SÁNG KIẾN MÔN MĨ THUẬT

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Huyền
Ngày gửi: 09h:46' 25-02-2025
Dung lượng: 4.8 MB
Số lượt tải: 9
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Huyền
Ngày gửi: 09h:46' 25-02-2025
Dung lượng: 4.8 MB
Số lượt tải: 9
Số lượt thích:
0 người
UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4 SỬ DỤNG
HIỆU QUẢ CHẤT LIỆU MÀU SÁP TRONG PHÂN MÔN MĨ THUẬT
Lĩnh vực: Mĩ thuật
Cấp học: Tiểu học
Năm học: 2024 - 2025
MỤC LỤC
STT
Nội dung
Trang
Thông tin chung về sáng kiến
Tóm tắt sáng kiến
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1
Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
1
2
Cơ sở lý luận
1
3
Thực trạng và nguyên nhân của vấn đề
4
Các biện pháp thực hiện
4.1
Biện pháp1:Hướng dẫn học sinh gọi đúng tên màu, tác
1-2
4
5
dụng và cách sử dụng màu sắc
4.2
Biện pháp 2: Hướng dẫn học sinh cách cầm bút vẽ màu sáp
7
4.3
Biện pháp 3: Phương pháp viền màu quanh hình vẽ trước
7
khi vẽ màu sáp.
4.4
Biện pháp 4: Một số kĩ thuật vẽ màu sáp
10
4.4.1
Phối màu theo cặp
10
4.4.2
Chuyển màu
11
4.4.3
Phương pháp pha trộn màu
12
4.4.4
Chà màu
13
4.4.5
Tiết kiệm về thời gian
14
4.4.6
Chấm màu
13
4.4.7
Vẽ đậm - nhạt
14
4.4.8
Tạo nét
15
Biện pháp 5: Kết hợp màu sáp với các chất liệu khác
17
5
Kết quả đạt được
14
6
Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng
26
7
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
27
8
TÀI LIỆU THAM KHẢO
32
4.5
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 sử dụng hiệu quả
chất liệu màu sáp trong phân môn Mĩ thuật”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Mĩ thuật Tiểu học.
3. Tác giả:
Họ và tên: Lê Thị Thu An
- Nam (nữ): Nữ
Ngày, tháng, năm sinh: 02 - 06 - 1980
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Mĩ thuật
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Lai Cách, Cẩm Giàng, Hải Dương
Điện thoại: 0989187737
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Tiểu học Lai Cách Lai Cách, Cẩm
Giàng, Hải Dương. Điện thoại: 03023786238
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Trường Tiểu học Lai Cách
6. Điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Giáo viên Mĩ thuật giảng dạy sách giáo khoa Mĩ thuật Chân trời sáng tạo 1
- Đồ dùng, trang thiết bị dạy học: Máy tính, máy chiếu (ti vi), tranh ảnh tủ trưng
bày sản phẩm, khung tranh, giá vẽ..., tài liệu tham khảo…
- HS lớp 4 học SGK Mĩ thuật Chân trời sáng tạo 1, có đầy đủ đồ dùng học tập.
7. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: tháng 9 năm học 2023-2024
8. Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền.
TÁC GIẢ
XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG
(ký, ghi rõ họ tên)
SÁNG KIẾN
Lê Thị Thu An
XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GD& ĐT
TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:
Với phân môn Mĩ thuật, màu sắc là tiếng nói mạnh mẽ nhất, thu hút nhất
và khơi nguồn đam mê với bất cứ em nhỏ nào. Màu sắc trong con mắt trẻ thơ
bao giờ cũng thật sặc sỡ, vui tươi và biểu cảm vô cùng.... Thực tế dạy học môn
Mĩ thuật tôi nhận thấy, học sinh luôn luôn tiềm tàng rất nhiều khả năng về hội
họa, tuy nhiên không phải em nào cũng mạnh dạn bộc lộ khả năng của bản thân,
và lúc này màu sắc chính là ngôn ngữ để các em biểu đạt những cảm nhận về
thế giới xung quanh.
Lựa chọn và ứng dụng nhiều nhất trong các tác phẩm, sản phẩm Mĩ thuật
của học sinh Tiểu học có lẽ không gì bằng màu sáp. Cũng không có loại màu
nào dễ kiếm, dễ mua, dễ sử dụng và hiệu quả về kinh tế với học sinh như màu
sáp. Màu sáp là chất liệu sử dụng gần như hầu hết trong các bài vẽ tuy nhiên
qua thực tiễn dạy học tôi nhận thấy kĩ thuật sử dụng màu là yêu cầu rất quan
trọng trong các sản phẩm/ tác phẩm có sử dụng màu vẽ. Nhiều em vẽ hình tốt
nhưng khi vẽ màu lại lúng túng do kĩ thuật vẽ màu còn chưa tốt. Ngược lại, có
những em không thực sự có năng khiếu, nhưng khi áp dụng những kĩ thuật vẽ
màu, trong đó có màu sáp thì bài vẽ thực sự tiến bộ, hiệu quả làm cho bài vẽ có
cảm xúc hơn, học sinh sẽ yêu thích học vẽ hơn.Và trong quá trình dạy học, tôi
nhận ra được các ưu điểm, khuyết điểm của học sinh khi sử dụng chất liệu màu
sáp chính vì thế tôi mạnh dạn chọn biện pháp: “Một số biện pháp giúp học
sinh lớp 4 sử dụng hiệu quả chất liệu màu sáp trong phân môn Mĩ thuật”
để làm giải pháp nâng cao chất lượng trong quá trình dạy học ở trường tôi.
2. Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng:
+ Điều kiện áp dụng: Giáo viên Mĩ thuật giảng dạy sách giáo khoa Mĩ
thuật Chân trời sáng tạo 1.
+ Thời gian áp dụng: Năm học 2022 - 2023 và 2023-2024
+ Đối tượng áp dụng: Học sinh lớp 4 học sách giáo khoa Mĩ thuật Chân
trời sáng tạo 1.
3. Nội dung sáng kiến:
- Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến: phát huy năng lực tư duy sáng tạo
của học sinh cao hơn là khả năng quan sát, nhận xét, cách vẽ hình ảnh và đặc
biệt là khả năng sử dụng màu sáng tạo trong các bài thực hành. Ngoài ra còn
phát huy kĩ năng trình bày ý tưởng sáng tạo, biết quan sát, nhận xét bài vẽ của
bạn trong nhóm, lớp.
- Khả năng áp dụng của sáng kiến: Học sinh làm quen với nhiều cách
thể hiện của màu sáp, thao tác với các kĩ thuật khác nhau, biết thể hiện màu
trong từng bài vẽ tranh của mình.
- Lợi ích thiết thực của sáng kiến: Giúp học sinh biết chọn màu phù hợp
với khả năng của mình và phù hợp với bài vẽ, biết cách pha trộn màu, vẽ màu và
chú ý đến độ đậm nhạt của tranh và có tính thẩm mĩ.
4. Kết quả đạt được của sáng kiến:
Động viên khuyến khích và tạo điều kiện để học sinh tự kiểm tra, đánh giá
quá trình học tập của mình. Nâng cao năng lực tự học và phát huy tính sáng tạo
của học sinh theo cách đánh giá như thông tư 27/ 2020. Sáng kiến trình bày kết
quả thu được sau khi áp dụng, đối chiếu trước và sau khi áp dụng, chỉ ra lợi ích
thiết thực của sáng kiến: Hình thành các kĩ năng tô màu cho học sinh qua các bài
học. Giáo dục cho học sinh kĩ năng vẽ màu, trong đó có màu sáp thì bài vẽ thực
sự tiến bộ, hiệu quả làm cho bài vẽ có cảm xúc hơn, học sinh sẽ yêu thích học vẽ
hơn, sẽ làm cho những giờ học Mĩ thuật trở nên sống động, hấp dẫn hơn.
5. Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến:
1. Đối với giáo viên:
- Giáo viên phải yêu nghề, mến trẻ, tâm huyết, nhiệt tình với nghề, có trình độ
chuyên môn, kiến thức và kĩ năng sư phạm vững vàng. Luôn học tập, trau dồi
kiến thức nắm bắt được nội dung, chương trình, đổi mới phương pháp, hình thức,
kĩ thuật dạy học để nâng cao chất lượng dạy và học cho học sinh.
- Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh để có những biện pháp giáo dục học
sinh phù hợp.
2. Đối với học sinh:
- Tích cực học tập và rèn luyện.
1
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
1.1. Việc dạy học sinh những kiến thức cơ bản thì việc học Mĩ thuật còn
phải đem lại niềm vui, làm cho các em nhìn ra cái đẹp, ở xung quanh
mình trở nên gần gũi, đáng yêu hơn, giúp học sinh cảm nhận cái đẹp theo
ý mình, làm cho cuộc sống thêm tươi vui hạnh phúc.
1.2. Dạy học mĩ thuật ngoài cung cấp kiến thức còn cần có phương pháp làm cho
cho học sinh phấn khởi, hồ hởi, mong chờ, khám phá sáng tạo để tạo ra sản phẩm
đẹp. Mỗi giờ học Mĩ thuật phải được các em vui thích thú khi đến tiết học sẽ tạo
nên những cảm xúc mạnh để các em sáng tạo tác phẩm.
1.3. Là một giáo viên dạy Mĩ thuật tôi luôn cố gắng học hỏi làm thế nào
qua mỗi chủ đề, bài học giúp cho học sinh luôn hứng thú và phát huy
được tính tích cực của mình khi học bộ môn Mĩ thuật? Đó là điều mà tôi
tìm hiểu và muốn gửi tới các đồng chí giáo viên qua kinh: “Một số biện
pháp giúp học sinh lớp 4 sử dụng hiệu quả chất liệu màu sáp trong phân
môn Mĩ thuật” để làm nâng cao chất lượng ở trường tôi.
2. Cơ sở lý luận của vấn đề
Là người giáo viên dạy mĩ thuật cần nắm bắt được đặc điểm này của học
sinh để phát huy được năng lực sự đam mê sáng tạo của các em theo những nội
dung yêu cầu chương trình đã quy định.
Môn mĩ thuật là môn học chỉ là môn học giáo dục thẩm mĩ, giúp học biết
cảm nhận thưởng thức cái đẹp và tạo ra cái đẹp. Vậy giáo viên cần có chuyên
môn và cần phải linh hoạt khi giảng dạy, tạo được sự hứng thú khi học tập. khi
học xong một chủ đề học sinh phải đạt được mục tiêu đề ra, hiểu bài, sáng tạo tốt,
biết vận dụng sáng tạo vào cuộc sống, học sinh thích thú, lớp học sinh động...thì
chủ đề đó thành công.
3. Thực trạng của vấn đề
3.1. Thuận lợi
- Đối với cấp trên: Được Sở GD, Phòng GD quan tâm chỉ đạo sát sao, tổ
chức tập huấn, sinh hoạt chuyên môn, dự giờ chuyên đề định hướng cho giáo
2
viên cách thức tổ chức một tiết học khi áp dụng tiết Mĩ thuật giúp học sinh tiếp
cận năng lực hiệu quả.
- Nhà trường rất quan tâm về việc dạy và học môn Mĩ thuật, luôn tạo điều
kiện về mọi mặt mặc dù cơ sở vật chất còn thiếu thốn.
- Giáo viên được đào tạo và giảng dạy đúng bộ môn chuyên ngành Sư phạm
Mĩ thuật.
- Hiện nay đối với môn Mĩ thuật được ngành trang bị đầy đủ tài liệu tham
khảo như tài liệu Dạy Mĩ thuật, tài liệu học Mĩ thuật rất chi tiết, trang trí đẹp,
tranh minh họa rõ ràng.
3.2. Khó khăn
- Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, chưa cung cấp đầy đủ trang thiết bị…
- Chưa có đồ dùng trực quan. Sản phẩm của các tiết học trước rất khó gìn
giữ để dùng lại làm tài liệu cho các tiết sau. Mặt khác, học sinh còn nhỏ nên việc
lưu giữ đồ của các em còn hạn chế.
- Để tiết học đạt hiệu quả cao, học sinh hứng thú, việc chuẩn bị của GV
cần phải có nhiều thời gian( sưu tầm tranh, ảnh, nhạc...)
- Phòng học nhỏ, số lượng học sinh trong lớp quá đông nên việc phân
nhóm để tổ chức hoạt động vẽ bức tranh tập thể gặp rất nhiều khó khăn. Số tiết
dành cho hoạt động ngoài giờ, năng khiếu không có nhiều nên việc bố trí dồn
tiết học Mĩ thuật theo chủ đề khó thực hiện.
- Đa số phụ huynh vẫn xem nhẹ môn học vì cho đó là môn phụ, chưa
quan tâm đến việc chuẩn bị và đầu tư việc mua sắm đồ dùng học tập của con.
- Trường chưa trang bị được nhiều đồ dùng môn Mĩ thuật và chưa có
phòng Mĩ thuật riêng nên còn khó khăn cho giáo viên dạy.
- Học sinh còn có tư duy học theo phương pháp cũ là vẽ làm sao cho đúng,
cho giống mẫu thế là đẹp, điều này sẽ làm hạn chế rất nhiều khả năng sáng tạo
của các em, dẫn đến sản phẩm không phong phú, rất đơn điệu.
- Kĩ năng thuyết trình trước đám đông của đa số học sinh là chưa tốt,
chưa tự tin.
3.3 Khảo sát dạy thực nghiêm khi chưa thực hiện sáng kiến
3
Trước khi áp dụng sáng kiến tôi đã tiến hành giảng dạy và khảo sát học
sinh
về việc sử dụng các chất liệu màu sáp trong môn học. Năm học 2023 - 2024,
tôi giảng dạy môn mĩ thuật lớp 4A, 4B. Sau 2 tuần tôi khảo sát thu được kết
quả như sau:
Tên lớp
Sĩ số
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn
thành
SL
%
SL
%
SL
%
37,8
23
62,2
0
0
59,5
0
0
4A
37
14
4B
37
15
40,5
22
3.4. Nguyên nhân
3.4.1.Về phía Giáo viên
Điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn chưa đáp ứng nên giáo viên còn
khó khăn trong vận dụng phương pháp phù hợp vào từng chủ đề để tổ chức tiết
dạy đạt được hiệu quả cao.
Đồ dùng của giáo viên phải chuẩn bị nhiều nên chưa chu đáo, chưa phù
hợp, chưa sinh động nên không cuốn hút được học sinh.
Giáo viên còn gặp khó khăn trong giảng dạy vì học sinh còn quên đồ dùng
học tập.
3.4.2.Về phía Học sinh
Đồ dùng học tập của các em con thiếu như có em thiếu bút chì, tẩy, có em
thiếu bút màu, giấy vẽ, quên sách,... chưa được sự quan tâm của gia đình nên các
em cũng chưa sưu tầm được nhiều các phế liệu khác để phục vụ cho môn học
khi cần có sự sáng tạo, sân khấu hóa trong các bài học.
Một số em còn nhút nhát, chưa mạnh dạn trong khi chia sẻ bài với các bạn,
trong đó có năng lực hợp tác.
4. Các biện pháp thực hiện
4
4.1.Hướng dẫn học sinh gọi đúng tên màu, tác dụng và cách sử dụng
màu sắc:
Yêu cầu học sinh nhớ tên: đỏ - vàng - xanh lam( kết hợp dùng hình ảnh
trực quan: màu đỏ của mặt trời, màu vàng của hoa Hướng dương, màu xanh lam
của bầu trời), nhận biết được các màu nhị hợp là do pha trộn hai màu gốc tạo
nên (đỏ + vàng = màu da cam, đỏ + xanh lam = màu tím, màu vàng + màu xanh
lam = màu xanh lục...), và tiến tới gọi tên màu thành thạo trong hộp màu, tác
dụng của các cặp màu bổ sung cho nhau, màu này làm cho màu kia nổi bật hơn
khi đi cạnh nhau, các gam màu nóng, màu lạnh, biết phân biệt màu đậm, màu
nhạt, …biết chọn những màu sắc phù hợp để vẽ vào tranh, cho hình ảnh chính
và phụ, làm cho bức tranh có đậm - nhạt, màu sắc hài hoà, tươi sáng, …
Ba gam màu cơ bản
Hình ảnh trực quan
Màu nhị hợp
5
Cặp màu bổ túc
Bảng màu nóng, màu lạnh
6
Ví dụ: Sử dụng màu sáp vẽ màu tranh chân dung
Ví dụ: Khi vẽ tranh đề tài
Ví dụ: bài “ Tranh vẽ về biển đảo Việt Nam” Lớp 4
7
Ví dụ: Trang trí cái bát, bình hoa, hình vuông , mặt nạ, …
4.2. Hướng dẫn học sinh cách cầm bút vẽ màu sáp
4.2.1. Cách cầm bút màu theo kiểu cầm bút truyền thống
Tương tự như cách cầm bút chì để vẽ. Cầm nghiêng so với mặt giấy tầm
20-30 độ, giúp học sinh dễ quan sát mặt giấy khi vẽ.
8
4.2.2.Cách cầm bút sát ngòi
Với cách cầm bút này là giúp học sinh khi vẽ nhấn màu sáng tối cho bức
tranh một cách chuẩn xác, nhấn được hết độ đậm của màu mà không làm gẫy
màu.
4.3. Phương pháp viền màu quanh hình vẽ trước khi vẽ màu sáp
Do học sinh tiểu học các em còn bé nên thường nôn nóng vẽ màu nhanh
để mau chóng hoàn thiện nhưng mang lại sản phẩm không đẹp. Giúp học sinh
tránh được việc tô màu bị lem ra ngoài, và so sánh được đậm nhạt cần có trên
hình, để bài vẽ thực hiện nhanh, gọn gàng và nổi bật.
9
Hoặc các em có thể vẽ viền khác màu: vẽ màu viền bên ngoài và phần bên
trong với 2 màu khác nhau tạo sự sinh động cho bức tranh.
Tranh khi vẽ viền màu
10
4.4. Một số kĩ thuật vẽ màu sáp
Đây là cách tạo ra nhiều màu sắc khác nhau với số lượng có hạn của bút
sáp. Giúp học sinh tạo ra nhiều màu khác nhau, giúp điều chỉnh độ đậm nhạt của
màu.
4.4.1. Phối màu theo cặp
Cách thực hiện:
Chọn các cặp màu như lam - đỏ, đỏ - vàng, vàng-lam để tạo ra màu nhị hợp.
Chọn 1 màu và vẽ một lớp nhẹ làm nền. Chọn 1 màu khác tương đồng và
vẽ lên trên màu nền sẽ tạo ra một màu sắc cho bức tranh đạt được màu như ý
muốn và hêm các lớp màu khác nếu cần.
11
4.4.2. Chuyển màu
Cách thực hiện: Trước tiên chọn 1 màu: vẽ màu ghì bút vừa phải. Chọn thêm
1 màu tô cạnh với màu vừa vẽ. Dùng cả 2 màu để vẽ lên phần giữa 2 màu vừa vẽ
tạo sự chuyển đổi mềm mại giữa 2 màu. Kĩ thuật này có thể dùng để vẽ bầu trời,
mặt nước dưới sự thay đổi của ánh sáng.
4.4.3. Phương pháp pha trộn màu
12
Cách thực hiện: là sử dụng kĩ thuật tô chồng màu lên nhau hoặc kết hợp
với chà để trộn lẫn lại. Vẽ đều tay, mịn, không chườm ra ngoài.
13
Ví dụ: Tôi cho học sinh thực hành trên giấy A4. Các em tự vẽ hình quả
cam, hình chiếc lá.
4.4.4. Chà màu
Cách thực hiện: là kĩ thuật giúp bài vẽ màu mịn hơn, mượt hơn, đều hơn,
mang lại hiệu quả sản phẩm cao hơn. Sau khi vẽ màu sử dụng giấy ăn hay
miếng bông gòn chà lên mảng màu vừa vẽ ( nhiều học sinh thường thích lấy
thước chà màu). Muốn tạo nên mảng màu mới thì vẽ chồng thêm các lớp màu
khác rồi lại tiếp tục chà đều.
14
4.4.5. Tiết kiệm về thời gian
Cách thực hiện: là giáo viên hướng dẫn nhắc học sinh vẽ màu như thế nào
để khỏi mất thời gian. Chọn những hình nào xác định tô cùng màu thì sẽ tô trước
và tô xong cùng một lần luôn.
Ví dụ: Bài tô màu cho con cá thì giáo viên hướng dẫn học sinh chọn màu
đỏ vẽ màu cho các bộ phận: miệng, vây, đuôi con cá … khi vẽ hết các mảng cần
vẽ có màu đỏ, tiếp tục chọn màu khác vẽ các mảng còn lại cũng tương tự như
chọn màu đỏ. Nên tô kín tranh không bỏ sót mảng nào.
15
4.4.6. Chấm màu
Cách thực hiện: Chấm màu lan dần ra hết các hình, các mảng.Tiếp tục
thêm các lớp màu khác và thay đổi sức đè. Phương pháp còn rèn luyện và
nâng cao tính kiên trì, tỉ mỉ của người vẽ.
Ví dụ: Bài Tranh chấm màu Mĩ tthuật lớp 4
16
17
4.4.7.Vẽ đậm - nhạt
Cách thực hiện: Là cách vẽ màu tạo độ đậm - nhạt cho bức tranh, làm
cho màu sắc của bức tranh có chiều sâu về không gian, thời gian cho các hình
ảnh và các mẫu vật trong tranh.
18
4.4.8.Tạo nét
Cách thực hiện: Là cách cầm bút đi những nét ngắn hay dài đan xen nhau
nhằm mục đích tạo độ đậm- nhạt cho bức tranh.
4.5.Kết hợp màu sáp với các chất liệu khác
19
Khi màu sáp được sử dụng kết hợp với các chất liệu khác làm cho màu
sắc bức tranh thêm phong phú đa màu sắc. Và với bài học khác nhau của bộ
môn Mĩ thuật thì các sản phẩm rất đa dạng về chất liệu và màu sắc khi được
kết hợp nhau tạo nên những sản phẩm rất đẹp như màu sáp kết hợp với đất
nặn,hoa lá cây, bìa, giấy màu…
20
21
Sau một thời gian áp dụng các biện pháp trên, kết hợp với phương pháp
đổi mới theo chương trình GDPT 2018. Trong môn Mĩ thuật học sinh hứng thú
và phát huy khả năng sáng tạo của mình, luôn tôn trọng học sinh là người tham
gia thực hiện tự giác, tích cực trong các giờ học và luôn nhiệt tình tham gia các
cuộc thi để có nhiều sản phẩm đẹp trưng bày và giới thiệu sản phẩm, tham gia
các cuộc thi các cấp và vẽ tranh ở trường nói riêng chào mừng ngày 20/11.
Học sinh lớp 4B trong giờ học môn Mĩ thuật
Học sinh trưng bày, giới thiệu sản phẩm
22
Triển lãm tranh chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
23
24
5. Kết quả đạt được
Qua việc nghiên cứu và vận dụng trực tiếp vào giảng dạy lớp 4B với kết
quả khảo sát cách sử dụng màu sáp của học sinh nhằm đối chứng giữa hai lớp
4B (lớp thực nghiệm) với lớp 4A (lớp đối chứng).
25
Kết quả khảo sát sau 2 tuần học đầu tiên của hai lớp tương đương nhau:
Tê
n lớp
Sĩ số
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn
thành
SL
%
SL
%
SL
%
4A
37
14
37,8
23
62,2
0
0
4B
37
15
40,5
22
59,5
0
0
Kết quả khảo sát sau một năm áp dụng biện pháp của hai lớp có sự khác
biệt lớn:
Tên lớp
Sĩ số
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn
thành
SL
%
SL
%
SL
%
4A
37
18
48,6
19
51,4
0
0
4B
37
27
73
10
27
0
0
Kết quả đạt được:
Tổng số HS
%
Hoàn thành tốt
43
74/43= 58 %
Hoàn thành
31
74/31= 42 %
Chưa hoàn
0
0
thành
Nhìn vào kết quả đạt được ở trên, tôi càng tự tin hơn và khẳng định được
hiệu quả của biện pháp mà mình đã thực hiện.
Qua khảo sát với kết quả trên cho thấy có sự thay đổi rõ rệt, và vượt trội.
Các em yêu thích môn học hơn, vận dụng và vẽ được nhiều sản phẩm đẹp.
Biện pháp mà tôi đưa ra thực sự đem lại hiệu quả tích cực trong việc sử
dụng hiệu quả chất liệu màu sáp cho học sinh, được ban chuyên môn nhà trường
đánh giá cao, được nhân rộng và vận dụng cho các khối khác.
26
6. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng
6.1. Đối với giáo viên
- Giáo viên nắm chắc chương trình môn Mĩ thuật, biết vận dụng đổi mới
phương pháp dạy học, lấy học sinh làm trung tâm và trân trọng sự sáng tạo dù
nhỏ của học sinh, biết sử dụng hệ thống câu hỏi, phương pháp, đồ dùng dạy học
để hướng dẫn học sinh phát triển và thực hành bài vẽ.
- Tích cực học hỏi, áp dụng và đổi mới phương pháp dạy học phù hợp
chương trình thay sách giáo khoa.
6.2. Cơ sở vật chất
- Đối với Nhà trường: Cần có phòng học chức năng riêng. Bổ sung tủ
trưng bày sản phẩm, khung tranh... đồ dùng cho dạy học.
- Đối với cấp quản lý: Tổ chức các đợt tập huấn chuyên đề môn Mĩ thuật
về chuyên môn để giáo viên Mĩ thuật giao lưu kinh nghiệm.
-Về phía giáo viên: Có chương trình cụ thể, nghiên cứu kĩ mục tiêu, nội
dung phù hợp, khoa học, phải nắm được xu hướng đổi mới của giáo dục để điều
chỉnh giải pháp cho phù hợp, phối hợp huy động mọi nguồn lực phục vụ dạy học
Mĩ thuật hiệu quả.
-Về phía học sinh: luôn yêu thích môn học chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học
tập như: Màu, đất nặn, giấy thủ công, giấy A3, A4, keo, kéo, bìa…
27
KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
-Biện pháp trên đã thực sự mang lại hiệu quả trong việc sử dụng chất liệu
màu sáp cho học sinh lớp 4 trong phân môn Mĩ thuật.
Học sinh đã hiểu và nắm các kĩ thuật vẽ màu sáp, biết cách thể hiện ý
tưởng sáng tạo của mình, khả năng sử dụng màu vẽ của các em ngày tốt hơn và
chất lượng bài vẽ ngày càng tiến bộ, hiệu quả làm cho bài vẽ có cảm xúc hơn.
- Giáo viên cảm thấy việc áp dụng các bện pháp trên có hiệu quả, chất
lượng sản phẩm có tính sáng tạo môn Mĩ thuật cuối năm học được nâng lên rõ
rệt.
2. Khuyến nghị
2.1. Giáo viên
- Giáo viên cần luôn tâm huyết với nghề. Học hỏi đồng nghiệp và tự
nghiên cứu tìm hiểu qua các tài liệu chuyên môn Mĩ thuật.
- Luôn động viên, khích lệ các em để các em mạnh dạn, tự tin thể hiện, bộc
lộ khả năng.
2.2. Học sinh
- Tích cực học tập và rèn luyện.
- Biết chia sẻ giúp đỡ bạn bè trong học tập.
2.3 Phụ huynh
Phụ huynh học sinh cần phải quan tâm chú trọng tất cả các môn học và
đầy đủ đồ dùng học tập mỗi khi đến lớp, để các em chủ động, sáng tạo một cách
tốt nhất, hiệu quả nhất trong các môn học.
- Đối với Nhà trường: Cần có phòng học riêng cho môn học, trang thiết bị
dạy học... đầy đủ.Tạo điều kiện cho giáo viên đi dự giờ học tập kinh nghiệm ở
trường bạn.
- Đối với cấp quản lý: Sở và Phòng Giáo dục tiếp tục mở các chuyên về
đề môn để tạo điều kiện giúp chúng tôi được dự giờ các đồng nghiệp và học
hỏi tập kinh nghiệm được nhiều hơn.
28
Trên đây là một số kinh nghiệm về “Một số biện pháp giúp học sinh lớp
4 sử dụng hiệu quả chất liệu màu sáp trong phân môn Mĩ thuật ” của tôi.
Sau một thời gian áp dụng biện pháp đưa ra rất cần thiết và có hiệu quả. Để
các biện pháp hoàn thiện và áp dụng rộng rãi hơn tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu phát
triển hơn trong năm học này
Tôi xin chân thành cảm ơn!
29
TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
1
TÊN TÀI LIỆU
NHÀ XB
Sách giáo khoa Mĩ thuật 4 (Tập NXB GD Việt Nam 2023
1, tập 2)
2
Sách giáo viên Mĩ thuật 4 (Tập NXB GD Việt Nam 2023
1, tập 2)
3
Hỏi – đáp về dạy học môn Mĩ NXB Giáo dục
thuật ở các lớp 1,2,3
4
Mĩ thuật – phương pháp giảng NXB Giáo dục
dạy Mĩ thuật
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4 SỬ DỤNG
HIỆU QUẢ CHẤT LIỆU MÀU SÁP TRONG PHÂN MÔN MĨ THUẬT
Lĩnh vực: Mĩ thuật
Cấp học: Tiểu học
Năm học: 2024 - 2025
MỤC LỤC
STT
Nội dung
Trang
Thông tin chung về sáng kiến
Tóm tắt sáng kiến
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1
Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
1
2
Cơ sở lý luận
1
3
Thực trạng và nguyên nhân của vấn đề
4
Các biện pháp thực hiện
4.1
Biện pháp1:Hướng dẫn học sinh gọi đúng tên màu, tác
1-2
4
5
dụng và cách sử dụng màu sắc
4.2
Biện pháp 2: Hướng dẫn học sinh cách cầm bút vẽ màu sáp
7
4.3
Biện pháp 3: Phương pháp viền màu quanh hình vẽ trước
7
khi vẽ màu sáp.
4.4
Biện pháp 4: Một số kĩ thuật vẽ màu sáp
10
4.4.1
Phối màu theo cặp
10
4.4.2
Chuyển màu
11
4.4.3
Phương pháp pha trộn màu
12
4.4.4
Chà màu
13
4.4.5
Tiết kiệm về thời gian
14
4.4.6
Chấm màu
13
4.4.7
Vẽ đậm - nhạt
14
4.4.8
Tạo nét
15
Biện pháp 5: Kết hợp màu sáp với các chất liệu khác
17
5
Kết quả đạt được
14
6
Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng
26
7
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
27
8
TÀI LIỆU THAM KHẢO
32
4.5
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 sử dụng hiệu quả
chất liệu màu sáp trong phân môn Mĩ thuật”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Mĩ thuật Tiểu học.
3. Tác giả:
Họ và tên: Lê Thị Thu An
- Nam (nữ): Nữ
Ngày, tháng, năm sinh: 02 - 06 - 1980
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Mĩ thuật
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Lai Cách, Cẩm Giàng, Hải Dương
Điện thoại: 0989187737
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Tiểu học Lai Cách Lai Cách, Cẩm
Giàng, Hải Dương. Điện thoại: 03023786238
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Trường Tiểu học Lai Cách
6. Điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Giáo viên Mĩ thuật giảng dạy sách giáo khoa Mĩ thuật Chân trời sáng tạo 1
- Đồ dùng, trang thiết bị dạy học: Máy tính, máy chiếu (ti vi), tranh ảnh tủ trưng
bày sản phẩm, khung tranh, giá vẽ..., tài liệu tham khảo…
- HS lớp 4 học SGK Mĩ thuật Chân trời sáng tạo 1, có đầy đủ đồ dùng học tập.
7. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: tháng 9 năm học 2023-2024
8. Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền.
TÁC GIẢ
XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ ÁP DỤNG
(ký, ghi rõ họ tên)
SÁNG KIẾN
Lê Thị Thu An
XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GD& ĐT
TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:
Với phân môn Mĩ thuật, màu sắc là tiếng nói mạnh mẽ nhất, thu hút nhất
và khơi nguồn đam mê với bất cứ em nhỏ nào. Màu sắc trong con mắt trẻ thơ
bao giờ cũng thật sặc sỡ, vui tươi và biểu cảm vô cùng.... Thực tế dạy học môn
Mĩ thuật tôi nhận thấy, học sinh luôn luôn tiềm tàng rất nhiều khả năng về hội
họa, tuy nhiên không phải em nào cũng mạnh dạn bộc lộ khả năng của bản thân,
và lúc này màu sắc chính là ngôn ngữ để các em biểu đạt những cảm nhận về
thế giới xung quanh.
Lựa chọn và ứng dụng nhiều nhất trong các tác phẩm, sản phẩm Mĩ thuật
của học sinh Tiểu học có lẽ không gì bằng màu sáp. Cũng không có loại màu
nào dễ kiếm, dễ mua, dễ sử dụng và hiệu quả về kinh tế với học sinh như màu
sáp. Màu sáp là chất liệu sử dụng gần như hầu hết trong các bài vẽ tuy nhiên
qua thực tiễn dạy học tôi nhận thấy kĩ thuật sử dụng màu là yêu cầu rất quan
trọng trong các sản phẩm/ tác phẩm có sử dụng màu vẽ. Nhiều em vẽ hình tốt
nhưng khi vẽ màu lại lúng túng do kĩ thuật vẽ màu còn chưa tốt. Ngược lại, có
những em không thực sự có năng khiếu, nhưng khi áp dụng những kĩ thuật vẽ
màu, trong đó có màu sáp thì bài vẽ thực sự tiến bộ, hiệu quả làm cho bài vẽ có
cảm xúc hơn, học sinh sẽ yêu thích học vẽ hơn.Và trong quá trình dạy học, tôi
nhận ra được các ưu điểm, khuyết điểm của học sinh khi sử dụng chất liệu màu
sáp chính vì thế tôi mạnh dạn chọn biện pháp: “Một số biện pháp giúp học
sinh lớp 4 sử dụng hiệu quả chất liệu màu sáp trong phân môn Mĩ thuật”
để làm giải pháp nâng cao chất lượng trong quá trình dạy học ở trường tôi.
2. Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng:
+ Điều kiện áp dụng: Giáo viên Mĩ thuật giảng dạy sách giáo khoa Mĩ
thuật Chân trời sáng tạo 1.
+ Thời gian áp dụng: Năm học 2022 - 2023 và 2023-2024
+ Đối tượng áp dụng: Học sinh lớp 4 học sách giáo khoa Mĩ thuật Chân
trời sáng tạo 1.
3. Nội dung sáng kiến:
- Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến: phát huy năng lực tư duy sáng tạo
của học sinh cao hơn là khả năng quan sát, nhận xét, cách vẽ hình ảnh và đặc
biệt là khả năng sử dụng màu sáng tạo trong các bài thực hành. Ngoài ra còn
phát huy kĩ năng trình bày ý tưởng sáng tạo, biết quan sát, nhận xét bài vẽ của
bạn trong nhóm, lớp.
- Khả năng áp dụng của sáng kiến: Học sinh làm quen với nhiều cách
thể hiện của màu sáp, thao tác với các kĩ thuật khác nhau, biết thể hiện màu
trong từng bài vẽ tranh của mình.
- Lợi ích thiết thực của sáng kiến: Giúp học sinh biết chọn màu phù hợp
với khả năng của mình và phù hợp với bài vẽ, biết cách pha trộn màu, vẽ màu và
chú ý đến độ đậm nhạt của tranh và có tính thẩm mĩ.
4. Kết quả đạt được của sáng kiến:
Động viên khuyến khích và tạo điều kiện để học sinh tự kiểm tra, đánh giá
quá trình học tập của mình. Nâng cao năng lực tự học và phát huy tính sáng tạo
của học sinh theo cách đánh giá như thông tư 27/ 2020. Sáng kiến trình bày kết
quả thu được sau khi áp dụng, đối chiếu trước và sau khi áp dụng, chỉ ra lợi ích
thiết thực của sáng kiến: Hình thành các kĩ năng tô màu cho học sinh qua các bài
học. Giáo dục cho học sinh kĩ năng vẽ màu, trong đó có màu sáp thì bài vẽ thực
sự tiến bộ, hiệu quả làm cho bài vẽ có cảm xúc hơn, học sinh sẽ yêu thích học vẽ
hơn, sẽ làm cho những giờ học Mĩ thuật trở nên sống động, hấp dẫn hơn.
5. Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến:
1. Đối với giáo viên:
- Giáo viên phải yêu nghề, mến trẻ, tâm huyết, nhiệt tình với nghề, có trình độ
chuyên môn, kiến thức và kĩ năng sư phạm vững vàng. Luôn học tập, trau dồi
kiến thức nắm bắt được nội dung, chương trình, đổi mới phương pháp, hình thức,
kĩ thuật dạy học để nâng cao chất lượng dạy và học cho học sinh.
- Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh để có những biện pháp giáo dục học
sinh phù hợp.
2. Đối với học sinh:
- Tích cực học tập và rèn luyện.
1
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
1.1. Việc dạy học sinh những kiến thức cơ bản thì việc học Mĩ thuật còn
phải đem lại niềm vui, làm cho các em nhìn ra cái đẹp, ở xung quanh
mình trở nên gần gũi, đáng yêu hơn, giúp học sinh cảm nhận cái đẹp theo
ý mình, làm cho cuộc sống thêm tươi vui hạnh phúc.
1.2. Dạy học mĩ thuật ngoài cung cấp kiến thức còn cần có phương pháp làm cho
cho học sinh phấn khởi, hồ hởi, mong chờ, khám phá sáng tạo để tạo ra sản phẩm
đẹp. Mỗi giờ học Mĩ thuật phải được các em vui thích thú khi đến tiết học sẽ tạo
nên những cảm xúc mạnh để các em sáng tạo tác phẩm.
1.3. Là một giáo viên dạy Mĩ thuật tôi luôn cố gắng học hỏi làm thế nào
qua mỗi chủ đề, bài học giúp cho học sinh luôn hứng thú và phát huy
được tính tích cực của mình khi học bộ môn Mĩ thuật? Đó là điều mà tôi
tìm hiểu và muốn gửi tới các đồng chí giáo viên qua kinh: “Một số biện
pháp giúp học sinh lớp 4 sử dụng hiệu quả chất liệu màu sáp trong phân
môn Mĩ thuật” để làm nâng cao chất lượng ở trường tôi.
2. Cơ sở lý luận của vấn đề
Là người giáo viên dạy mĩ thuật cần nắm bắt được đặc điểm này của học
sinh để phát huy được năng lực sự đam mê sáng tạo của các em theo những nội
dung yêu cầu chương trình đã quy định.
Môn mĩ thuật là môn học chỉ là môn học giáo dục thẩm mĩ, giúp học biết
cảm nhận thưởng thức cái đẹp và tạo ra cái đẹp. Vậy giáo viên cần có chuyên
môn và cần phải linh hoạt khi giảng dạy, tạo được sự hứng thú khi học tập. khi
học xong một chủ đề học sinh phải đạt được mục tiêu đề ra, hiểu bài, sáng tạo tốt,
biết vận dụng sáng tạo vào cuộc sống, học sinh thích thú, lớp học sinh động...thì
chủ đề đó thành công.
3. Thực trạng của vấn đề
3.1. Thuận lợi
- Đối với cấp trên: Được Sở GD, Phòng GD quan tâm chỉ đạo sát sao, tổ
chức tập huấn, sinh hoạt chuyên môn, dự giờ chuyên đề định hướng cho giáo
2
viên cách thức tổ chức một tiết học khi áp dụng tiết Mĩ thuật giúp học sinh tiếp
cận năng lực hiệu quả.
- Nhà trường rất quan tâm về việc dạy và học môn Mĩ thuật, luôn tạo điều
kiện về mọi mặt mặc dù cơ sở vật chất còn thiếu thốn.
- Giáo viên được đào tạo và giảng dạy đúng bộ môn chuyên ngành Sư phạm
Mĩ thuật.
- Hiện nay đối với môn Mĩ thuật được ngành trang bị đầy đủ tài liệu tham
khảo như tài liệu Dạy Mĩ thuật, tài liệu học Mĩ thuật rất chi tiết, trang trí đẹp,
tranh minh họa rõ ràng.
3.2. Khó khăn
- Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, chưa cung cấp đầy đủ trang thiết bị…
- Chưa có đồ dùng trực quan. Sản phẩm của các tiết học trước rất khó gìn
giữ để dùng lại làm tài liệu cho các tiết sau. Mặt khác, học sinh còn nhỏ nên việc
lưu giữ đồ của các em còn hạn chế.
- Để tiết học đạt hiệu quả cao, học sinh hứng thú, việc chuẩn bị của GV
cần phải có nhiều thời gian( sưu tầm tranh, ảnh, nhạc...)
- Phòng học nhỏ, số lượng học sinh trong lớp quá đông nên việc phân
nhóm để tổ chức hoạt động vẽ bức tranh tập thể gặp rất nhiều khó khăn. Số tiết
dành cho hoạt động ngoài giờ, năng khiếu không có nhiều nên việc bố trí dồn
tiết học Mĩ thuật theo chủ đề khó thực hiện.
- Đa số phụ huynh vẫn xem nhẹ môn học vì cho đó là môn phụ, chưa
quan tâm đến việc chuẩn bị và đầu tư việc mua sắm đồ dùng học tập của con.
- Trường chưa trang bị được nhiều đồ dùng môn Mĩ thuật và chưa có
phòng Mĩ thuật riêng nên còn khó khăn cho giáo viên dạy.
- Học sinh còn có tư duy học theo phương pháp cũ là vẽ làm sao cho đúng,
cho giống mẫu thế là đẹp, điều này sẽ làm hạn chế rất nhiều khả năng sáng tạo
của các em, dẫn đến sản phẩm không phong phú, rất đơn điệu.
- Kĩ năng thuyết trình trước đám đông của đa số học sinh là chưa tốt,
chưa tự tin.
3.3 Khảo sát dạy thực nghiêm khi chưa thực hiện sáng kiến
3
Trước khi áp dụng sáng kiến tôi đã tiến hành giảng dạy và khảo sát học
sinh
về việc sử dụng các chất liệu màu sáp trong môn học. Năm học 2023 - 2024,
tôi giảng dạy môn mĩ thuật lớp 4A, 4B. Sau 2 tuần tôi khảo sát thu được kết
quả như sau:
Tên lớp
Sĩ số
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn
thành
SL
%
SL
%
SL
%
37,8
23
62,2
0
0
59,5
0
0
4A
37
14
4B
37
15
40,5
22
3.4. Nguyên nhân
3.4.1.Về phía Giáo viên
Điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn chưa đáp ứng nên giáo viên còn
khó khăn trong vận dụng phương pháp phù hợp vào từng chủ đề để tổ chức tiết
dạy đạt được hiệu quả cao.
Đồ dùng của giáo viên phải chuẩn bị nhiều nên chưa chu đáo, chưa phù
hợp, chưa sinh động nên không cuốn hút được học sinh.
Giáo viên còn gặp khó khăn trong giảng dạy vì học sinh còn quên đồ dùng
học tập.
3.4.2.Về phía Học sinh
Đồ dùng học tập của các em con thiếu như có em thiếu bút chì, tẩy, có em
thiếu bút màu, giấy vẽ, quên sách,... chưa được sự quan tâm của gia đình nên các
em cũng chưa sưu tầm được nhiều các phế liệu khác để phục vụ cho môn học
khi cần có sự sáng tạo, sân khấu hóa trong các bài học.
Một số em còn nhút nhát, chưa mạnh dạn trong khi chia sẻ bài với các bạn,
trong đó có năng lực hợp tác.
4. Các biện pháp thực hiện
4
4.1.Hướng dẫn học sinh gọi đúng tên màu, tác dụng và cách sử dụng
màu sắc:
Yêu cầu học sinh nhớ tên: đỏ - vàng - xanh lam( kết hợp dùng hình ảnh
trực quan: màu đỏ của mặt trời, màu vàng của hoa Hướng dương, màu xanh lam
của bầu trời), nhận biết được các màu nhị hợp là do pha trộn hai màu gốc tạo
nên (đỏ + vàng = màu da cam, đỏ + xanh lam = màu tím, màu vàng + màu xanh
lam = màu xanh lục...), và tiến tới gọi tên màu thành thạo trong hộp màu, tác
dụng của các cặp màu bổ sung cho nhau, màu này làm cho màu kia nổi bật hơn
khi đi cạnh nhau, các gam màu nóng, màu lạnh, biết phân biệt màu đậm, màu
nhạt, …biết chọn những màu sắc phù hợp để vẽ vào tranh, cho hình ảnh chính
và phụ, làm cho bức tranh có đậm - nhạt, màu sắc hài hoà, tươi sáng, …
Ba gam màu cơ bản
Hình ảnh trực quan
Màu nhị hợp
5
Cặp màu bổ túc
Bảng màu nóng, màu lạnh
6
Ví dụ: Sử dụng màu sáp vẽ màu tranh chân dung
Ví dụ: Khi vẽ tranh đề tài
Ví dụ: bài “ Tranh vẽ về biển đảo Việt Nam” Lớp 4
7
Ví dụ: Trang trí cái bát, bình hoa, hình vuông , mặt nạ, …
4.2. Hướng dẫn học sinh cách cầm bút vẽ màu sáp
4.2.1. Cách cầm bút màu theo kiểu cầm bút truyền thống
Tương tự như cách cầm bút chì để vẽ. Cầm nghiêng so với mặt giấy tầm
20-30 độ, giúp học sinh dễ quan sát mặt giấy khi vẽ.
8
4.2.2.Cách cầm bút sát ngòi
Với cách cầm bút này là giúp học sinh khi vẽ nhấn màu sáng tối cho bức
tranh một cách chuẩn xác, nhấn được hết độ đậm của màu mà không làm gẫy
màu.
4.3. Phương pháp viền màu quanh hình vẽ trước khi vẽ màu sáp
Do học sinh tiểu học các em còn bé nên thường nôn nóng vẽ màu nhanh
để mau chóng hoàn thiện nhưng mang lại sản phẩm không đẹp. Giúp học sinh
tránh được việc tô màu bị lem ra ngoài, và so sánh được đậm nhạt cần có trên
hình, để bài vẽ thực hiện nhanh, gọn gàng và nổi bật.
9
Hoặc các em có thể vẽ viền khác màu: vẽ màu viền bên ngoài và phần bên
trong với 2 màu khác nhau tạo sự sinh động cho bức tranh.
Tranh khi vẽ viền màu
10
4.4. Một số kĩ thuật vẽ màu sáp
Đây là cách tạo ra nhiều màu sắc khác nhau với số lượng có hạn của bút
sáp. Giúp học sinh tạo ra nhiều màu khác nhau, giúp điều chỉnh độ đậm nhạt của
màu.
4.4.1. Phối màu theo cặp
Cách thực hiện:
Chọn các cặp màu như lam - đỏ, đỏ - vàng, vàng-lam để tạo ra màu nhị hợp.
Chọn 1 màu và vẽ một lớp nhẹ làm nền. Chọn 1 màu khác tương đồng và
vẽ lên trên màu nền sẽ tạo ra một màu sắc cho bức tranh đạt được màu như ý
muốn và hêm các lớp màu khác nếu cần.
11
4.4.2. Chuyển màu
Cách thực hiện: Trước tiên chọn 1 màu: vẽ màu ghì bút vừa phải. Chọn thêm
1 màu tô cạnh với màu vừa vẽ. Dùng cả 2 màu để vẽ lên phần giữa 2 màu vừa vẽ
tạo sự chuyển đổi mềm mại giữa 2 màu. Kĩ thuật này có thể dùng để vẽ bầu trời,
mặt nước dưới sự thay đổi của ánh sáng.
4.4.3. Phương pháp pha trộn màu
12
Cách thực hiện: là sử dụng kĩ thuật tô chồng màu lên nhau hoặc kết hợp
với chà để trộn lẫn lại. Vẽ đều tay, mịn, không chườm ra ngoài.
13
Ví dụ: Tôi cho học sinh thực hành trên giấy A4. Các em tự vẽ hình quả
cam, hình chiếc lá.
4.4.4. Chà màu
Cách thực hiện: là kĩ thuật giúp bài vẽ màu mịn hơn, mượt hơn, đều hơn,
mang lại hiệu quả sản phẩm cao hơn. Sau khi vẽ màu sử dụng giấy ăn hay
miếng bông gòn chà lên mảng màu vừa vẽ ( nhiều học sinh thường thích lấy
thước chà màu). Muốn tạo nên mảng màu mới thì vẽ chồng thêm các lớp màu
khác rồi lại tiếp tục chà đều.
14
4.4.5. Tiết kiệm về thời gian
Cách thực hiện: là giáo viên hướng dẫn nhắc học sinh vẽ màu như thế nào
để khỏi mất thời gian. Chọn những hình nào xác định tô cùng màu thì sẽ tô trước
và tô xong cùng một lần luôn.
Ví dụ: Bài tô màu cho con cá thì giáo viên hướng dẫn học sinh chọn màu
đỏ vẽ màu cho các bộ phận: miệng, vây, đuôi con cá … khi vẽ hết các mảng cần
vẽ có màu đỏ, tiếp tục chọn màu khác vẽ các mảng còn lại cũng tương tự như
chọn màu đỏ. Nên tô kín tranh không bỏ sót mảng nào.
15
4.4.6. Chấm màu
Cách thực hiện: Chấm màu lan dần ra hết các hình, các mảng.Tiếp tục
thêm các lớp màu khác và thay đổi sức đè. Phương pháp còn rèn luyện và
nâng cao tính kiên trì, tỉ mỉ của người vẽ.
Ví dụ: Bài Tranh chấm màu Mĩ tthuật lớp 4
16
17
4.4.7.Vẽ đậm - nhạt
Cách thực hiện: Là cách vẽ màu tạo độ đậm - nhạt cho bức tranh, làm
cho màu sắc của bức tranh có chiều sâu về không gian, thời gian cho các hình
ảnh và các mẫu vật trong tranh.
18
4.4.8.Tạo nét
Cách thực hiện: Là cách cầm bút đi những nét ngắn hay dài đan xen nhau
nhằm mục đích tạo độ đậm- nhạt cho bức tranh.
4.5.Kết hợp màu sáp với các chất liệu khác
19
Khi màu sáp được sử dụng kết hợp với các chất liệu khác làm cho màu
sắc bức tranh thêm phong phú đa màu sắc. Và với bài học khác nhau của bộ
môn Mĩ thuật thì các sản phẩm rất đa dạng về chất liệu và màu sắc khi được
kết hợp nhau tạo nên những sản phẩm rất đẹp như màu sáp kết hợp với đất
nặn,hoa lá cây, bìa, giấy màu…
20
21
Sau một thời gian áp dụng các biện pháp trên, kết hợp với phương pháp
đổi mới theo chương trình GDPT 2018. Trong môn Mĩ thuật học sinh hứng thú
và phát huy khả năng sáng tạo của mình, luôn tôn trọng học sinh là người tham
gia thực hiện tự giác, tích cực trong các giờ học và luôn nhiệt tình tham gia các
cuộc thi để có nhiều sản phẩm đẹp trưng bày và giới thiệu sản phẩm, tham gia
các cuộc thi các cấp và vẽ tranh ở trường nói riêng chào mừng ngày 20/11.
Học sinh lớp 4B trong giờ học môn Mĩ thuật
Học sinh trưng bày, giới thiệu sản phẩm
22
Triển lãm tranh chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
23
24
5. Kết quả đạt được
Qua việc nghiên cứu và vận dụng trực tiếp vào giảng dạy lớp 4B với kết
quả khảo sát cách sử dụng màu sáp của học sinh nhằm đối chứng giữa hai lớp
4B (lớp thực nghiệm) với lớp 4A (lớp đối chứng).
25
Kết quả khảo sát sau 2 tuần học đầu tiên của hai lớp tương đương nhau:
Tê
n lớp
Sĩ số
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn
thành
SL
%
SL
%
SL
%
4A
37
14
37,8
23
62,2
0
0
4B
37
15
40,5
22
59,5
0
0
Kết quả khảo sát sau một năm áp dụng biện pháp của hai lớp có sự khác
biệt lớn:
Tên lớp
Sĩ số
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn
thành
SL
%
SL
%
SL
%
4A
37
18
48,6
19
51,4
0
0
4B
37
27
73
10
27
0
0
Kết quả đạt được:
Tổng số HS
%
Hoàn thành tốt
43
74/43= 58 %
Hoàn thành
31
74/31= 42 %
Chưa hoàn
0
0
thành
Nhìn vào kết quả đạt được ở trên, tôi càng tự tin hơn và khẳng định được
hiệu quả của biện pháp mà mình đã thực hiện.
Qua khảo sát với kết quả trên cho thấy có sự thay đổi rõ rệt, và vượt trội.
Các em yêu thích môn học hơn, vận dụng và vẽ được nhiều sản phẩm đẹp.
Biện pháp mà tôi đưa ra thực sự đem lại hiệu quả tích cực trong việc sử
dụng hiệu quả chất liệu màu sáp cho học sinh, được ban chuyên môn nhà trường
đánh giá cao, được nhân rộng và vận dụng cho các khối khác.
26
6. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng
6.1. Đối với giáo viên
- Giáo viên nắm chắc chương trình môn Mĩ thuật, biết vận dụng đổi mới
phương pháp dạy học, lấy học sinh làm trung tâm và trân trọng sự sáng tạo dù
nhỏ của học sinh, biết sử dụng hệ thống câu hỏi, phương pháp, đồ dùng dạy học
để hướng dẫn học sinh phát triển và thực hành bài vẽ.
- Tích cực học hỏi, áp dụng và đổi mới phương pháp dạy học phù hợp
chương trình thay sách giáo khoa.
6.2. Cơ sở vật chất
- Đối với Nhà trường: Cần có phòng học chức năng riêng. Bổ sung tủ
trưng bày sản phẩm, khung tranh... đồ dùng cho dạy học.
- Đối với cấp quản lý: Tổ chức các đợt tập huấn chuyên đề môn Mĩ thuật
về chuyên môn để giáo viên Mĩ thuật giao lưu kinh nghiệm.
-Về phía giáo viên: Có chương trình cụ thể, nghiên cứu kĩ mục tiêu, nội
dung phù hợp, khoa học, phải nắm được xu hướng đổi mới của giáo dục để điều
chỉnh giải pháp cho phù hợp, phối hợp huy động mọi nguồn lực phục vụ dạy học
Mĩ thuật hiệu quả.
-Về phía học sinh: luôn yêu thích môn học chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học
tập như: Màu, đất nặn, giấy thủ công, giấy A3, A4, keo, kéo, bìa…
27
KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
-Biện pháp trên đã thực sự mang lại hiệu quả trong việc sử dụng chất liệu
màu sáp cho học sinh lớp 4 trong phân môn Mĩ thuật.
Học sinh đã hiểu và nắm các kĩ thuật vẽ màu sáp, biết cách thể hiện ý
tưởng sáng tạo của mình, khả năng sử dụng màu vẽ của các em ngày tốt hơn và
chất lượng bài vẽ ngày càng tiến bộ, hiệu quả làm cho bài vẽ có cảm xúc hơn.
- Giáo viên cảm thấy việc áp dụng các bện pháp trên có hiệu quả, chất
lượng sản phẩm có tính sáng tạo môn Mĩ thuật cuối năm học được nâng lên rõ
rệt.
2. Khuyến nghị
2.1. Giáo viên
- Giáo viên cần luôn tâm huyết với nghề. Học hỏi đồng nghiệp và tự
nghiên cứu tìm hiểu qua các tài liệu chuyên môn Mĩ thuật.
- Luôn động viên, khích lệ các em để các em mạnh dạn, tự tin thể hiện, bộc
lộ khả năng.
2.2. Học sinh
- Tích cực học tập và rèn luyện.
- Biết chia sẻ giúp đỡ bạn bè trong học tập.
2.3 Phụ huynh
Phụ huynh học sinh cần phải quan tâm chú trọng tất cả các môn học và
đầy đủ đồ dùng học tập mỗi khi đến lớp, để các em chủ động, sáng tạo một cách
tốt nhất, hiệu quả nhất trong các môn học.
- Đối với Nhà trường: Cần có phòng học riêng cho môn học, trang thiết bị
dạy học... đầy đủ.Tạo điều kiện cho giáo viên đi dự giờ học tập kinh nghiệm ở
trường bạn.
- Đối với cấp quản lý: Sở và Phòng Giáo dục tiếp tục mở các chuyên về
đề môn để tạo điều kiện giúp chúng tôi được dự giờ các đồng nghiệp và học
hỏi tập kinh nghiệm được nhiều hơn.
28
Trên đây là một số kinh nghiệm về “Một số biện pháp giúp học sinh lớp
4 sử dụng hiệu quả chất liệu màu sáp trong phân môn Mĩ thuật ” của tôi.
Sau một thời gian áp dụng biện pháp đưa ra rất cần thiết và có hiệu quả. Để
các biện pháp hoàn thiện và áp dụng rộng rãi hơn tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu phát
triển hơn trong năm học này
Tôi xin chân thành cảm ơn!
29
TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
1
TÊN TÀI LIỆU
NHÀ XB
Sách giáo khoa Mĩ thuật 4 (Tập NXB GD Việt Nam 2023
1, tập 2)
2
Sách giáo viên Mĩ thuật 4 (Tập NXB GD Việt Nam 2023
1, tập 2)
3
Hỏi – đáp về dạy học môn Mĩ NXB Giáo dục
thuật ở các lớp 1,2,3
4
Mĩ thuật – phương pháp giảng NXB Giáo dục
dạy Mĩ thuật
 









Các ý kiến mới nhất