 2: NHỮNG

BÍ ẨN CỦA THẾ GIỚI TỰ NHIÊN
(Văn bản thông tin)

TIẾT 20: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT: ĐOẠN VĂN DIỄN DỊCH, QUY NẠP,

SONG SONG, PHỐI HỢP
I. MỤC TIÊU
1. Năng lực:
a. Năng lực chung:
-Năng lực tự chủ và tự học: tự nghiên cứu bài ở nhà; hoàn thành các bài tập trong SGK; tự
đánh giá và đánh giá, tranh luận, phản biện qua các hoạt động nhóm.
-Năng lực giao tiếp và hợp tác: biết lựa chọn nội dung, ngôn từ và các phương tiện giao tiếp
khác phù hợp với ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp, phát triển khả năng làm việc nhóm.
-Năng lực giải quyết vấn đề: phối hợp, vận dụng những kinh nghiệm của bản thân, kiến thức,
kĩ năng để giải quyết các tình huống trong giải quyết vấn đề, tự quản bản thân, giao tiếp, hợp
tác...
b. Năng lực riêng biệt:
- Nhận biết được đặc điểm và chức năng của các đoạn vãn diễn dịch, quy nạp, song song, phối
hợp.
- Năng lực viết, tạo lập văn bản.
2. Phẩm chất:.
Yêu mến và trân trọng vẻ đẹp và sự phong phú, linh hoạt, uyển chuyển trong cách sử dụng từ
ngữ trong Tiếng Việt
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Máy tính, máy chiếu, SGK, SGV và các tài liệu tham khảo.
- KHBD; Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn
học bài, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình
từ đó HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung: Tổ chức hoạt động “Think – Pair – Share”(Nghĩ – bắt cặp - chia sẻ)
c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS
d. Tổ chức thực hiện:
Trường THCS Hàm Thắng

Tổ: Ngữ văn

GV: Nguyễn Thị Tám

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học 2024-2025

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV đặt câu hỏi phát vấn “Em hãy nêu cách hiểu của mình về các cụm từ: diễn dịch – quy nạp
– song song – phối hợp”
- GV yêu cầu học sinh tổ chức thảo luận nhóm đôi
- GV gọi đại diện nhóm chia sẻ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tham gia chia sẻ câu trả lời
Bước 3: Báo cáo thảo luận
- Phần trả lời của học sinh
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, khen ngợi HS.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới
2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu tri thức Tiếng Việt
a. Mục tiêu:
- Nhận diện và phân tích được các đoạn văn diễn dịch, quy nạp, song song, phối hợp.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến nội
dung bài học
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY
VÀ TRÒ

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

B1. Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu hs đọc phần tri
thức TV trong sgk tr. 32, 33.
(Thực hành ở nhà)
1/ Gv tổ chức cho hs chơi trò
chơi Trí nhớ siêu phàm
Nội dung: GV trình chiếu lần
lượt 5 câu văn (lộn xộn) trong
1 đoạn văn cụ thể. HS đọc
nhanh và ghi nhớ, sau đó sắp
xếp thứ tự các câu văn sao
cho hợp lí để hoàn thiện đoạn
văn mạch lạc.
2/ Hoàn thiện PHT 1
B2: Thực hiện nhiệm vụ
1/ Tham gia trò chơi
2/ HS xem lại phần tri thức
Tiếng Việt, đọc kĩ bài tập và
hoàn thiện trên PHT 1

I. Tìm hiểu tri thức Tiếng Việt
1. Đoạn văn là đơn vị tạo nên văn bản, thường do nhiều cân
tạo thành, bắt đầu từ chữ viết hoa lùi vào đầu dòng, kết thúc
bằng dấu ngắt đoạn.
2. Câu chủ đề trong đoạn văn mang nội dung khái quát,
thường đứng đầu hoặc cuối đoạn. 
3. Đoạn văn diễn dịch, quy nạp, song song, phối hợp
+ Đoạn văn diễn dịch: là đoạn văn có câu chủ đề mang ý
khái quát đứng đầu đoạn; các câu còn lại triển khai cụ thể ý
của cây chủ đề, bổ sung, làm rõ cho câu chủ đề.
+ Đoạn văn quy nạp: là đoạn văn được trình bày đi từ các ý
nhỏ đến ý lớn, từ các ý chi tiết đến ý khái quát. Theo cách trình
bày này, câu chủ đề nằm ở vị trí cuối đoạn.
+ Đoạn văn song song: là đoạn văn trong đó các câu triển khai
nội dung song song nhau. Mỗi câu nêu một khía cạnh của chủ
đề đoạn văn, làm rõ cho nội dung đoạn văn.
+ Đoạn văn phối hợp: là đoạn văn kết hợp diễn dịch với
quy nạp. Kiểu đoạn văn này có câu chủ đề đứng ở đầu và ở
cuối đoạn.

Trường THCS Hàm Thắng

Tổ: Ngữ văn

GV: Nguyễn Thị Tám

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học 2024-2025

B3: Báo cáo, thảo luận
HS trả lời, chia sẻ những điều
mình thu nhận được sau khi
đọc xong phần tri thức Tiếng
Việt và chia sẻ với cả lớp.
nhận xét, đánh giá phần chia
sẻ của bạn
B4: Kết luận, nhận định
Nhận xét thái độ học tập và
kết quả làm việc của HS.
Hoạt động 2.2: Thực hành
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học về cấu trúc của đoạn văn
b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để hoàn thành nhiệm vụ: Hoàn thành các bài tập
trong SGK trang 41 - 42
c. Sản phẩm học tập: Phần trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY
SẢN PHẨM DỰ KIẾN
VÀ TRÒ
B1. Chuyển giao nhiệm vụ II. Thực hành
GV tổ chức trò chơi Tiếp
Câu 1(SGK/41,42): Xác định kiểu đoạn văn và tìm câu chủ
đề của mỗi đoạn văn (nếu có).
sức. Thực hiện chia lớp
thành 2 đội, các thành viên
đọc kĩ thông tin bài tập( PHT Câu Câu chủ đề
Kiểu
2) và thực hiện dán thông tin
đoạn văn
lên bảng phụ.
a
Không có câu chủ đề
Đoạn văn
B2. Thực hiện nhiêm vụ
song song
Hs thực hiện theo nhiệm vụ
b
Lúc đầu, mọi người nghĩ rằng chim di
Đoạn văn
đã phân công
cư là để tránh cái lạnh của mùa đông,
diễn dịch
B3. Báo cáo thảo luận
tuy nhiên, nghiên cứu gần đây đã phát
Đại diện các nhóm sẽ chia sẻ
hiện ra rằng điều này không hoàn toàn
trước lớp sản phẩm của
đúng. 
mình, các nhóm khác lắng
c
Một trong những hành động góp phần Đoạn văn
nghe, nhận xét và góp ý.
bảo vệ môi trường là sử dụng các sản phối hợp
Thời lượng thực hiện: 5 phút
phẩm tái chế.
B4. Kết luận, nhận định
Vì vậy, con người nên lựa chọn các
Gv nhận xét phần chia sẻ của
sản phẩm tái chế để có thể góp phần
học sinh.
bảo vệ môi trường.
Hết tiết 20, chuyển sang tiết d
Vì thế, bản đồ tư duy có thể đơn giản Đoạn văn
21
hóa những thách thức khi viết: hổ trợ
quy nạp
(GV củng cố tiết 20, dặn dò
chúng ta xác định cần viết những gì và
HS chuẩn bị tiết 21)
sắp xếp các ý tưởng như thế nào cho
Trường THCS Hàm Thắng

Tổ: Ngữ văn

GV: Nguyễn Thị Tám

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

hợp lí.

Năm học 2024-2025

* Hướng dẫn về nhà
- GV dặn dò HS:
+ Ôn tập, nắm được các kiến thức Tiếng Việt.
+ HS làm các bài tập còn lại SGK/42, 43- tiết sau HS trình bày và sửa bài tập.
HỒ SƠ DẠY HỌC:
Đoạn văn mẫu: Hiện nay, tình hình giao thông trên địa bàn thành phố đang có rất nhiều bất
cập, đặc biệt là tình trạng ùn tắc giao thông. Đường thường xuyên tắc nghẽn vì những lý do
sau: gần trường học, đường tàu chạy qua, trời mưa thường ngập nước, đèn giao thông bị
hỏng mà không được can thiệp kịp thời của CSGT, ý thức của người dân...Chống ùn tắc giao
thông là vấn đề của toàn xã hội chứ không phải của riêng ngành CSGT. Về lâu dài, nên mở
rộng diện tích đất của trung tâm TP.HCM ra ngoại thành, tức là giãn dân ra khỏi khu hành
chính, trung tâm xuất hiện để thực hiện bài toán trên. Cơ quan hành chính, trường học, bệnh
viện nên kéo ra xa khỏi trung tâm.
PHT 1
Nội dung

Ví
dụ

1

2

Kiểu
đoạn
văn

Quan trọng hơn cả, tự học còn là một thú vui rất thanh nhã, nó
nâng cao tâm hồn ta lên. Ta vui vì thấy khả năng của ta đã thăng
tiến và ta giúp đời nhiều hơn trước. Một thầy kí, một bác nông phu,
bất kì hạng người nào, nếu chịu học hỏi tìm kiếm, cũng có thể cải
thiện phương pháp làm việc của mình, và giảng giải những kinh
nghiệm của mình cho người khác. Sau cùng, còn gì vui bằng tìm tòi
và khám phá: Pát-xơ-tơ (Pasteur), Anh-xơ-tanh (Einstein), hai vợ
chồng Kiu-ri (Curie) và hàng trăm nhà bác học khác, suốt đời nghèo
nàn mà lúc nào cũng mãn nguyện hơn những vua chúa trên ngai
vàng; cả tháng cả năm tự giam trong phòng thí nghiệm, không hề
biết những tiêu khiển của người đời mà thấy thời giờ trôi qua vẫn
quá mau, là nhờ thú tự học tìm tòi của họ.
(Nguyễn Hiến Lê, Tự học – một thú vui bổ ích)
Hiện nay, tại một số địa phương, người dân đã hưởng ứng “lối
sống xanh” bằng những hành động thiết thực như tiết kiệm điện,
nước, chăm sóc và bảo vệ cây xanh. Bên cạnh những hoạt động đó,
việc buôn bán và sử dụng thực phẩm an toàn, nâng cao ý thức giữ
gìn vệ sinh nơi công cộng, ngăn chặn những hành vi làm ô nhiễm
môi trường,... cũng dần được mọi người chú ý thực hiện tích cực
hơn. Tóm lại, “lối sống xanh” góp phần 75 nâng cao chất lượng

Trường THCS Hàm Thắng

Tổ: Ngữ văn

GV: Nguyễn Thị Tám

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

3

4

Năm học 2024-2025

sống, bảo vệ môi trường xung quanh và ngày càng được nhiều người
lựa chọn.
(Theo Lê Phi Hùng, Xây dựng “lối sống xanh” trong cộng đồng,
https://www.qdnd.vn, ngày 09/9/2022)
Trong tập “Nhật kí trong tù” (Hồ Chí Minh), có những bài phác họa sơ
sài mà chân thực đậm đà, càng tìm hiểu càng thú vị như đang chiêm
ngưỡng một bức tranh cổ điển. Có những bài cảnh lồng lộng sinh động
như những tấm thảm thêu nền gấm chỉ vàng. Cũng có những bài làm cho
người đọc nghĩ tới những bức tranh sơn mài thâm trầm, sâu sắc.
(Lê Thị Tú An)
Thế đấy, biển luôn luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây trời. Trời xanh
thẳm, biển cũng xanh thẳm, như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây
trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám
xịt, nặng nề. Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu giận dữ…Như một con
người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, lúc sôi nổi, hả hê, lúc
đăm chiêu, gắt gỏng.
(Vũ Tú Nam)

PHT 2
ĐOẠN VĂN

KIỂU
ĐOẠN
VĂN

a. Nhiêu người tin rằng, khi nhìn lên bầu trời và thấy sao băng, nếu nhanh
chóng ước một điều gì đó thì điều đó chắc chắn sẽ trở thành sự thật. Một số
quan niệm cho rằng, sao băng là một hình tượng đẹp và thường gắn liền với
nhiều câu chuyện tình yêu.
(Sao băng là gì và những điểu bạn cấn biết về sao băng?)
b. Lúc đầu, mọi người nghĩ rằng chim di cư là để tránh cái lạnh của mùa
đông, tuy nhiên, nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng điều này không
hoàn toàn đúng. Những nơi mà loài chim này di cư tới so với nơi chúng
sinh ra đều có khí hậu ôn đới khá tương đồng tại cùng một thời điểm. Về
mặt lí thuyết, nếu chúng ở lại nơi được sinh ra vào mùa đông thì điếu kiện
khí hậu ớ đó cũng không ảnh hưởng nhiều và chúng vẫn có thể sống sót
bình thường. Vậy tại sao chúng vẫn phải thực hiện một hành trình dài để di
cư hằng năm? Về vấn đề này, các nhà khoa học vẫn cảm thầy bối rối và
chưa thể tìm được câu trá lời.
(Những điều bí ấn trong tập tính di cư của các loài chim)
c. Một trong những hành động góp phần bảo vệ môi trường là sử dụng các
Trường THCS Hàm Thắng

Tổ: Ngữ văn

GV: Nguyễn Thị Tám

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học 2024-2025

sản phẩm tái chế. Chúng ta có thể tái chế giấy, nhựa, báo, thủy tinh và lon
nhôm,... Bằng cách tái chế một nửa số rác thải sinh hoạt, mỗi người có thể
giảm khoảng 1,2 tấn khí CO2, mỗi năm vì việc đốt cháy rác thải lảm tăng
mức độ các-bon đi-ô-xít (carbon dioxide) trong khí quyển. Đây là tác nhân
chính gây ra hiệu ứng nhà kính và sự nóng lên toàn cầu. Vì vậy, con người
nên lựa chọn các sản phẩm tái chế để có thể góp phần bảo vệ môi trường.
(Theo Lan Anh tổng hợp, Mười biện pháp giảm thiểu sự nóng lên của Trái
Đất, https://kinhtemoitruong.vn, ngày 9/9/2022)
d. Chúng ta có thể sử dụng bản đồ tư duy khi lập dàn ý cho bài viết. Với tư
cách là một công cụ sắp xếp thông tin hiệu quả, bản đồ tư duy có thể tổ chức
và hệ thống hóa những ý tưởng lộn xộn, thiếu mạch lạc. Vì thế, bản đồ tư
duy có thể đơn giản hóa những thách thức khi viết: hổ trợ chúng ta xác định
cần viết những gì và sắp xếp các ý tưởng như thế nào cho hợp lí.
(1980 Books, ứng dụng bản đó tư duy trong học tập)

Trường THCS Hàm Thắng

Tổ: Ngữ văn

GV: Nguyễn Thị Tám