sáng kiến khinh nghiệm: Một số giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4 - 5 tuổi

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: lê Thị Nhung
Ngày gửi: 05h:03' 15-12-2024
Dung lượng: 143.0 KB
Số lượt tải: 351
Nguồn:
Người gửi: lê Thị Nhung
Ngày gửi: 05h:03' 15-12-2024
Dung lượng: 143.0 KB
Số lượt tải: 351
Số lượt thích:
0 người
ĐỀ TÀI: “MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG TỰ BẢO VỆ BẢN
THÂN CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON”
I. LỜI NÓI ĐẦU.
Trẻ em là mầm non của đất nước, là niềm tự hào và hy vọng của gia đình và
xã hội. Cha mẹ, thầy cô và cả xã hội đều dành những gì tốt đẹp nhất cho các
con, với niềm mong mỏi là khi trưởng thành các con sẽ trở thành những người hữu
ích cho xã hội. Ngày nay, khi xã hội càng hiện đại thì những cái mầm xanh tương
lai đó lại đang phải đối mặt với rất nhiều những nguy cơ gây mất an toàn mà người
lớn chúng ta không thể lường trước được, chính vì thế việc giáo dục kỹ năng tự
bảo vệ bản thân cho trẻ là rất cần thiết, là một giáo viên đứng lớp tôi nhận thấy cần
phải đưa nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân vào dạy trẻ, việc giáo dục
kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ giúp trẻ biết ứng phó với những hoàn cảnh bất lợi, nguy
hiểm, có khả năng thích ứng với một số biến động xã hội, biết tự khẳng định mình
trong cuộc sống là rất cần thiết.
1. Lý do chọn đề tài.
1.1. Cơ sở lý luận.
Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ là một phần quan trọng trong nội dung
giáo dục trẻ, đó là là chìa khóa để giải quyết các vấn đề cho trẻ đặc biệt là lứa tuổi
mầm non. Qua tìm hiểu thông tư số 45/2021/TT/BGDĐT về việc xây dựng trường
học an toàn, phòng chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non. Căn
cứ vào kế hoạch năm học của nhà trường, tham khảo một số tài liệu về giáo dục kỹ
năng tự bảo vệ bản thân và đặc biệt tôi bám sát vào nội dung của “Chương trình
giáo dục mầm non” để xác định nội dung, xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng tự
bảo vệ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi, giúp trẻ nhận ra được các mối nguy
hiểm có thể xảy ra đối với bản thân và bảo vệ bản thân trước những tình huống
nguy hiểm.
1.2 Cơ sở thực tiễn
Hiện nay tại các gia đình thì người lớn thường ngăn cấm những việc trẻ không
được chơi hoặc là không được làm những việc mất an toàn, nhưng người lớn lại
quên không dạy cho trẻ các kĩ năng tự bảo vệ bản thân, chúng ta quên giải thích
cho trẻ là vì sao hoặc là nếu rơi vào các tình huống bất lợi như vậy thì các con sẽ
phải xử lý như thế nào, điều đó dẫn đến rất nhiều tình trạng đáng tiếc đã xãy ra.
Trường Mẫu giáo Măng Non nằm trên địa bàn phường 2, thành phố Trà Vinh,
sát với chợ Trà Vinh, Vì vậy mà môi trường tự nhiên cũng như là môi trường xã
hội tiềm ẩn rất là nhiều những mối nguy cơ gây rất an toàn cho trẻ. Chính vì vậy
mà việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ là một điều vô cùng cần thiết .
Là một giáo viên mầm non thì tôi cũng băn khoăn và trăn trở phải làm thế nào để
có thể giáo dục cho trẻ có các kỹ năng tự bảo vệ bản thân, giúp cho trẻ có thể tự
đặt ra cho mình được phạm vi an toàn khi mà chơi và khám phá thế giới xung
quanh và đó cũng là lý do mà tôi đã lựa chọn đề tài: Một số giải pháp giáo dục kỹ
năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4 - 5 tuổi trong trường mầm non.
2. Phạm vi áp dụng
Đề tài “Một số giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4 - 5
tuổi trong trường mầm non” nghiên cứu các giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ
bản thân cho trẻ trong phạm vi trẻ 4 -5 tuổi tại trường Mẫu giáo Măng Non.
II. THỰC TRẠNG
1. Thuận lợi
- Luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ, chỉ đạo sát sao của bam giám hiệu
nhà trường. Trường tương đối đảm bảo về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học,
xây dựng được môi trường xanh- sạch- đẹp- an toàn.
- Lớp được cấp phát tài liệu, tập san, tuyển chọn bài thơ, câu đố các độ tuổi.
- Bản thân tôi là giáo viên trẻ, luôn nhiệt tình trong mọi công việc. Không ngừng
học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Tôi luôn cố gắng tìm tòi, học
hỏi áp dụng các phương pháp đổi mới vào giảng dạy để mang lại hiệu quả cao cho
tiết dạy, thu hút sự chú ý của trẻ.
2. Khó khăn
Trong quá trình thực hiện đề tài này, bên cạnh những thuận lợi trên tôi còn gặp
phải những khó khăn như:
- Thời điểm đầu năm trẻ lớp còn nhút nhát, nhiều trẻ vẫn chưa biết cách chăm
sóc, bảo vệ bản thân, chưa có được các kỹ năng để bảo vệ bản thân trước các mối
nguy hiểm.
- Khó khăn trong việc xây dựng kế hoạch, tìm kiếm các tài liệu về giáo dục kỹ
năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
- Tuy đã chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng sống cũng như là kỹ năng tự bảo
vệ bản thân cho trẻ nhưng hiệu quả cũng chưa được cao.
- Việc tạo cơ hội cũng như là tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm và tham
gia vào các các hoạt động thực tế để giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân còn hạn
chế.
- Rất nhiều những phụ huynh chưa chú trọng cũng như là chưa quan tâm đến
việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
3. Khảo sát thực trạng khi bắt đầu áp dụng các giải pháp.
Để đề tài có tính xác thực, tôi đã tiến hành điều tra, trưng cầu ý kiến của
phụ huynh về việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4- 5 tuổi ở lớp và
thu được kết quả như sau:
Bảng khảo sát đánh giá kỹ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ mẫu giáo 4- 5
tuổi trước khi áp dung giải pháp.
Tổng
Chưa
Nội dung
Đạt
Tỷ lệ %
Tỷ lệ %
số trẻ
đạt
Kỹ năng phòng chống
37
dịch bệnh
17
45,9
20
54,1
Kỹ năng an toàn khi chơi
37
16
43,2
21
56,8
Kỹ năng bảo vệ bản thân
37
trước người lạ
15
40,5
22
59,5
Kỹ năng an toàn khi tham
37
gia giao thông
16
43,2
21
56,8
Kỹ năng tìm kiếm sự giúp
37
đỡ, thoát hiểm
15
40,5
22
59,5
Kỹ năng phòng chống
37
xâm hại.
16
43,2
21
56,8
Từ kết quả khảo sát trên ta có thể thấy được rằng, kỹ năng tự bảo vệ bản thân
của trẻ đang đạt được những mức rất là thấp. Vì vậy, để nâng cao chất lượng giáo
dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ tôi đã áp dụng một số giải pháp sau:
III. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN.
1. Giải pháp 1: Lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp
với độ tuổi:
Có thể nói "Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ" là vấn đề đòi hỏi
giáo viên phải nắm bắt có chọn lọc những kỹ năng mà trẻ thiếu hụt để giáo dục trẻ.
Qua tìm hiểu thông tư số 45/2021/TT/BGDĐT về việc xây dựng trường học an
toàn, phòng chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non. Tôi đã căn
cứ vào kế hoạch năm học của nhà trường, tham khảo một số tài liệu về giáo dục kỹ
năng tự bảo vệ và đặc biệt tôi bám sát vào nội dung của “Chương trình giáo dục
mầm non” để lựa chọn và xây dựng nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân
cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi cơ bản nhất, cần thiết nhất, đảm bảo phù hợp với thực
tế và khả năng của trẻ như sau:
Chủ đề
Trường
non
Bản thân
Kĩ năng tự bảo vệ bản thân
- Kỹ năng an toàn khi chơi
Nội dung
- An toàn khi chơi đồ
chơi ngoài trời
Mầm
- Kỹ năng bảo vệ bản thân - Không đi theo người
khỏi người lạ
lạ
- Kỹ năng phòng chống dịch - Phòng chống dịch
bệnh
bệnh
đau mắt đỏ, sốt xuất
huyết.....
- Kĩ năng phòng chống xâm - Quy tắc 5 ngón tay
hại
- Quy tắc đồ lót
Gia đình
Nghề nghiệp
Động vật
Thực vật
Tết và mùa xuân
- Những đồ dùng nguy
hiểm trong gia
- Kỹ năng an toàn khi chơi
đình.
- Kỹ năng phòng chống xâm
- Quy tắc 5 ngón tay
hại
- Quy tắc đồ lót
- Kỹ năng khi ở nhà 1 mình
- Không được mở cửa
cho người lạ
- Kỹ năng thoát hiểm
- Kỹ năng an toàn khi chơi
-Kỹ năng an toàn khi chơi
- Kỹ năng xử lí khi đi lạc
Phương tiện giao
- Kỹ năng an toàn giao thông
thông
Hiện tượng tự Kỹ năng an toàn khi chơi
nhiên
- Thoát hiểm khi gặp sự
cố
- Những dụng cụ nghề
nguy hiểm.
-Tránh xa 1 số con vật
gây nguy hiểm
-Một số loại thực vật
gây nguy hiểm
-Nhớ số điện thoại củng
như là tên và dịa chỉ
nhà của ba mẹ
- Không đi theo người
lạ
-Biết chấp hành và thực
hiện theo quy định của
một số biển báo giao
thông cơ bản. Biết cách
đội và tháo mũ bảo
hiểm
-Những nơi an toàn và
những nơi không an
toàn
-Phòng chống đuối
nước.
- An toàn khi chơi đồ
- Kỹ năng an toàn khi chơi
chơi ngoài trời
Quê hương- đất - Kỹ năng bảo vệ bản thân
- Không đi theo người
nước- Bác Hồ
khỏi người lạ
lạ
Thông qua bảng kế hoạch xây dựng các nội dung giáo dục kĩ năng tự bảo vệ
bản thân cho trẻ, tôi đã đưa ra một số kỹ năng cần thiết để giáo dục trẻ trong những
hoạt động cụ thể giúp trẻ nhận thức sâu sắc hơn vấn đề, và hình thành kỹ năng ứng
phó khi gặp vấn đề nguy hiểm trong quá trình sống của trẻ, các nội dụng được cụ
thể hóa, không chồng chéo và được tích hợp vào từng chủ đề quen thuộc xuyên
suốt cả năm học. Điều này giúp giáo viên dễ dàng trong việc lên kế hoạch năm
học, kế hoạch giáo dục tháng, tuần, kế hoạch ngày và thực hiện giáo dục trẻ một
cách có hiệu quả.
Trong giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ, tôi chú trọng tới tất cả các lĩnh vực
phát triển, đặc biệt là lĩnh vực nhận thức, ngôn ngữ và tình cảm, kĩ năng xã hội.
Khi lồng ghép các chủ đề để giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ, phải khéo léo, tạo
được sự hứng thú, hấp dẫn với trẻ mới mang lại hiệu quả giáo dục cao; đồng thời
phải đảm bảo không làm mất trọng tâm chủ đề đang thực hiện.
Ví dụ: Với nội dung “Giáo dục giới tính cho trẻ, không cho người khác
chạm vào vùng kín của mình” tôi đưa vào chủ điểm Gia đình với hoạt động học là
“Quy tắc 5 ngón tay”. Qua hoạt động trẻ biết cách giữ an toàn cho bản thân nhưng
các kiến thức trẻ tiếp thu lại vô cùng gần gũi, sinh động, dễ hiểu nhưng vẫn bám
sát chủ đề đang thực hiện.
2. Giải pháp 2: Đổi mới phương pháp trong việc giáo dục trẻ kỹ năng tự
bảo vệ bản thân.
Việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ cần phải có các phương pháp
đổi mới, vì vậy tô đã đổi mới phương pháp trong việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ
bản thân cho trẻ, thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin và ứng dụng các
phương pháp giáo dục tiên tiến vào trong các hoạt động.
Ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ đem đến cho trẻ những bài học cơ
bản mà còn mang đến cho trẻ những kiến thức rất là phong phú, những hình ảnh đa
dạng và các video rất là hấp dẫn đối với trẻ, chính vì thế có thể kích thích sự hứng
thú của trẻ tham gia và bài học.
Ngoài ra thì tôi cũng xây dựng kho tư liệu riêng cho mình để có thể sưu tầm
những được hình ảnh, âm thanh hay là những bài giảng điện tử để có thể tự mình
xây dựng những bài giảng hấp dẫn dành cho các con, để qua đó trẻ có thể Vừa Học
Vừa Chơi, thông qua các trò chơi này trẻ có thể khắc sâu các cái kiến thức và mang
lại hiệu quả rất là cao trong việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ khi mà tham gia cái
trò chơi này.
Để đổi mới các phương pháp ngoài ra tôi còn tăng cường ứng dụng các
phương pháp giáo dục tiên tiến và ngay trong lớp học của mình, với các phương
pháp dạy học tiên tiến thì trẻ có thể sử dụng dao, kéo, thủy tinh hay các hột hạt
nhỏ, thay vì ngăn cắm tại sao ta không dạy trẻ cách sử dụng an toàn vì với trẻ nhỏ
nếu chúng ta càng ngăn cấm thì trẻ lại càng ngăn cấm thì trẻ càng tò mò và vô hình
dung sẻ càng nguy hiểm cho các con hơn. chính vì vậy trong lớp tôi đã trang trí và
sắp xếp các đồ dùng mở như: bìa, kéo, keo, các loại hột hạt nhỏ …để trẻ có thể
thao tác một cách đễ dàng và thuận tiện, khi sử dụng giáo dục cho trẻ không được
đưa các loại hột hạt nhỏ vào mũi, tai qua đó em giáo dục kỹ năng chơi an toàn cho
trẻ.
3. Giải pháp 3: Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ qua thực hành trãi
nghiệm.
Theo các nhà khoa học nghiên cứu thì trẻ có thể hiểu được 10% những gì trẻ
nghe, hiểu được 40% những gì trẻ nhìn thấy, và trẻ có thể hiểu được 60% những gì
trẻ được làm, và 90% những gì trẻ được nói và làm, Chính vì thế khi mà giáo dục
cho trẻ kỹ năng tự bảo vệ bản thân thì tôi đã tổ chức cho trẻ được thực hành cũng
như là trải nghiệm thực tế, chẳng hạn như là với mục đích dạy cho trẻ cách sử dụng
kéo an toàn thì tôi đã hướng dẫn cho trẻ cách cầm kéo, và cách cắt: các con sẽ cầm
kéo bằng tay thuận và khi cắt thì các con hãy cắt nhẹ nhàng, từ từ phần cần cắt và
sau khi sử dụng xong thì sẽ cần phải biết cất vào đúng nơi quy định.
Hay chẳng hạn để giáo dục kỹ năng an toàn giao thông thì tôi đã cho trẻ thực
hành đội mũ bảo hiểm đúng cách và thông qua hoạt động này thì trẻ biết được lợi
ích của việc đội mũ bảo hiểm và trẻ cũng có thể là tự mình lan tỏa những kiến thức
này đối với những người thân trong gia đình của mình.
Đối với kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ và thoát hiểm, tôi đã tổ chức cho trẻ
tham gia vào các họa động như là cách thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn, qua tình
huống này trẻ biết được cách bảo vệ bản thân và thoát hiểm khi có hỏa hạn, ngoài
ra em còn tạo tình huống người lạ cho quà, qua đó trẻ nhận biết được rằng đâu là
người lạ, nói không với người lạ và không nhận quà và đi theo người lạ, dạy cho
trẻ nhớ được các số điện thoại của người thân cũng như là các cái số điện thoại
khẩn cấp để các bạn có thể biết cách gọi cứu trợ khi mà cần thiết nhất.
Tôi đã tổ chức cho trẻ ở lớp chơi các trò chơi nhận biết hành vi đúng sai, qua
đó trẻ nhận ra các hành vi nên và không nên, nhiệm vụ của các con là sẽ phải gạch
bỏ những cái hành vi nào mà không đúng và không nên bắt chước, thông qua hoạt
động này thì trẻ của lớp em cũng đã tự nhận biết được cho mình những nội dung
nào là phù hợp với bản thân và các con có thể học tập được.
Ngoài ra tôi còn đưa ra các tình huống cụ thể để trẻ đưa ra hướng xử lý như:
Tình huống thứ nhất: Nếu có người lạ cho con bánh, kẹo và rủ con đi chơi thì
con làm như thế nào?
Tình huống thứ 2: Bị lạc bố mẹ khi đi xem lễ hội, siêu thị, khu vui chơi.
Tình huống thứ 3: Con làm gì khi bạn rủ chơi đá bóng ngoài lề đường, vỉa
hè.....
Tình huống 4: Khi gặp hỏa hoạn con sẻ làm gì?.......................................
Thông qua nhiều tình huống cụ thể mà rất dễ xảy ra trong cuộc sống hàng
ngày, bằng cách cho trẻ thảo luận, yêu cầu trẻ suy nghĩ vận dụng kinh nghiệm của
bản thân để giải quyết tình huống có vấn đề. Thông qua đó cô giúp trẻ tìm ra
phương án hiệu quả nhất, đó cũng chính là kinh nghiệm ta cần dạy trẻ. Những tình
huống có vấn đề được giáo viên đưa vào trong các hoạt động giáo dục trẻ đã giúp
trẻ có sự tư duy logic, biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình, và giúp trẻ có thêm
kinh nghiệm trong cuộc sống
4. Giải pháp 4: Tổ chức có hiệu quả các hoạt động để giáo dục kỹ năng
tự bảo vệ bản thân cho trẻ
Giáo dục kĩ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ thật sự rất cần thiết, bởi trong
cuộc sống hiện nay luôn bao quanh những mối nguy hiểm bất ngờ có thể xảy ra với
trẻ khi ở trường, ở nhà hay ngoài xã hội. Trang bị cho trẻ kĩ năng tự bảo vệ bản
thân cũng chính là trang bị cho trẻ hành trang để trẻ có thể sống an toàn, lành mạnh
.
Để đạt hiệu quả cao trong việc giáo dục kĩ năng cho trẻ, tôi tổ chức hoạt
động giáo dục kĩ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi, lồng ghép
trong các hoạt động giúp trẻ không bị gò bó, nhàm chán, không bị nhồi nhét kiến
thức, từ đó trẻ có thể lĩnh hội một cách thoải mái, hiệu quả nhất các kinh nghiệm,
kiến thức về kỹ năng tự bảo vệ bản thân mình và áp dụng những kỹ năng này vào
tình huống thực tế một cách có hiệu quả nhất.
Thông qua giờ ăn, giờ ngủ ở trên lớp thì tôi đã dạy cho trẻ cách ăn, ngủ an
toàn và đúng cách, hay giờ vệ sinh dạy các con rửa tay đúng cách, trong nhà vệ
sinh thì các con không được chạy nhảy dẫn đến trơn trượt bị ngã và dẫn đến tai nạn
thương tích.
Tôi còn tích hợp việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ thông qua
các hoạt động ở ngoài trời, luôn luôn nhắc nhở các con là chúng ta phải chơi an
toàn chơi đúng quy trình với các cái đồ chơi ngoài trời tránh việc đùa nghịch hay
chạy nhảy quá trớn dẫn đến những các tai nạn thương tích.
Ngoài ra trong các hoạt động góc thì đối với trẻ mầm non rất dễ xảy ra những
xung đột giành đồ chơi, đánh nhau, thậm chí cào cắn nhau, Chính vì vậy mà tôi đã
dạy cho trẻ một thông điệp đó là bạn bè là để yêu thương tôi không đánh bạn và
bạn cũng không được làm điều đó đối với tôi.
5. Giải pháp 5: Làm tốt công tác tuyên truyền phối hợp với phụ huynh
trong việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
Ngoài việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ trên lớp, tôi còn kết hợp chặt chẽ với
cha mẹ trẻ trước hết nhằm đảm bảo sự thống nhất giữa nhà trường và gia đình vể
các nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ. Hơn nữa việc trao đổi thông tin
thường xuyên giữa giáo viên- phụ huynh sẽ giúp trẻ có được kỹ năng tự bảo vệ tốt
nhất, đảm bảo sự an toàn cho trẻ ở trường cũng như ở nhà, ở ngoài xã hội. Để làm
được điều này, tôi thường tiến hành theo những cách sau:
Trước hết tôi còn dành thời gian phù hợp trong giờ đón, trả trẻ để trao đổi
những thông tin, hoặc cung cấp thông tin cho một số phụ huynh không có điều
kiện cập nhật thông tin liên quan đến sự an toàn của trẻ hàng ngày. Một số thông
tin có tính thời sự được tôi hết sức lưu tâm, tôi thu thập thông tin quà đài, báo,
Internet… in ấn cẩn thận trang trí lên bảng tuyên truyền.
Cũng tại bảng tuyên truyền, tôi xây dựng nội dung tuyên truyền phong phú,
thay đổi thường xuyên phù hợp giáo dục các kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ, khai
thác triệt để tranh, ảnh, bài thơ, câu chuyện sáng tạo để giáo dục vệ sinh cho trẻ.
Thông qua các cuộc họp đầu năm, cuối kì tôi trao đổi và đưa ra một số yêu
cầu đối với phụ huynh như trong việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
Thông qua zalo của lớp tôi trao đổi với phụ huynh về tình hình sức khỏe,
hành vi, kỹ năng của trẻ ở lớp để cùng phụ huynh giáo dục trẻ tại nhà, tôi đã gửi
những hình ảnh những đoạn video, những nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản
thân cho trẻ thông qua nhóm Zalo nhóm lớp để phụ huynh có thể nắm bắt được
những cái kiến thức cũng như là phối hợp với lại cô giáo trong việc giáo dục kỹ
năng tự bảo vệ bản thân cho con khi mà ở nhà.
IV. Kết quả đạt được.
Sau khi áp dụng “ Một số giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân
cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi trong trường mầm non” từ tháng 1/2023 đến thời điểm
tháng 1/2024 kết quả đạt được như sau:
- Sau khi thực hiện tất cả những cái giải pháp trên thì tôi cũng đã rất là vui khi
mà nhận thấy được các hiệu quả rất là đáng mừng, đặc biệt là trẻ của của lớp tôi đã
mạnh dạn tự tin hơn và có nhiều kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ bản thân, trẻ nhận
biết được những mối nguy hiểm và biết cách ứng phó tình huống xảy ra trong cuộc
sống . và những tai nạn thương tích cũng đã giảm thiểu rất là nhiều và chúng ta có
thể thấy được rõ sự thay đổi đó thông qua bảng So sánh kỹ năng tự bảo vệ bản thân
cho trẻ trước và sau khi mà tôi đã áp dụng biện pháp, những kỹ năng này đầu năm
đạt được rất là thấp và sau khi áp dụng các biện pháp thì tôi đã thấy được tiến bộ
của trẻ thay đổi rõ rệt.
Bên cạnh đó thì đối với bản thân tôi có thêm nhiều kiến thức, kỹ năng để dạy
trẻ biết cách tự bảo vệ bản thân, cách thức tổ chức đa dạng, linh hoạt khi tổ chức
các hoạt động giáo dục kỹ năng cho trẻ biết tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
Đối với phụ huynh: Phụ huynh thường xuyên trao đổi và phối hợp với cô giáo
để cùng giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ. Phụ huynh rất tin tưởng cô
giáo bởi họ nhận thấy sự tiến bộ rõ rệt của con em mình.
Kết quả khảo sát đánh giá kỹ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ mẫu giáo 4- 5
tuổi trước và sau khi áp dụng các giải pháp.
So sánh
kết
quả
Tổng số trẻ 37
Trước khi áp dụng sáng Sau khi áp dụng sáng sau khi áp
kiến
kiến
dụng các
giải pháp
tăng
Trẻ đạt
Tỉ lệ
Trẻ đạt
Tỉ lệ
Kỹ năng phòng
40,6%
16/37
43,2%
31/37
83,8%
chống dịch bệnh
Kỹ năng an toàn
51,4%
15/37
40,5%
34/37
91,9%
khi chơi
Kỹ năng bảo vệ
46%
bản thân trước
16/37
43,2%
33/37
89,2%
người lạ
Kỹ năng an toàn
51,4%
khi tham gia giao
15/37
40,5%
34/37
91,9%
thông
Kỹ năng tìm kiếm
43,3%
sự giúp đỡ, thoát
16/37
43,2%
32/37
86,5%
hiểm
Kỹ năng phòng
40,6%
16/37
43,2%
31/37
83,8%
chống xâm hại.
Dựa vào bảng so sánh đối chứng trên ta có thể thấy được tỷ lệ trẻ có kỹ năng tự
bảo vệ bản thân của trẻ tăng lên rõ rệt. Điều đó có thể khẳng định những biện pháp
mà tôi áp dụng hoàn toàn hợp lý và đạt hiệu quả cao.
Để có được kết quả như trên đòi hỏi sự cố gắng, nỗ lực không chỉ cửa bản thân
tôi và các bé mà đặc biệt là sự ủng hộ, góp sức của các bậc phụ huynh cùng phối
hợp tích cực để hình thành cho trẻ những hành kỹ năng tự bảo vệ bản thân cần
thiết.
V. KẾT LUẬN
1. Tóm lược giải pháp
- Trải qua quá trình thực hiện sử dụng một số giải pháp và hình thức giáo
dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ tôi rút ra được một số kinh nghiệm cho bản
thân:
- Trước tiên cần Lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với
độ tuổi.
- Bên cạnh đó cần đổi mới phương pháp trong việc giáo dục trẻ kỹ năng tự
bảo vệ bản thân.
- Cần thường xuyên giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ qua thực hành trãi
nghiệm.
- Luôn kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường để giúp trẻ lĩnh hội
được các kỹ năng tự bảo vệ bản thân
Với đề tài này tôi đã áp dụng vào nhóm lớp nơi tôi đang công tác đã và đã
đạt kết quả cao. Ngoài ra có thể áp dụng cho các trường mầm non trên địa bàn
thành phố.
3. Kiến nghị:
Khi nghiên cứu và áp dụng đề tài“ Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự
bảo vệ bản thân cho trẻ 4- 5 tuổi trong trường mầm non” vào giảng dạy tôi xin
mạnh dạn đề xuất một số kiến nghị sau:
* Đối với nhà trường:
- Ban giám hiệu, tổ chuyên môn cần chỉ đạo sát sao hơn việc lồng ghép nội
dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ vào soạn giảng.
- Bổ sung thêm tài liệu, tập san có nội dung về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ
bản thân cho các giáo viên nghiên cứu và học tập.
- Bổ sung thêm đồ dùng học liệu, xây dựng các tiết hoạt động mẫu để giáo
viên tham dự và học hỏi.
* Đối với phòng giáo dục:
- Cung cấp tài liệu liên quan đến giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ
mầm non.
- Cung cấp tập san, tạp chí mầm non để giáo viên có điều kiện nghiên cứu,
tham khảo và vận dụng vào giảng dạy.
- Tổ chức các buổi chuyên đề, buổi tọa đàm về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản
thân cho trẻ để giáo viên học hỏi kinh nghiệm.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi trong việc áp dụng một số
giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ tại trường. Bên cạnh những
kết quả thu được vẫn không tránh khỏi những hạn chế. Rất mong Ban giám hiệu
nhà trường, các chị em đồng nghiệp đóng góp ý kiến để tôi có thêm nhiều kinh
nghiệm để nâng cao hiệu quả hơn nữa. Tôi xin trân trọng cảm ơn.
TP.
Trà Vinh ngày 26 tháng 01 năm 2023
Người viết
Lê Thị Nhung
THÂN CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON”
I. LỜI NÓI ĐẦU.
Trẻ em là mầm non của đất nước, là niềm tự hào và hy vọng của gia đình và
xã hội. Cha mẹ, thầy cô và cả xã hội đều dành những gì tốt đẹp nhất cho các
con, với niềm mong mỏi là khi trưởng thành các con sẽ trở thành những người hữu
ích cho xã hội. Ngày nay, khi xã hội càng hiện đại thì những cái mầm xanh tương
lai đó lại đang phải đối mặt với rất nhiều những nguy cơ gây mất an toàn mà người
lớn chúng ta không thể lường trước được, chính vì thế việc giáo dục kỹ năng tự
bảo vệ bản thân cho trẻ là rất cần thiết, là một giáo viên đứng lớp tôi nhận thấy cần
phải đưa nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân vào dạy trẻ, việc giáo dục
kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ giúp trẻ biết ứng phó với những hoàn cảnh bất lợi, nguy
hiểm, có khả năng thích ứng với một số biến động xã hội, biết tự khẳng định mình
trong cuộc sống là rất cần thiết.
1. Lý do chọn đề tài.
1.1. Cơ sở lý luận.
Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ là một phần quan trọng trong nội dung
giáo dục trẻ, đó là là chìa khóa để giải quyết các vấn đề cho trẻ đặc biệt là lứa tuổi
mầm non. Qua tìm hiểu thông tư số 45/2021/TT/BGDĐT về việc xây dựng trường
học an toàn, phòng chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non. Căn
cứ vào kế hoạch năm học của nhà trường, tham khảo một số tài liệu về giáo dục kỹ
năng tự bảo vệ bản thân và đặc biệt tôi bám sát vào nội dung của “Chương trình
giáo dục mầm non” để xác định nội dung, xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng tự
bảo vệ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi, giúp trẻ nhận ra được các mối nguy
hiểm có thể xảy ra đối với bản thân và bảo vệ bản thân trước những tình huống
nguy hiểm.
1.2 Cơ sở thực tiễn
Hiện nay tại các gia đình thì người lớn thường ngăn cấm những việc trẻ không
được chơi hoặc là không được làm những việc mất an toàn, nhưng người lớn lại
quên không dạy cho trẻ các kĩ năng tự bảo vệ bản thân, chúng ta quên giải thích
cho trẻ là vì sao hoặc là nếu rơi vào các tình huống bất lợi như vậy thì các con sẽ
phải xử lý như thế nào, điều đó dẫn đến rất nhiều tình trạng đáng tiếc đã xãy ra.
Trường Mẫu giáo Măng Non nằm trên địa bàn phường 2, thành phố Trà Vinh,
sát với chợ Trà Vinh, Vì vậy mà môi trường tự nhiên cũng như là môi trường xã
hội tiềm ẩn rất là nhiều những mối nguy cơ gây rất an toàn cho trẻ. Chính vì vậy
mà việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ là một điều vô cùng cần thiết .
Là một giáo viên mầm non thì tôi cũng băn khoăn và trăn trở phải làm thế nào để
có thể giáo dục cho trẻ có các kỹ năng tự bảo vệ bản thân, giúp cho trẻ có thể tự
đặt ra cho mình được phạm vi an toàn khi mà chơi và khám phá thế giới xung
quanh và đó cũng là lý do mà tôi đã lựa chọn đề tài: Một số giải pháp giáo dục kỹ
năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4 - 5 tuổi trong trường mầm non.
2. Phạm vi áp dụng
Đề tài “Một số giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4 - 5
tuổi trong trường mầm non” nghiên cứu các giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ
bản thân cho trẻ trong phạm vi trẻ 4 -5 tuổi tại trường Mẫu giáo Măng Non.
II. THỰC TRẠNG
1. Thuận lợi
- Luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ, chỉ đạo sát sao của bam giám hiệu
nhà trường. Trường tương đối đảm bảo về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học,
xây dựng được môi trường xanh- sạch- đẹp- an toàn.
- Lớp được cấp phát tài liệu, tập san, tuyển chọn bài thơ, câu đố các độ tuổi.
- Bản thân tôi là giáo viên trẻ, luôn nhiệt tình trong mọi công việc. Không ngừng
học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Tôi luôn cố gắng tìm tòi, học
hỏi áp dụng các phương pháp đổi mới vào giảng dạy để mang lại hiệu quả cao cho
tiết dạy, thu hút sự chú ý của trẻ.
2. Khó khăn
Trong quá trình thực hiện đề tài này, bên cạnh những thuận lợi trên tôi còn gặp
phải những khó khăn như:
- Thời điểm đầu năm trẻ lớp còn nhút nhát, nhiều trẻ vẫn chưa biết cách chăm
sóc, bảo vệ bản thân, chưa có được các kỹ năng để bảo vệ bản thân trước các mối
nguy hiểm.
- Khó khăn trong việc xây dựng kế hoạch, tìm kiếm các tài liệu về giáo dục kỹ
năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
- Tuy đã chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng sống cũng như là kỹ năng tự bảo
vệ bản thân cho trẻ nhưng hiệu quả cũng chưa được cao.
- Việc tạo cơ hội cũng như là tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm và tham
gia vào các các hoạt động thực tế để giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân còn hạn
chế.
- Rất nhiều những phụ huynh chưa chú trọng cũng như là chưa quan tâm đến
việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
3. Khảo sát thực trạng khi bắt đầu áp dụng các giải pháp.
Để đề tài có tính xác thực, tôi đã tiến hành điều tra, trưng cầu ý kiến của
phụ huynh về việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4- 5 tuổi ở lớp và
thu được kết quả như sau:
Bảng khảo sát đánh giá kỹ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ mẫu giáo 4- 5
tuổi trước khi áp dung giải pháp.
Tổng
Chưa
Nội dung
Đạt
Tỷ lệ %
Tỷ lệ %
số trẻ
đạt
Kỹ năng phòng chống
37
dịch bệnh
17
45,9
20
54,1
Kỹ năng an toàn khi chơi
37
16
43,2
21
56,8
Kỹ năng bảo vệ bản thân
37
trước người lạ
15
40,5
22
59,5
Kỹ năng an toàn khi tham
37
gia giao thông
16
43,2
21
56,8
Kỹ năng tìm kiếm sự giúp
37
đỡ, thoát hiểm
15
40,5
22
59,5
Kỹ năng phòng chống
37
xâm hại.
16
43,2
21
56,8
Từ kết quả khảo sát trên ta có thể thấy được rằng, kỹ năng tự bảo vệ bản thân
của trẻ đang đạt được những mức rất là thấp. Vì vậy, để nâng cao chất lượng giáo
dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ tôi đã áp dụng một số giải pháp sau:
III. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN.
1. Giải pháp 1: Lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp
với độ tuổi:
Có thể nói "Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ" là vấn đề đòi hỏi
giáo viên phải nắm bắt có chọn lọc những kỹ năng mà trẻ thiếu hụt để giáo dục trẻ.
Qua tìm hiểu thông tư số 45/2021/TT/BGDĐT về việc xây dựng trường học an
toàn, phòng chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non. Tôi đã căn
cứ vào kế hoạch năm học của nhà trường, tham khảo một số tài liệu về giáo dục kỹ
năng tự bảo vệ và đặc biệt tôi bám sát vào nội dung của “Chương trình giáo dục
mầm non” để lựa chọn và xây dựng nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân
cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi cơ bản nhất, cần thiết nhất, đảm bảo phù hợp với thực
tế và khả năng của trẻ như sau:
Chủ đề
Trường
non
Bản thân
Kĩ năng tự bảo vệ bản thân
- Kỹ năng an toàn khi chơi
Nội dung
- An toàn khi chơi đồ
chơi ngoài trời
Mầm
- Kỹ năng bảo vệ bản thân - Không đi theo người
khỏi người lạ
lạ
- Kỹ năng phòng chống dịch - Phòng chống dịch
bệnh
bệnh
đau mắt đỏ, sốt xuất
huyết.....
- Kĩ năng phòng chống xâm - Quy tắc 5 ngón tay
hại
- Quy tắc đồ lót
Gia đình
Nghề nghiệp
Động vật
Thực vật
Tết và mùa xuân
- Những đồ dùng nguy
hiểm trong gia
- Kỹ năng an toàn khi chơi
đình.
- Kỹ năng phòng chống xâm
- Quy tắc 5 ngón tay
hại
- Quy tắc đồ lót
- Kỹ năng khi ở nhà 1 mình
- Không được mở cửa
cho người lạ
- Kỹ năng thoát hiểm
- Kỹ năng an toàn khi chơi
-Kỹ năng an toàn khi chơi
- Kỹ năng xử lí khi đi lạc
Phương tiện giao
- Kỹ năng an toàn giao thông
thông
Hiện tượng tự Kỹ năng an toàn khi chơi
nhiên
- Thoát hiểm khi gặp sự
cố
- Những dụng cụ nghề
nguy hiểm.
-Tránh xa 1 số con vật
gây nguy hiểm
-Một số loại thực vật
gây nguy hiểm
-Nhớ số điện thoại củng
như là tên và dịa chỉ
nhà của ba mẹ
- Không đi theo người
lạ
-Biết chấp hành và thực
hiện theo quy định của
một số biển báo giao
thông cơ bản. Biết cách
đội và tháo mũ bảo
hiểm
-Những nơi an toàn và
những nơi không an
toàn
-Phòng chống đuối
nước.
- An toàn khi chơi đồ
- Kỹ năng an toàn khi chơi
chơi ngoài trời
Quê hương- đất - Kỹ năng bảo vệ bản thân
- Không đi theo người
nước- Bác Hồ
khỏi người lạ
lạ
Thông qua bảng kế hoạch xây dựng các nội dung giáo dục kĩ năng tự bảo vệ
bản thân cho trẻ, tôi đã đưa ra một số kỹ năng cần thiết để giáo dục trẻ trong những
hoạt động cụ thể giúp trẻ nhận thức sâu sắc hơn vấn đề, và hình thành kỹ năng ứng
phó khi gặp vấn đề nguy hiểm trong quá trình sống của trẻ, các nội dụng được cụ
thể hóa, không chồng chéo và được tích hợp vào từng chủ đề quen thuộc xuyên
suốt cả năm học. Điều này giúp giáo viên dễ dàng trong việc lên kế hoạch năm
học, kế hoạch giáo dục tháng, tuần, kế hoạch ngày và thực hiện giáo dục trẻ một
cách có hiệu quả.
Trong giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ, tôi chú trọng tới tất cả các lĩnh vực
phát triển, đặc biệt là lĩnh vực nhận thức, ngôn ngữ và tình cảm, kĩ năng xã hội.
Khi lồng ghép các chủ đề để giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ, phải khéo léo, tạo
được sự hứng thú, hấp dẫn với trẻ mới mang lại hiệu quả giáo dục cao; đồng thời
phải đảm bảo không làm mất trọng tâm chủ đề đang thực hiện.
Ví dụ: Với nội dung “Giáo dục giới tính cho trẻ, không cho người khác
chạm vào vùng kín của mình” tôi đưa vào chủ điểm Gia đình với hoạt động học là
“Quy tắc 5 ngón tay”. Qua hoạt động trẻ biết cách giữ an toàn cho bản thân nhưng
các kiến thức trẻ tiếp thu lại vô cùng gần gũi, sinh động, dễ hiểu nhưng vẫn bám
sát chủ đề đang thực hiện.
2. Giải pháp 2: Đổi mới phương pháp trong việc giáo dục trẻ kỹ năng tự
bảo vệ bản thân.
Việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ cần phải có các phương pháp
đổi mới, vì vậy tô đã đổi mới phương pháp trong việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ
bản thân cho trẻ, thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin và ứng dụng các
phương pháp giáo dục tiên tiến vào trong các hoạt động.
Ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ đem đến cho trẻ những bài học cơ
bản mà còn mang đến cho trẻ những kiến thức rất là phong phú, những hình ảnh đa
dạng và các video rất là hấp dẫn đối với trẻ, chính vì thế có thể kích thích sự hứng
thú của trẻ tham gia và bài học.
Ngoài ra thì tôi cũng xây dựng kho tư liệu riêng cho mình để có thể sưu tầm
những được hình ảnh, âm thanh hay là những bài giảng điện tử để có thể tự mình
xây dựng những bài giảng hấp dẫn dành cho các con, để qua đó trẻ có thể Vừa Học
Vừa Chơi, thông qua các trò chơi này trẻ có thể khắc sâu các cái kiến thức và mang
lại hiệu quả rất là cao trong việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ khi mà tham gia cái
trò chơi này.
Để đổi mới các phương pháp ngoài ra tôi còn tăng cường ứng dụng các
phương pháp giáo dục tiên tiến và ngay trong lớp học của mình, với các phương
pháp dạy học tiên tiến thì trẻ có thể sử dụng dao, kéo, thủy tinh hay các hột hạt
nhỏ, thay vì ngăn cắm tại sao ta không dạy trẻ cách sử dụng an toàn vì với trẻ nhỏ
nếu chúng ta càng ngăn cấm thì trẻ lại càng ngăn cấm thì trẻ càng tò mò và vô hình
dung sẻ càng nguy hiểm cho các con hơn. chính vì vậy trong lớp tôi đã trang trí và
sắp xếp các đồ dùng mở như: bìa, kéo, keo, các loại hột hạt nhỏ …để trẻ có thể
thao tác một cách đễ dàng và thuận tiện, khi sử dụng giáo dục cho trẻ không được
đưa các loại hột hạt nhỏ vào mũi, tai qua đó em giáo dục kỹ năng chơi an toàn cho
trẻ.
3. Giải pháp 3: Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ qua thực hành trãi
nghiệm.
Theo các nhà khoa học nghiên cứu thì trẻ có thể hiểu được 10% những gì trẻ
nghe, hiểu được 40% những gì trẻ nhìn thấy, và trẻ có thể hiểu được 60% những gì
trẻ được làm, và 90% những gì trẻ được nói và làm, Chính vì thế khi mà giáo dục
cho trẻ kỹ năng tự bảo vệ bản thân thì tôi đã tổ chức cho trẻ được thực hành cũng
như là trải nghiệm thực tế, chẳng hạn như là với mục đích dạy cho trẻ cách sử dụng
kéo an toàn thì tôi đã hướng dẫn cho trẻ cách cầm kéo, và cách cắt: các con sẽ cầm
kéo bằng tay thuận và khi cắt thì các con hãy cắt nhẹ nhàng, từ từ phần cần cắt và
sau khi sử dụng xong thì sẽ cần phải biết cất vào đúng nơi quy định.
Hay chẳng hạn để giáo dục kỹ năng an toàn giao thông thì tôi đã cho trẻ thực
hành đội mũ bảo hiểm đúng cách và thông qua hoạt động này thì trẻ biết được lợi
ích của việc đội mũ bảo hiểm và trẻ cũng có thể là tự mình lan tỏa những kiến thức
này đối với những người thân trong gia đình của mình.
Đối với kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ và thoát hiểm, tôi đã tổ chức cho trẻ
tham gia vào các họa động như là cách thoát hiểm khi gặp hỏa hoạn, qua tình
huống này trẻ biết được cách bảo vệ bản thân và thoát hiểm khi có hỏa hạn, ngoài
ra em còn tạo tình huống người lạ cho quà, qua đó trẻ nhận biết được rằng đâu là
người lạ, nói không với người lạ và không nhận quà và đi theo người lạ, dạy cho
trẻ nhớ được các số điện thoại của người thân cũng như là các cái số điện thoại
khẩn cấp để các bạn có thể biết cách gọi cứu trợ khi mà cần thiết nhất.
Tôi đã tổ chức cho trẻ ở lớp chơi các trò chơi nhận biết hành vi đúng sai, qua
đó trẻ nhận ra các hành vi nên và không nên, nhiệm vụ của các con là sẽ phải gạch
bỏ những cái hành vi nào mà không đúng và không nên bắt chước, thông qua hoạt
động này thì trẻ của lớp em cũng đã tự nhận biết được cho mình những nội dung
nào là phù hợp với bản thân và các con có thể học tập được.
Ngoài ra tôi còn đưa ra các tình huống cụ thể để trẻ đưa ra hướng xử lý như:
Tình huống thứ nhất: Nếu có người lạ cho con bánh, kẹo và rủ con đi chơi thì
con làm như thế nào?
Tình huống thứ 2: Bị lạc bố mẹ khi đi xem lễ hội, siêu thị, khu vui chơi.
Tình huống thứ 3: Con làm gì khi bạn rủ chơi đá bóng ngoài lề đường, vỉa
hè.....
Tình huống 4: Khi gặp hỏa hoạn con sẻ làm gì?.......................................
Thông qua nhiều tình huống cụ thể mà rất dễ xảy ra trong cuộc sống hàng
ngày, bằng cách cho trẻ thảo luận, yêu cầu trẻ suy nghĩ vận dụng kinh nghiệm của
bản thân để giải quyết tình huống có vấn đề. Thông qua đó cô giúp trẻ tìm ra
phương án hiệu quả nhất, đó cũng chính là kinh nghiệm ta cần dạy trẻ. Những tình
huống có vấn đề được giáo viên đưa vào trong các hoạt động giáo dục trẻ đã giúp
trẻ có sự tư duy logic, biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình, và giúp trẻ có thêm
kinh nghiệm trong cuộc sống
4. Giải pháp 4: Tổ chức có hiệu quả các hoạt động để giáo dục kỹ năng
tự bảo vệ bản thân cho trẻ
Giáo dục kĩ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ thật sự rất cần thiết, bởi trong
cuộc sống hiện nay luôn bao quanh những mối nguy hiểm bất ngờ có thể xảy ra với
trẻ khi ở trường, ở nhà hay ngoài xã hội. Trang bị cho trẻ kĩ năng tự bảo vệ bản
thân cũng chính là trang bị cho trẻ hành trang để trẻ có thể sống an toàn, lành mạnh
.
Để đạt hiệu quả cao trong việc giáo dục kĩ năng cho trẻ, tôi tổ chức hoạt
động giáo dục kĩ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi, lồng ghép
trong các hoạt động giúp trẻ không bị gò bó, nhàm chán, không bị nhồi nhét kiến
thức, từ đó trẻ có thể lĩnh hội một cách thoải mái, hiệu quả nhất các kinh nghiệm,
kiến thức về kỹ năng tự bảo vệ bản thân mình và áp dụng những kỹ năng này vào
tình huống thực tế một cách có hiệu quả nhất.
Thông qua giờ ăn, giờ ngủ ở trên lớp thì tôi đã dạy cho trẻ cách ăn, ngủ an
toàn và đúng cách, hay giờ vệ sinh dạy các con rửa tay đúng cách, trong nhà vệ
sinh thì các con không được chạy nhảy dẫn đến trơn trượt bị ngã và dẫn đến tai nạn
thương tích.
Tôi còn tích hợp việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ thông qua
các hoạt động ở ngoài trời, luôn luôn nhắc nhở các con là chúng ta phải chơi an
toàn chơi đúng quy trình với các cái đồ chơi ngoài trời tránh việc đùa nghịch hay
chạy nhảy quá trớn dẫn đến những các tai nạn thương tích.
Ngoài ra trong các hoạt động góc thì đối với trẻ mầm non rất dễ xảy ra những
xung đột giành đồ chơi, đánh nhau, thậm chí cào cắn nhau, Chính vì vậy mà tôi đã
dạy cho trẻ một thông điệp đó là bạn bè là để yêu thương tôi không đánh bạn và
bạn cũng không được làm điều đó đối với tôi.
5. Giải pháp 5: Làm tốt công tác tuyên truyền phối hợp với phụ huynh
trong việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
Ngoài việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ trên lớp, tôi còn kết hợp chặt chẽ với
cha mẹ trẻ trước hết nhằm đảm bảo sự thống nhất giữa nhà trường và gia đình vể
các nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ. Hơn nữa việc trao đổi thông tin
thường xuyên giữa giáo viên- phụ huynh sẽ giúp trẻ có được kỹ năng tự bảo vệ tốt
nhất, đảm bảo sự an toàn cho trẻ ở trường cũng như ở nhà, ở ngoài xã hội. Để làm
được điều này, tôi thường tiến hành theo những cách sau:
Trước hết tôi còn dành thời gian phù hợp trong giờ đón, trả trẻ để trao đổi
những thông tin, hoặc cung cấp thông tin cho một số phụ huynh không có điều
kiện cập nhật thông tin liên quan đến sự an toàn của trẻ hàng ngày. Một số thông
tin có tính thời sự được tôi hết sức lưu tâm, tôi thu thập thông tin quà đài, báo,
Internet… in ấn cẩn thận trang trí lên bảng tuyên truyền.
Cũng tại bảng tuyên truyền, tôi xây dựng nội dung tuyên truyền phong phú,
thay đổi thường xuyên phù hợp giáo dục các kỹ năng bảo vệ bản thân cho trẻ, khai
thác triệt để tranh, ảnh, bài thơ, câu chuyện sáng tạo để giáo dục vệ sinh cho trẻ.
Thông qua các cuộc họp đầu năm, cuối kì tôi trao đổi và đưa ra một số yêu
cầu đối với phụ huynh như trong việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
Thông qua zalo của lớp tôi trao đổi với phụ huynh về tình hình sức khỏe,
hành vi, kỹ năng của trẻ ở lớp để cùng phụ huynh giáo dục trẻ tại nhà, tôi đã gửi
những hình ảnh những đoạn video, những nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản
thân cho trẻ thông qua nhóm Zalo nhóm lớp để phụ huynh có thể nắm bắt được
những cái kiến thức cũng như là phối hợp với lại cô giáo trong việc giáo dục kỹ
năng tự bảo vệ bản thân cho con khi mà ở nhà.
IV. Kết quả đạt được.
Sau khi áp dụng “ Một số giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân
cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi trong trường mầm non” từ tháng 1/2023 đến thời điểm
tháng 1/2024 kết quả đạt được như sau:
- Sau khi thực hiện tất cả những cái giải pháp trên thì tôi cũng đã rất là vui khi
mà nhận thấy được các hiệu quả rất là đáng mừng, đặc biệt là trẻ của của lớp tôi đã
mạnh dạn tự tin hơn và có nhiều kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ bản thân, trẻ nhận
biết được những mối nguy hiểm và biết cách ứng phó tình huống xảy ra trong cuộc
sống . và những tai nạn thương tích cũng đã giảm thiểu rất là nhiều và chúng ta có
thể thấy được rõ sự thay đổi đó thông qua bảng So sánh kỹ năng tự bảo vệ bản thân
cho trẻ trước và sau khi mà tôi đã áp dụng biện pháp, những kỹ năng này đầu năm
đạt được rất là thấp và sau khi áp dụng các biện pháp thì tôi đã thấy được tiến bộ
của trẻ thay đổi rõ rệt.
Bên cạnh đó thì đối với bản thân tôi có thêm nhiều kiến thức, kỹ năng để dạy
trẻ biết cách tự bảo vệ bản thân, cách thức tổ chức đa dạng, linh hoạt khi tổ chức
các hoạt động giáo dục kỹ năng cho trẻ biết tự bảo vệ bản thân cho trẻ.
Đối với phụ huynh: Phụ huynh thường xuyên trao đổi và phối hợp với cô giáo
để cùng giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ. Phụ huynh rất tin tưởng cô
giáo bởi họ nhận thấy sự tiến bộ rõ rệt của con em mình.
Kết quả khảo sát đánh giá kỹ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ mẫu giáo 4- 5
tuổi trước và sau khi áp dụng các giải pháp.
So sánh
kết
quả
Tổng số trẻ 37
Trước khi áp dụng sáng Sau khi áp dụng sáng sau khi áp
kiến
kiến
dụng các
giải pháp
tăng
Trẻ đạt
Tỉ lệ
Trẻ đạt
Tỉ lệ
Kỹ năng phòng
40,6%
16/37
43,2%
31/37
83,8%
chống dịch bệnh
Kỹ năng an toàn
51,4%
15/37
40,5%
34/37
91,9%
khi chơi
Kỹ năng bảo vệ
46%
bản thân trước
16/37
43,2%
33/37
89,2%
người lạ
Kỹ năng an toàn
51,4%
khi tham gia giao
15/37
40,5%
34/37
91,9%
thông
Kỹ năng tìm kiếm
43,3%
sự giúp đỡ, thoát
16/37
43,2%
32/37
86,5%
hiểm
Kỹ năng phòng
40,6%
16/37
43,2%
31/37
83,8%
chống xâm hại.
Dựa vào bảng so sánh đối chứng trên ta có thể thấy được tỷ lệ trẻ có kỹ năng tự
bảo vệ bản thân của trẻ tăng lên rõ rệt. Điều đó có thể khẳng định những biện pháp
mà tôi áp dụng hoàn toàn hợp lý và đạt hiệu quả cao.
Để có được kết quả như trên đòi hỏi sự cố gắng, nỗ lực không chỉ cửa bản thân
tôi và các bé mà đặc biệt là sự ủng hộ, góp sức của các bậc phụ huynh cùng phối
hợp tích cực để hình thành cho trẻ những hành kỹ năng tự bảo vệ bản thân cần
thiết.
V. KẾT LUẬN
1. Tóm lược giải pháp
- Trải qua quá trình thực hiện sử dụng một số giải pháp và hình thức giáo
dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ tôi rút ra được một số kinh nghiệm cho bản
thân:
- Trước tiên cần Lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với
độ tuổi.
- Bên cạnh đó cần đổi mới phương pháp trong việc giáo dục trẻ kỹ năng tự
bảo vệ bản thân.
- Cần thường xuyên giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ qua thực hành trãi
nghiệm.
- Luôn kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường để giúp trẻ lĩnh hội
được các kỹ năng tự bảo vệ bản thân
Với đề tài này tôi đã áp dụng vào nhóm lớp nơi tôi đang công tác đã và đã
đạt kết quả cao. Ngoài ra có thể áp dụng cho các trường mầm non trên địa bàn
thành phố.
3. Kiến nghị:
Khi nghiên cứu và áp dụng đề tài“ Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự
bảo vệ bản thân cho trẻ 4- 5 tuổi trong trường mầm non” vào giảng dạy tôi xin
mạnh dạn đề xuất một số kiến nghị sau:
* Đối với nhà trường:
- Ban giám hiệu, tổ chuyên môn cần chỉ đạo sát sao hơn việc lồng ghép nội
dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ vào soạn giảng.
- Bổ sung thêm tài liệu, tập san có nội dung về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ
bản thân cho các giáo viên nghiên cứu và học tập.
- Bổ sung thêm đồ dùng học liệu, xây dựng các tiết hoạt động mẫu để giáo
viên tham dự và học hỏi.
* Đối với phòng giáo dục:
- Cung cấp tài liệu liên quan đến giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ
mầm non.
- Cung cấp tập san, tạp chí mầm non để giáo viên có điều kiện nghiên cứu,
tham khảo và vận dụng vào giảng dạy.
- Tổ chức các buổi chuyên đề, buổi tọa đàm về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản
thân cho trẻ để giáo viên học hỏi kinh nghiệm.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi trong việc áp dụng một số
giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ tại trường. Bên cạnh những
kết quả thu được vẫn không tránh khỏi những hạn chế. Rất mong Ban giám hiệu
nhà trường, các chị em đồng nghiệp đóng góp ý kiến để tôi có thêm nhiều kinh
nghiệm để nâng cao hiệu quả hơn nữa. Tôi xin trân trọng cảm ơn.
TP.
Trà Vinh ngày 26 tháng 01 năm 2023
Người viết
Lê Thị Nhung
 








Các ý kiến mới nhất