BÁO CÁO
BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
CÔNG TÁC GIẢNG DẠY
Đề tài: “Một số biện pháp thiết kế các hoạt động khám phá khoa học
sử dụng ánh sáng để kích thích tư duy cho trẻ 4-5 tuổi, tại lớp Nhỡ 2,
Trường Mần non Hoàng Anh, quận Ngũ Hành Sơn”
I. LÝ DO CHỌN BIỆN PHÁP
Trong độ tuổi 4-5 tuổi, trẻ đang trong quá trình hình thành và phát triển tư
duy, khả năng khám phá thế giới xung quanh. Ánh sáng là một yếu tố thiết yếu
trong cuộc sống hàng ngày, và việc hiểu biết về ánh sáng sẽ giúp trẻ nâng cao
nhận thức về môi trường và thế giới tự nhiên. Ánh sáng không chỉ giúp trẻ phát
hiện ra màu sắc và hình dạng mà còn kích thích trí tưởng tượng và sáng tạo.
Thông qua các hoạt động khám phá khoa học liên quan đến ánh sáng, trẻ sẽ
được khuyến khích đặt câu hỏi, tìm kiếm câu trả lời, và phát triển khả năng tư
duy phản biện. Các hoạt động này không chỉ đơn thuần là trò chơi mà còn mang
tính giáo dục cao, giúp trẻ phát triển kỹ năng xã hội, giao tiếp và khả năng làm
việc nhóm.
Hơn nữa, việc sử dụng ánh sáng trong trong tổ chức các hoạt động có thể
tạo ra những trải nghiệm học tập thú vị và đáng nhớ cho trẻ. Các hoạt động như
khám phá màu sắc, tạo bóng đổ, và thực hiện thí nghiệm đơn giản sẽ giúp trẻ
cảm thấy hứng thú và sự tò mò về thế giới xung quanh. Dựa trên nhu cầu, hứng
thú và vốn hiểu biết của trẻ, tôi đã chọn đề tài: “ Một số biện pháp thiết kế các
hoạt động khám phá khoa học sử dụng ánh sáng để kích thích tư duy cho trẻ 4-5
tuổi, tại lớp Nhỡ 2 Trường mần non Hoàng Anh, quận Ngũ Hành Sơn” làm báo
cáo kinh nghiệm cho năm học này.
II. THỰC TRẠNG HỌC SINH, LỚP CHỦ NHIỆM
1. Thuận lợi
Nhà trường luôn quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và trang bị đầy đủ các
tài liệu, các thiết bị hiện đại cho giáo viên. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, bồi
dưỡng phương pháp, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non,
tạo mọi điều kiện cho giáo viên thực hiện tốt Chương trình giáo dục mầm non.
Bản thân có tâm huyết với nghề, có kinh nghiệm và lòng yêu thương trẻ,
tận tình với công việc. Luôn tìm tòi những đề tài mới để học hỏi và áp dụng vào
việc chăm sóc giáo dục trẻ.
Đa số trẻ ở độ tuổi này rất tò mò và thích khám phá thế giới xung quanh,
giúp các hoạt động khám phá trở nên hấp dẫn và thú vị, trẻ tiếp thu nhanh kiến
thức mà cô truyền đạt, tích cực năng nổ tham gia các hoạt động của trường, lớp.

2
Một số phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên ở lớp về tình hình của trẻ
ở nhà. Tích cực ủng hộ các nguyên vật liệu để tổ chức các hoạt động học tập và
vui chơi của các cháu.
 2. Khó khăn
Về giáo viên: Kỹ năng tổ chức hoạt động khám phá khoa học còn hạn chế,
nội dung về tổ chức hoạt động khám phá khoa học nhằm mục đích kích thích tư
duy cho trẻ chưa được phong phú.
Về học sinh: Trẻ 4-5 tuổi thường có khả năng tập trung ngắn, dễ bị phân
tâm, kĩ năng quan sát một số trẻ còn hạn chế, làm cho việc duy trì sự hứng thú
trong suốt hoạt động trở nên khó khăn, một số trẻ còn thụ động chưa biết tương
tác trong hoạt động nhóm
III. NỘI DUNG BIỆN PHÁP
1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch
Khi tôi xây dựng kế hoạch, tôi dựa vào chương trình phát triển của nhà
trường, dựa vào nhu cầu và sự hứng thú của trẻ trong từng hoạt động khám phá
khoa học trong các chủ đề. Ngay từ đầu năm học 2024-2025, tôi đã lên ý tưởng
và xây dựng những hoạt động phù hợp với đặc điểm, khả năng tư duy của trẻ mà
vẫn đáp ứng được yêu cầu thực hiện Chương trình Giáo dục trẻ mầm non theo
hướng tích hợp chủ đề và phù hợp với tình thực tế tại trường. Sau khi đã xây
dựng được kế hoạch thực hiện các hoạt động cho cả năm học, tôi tiến hành từng
bước xây dựng kế hoạch tuần, kế hoạch ngày dựa trên nội dung kế hoach chủ đề.
2. Biện pháp 2: Tạo môi trường học tập thân thiện và an toàn
Khi chuẩn bị không gian, tôi luôn chú trọng vào việc thiết kế khu vực hoạt
động đơn giản, đồ dùng đồ chơi đa dạng cho trẻ thực hành trải nghiệm. Đảm bảo
đủ ánh sáng để tổ chức hoạt động, thiết kế phòng học giúp trẻ tập trung và
không bị phân tâm. Bố trí nguồn sáng hợp lý để trẻ dễ dàng thực hiện. Sử dụng
đồ chơi và công cụ chiếu sáng đa dạng, tôi đã tận dụng các công cụ như đèn pin
nhiều màu, kính lọc màu, hoặc bóng đèn led… để cho trẻ quan sát ánh sáng
xuyên qua các vật liệu khác nhau nhằm tăng cường sự thích thú và tạo ra môi
trường học tập sinh động, từ đó kích thích tư duy sáng tạo.
Tôi luôn tạo không gian học tập vui vẻ, khuyến khích trẻ đặt câu hỏi và
khám phá theo cách của riêng mình, bản thân tôi tham gia vào hoạt động cùng
trẻ, luôn thể hiện thái độ tích cực, khuyến khích và khen ngợi khi trẻ có sáng
kiến hoặc làm đúng nhằm tạo một không gian học tập không áp lực, nơi trẻ cảm
thấy an toàn để thử nghiệm và mắc lỗi mà không sợ bị chỉ trích. Đảm bảo rằng
tất cả trẻ đều nhận được sự chú ý và hỗ trợ khi cần. Ngoài ra tôi còn phối hợp
đồng nghiệp thiết kế góc khám phá ánh sáng với các dụng cụ học tập được bày
trí gọn gàng, màu sắc tươi sáng và phù hợp với lứa tuổi. Sử dụng thảm ngồi, gối

3
mềm để trẻ cảm thấy thoải mái khi thực hiện thí nghiệm. Tạo cảm giác ấm cúng
và kích thích sự tò mò, giúp trẻ dễ dàng tập trung và thoải mái khi tham gia các
hoạt động. Bên cạnh đó, tôi đã xây dựng quy tắc lớp học thân thiện như “lắng
nghe bạn nói”, “chơi và học cùng nhau”, và “không phê phán ý tưởng của bạn”.
3. Biện pháp 3: Khuyến khích trẻ tham gia hoạt động nhóm và hợp tác
chia sẻ
Thiết kế các hoạt động học tập, vui chơi dưới hình thức nhóm, nơi trẻ có
thể làm việc cùng nhau để khám phá và thực hành các hiện tượng ánh sáng.
Hoạt động theo nhóm sẽ giúp trẻ có cơ hội giao tiếp, lắng nghe ý kiến của nhau
và chia sẻ quan điểm. Vì vậy, tôi thường chia trẻ thành các nhóm từ 4-5 trẻ để
mỗi trẻ đều có cơ hội thực hiện hoạt động và thảo luận kết quả.
Ví dụ: Trong hoạt động “ Chiếc bàn bí ẩn” tôi cho trẻ chia nhóm và thảo
luận xem, khi đặt những chiếc lá lên bàn thì các con thấy điều gì?
Tôi dạy trẻ cách lắng nghe và tôn trọng ý kiến của bạn, giúp trẻ hiểu rằng
mỗi người luôn có một vai trò quan trọng trong nhóm. Khuyến khích trẻ tham
gia vào hoạt động bằng cách phân chia nhiệm vụ rõ rang tạo cơ hội cho mỗi trẻ
thể hiện vai trò của mình trong nhóm, khuyến khích chia sẻ ý tưởng của mình
với bạn, trẻ có thêm cơ hội giao tiếp, hợp tác và học hỏi từ nhau. Đặc biệt, hoạt
động theo nhóm giúp phát triển kỹ năng xã hội và tạo ra môi trường thân thiện,
giúp trẻ dễ dàng chia sẻ ý tưởng kích thích tính tư duy từ trẻ.
4. Biện pháp 4: Sử dụng câu hỏi gợi mở, kết hợp tài liệu trực quan và
phương pháp thực hành trải nghiệm
Các câu hỏi gợi mở sẽ giúp trẻ suy nghĩ, tưởng tượng và khám phá. Vì vậy
khi tổ chức các hoạt động khám phá về ánh sáng tôi luôn đặt ra những câu hỏi
liên quan đến ánh sáng, như “Ánh sáng từ đâu đến?”, “Điều gì sẽ xảy ra nếu
chúng ta lấy một tấm bìa tròn che 1 phần ánh sáng?” hay “Khi chúng ta chiếu
đèn vào một vật, vật đó có thay đổi như thế nào?”. Những câu hỏi này không chỉ
kích thích sự tò mò mà còn khuyến khích trẻ diễn đạt ý tưởng và cảm nhận của
bản thân.
Bên cạnh đó, việc sử dụng các tài liệu trực quan như hình ảnh, video, mô
hình hoặc tranh vẽ liên quan đến ánh sáng giúp trẻ dễ dàng hình dung và hiểu rõ
hơn về hiện tượng này. Giáo viên có thể chuẩn bị hình ảnh về ánh sáng mặt trời,
bóng đèn, cầu vồng, hay các hiện tượng ánh sáng khác để trình chiếu hoặc treo
trên tường lớp học. Việc này không chỉ thu hút sự chú ý của trẻ mà còn tạo nền
tảng kiến thức để trẻ có thể thực hiện các hoạt động trải nghiệm. Tổ chức các
hoạt động thực hành giúp trẻ có cơ hội khám phá ánh sáng một cách trực tiếp.
Ví dụ, tôi chuẩn bị một số đồ vật trong suốt và không trong suốt, cùng với
một nguồn sáng như đèn pin. Trẻ sẽ được hướng dẫn chiếu ánh sáng vào các vật

4
này để quan sát sự khác biệt giữa vật cho ánh sáng đi qua và vật cản ánh sáng.
Qua hoạt động này, trẻ không chỉ thấy được hiện tượng ánh sáng mà còn được
thực hành, và tiếp thu kiến thức qua trải nghiệm.
5. Biện pháp 5: Thiết kế các hoạt động khám phá khoa học sử dụng
ánh sáng
Hoạt động 1: Tấm thẻ bí ẩn
Mục đích: Thông qua tấm thẻ kì bí và dùng ánh sáng trẻ sẽ khám phá
những hình ảnh bí ẩn ở trong tấm thẻ và gọi tên
Chuẩn bị: Một số tấm thẻ bí ẩn và đèn pin. Phòng học không có ánh sáng.
Cách tiến hành/ cách chơi:
Đầu tiên khi để trẻ trải nghiệm “Tấm thẻ bí ẩn”. Tôi sẽ cho trẻ làm quen
với các vật dụng khi bắt đầu khám phá. Vật dụng cần thiết đầu tiên đó là chiếc
đèn pin và sau đó trẻ sẽ có một số thẻ bí ẩn. Nhiệm vụ của trẻ là phải sử dụng
chiếc đèn pin như thế nào để có thể tìm được hình ảnh phía sau tấm thẻ bí ẩn.
(Hình ảnh minh hoạ 1, 2)
Hoạt động 2 : Chiếc bàn thú vị
Mục đích: Thông qua chiếc bàn ánh sáng trẻ sẽ dùng mắt trực tiếp thấy
được các loại vân là khác nhau của những chiếc lá khác nhau hoặc trẻ sẽ biết
được những bộ phận trên tấm phim X- quang mà trẻ quan sát được. Từ đó, trẻ sẽ
dần được hình thành sự tư duy rất mới mẻ về các đặc điểm của những sự vật,
con người xung quanh trẻ.
Chuẩn bị: Bàn ánh sáng, là cây loại lá có vân dài và vân cong. Một số
phim X-quang
Cách tiến hành/ cách chơi: Thông qua ánh sáng trẻ sẽ khám phá những
điều kì diệu ở trên một chiếc bàn ánh sáng. Đầu tiên trẻ sẽ khám phá 2 chiếc lá
khác nhau. Những chiếc lá đều có những đường vân lá khác nhau. Sau khi được
quan sát trẻ sẽ phân biệt được sự khác nhau giữa 2 loại lá hoặc ở một cách khám
phá khác qua các hình ảnh x-quang của một số bộ phận trên cơ thể hoặc các con
vật. (Hình ảnh minh hoạ 3, 4)
Hoạt động 3: Nắng vàng ươm
Mục đích: Trẻ sẽ tận dụng ánh nắng tự nhiên để vẽ theo những chiếc bóng
chiếu lên nền đất. Và theo thời gian ánh nắng sẽ thay đổi vị trí những chiếc bóng
Chuẩn bị: Trời nắng, mũ, phấn, áo khoác.
Cách tiến hành/ cách chơi: Sau khi được cô giải thích vì sao khi có nắng
sẽ in bóng xuống mặt đất, những thời điểm khác nhau thì kích thước và hướng

5
của bóng cũng khác nhau. Trẻ sẽ cùng nhau dùng phấn để vẽ những chiếc bóng
mà trẻ thích trên nền sân, trên giấy. (Hình ảnh minh hoạ 5, 6)
Hoạt động 4: Trăng tròn – Trăng Khuyết
Mục đích: Trẻ sẽ nhận biết được mặt trăng tròn hoặc khuyết có hình dạng
như thế nào? Vì sao lại có trăng tròn và trăng khuyết?
Chuẩn bị: Lõi giấy, đèn pin, hình tròn.
Cách tiến hành/ cách chơi: Cô dùng đèn pin chiếu qua lõi giấy sẽ có hình
tròn của mặt trăng tròn. Sau khi trẻ quan sát và trả lời cô tiến hành cho trẻ thấy
nếu chúng ta dùng một vật tròn để che dần bóng của ánh trăng tròn chúng ta sẽ
được bóng của ánh trăng khuyết. (Hình ảnh minh hoạ 7, 8)
IV. HIỆU QUẢ CỦA BIỆN PHÁP
1. Đối với trẻ
Thông qua các hoạt động khám phá khoa học qua các việc sử dụng ánh
sáng trẻ phát triển hơn về kĩ năng quan sát, tư duy, sáng tạo. Trẻ nhanh nhẹn,
biết tương tác cùng bạn thảo luận nhóm sôi nổi hơn.
2. Đối với giáo viên
Giáo viên linh hoạt và chủ động và có nhiều kinh nghiệm hơn trong việc
tìm tòi, sáng tạo những đồ dùng, vật liệu mới, có hiệu quả cao để tổ chức hoạt
động nhằm kích thích tư duy cho trẻ.
3. Đối với phụ huynh
Sau khi được giáo viên trao đổi thông qua gửi các video và hình ảnh qua
grop nhóm lớp và trao đổi trực tiếp hướng dẫn những hoạt động này. Phụ huynh
cũng tích cực hơn trong việc cùng chơi với con và giúp con kích thích tư duy và
hình thành được sự hứng thú trong các hoạt động tiếp theo của lớp.
Trên đây là báo cáo kinh nghiệm Đề tài: “Một số biện pháp thiết kế các
hoạt động khám phá khoa học sử dụng ánh sáng để kích thích tư duy cho trẻ 4-5
tuổi, tại lớp Nhỡ 2 Trường Mần non Hoàng Anh, quận Ngũ Hành Sơn”. Tuy
những kinh nghiệm chưa nhiều nhưng tôi cũng mạnh dạn đưa ra để đồng nghiệp
tham khảo. Tôi rất mong nhận được sự ủng hộ, đóng góp chân tình từ ban lãnh
đạo và bạn bè đồng nghiệp để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn./.
Ngũ Hành Sơn, ngày 05 tháng 11 năm 2024
Xác nhận của lãnh đạo nhà trường
Người viết

Nguyễn Thị Huyền
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO

6
Tài liệu Thông tư 51/2020/TT- BGDĐT sửa đổi chương trình Giáo dục
mầm non
Tài liệu giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình
Tài liệu tham khảo trên mạng Internet
Tài liệu bồi dưỡng chuyên môn hè

VI. HÌNH ẢNH MINH HỌA

7

Hình 1, 2: Trẻ tham gia hoạt động “Tấm thẻ bí ẩn”

8

Hình 3, 4: Trẻ tham gia hoạt động “Chiếc bàn thú vị”

9

Hình 5, 6: Trẻ tham gia hoạt động “Nắng vàng ươm”

10

Hình 7, 8: Trẻ tham gia hoạt động “Trăng tròn, trăng khuyết”