Tiết 10+11:

Bài 5: ĐO KHỐI LƯỢNG

I. Mục tiêu
1. Về năng lực:
* Năng lực khoa học tự nhiên:
- Năng lực nhận thức KHTN: Nêu được cách đo, đơn vị đo và dụng cụ thường dùng để
đo khối lượng một vật. Nêu được tầm quan trọng của việc ước lượng trước khi đo trong
một số trường hợp đơn giản.
- Năng lực tìm hiểu KHTN: Chỉ ra một số thao tác sai khi đo và chỉ ra cách khắc phục
thao tác sai đó.
* Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động nhớ lại, ôn lại các đơn vị đo khối lượng đã biết.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thành lập nhóm theo đúng yêu cầu, nhanh và đảm bảo
trật tự, biết phân công nhiệm vụ hợp tác giải quyết vấn đề về cách đo khối lượng một vật.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Giải quyết vấn đề về đo khối lượng, nhận ra ưu
nhược điểm của từng loại để chọn loại cân phù hợp nhất.
2. Về phẩm chất:
- Nhân ái: Tôn trọng sự khác biệt về năng lực nhận thức.
- Chăm chỉ: Luôn cố gắng học tập đạt kết quả tốt.
- Trung thực: Khách quan trong kết quả.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên:

- Phấn, bảng, hình ảnh sgk, tivi.

2. Học sinh:
- Vở ghi, sgk, dụng cụ học tập.
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động mở đầu
a) Mục tiêu:
Giúp học sinh xác định được vấn đề cần giải quyết trong bài học.
b) Nội dung:
- GV đặt tình huống để HS giải quyết vấn đề: Hai cốc giống nhau chứa cùng một thể tích
chất lỏng: Một cốc chứa nước và một cốc chứa dầu ăn. Khối lượng của hai chất lỏng
trong cốc có bằng nhau không? Làm sao để biết chính xác điều đó?
c) Sản phẩm:
Câu trả lời của các nhóm học sinh:
- HS có thể trả lời 2 cốc có khối lượng bằng nhau
- HS có thể trả lời cốc nước nặng hơn cốc dầu ăn
- HS có thể trả lời cốc dầu ăn nặng hơn
Vậy để biết chính xác thì chúng ta nên dùng cân để đo khối lượng

d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Câu trả lời của HS
- GV đặt câu hỏi đầu bài cho HS thảo luận theo nhóm nhỏ
(2 HS/1 nhóm): Hai cốc giống nhau chứa cùng một thể tích
chất lỏng: Một cốc chứa nước và một cốc chứa dầu ăn.
Khối lượng của hai chất lỏng trong cốc có bằng nhau
không? Làm sao để biết chính xác điều đó?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận theo nhóm, cùng nhau suy nghĩ và ghi câu
trả lời ra nháp.
- GV quan sát và hỗ trợ HS trong quá trình HS thảo luận và
làm việc nhóm.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV gọi 1 HS bất kì trong mỗi nhóm trình bày câu trả lời
- GV cho 1 HS khác nhận xét và bổ sung (nếu có)
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết
quả hoạt động và chốt kiến thức.
- GV dẫn vào bài mới: Để biết rõ khối lượng của một vật
chúng ta phải dùng dụng cụ để đo khối lượng. Vậy dụng cụ
để đo khối lượng là gì? Các đơn vị để đo khối lượng? và
cách sử dụng như thế nào. Tìm hiểu bài hôm nay
2. Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về dụng cụ và đơn vị đo khối lượng
a) Mục tiêu:
- Nêu đơn vị đo khối lượng trong hệ SI và một số đơn vị đo khối lượng khác.
- Kể tên một số dụng cụ thường dùng để đo khối lượng.
- Xác định được GHĐ và ĐCNN của một số loại cân thường gặp.
b) Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu về đơn vị đo khối lượng
- Học sinh làm trong 7 phút tìm hiểu nội dung trong sách giáo khoa bài 6 và trả lời các
câu hỏi sau:
Câu 1. Hãy kể tên một số đơn vị dùng để đo khối lượng mà em biết?
- GV hướng dẫn đổi một vài đơn vị đo khối lượng.
Câu 2. Hãy kể tên một số dụng cụ dùng đo khối lượng mà em biết. Nêu được ưu thế của
một số loại cân
Câu 3. Tìm hiểu số gam ghi trên vỏ mì chính, muối, bột giặt...
+ Trên gói mì chính ghi 120g, con số này cho điều gì?
+ Trên hộp omo ghi 120g, con số này cho biết điều gì?
+ Trên túi muối ghi 120g, con số này cho biết điều gì?
Câu 4. Khối lượng là gì? Trả lời câu hỏi bằng cách điền từ “vạch chia, lượng, khối lượng
thích hợp vào khoảng trống:

Mọi vật đều có (1)……..Khối lượng của một vật chỉ (2)….. chất chứa trong vật.
Câu 5: Đọc GHĐ và ĐCNN của các cân sau:

c) Sản phẩm:
Câu 1. Một số đơn vị đo khối lượng là: kilogram, gram, hectogram, tấn, tạ, yến….
Đơn vị
Kí hiệu Đổi ra
kilogam
Tấn
t
1000kg
Tạ
100kg
Yến
10kg
Kilogam kg
1kg
Hectoga
hg
0,1kg
m (lạng)
Gam
g
0,001kg
Miligam
mg
0,000 001kg
Câu 2. Một số dụng cụ đo khối lượng: Cân y tế, cân đồng hồ, cân điện tử, ...
- Ưu thế của các loại cân:
+ Cân Robecvan thường được dùng trong phòng thí nghiệm;
+ Cân đồng hồ thường dùng trong đời sống, tuỳ thuộc vào giới hạn đo của cân để có thể
được sử dụng trong mua bán; dễ sử dụng, GHĐ lớn, chịu được va đập tốt, sử dụng ngay
được và lâu dài
+ Cân y tế dùng trong đo khối lượng của cơ thể;

+ Cân tiểu li dùng để cân khối lượng của các vật rất nhỏ, thường được dùng trong các
tiệm mua bán vàng.
Câu 3. Tìm hiểu số gam ghi trên vỏ mì chính, muối, bột giặt...
+ Khối lượng của mì chính chứa bên trong là 120g
+ Bột omo chứa trong hộp là 120g
+ Khối lượng muối trong túi là 120g
Câu 5. Mọi vật đều có khối lượng. Khối lượng của một vật chỉ lượng chất chứa trong vật.
Câu 6: Đọc GHĐ và ĐCNN của các cân sau:
1 – GHĐ: 5kg, ĐCNN: 20g; 2 – GHĐ: 5kg, ĐCNN: 1g; GHĐ: 130kg, ĐCNN: 1kg
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
I. Đo khối lượng
- GV cho HS thảo luận theo nhóm (3 bạn/1 nhóm) 1. Tìm hiểu về đơn vị đo
thảo luận và trả lời câu hỏi:
khối lượng
Câu 1. Hãy kể tên một số đơn vị dùng để đo khối - Đơn vị đo khối lượng là kg,
lượng mà em biết?
kí hiệu là kg.
- GV hướng dẫn cách đổi đơn vị của một số đơn vị đo - Một số đơn vị đo khối lượng
khối lượng
khác:
- GV cho HS một số bài tập để vận dụng đổi đơn vị
Đơn vị
Kí
Đổi ra
Câu 2. Hãy kể tên một số dụng cụ dùng đo khối lượng
hiệu kilogam
mà em biết. Hãy cho biết ưu thế của một số loại cân
Tấn
t
1000kg
Câu 3. Tìm hiểu số gam ghi trên vỏ mì chính, muối,
Tạ
100kg
bột giặt...
Yến
10kg
+ Trên gói mì chính ghi 120g, con số này cho điều gì?
Kilogam kg
1kg
+ Trên hộp omo ghi 120g, con số này cho biết điều gì?
Hectoga
hg
0,1kg
+ Trên túi muối ghi 120g, con số này cho biết điều gì?
m (lạng)
Câu 4. Khối lượng là gì? Trả lời câu hỏi bằng cách
Gam
g
0,001kg
điền từ “vạch chia, lượng, khối lượng thích hợp vào
Miligam
mg 0,000
khoảng trống:
001kg
Mọi vật đều có (1)……..Khối lượng của một vật chỉ - Để đo khối lượng người ta
(2)….. chất chứa trong vật.
dùng cân, có nhiều loại cân
Câu 5: GV cho HS nhắc lại GHĐ là gì vầ ĐCNN là khác nhau: Cân Robecvan, cân
gì? Sau đó GV cho HS đọc GHĐ và ĐCNN của một đòn, cân đồng hồ, cân y tế,
số loại cân sau.
cân điện tử, cân tiểu li, ...
- GV hướng dẫn cách đổi đơn vị của một số đơn vị đo
khối lượng
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc thông tin trong sgk, thảo luận theo nhóm và
đưa ra câu trả lời
- GV quan sát và hỗ trợ HS trong quá trình HS thảo
luận và làm việc nhóm.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV gọi HS trình bày câu trả lời

- GV gọi HS khác nhận xét câu trả lời của bạn, bổ
sung nếu bạn trả lời sai hoặc thiếu ý
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc,
kết quả hoạt động và chốt kiến thức.
Hoạt động 2.2: Thực hành đo khối lượng
a) Mục tiêu:
- Xác định được tầm quan trọng của việc ước lượng khối lượng trước khi đo; Ước lượng
được khối lượng của vật trong một số trường hợp đơn giản.
- Chỉ ra được một số thao tác sai khi đo khối lượng và nêu được cách khắc phục các thao
tác sai đó.
- Nêu được cách đo dùng để đo khối lượng của một vật.
- Đo được khối lượng của vật bằng cân.
b) Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu cách ước lượng và đo khối lượng
- GV cho HS quan sát cân tiểu ly và cân điên tử. Cho HS đọc GHĐ và ĐCNN của từng
loại cân trong hình 5.3
- GV yêu cầu HS chọn cân thích hợp để cân và giải thích tại sao chọn cân đó:
+ Trường hợp 1: cân cơ thể của bạn lớp trưởng
+ Trường hợp 2: Cân 3 quả táo
- GV cho HS quan sát hình 5.4, 5.5 và chỉ ra đâu là cách hiệu chỉnh, cách đọc đúng, đồng
thời HS đọc đc kết quả cân của hình 5.6 a và b
- HS vận dụng kiến thức, thảo luận, trả lời.
c) Sản phẩm:
- HS đọc GHĐ và ĐCNN hình 5.3
+ a – GHĐ: 5kg, ĐCNN: 1g; b – GHĐ: 130kg, ĐCNN: 1kg
+ Trường hợp 1: chọn cân a. Vì a có giới hạn đo là 5 kg, cân ở hình b có giới hạn đo lớn
hơn khối lượng cơ thể ta. Trong khi đó khối lượng chúng ta lớn hơn 5 kg.
+ Trường hợp 2: chọn cân ở hình a, vì khối lượng 3 quả táo thường nhỏ hơn 5 kg.
- Em hây quan sát hình 5.4 và nhận xét về cách hiệu chỉnh cân ở hình nào thì thuận tiện
hơn cho việc đo khối lượng của vật.
 Để thuận tiện cho việc đo khối lượng của vật ta cẩn hiệu chỉnh cân ban đẩu về số 0
(như hình 5.4a).
- Quan sát hình 5.5 và cho biết cách đặt mắt để đọc khối lượng như thế nào là đúng. 
Cách đặt mắt của bạn ở giữa là đúng.
- hình 5.6. a – 39kg; b – 39 kg ( đầu kim đồng hồ gần vạch 39kg)
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
II. Thực hành ước lượng và
- GV cho HS hoạt động cá nhân, suy nghĩ và trả lời các câu đo
hỏi
Khi đo khối lượng bằng cân,
- GV cho HS nhắc lại GHĐ và ĐCNN
cần:
- GV cho HS quan sát hình 5.3a, 5.3b. GV yêu cầu HS đọc + ước lượng khối lượng cần

GHĐ và ĐCNN của 2 hình.
đo để chọn cân phù hợp
- GV đặt vấn đề: Muốn cân khối lượng của bạn lớp trưởng + Điều chỉnh để kim cân chỉ
thì dùng cân nào trong 2 loại cân trên, muốn cân 3 quả táo đúng vạch số 0
thì dùng cân nào trong 2 loại cân trên. Và giải thích vì sao? + Đặt vật lên đĩa cân hoặc treo
- Nếu HS không giải thích được thì GV hướng dẫn HS ước vật lên móc cân.
lượng trước khối lượng 2 đối tượng cần cân là bao nhiêu, + Đặt mắt nhìn và ghi kết quả
sao đó dựa vào GHĐ của các cân mà chọn cân phù hợp.
đúng quy định.
- GV cho HS quan sát hình 5.4 và 5.5 chỉ ra hình nào là
cách hiệu chỉnh đúng, hình nào là cách đặt mắt đọc kết quả
đúng.
- GV cho HS quan sát hình 5.6 và cho HS đọc kết quả cân
của hình a và hình b
- GV cho HS rút ra kết luận các bước tiến hành cân khối
lượng của vật
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, quan sát hình ảnh, dựa vào hiểu
biết của bản thân để tìm ra câu trả lời.
- GV quan sát và hỗ trợ HS (nếu cần).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV gọi HS trình bày câu trả lời.
- HS nhận xét và đánh giá.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết
quả hoạt động và chốt kiến thức.
3. Hoạt động luyện tập
a) Mục tiêu:
Vận dụng kiến thức đã học để học sinh luyện tập về cách đổi đơn vị đo khối lượng, ước
lượng khối lượng để chọn loại cân phù hợp, đọc kết quả đo tùy theo mỗi loại cân.
b) Nội dung:
GV cho HS làm 1 vài bài tập để củng cố lại kiến thức
Câu 1: Quan sát các hình vẽ dưới đây, hãy chỉ ra đâu là cân tiểu ly, cân điện tử, cân đồng
hồ, cân xách?

Câu 2: Khi mua trái cây ở chợ, loại cân thích hợp là:
A. Cân đòn;
B. Cân Robecvan;
C. Cân đồng hồ;
D. Cân tiểu li.
Câu 3: Loại cân thích hợp để sử dụng cân vàng, bạc ở các tiệm vàng là:

A. Cân tạ
B. Cân đòn
C. Cân đồng hồ.
Câu 4: Người bán hàng sử dụng cân đồng
hồ như hình bên để cân hoa quả. Hãy cho
biết GHĐ, ĐCNN của cân này và đọc giá
trị khối lượng của lượng hoa quả đã đặt
trên đĩa cân.

D. Cân tiểu li.

c) Sản phẩm:
- HS trả lời được các câu hỏi
Câu 1: Hình 1 – Cân điện tử; Hình 2 – Cân đồng hồ; Hình 3 – Cân tiểu ly; Hình 4 – Cân
xách
Câu 2. Đáp án đúng: C. Cân đồng hồ.
Câu 3. Đáp án đúng: D. Cân tiểu li.
Câu 4. GHĐ: 10kg; ĐCNN: 0,25kg; m = 2kg
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Câu 1:
- GV yêu cầu HS nhớ lại kiến thức vừa học xong trả lời các Hình 1 – Cân điện tử
câu hỏi
Hình 2 – Cân đồng hồ
Câu 1: GV cho quan sát hình và cho HS chỉ ra được tên các Hình 3 – Cân tiểu ly
loại cân.
Hình 4 – Cân xách
Câu 2: Khi mua trái cây ở chợ, loại cân thích hợp để dùng Câu 2. C
cân?
Câu 3. D
Câu 3: Loại cân thích hợp để sử dụng cân vàng, bạc ở các Câu 4.
tiệm vàng là cân nào?
GHĐ: 10kg
Câu 4: GV cho HS quan sát hình 1 cân đồng hồ đang cân ĐCNN: 0,25kg
trái cây. GV cho HS xác định được GHĐ và ĐCNN của cân m = 2kg
là bao nhiêu. Sau đó đọc kết quả cân trong hình.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, suy nghĩ, dựa vào hiểu biết của
bản thân để tìm ra câu trả lời.
- GV quan sát và hỗ trợ HS (nếu cần).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV gọi HS trình bày câu trả lời.
- HS nhận xét, đánh giá và bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết

quả hoạt động và chốt kiến thức.
4. Hoạt động vận dụng
a) Mục tiêu:
- HS vận dụng được kiến thức vừa học để đo được khối lượng của một vật bất kì ( cặp
sách).
- Rèn luyện thao tác đo khối lượng, cách đọc chỉ số trên dụng cụ đo.
- Giúp đỡ nhau để hoàn thành bài tập được giao
b) Nội dung:
Mô tả cách đo, tiến hành đo khối lượng cặp sách của em (sách vở soạn theo thời khóa
biểu của ngày có tiết kế tiếp) và so sánh kết quả đo được với kết quả ước lượng của em.
Khối
Chọn dụng cụ đo khối Kết quả đo (g)
lượng ước lượng
Vật cần lượng (g)
Tên dụng cụ GHĐ ĐCNN Lần 1 Lần 2 Lần
3m
=
đo
m1+m 2+ m3
(m1)
(m2)
(m3)
3

Cặp sách
- Hoàn thành bài tập sgk/trang 26
c) Sản phẩm:
- Mô tả cách đo: Ước lượng khối lượng của hộp đựng bút; Lựa chọn cân phù hợp; Hiệu
chỉnh cân trước khi đo; Đặt hộp đựng bút lên cân; Đọc và ghi kết quả mỗi lần đo vào
mẫu.
- HS hoàn thành bảng sau:
Khối
Chọn dụng cụ đo khối Kết quả đo (g)
lượng
lượng
Vật cần ước
Tên dụng cụ GHĐ ĐCNN Lần 1 Lần 2 Lần
3m
=
đo
lượng (g)
m1+m
2+
m3
(m1)
(m2)
(m3)
3

Cặp sách
- Đáp án bài tập sgk/trang 26
1. Đơn vị đo khối lượng trong hệ thống đo lường chính thức của nước ta hiện nay là
kilogram, kí hiệu là kg. Các ước số và bội số thập phân của đơn vị kilogram ta thường
gặp là gram (g), hectogram (còn gọi là lạng), yến, tạ, tấn.
2. Đáp án c.
3. Đáp án D.
4. GHĐ của cân là 3 kg; ĐCNN của cân là 20 g. Khối lượng quả là 240 g.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Đáp án bài tập sgk/trang 26
- GV yêu cầu HS bài tập về nhà: Mô tả cách đo, tiến hành 1. Đơn vị đo khối lượng trong

đo khối lượng cặp sách của em (sách vở soạn theo thời khóa
biểu của ngày có tiết kế tiếp) và so sánh kết quả đo được
với kết quả ước lượng của em.
- GV cho HS hoàn thành bài tập sgk/ trang 26
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS ước lượng khối lượng của cặp sách của cá
nhân, sử dụng cân đồng hồ để tiến hành đo khối lượng cặp
sách của em ba lần và điền kết quả vào mẫu.
- GV hướng dẫn HS về thực hành đo khối lượng, đọc với
vạch chia gần nhất với đầu kim của cân.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS thực hiện bài tập về nhà và điền kết quả vào bảng mẫu
Bước 4: Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết
quả hoạt động.

hệ thống đo lường chính thức
của nước ta hiện nay là
kilogram, kí hiệu là kg. Các
ước số và bội số thập phân
của đơn vị kilogram ta thường
gặp là gram (g), hectogram
(còn gọi là lạng), yến, tạ, tấn.
2. C
3. D
4. GHĐ của cân là 3 kg;
ĐCNN của cân là 20 g. Khối
lượng quả là 240 g.