UBND HUYỆN....

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

PHÒNG…………………

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

…………., ngày ….. tháng ….. năm 2024
BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG
DẠY
MÔN: TIẾNG VIỆT
Tên biện pháp: Biện pháp rèn kỹ năng đặt câu nêu đặc điểm cho
học sinh lớp 2 trong môn Tiếng Việt theo chương trình sách giáo
khoa Kết nối tri thức.
Họ và tên GV:
Chức

vụ,

đơn

vị

công

tác:

……………………………………………………...
1. Lý do chọn biện pháp
Trong quá trình giảng dạy môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 2
theo chương trình sách giáo khoa Kết nối tri thức, giáo viên nhận
thấy rằng kỹ năng đặt câu nêu đặc điểm là một nội dung vô cùng
quan trọng, góp phần giúp học sinh phát triển khả năng diễn đạt
và tư duy ngôn ngữ. Kỹ năng này không chỉ hỗ trợ học sinh nắm
vững cách sử dụng ngữ pháp mà còn giúp các em mô tả sự vật,
hiện tượng một cách rõ ràng, mạch lạc, góp phần phát triển tư
duy ngôn ngữ toàn diện.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều học sinh lớp 2 còn gặp khó
khăn trong việc quan sát và mô tả chính xác các đặc điểm của sự
vật, hiện tượng xung quanh. Điều này dẫn đến việc các câu được
đặt thường thiếu mạch lạc, không phản ánh được đầy đủ ý nghĩa
của sự vật, hiện tượng mà các em muốn diễn đạt. Học sinh có xu

hướng sử dụng các câu đơn giản, lặp lại nhiều từ, thiếu sự linh
hoạt và sáng tạo trong ngôn ngữ.
Một số mâu thuẫn và hạn chế chính trong việc giảng dạy kỹ
năng này bao gồm:
Học sinh chưa biết cách quan sát tỉ mỉ các đặc điểm của sự vật
xung quanh mình, dẫn đến việc nêu đặc điểm một cách chung
chung, thiếu chi tiết. Ví dụ, khi mô tả một cái cây, các em có thể
chỉ nêu "Cây có lá" mà không thể hiện được những đặc điểm nổi
bật hơn như màu sắc, kích thước hay hình dáng của lá.
Phương pháp dạy học truyền thống thường chưa chú trọng
đến việc rèn luyện kỹ năng đặt câu nêu đặc điểm một cách có hệ
thống và thường xuyên. Học sinh ít có cơ hội thực hành các tình
huống đa dạng, làm hạn chế khả năng vận dụng kiến thức ngữ
pháp trong thực tế.
Yêu cầu của chương trình mới theo sách giáo khoa "Kết nối
tri thức" đòi hỏi học sinh không chỉ nắm vững kiến thức ngữ pháp
mà còn phát triển được tư duy sáng tạo và khả năng diễn đạt
ngôn ngữ thông qua các hoạt động đặt câu, đặc biệt là các câu
nêu đặc điểm. Điều này càng nhấn mạnh tính cấp thiết của việc
áp dụng những biện pháp giảng dạy mới nhằm cải thiện khả năng
quan sát và diễn đạt của học sinh, giúp các em dễ dàng hình
thành kỹ năng ngôn ngữ toàn diện.
Từ thực tế trên, biện pháp rèn kỹ năng đặt câu nêu đặc điểm
được chọn không chỉ để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tiếng
Việt mà còn nhằm phát triển khả năng diễn đạt mạch lạc, chính
xác cho học sinh lớp 2. Biện pháp này giúp các em hiểu rõ cách
mô tả sự vật, hiện tượng, từ đó khắc phục được những khó khăn
trong quá trình học tập và thực hành ngôn ngữ. Điều này không
chỉ đáp ứng yêu cầu của chương trình học mà còn giúp học sinh

phát triển kỹ năng giao tiếp và tư duy ngôn ngữ một cách tự
nhiên và hiệu quả.
2. Nội dung biện pháp và cách thức thực hiện
Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh quan sát sự vật và nêu
đặc điểm cụ thể
Ví dụ:

Học sinh được hướng dẫn cách quan sát một sự vật cụ thể, ví dụ
như cái đồng hồ, con gà, hoặc cái cây, từ đó nhận biết và mô tả
các đặc điểm của sự vật về màu sắc, hình dáng, kích thước, chất
liệu và các yếu tố nổi bật khác. Điều này giúp học sinh có cái nhìn
chi tiết hơn về sự vật, từ đó phát triển kỹ năng đặt câu chính xác
và cụ thể hơn.
 Cách thức thực hiện:
Bước 1: Quan sát sự vật Giáo viên tổ chức hoạt động quan sát
trực tiếp hoặc qua hình ảnh. Giáo viên có thể chuẩn bị sẵn các đồ
vật hoặc hình ảnh sinh động trên bảng điện tử như cái đồng hồ,
cái cây, hoặc con gà, giúp học sinh dễ hình dung.
Ví dụ:

Đối với cái đồng hồ, học sinh sẽ nhìn vào hình ảnh hoặc mẫu vật
và quan sát các đặc điểm như "Đồng hồ có hình tròn, màu vàng,
và có các con số từ 1 đến 12."
Đối với con gà, học sinh sẽ quan sát đặc điểm về "Màu lông, tiếng
kêu, kích thước của con gà", từ đó học sinh mô tả: "Con gà có bộ
lông vàng óng, mỏ nhọn và chân có cựa."
Bước 2: Đặt câu hỏi gợi ý để học sinh quan sát chi tiết hơn.
Giáo viên đặt câu hỏi để hướng dẫn học sinh chú ý đến các chi
tiết cụ thể của sự vật. Các câu hỏi nên gợi mở, giúp học sinh tự
mình khám phá và nhận biết các đặc điểm:
"Lá cây có màu gì?"
"Thân cây to hay nhỏ?"
"Con gà có lông màu gì?"
"Cái đồng hồ có hình dạng gì?"
Bước 3: Học sinh nêu đặc điểm và đặt câu mô tả.
Sau khi quan sát kỹ lưỡng, giáo viên yêu cầu học sinh nêu ra các
đặc điểm đã quan sát và hướng dẫn các em đặt câu mô tả đầy đủ,
mạch lạc.
Ví dụ:
"Cái cây có lá xanh mướt và thân cây cao lớn."
"Con gà có lông vàng, chân đỏ và kêu 'cục tác'."
"Cái đồng hồ hình tròn, màu vàng và kim đồng hồ đang quay."
Bước 4: Củng cố và thực hành thêm.
Giáo viên có thể tiếp tục đưa ra các sự vật khác và yêu cầu học
sinh thực hành đặt câu mô tả, từ những đồ vật quen thuộc trong
lớp học cho đến những hình ảnh trên màn hình. Học sinh được
thực hành nhiều lần để thuần thục cách nêu đặc điểm và đặt câu
chính xác.
Kết quả:

Học sinh sẽ biết cách quan sát tỉ mỉ sự vật và nêu các đặc điểm
cụ thể.
Khả năng đặt câu nêu đặc điểm sẽ được cải thiện rõ rệt, giúp học
sinh diễn đạt câu văn chính xác và mạch lạc hơn.
Trẻ sẽ phát triển khả năng tư duy ngôn ngữ và nhận thức rõ hơn
về những đặc điểm của sự vật xung quanh, qua đó hứng thú hơn
với các hoạt động học tập trong lớp.
Biện pháp 2: Sử dụng sơ đồ tư duy để phát triển ý tưởng
trước khi đặt câu
Ví dụ:

Trong bài học này, học sinh sẽ được làm quen với sơ đồ tư duy –
một công cụ hữu ích để hệ thống hóa các ý tưởng về đặc điểm
của sự vật, sự việc trước khi đặt câu. Việc sử dụng sơ đồ tư duy
giúp học sinh tổ chức và sắp xếp các ý tưởng rõ ràng hơn, từ đó
dễ dàng đặt câu hoàn chỉnh về các hoạt động trong tranh như: hai
bạn đánh bóng bàn, hai bạn chơi cầu lông, ba bạn chơi bóng rổ.
 Cách thức thực hiện:
Bước 1: Giới thiệu sơ đồ tư duy

Giáo viên giới thiệu sơ đồ tư duy là một cách sắp xếp ý tưởng theo
hệ thống từ trung tâm đến các nhánh phụ để làm rõ thông tin. Ví
dụ, khi nói về hoạt động thể thao, trung tâm sơ đồ sẽ là "hoạt
động thể thao", các nhánh phụ sẽ bao gồm các hoạt động khác
nhau như bóng bàn, cầu lông, bóng rổ.
Bước 2: Hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy
Giáo viên hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy đơn giản bằng cách
đặt hoạt động chính vào trung tâm và từ đó phân ra các nhánh.
Ví dụ, với bài “Cầu thủ dự bị”, trung tâm sơ đồ tư duy là "Các hoạt
động thể thao". Từ đây, học sinh sẽ phân thành ba nhánh:
Nhánh 1: Hai bạn đánh bóng bàn.
Nhánh 2: Hai bạn chơi cầu lông.
Nhánh 3: Ba bạn chơi bóng rổ.
Trên mỗi nhánh, học sinh sẽ bổ sung các đặc điểm về hoạt động
như: “Dụng cụ chơi gì? (bóng bàn, cầu lông, bóng rổ)”, “Số lượng
người tham gia?”, “Hoạt động chính là gì?”...
Bước 3: Sử dụng sơ đồ để đặt câu mô tả
Sau khi hoàn thành sơ đồ tư duy, giáo viên yêu cầu học sinh sử
dụng thông tin trong sơ đồ để đặt câu mô tả chi tiết về hoạt động
thể thao trong tranh. Ví dụ:
"Hai bạn đang đánh bóng bàn rất sôi nổi."
"Hai bạn chơi cầu lông trong sân nhà."
"Ba bạn chơi bóng rổ trên sân trường, ai cũng tập trung ném bóng
vào rổ."
Bước 4: Thực hành đặt câu theo sơ đồ tư duy
Giáo viên yêu cầu học sinh hoàn thiện câu bằng cách sử dụng sơ
đồ tư duy để mô tả nhiều hoạt động hoặc sự vật khác.

Ví dụ, giáo viên có thể thay đổi các hoạt động thể thao khác như
chạy bộ, bơi lội và yêu cầu học sinh tự vẽ sơ đồ tư duy và đặt câu
theo ý tưởng của mình.
Kết quả:
Học sinh sẽ nắm bắt cách sử dụng sơ đồ tư duy để sắp xếp ý
tưởng trước khi đặt câu, từ đó hỗ trợ việc đặt câu một cách chính
xác và rõ ràng hơn.
Sơ đồ tư duy giúp học sinh phân loại và hệ thống hóa các đặc
điểm cụ thể của hoạt động, sự việc, giúp quá trình học trở nên dễ
hiểu và khoa học hơn.
Học sinh tự tin hơn trong việc diễn đạt ý tưởng qua câu văn, đồng
thời phát triển tư duy logic và khả năng tổ chức thông tin khi viết.
Biện pháp 3: Tổ chức trò chơi ngôn ngữ để luyện kỹ năng
đặt câu
Ví dụ:

Tạo ra các trò chơi ngôn ngữ vui nhộn nhằm khuyến khích học
sinh luyện tập kỹ năng đặt câu nêu đặc điểm về các đồ vật quen
thuộc trong môi trường học tập, ví dụ như: cái trống trường, cái
bảng lớp, cái kệ dép, cái giá sách... Thông qua trò chơi, học sinh

sẽ được thực hành kỹ năng đặt câu trong không khí học tập tích
cực và hào hứng.
 Cách thức thực hiện:


Zalo: 0985598499