1

MỤC LỤC

1. MỞ ĐẦU..................................................................................................................................................2
1.1. Lý do chọn đề tài..................................................................................................................................2
1.2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài...................................................................................................................3
1.3. Đối tượng nghiên cứu đề tài.................................................................................................................3
1.4. Phương pháp nghiên cứu đề tài...........................................................................................................4
2. NỘI DUNG................................................................................................................................................5
2.1. Cơ sở lý luận đề tài...............................................................................................................................5
2.2. Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến...............................................................................................6
2.3. Các giải pháp đã được sử dụng để giải quyết vấn đề đề tài..................................................................8
Biện pháp 1: Áp dụng dự án STEM vào bài học...........................................................................................8
Biện pháp 2: Tổ chức các hoạt động nhóm kết hợp STEM........................................................................10

2

1.1. Lý do chọn đề tài

1. MỞ ĐẦU

rong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc trang bị cho học sinh những
kỹ năng mềm và tư duy sáng tạo ngày càng trở nên quan trọng.
STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) là một
phương pháp giáo dục tiên tiến, nhấn mạnh sự tích hợp giữa các
môn học và thúc đẩy khả năng áp dụng kiến thức vào thực tế.
Giáo dục STEM không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về các khái
niệm khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, mà còn phát
triển tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề, và khuyến khích sự
sáng tạo.
Toán học, một trong những thành phần cốt lõi của STEM, đóng vai
trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển tư duy toán học
cho học sinh. Tuy nhiên, việc dạy và học Toán truyền thống đôi
khi còn nặng nề, thiếu sự liên kết với thực tế và hạn chế khả năng
sáng tạo của học sinh. Trong khi đó, sách giáo khoa Toán lớp 5
"Chân Trời Sáng Tạo" đã mang đến một cách tiếp cận mới, linh
hoạt và sáng tạo hơn, mở ra nhiều cơ hội để tích hợp giáo dục
STEM vào giảng dạy.
Chọn đề tài sáng kiến "Kết hợp giáo dục STEM vào giảng dạy môn
Toán nâng cao năng lực sáng tạo và tư duy toán học cho học sinh
lớp 5" không chỉ nhằm mục tiêu cải thiện hiệu quả giảng dạy mà
còn hướng tới việc xây dựng nền tảng tư duy toán học và kỹ năng
giải quyết vấn đề cho học sinh ngay từ bậc tiểu học. Việc áp dụng
giáo dục STEM trong dạy Toán thông qua các hoạt động học tập
đa dạng, sinh động, phù hợp với nội dung sách "Chân Trời Sáng
Tạo" sẽ giúp học sinh phát triển một cách toàn diện, từ đó chuẩn
bị tốt hơn cho các bậc học cao hơn và cuộc sống tương lai.
Việc nghiên cứu và thực hiện đề tài này cũng đáp ứng nhu cầu
cấp thiết của ngành giáo dục trong việc đổi mới phương pháp

3

giảng dạy, góp phần vào sự phát triển toàn diện của học sinh tiểu
học, đặc biệt là trong việc nâng cao năng lực sáng tạo và tư duy
toán học.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài
Mục tiêu của nghiên cứu đề tài "Kết hợp giáo dục STEM vào giảng
dạy môn Toán nâng cao năng lực sáng tạo và tư duy toán học cho
học sinh lớp 5" bao gồm các nội dung chính sau:
Khai thác hiệu quả nội dung sách giáo khoa "Chân Trời Sáng Tạo"
để kết hợp các yếu tố STEM vào các bài học Toán, giúp học sinh
không chỉ nắm vững kiến thức lý thuyết mà còn phát triển khả
năng tư duy logic và kỹ năng thực hành.
Thông qua việc áp dụng các phương pháp và hoạt động học tập
theo mô hình STEM, đề tài hướng tới việc kích thích sự sáng tạo,
khơi dậy niềm đam mê học tập, và cải thiện kỹ năng giải quyết
vấn đề của học sinh trong môn Toán.
Đề xuất và thử nghiệm các biện pháp giảng dạy Toán kết hợp
STEM phù hợp với nội dung sách "Chân Trời Sáng Tạo", đảm bảo
tính khả thi và hiệu quả trong thực tế giảng dạy tại trường tiểu
học.
Thông qua các phương pháp kiểm tra, đánh giá, và phân tích kết
quả học tập của học sinh, nghiên cứu sẽ kiểm chứng hiệu quả của
việc tích hợp giáo dục STEM vào giảng dạy Toán, từ đó rút ra
những bài học kinh nghiệm và đề xuất cải tiến phù hợp.
Kết quả nghiên cứu sẽ đóng góp vào việc đổi mới phương pháp
giảng dạy Toán, đồng thời cung cấp các giải pháp thực tiễn để
nhân rộng mô hình giáo dục STEM tại các trường tiểu học khác.
1.3. Đối tượng nghiên cứu đề tài
Các em học sinh đang học môn Toán theo sách giáo khoa "Chân
Trời Sáng Tạo" tại các trường tiểu học. Nghiên cứu tập trung vào
việc phát triển năng lực sáng tạo và tư duy toán học của các em

4

thông qua việc tích hợp giáo dục STEM vào chương trình giảng
dạy.
Nội dung chương trình Toán học lớp 5 trong sách "Chân Trời Sáng
Tạo" là tài liệu chính được sử dụng để thiết kế và triển khai các
biện pháp giảng dạy kết hợp STEM. Sự phù hợp và hiệu quả của
việc tích hợp STEM vào các bài học Toán trong chương trình này
sẽ là trọng tâm nghiên cứu.
Các phương pháp và kỹ thuật giảng dạy mà giáo viên sử dụng để
kết hợp giáo dục STEM vào các bài học Toán sẽ được nghiên cứu,
đánh giá, và cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục và phát
triển tư duy toán học của học sinh.
1.4. Phương pháp nghiên cứu đề tài
Để thực hiện và đánh giá hiệu quả của đề tài "Kết hợp giáo dục
STEM vào giảng dạy môn Toán nâng cao năng lực sáng tạo và tư
duy toán học cho học sinh lớp 5," các phương pháp nghiên cứu
sau đây đã được sử dụng:
Thu thập, phân tích và tổng hợp các tài liệu liên quan đến giáo
dục STEM, các phương pháp giảng dạy Toán học, và nội dung
chương trình Toán lớp 5 trong sách "Chân Trời Sáng Tạo".
Tìm hiểu các nghiên cứu trước đây về tích hợp giáo dục STEM
trong giảng dạy Toán, nhằm xây dựng cơ sở lý luận vững chắc cho
đề tài.
Thiết kế và triển khai các bài giảng kết hợp STEM vào các tiết học
Toán lớp 5 dựa trên sách "Chân Trời Sáng Tạo".
Tiến hành thực nghiệm trên một số lớp học, theo dõi và ghi nhận
quá trình học tập, sự tham gia và kết quả học tập của học sinh.
Quan sát trực tiếp quá trình học tập của học sinh trong các tiết
học Toán có áp dụng giáo dục STEM.
Ghi nhận các biểu hiện tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn
đề, và mức độ hiểu bài của học sinh qua các hoạt động học tập.

5

Thực hiện các cuộc phỏng vấn với giáo viên và học sinh để thu
thập ý kiến phản hồi về quá trình giảng dạy và học tập theo
phương pháp tích hợp STEM.
Phát phiếu khảo sát để đánh giá mức độ hứng thú và hiệu quả của
học sinh đối với các bài học có áp dụng STEM.
Phân tích các dữ liệu thu thập được từ các hoạt động thực
nghiệm, quan sát, phỏng vấn, và khảo sát.
Tổng hợp và so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng phương
pháp giáo dục STEM trong giảng dạy Toán, từ đó rút ra những kết
luận về hiệu quả và đề xuất các biện pháp cải tiến.
2.1. Cơ sở lý luận đề tài

2. NỘI DUNG

Việc tích hợp giáo dục STEM vào giảng dạy Toán học đang trở
thành một xu hướng quan trọng trong giáo dục hiện đại, đặc biệt
là trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và nhu cầu phát
triển toàn diện của học sinh. Cơ sở lý luận của đề tài được xây
dựng dựa trên các nguyên lý giáo dục và nghiên cứu sau:
Theo lý thuyết kiến tạo, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức một
cách thụ động mà còn tích cực tham gia vào quá trình học tập,
xây dựng kiến thức mới dựa trên kinh nghiệm và tương tác với
môi trường xung quanh. STEM cung cấp một nền tảng lý tưởng
cho việc áp dụng lý thuyết kiến tạo trong giảng dạy Toán, khi học
sinh được khuyến khích tự khám phá, tìm tòi và áp dụng kiến thức
vào các dự án thực tế.
Giáo dục STEM nhấn mạnh việc phát triển các năng lực cốt lõi như
tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, kỹ năng hợp tác và sáng tạo.
Trong bối cảnh giảng dạy Toán học, việc tích hợp STEM giúp học
sinh không chỉ nắm vững kiến thức toán học mà còn phát triển
các kỹ năng mềm cần thiết để ứng dụng kiến thức vào thực tế, từ
đó nâng cao năng lực toàn diện.

6

Học tập tích cực đề cao vai trò của học sinh trong việc tự chủ, tự
định hướng và tham gia tích cực vào quá trình học tập. Việc kết
hợp STEM vào giảng dạy Toán tạo điều kiện cho học sinh tham gia
vào các hoạt động thực hành, thí nghiệm, và dự án, giúp tăng
cường sự hứng thú và khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh.
Giáo dục STEM khuyến khích sự tích hợp giữa các môn học, đặc
biệt là giữa khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, để tạo ra
những trải nghiệm học tập đa chiều, gắn kết giữa lý thuyết và
thực tiễn. Trong chương trình Toán lớp 5 theo sách "Chân Trời
Sáng Tạo", việc tích hợp STEM giúp học sinh thấy rõ mối liên hệ
giữa Toán học và các lĩnh vực khác, từ đó phát triển tư duy liên
môn và khả năng ứng dụng kiến thức.
Trong bối cảnh giáo dục tại Việt Nam, việc đổi mới phương pháp
giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng giáo dục luôn là một ưu tiên
hàng đầu. Tích hợp STEM vào giảng dạy Toán học không chỉ phù
hợp với xu hướng quốc tế mà còn đáp ứng được nhu cầu thực tiễn
trong việc phát triển năng lực sáng tạo và tư duy toán học cho
học sinh tiểu học, đặc biệt là ở lớp 5, khi các em bắt đầu hình
thành nền tảng tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề.
Sách giáo khoa "Chân Trời Sáng Tạo" được biên soạn với mục tiêu
phát triển toàn diện cho học sinh, không chỉ cung cấp kiến thức
mà còn khuyến khích sự sáng tạo và khả năng tự học. Việc tích
hợp giáo dục STEM vào chương trình giảng dạy Toán theo sách
này sẽ tận dụng tối đa các nguồn tài nguyên và phương pháp
giảng dạy hiện đại, giúp học sinh phát triển tư duy toán học một
cách tự nhiên và hiệu quả.
2.2. Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến
Trước khi áp dụng sáng kiến "Kết hợp giáo dục STEM vào giảng
dạy môn Toán nâng cao năng lực sáng tạo và tư duy toán học cho
học sinh lớp 5", việc giảng dạy môn Toán tại các trường tiểu học,

7

đặc biệt là ở lớp 5, thường gặp phải một số khó khăn và hạn chế
như sau:
Phần lớn các giáo viên vẫn áp dụng phương pháp giảng dạy
truyền thống, tập trung vào việc truyền đạt kiến thức lý thuyết
mà ít chú trọng đến việc phát triển tư duy sáng tạo và khả năng
giải quyết vấn đề của học sinh.
Các tiết học Toán thường đi theo khuôn mẫu cố định, trong đó học
sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động, thực hành các bài tập
một cách máy móc mà thiếu sự sáng tạo và ứng dụng thực tế.
Nhiều bài học Toán chưa được liên kết chặt chẽ với thực tiễn,
khiến học sinh khó nhận thấy mối liên hệ giữa những gì học trên
lớp và cuộc sống hàng ngày. Điều này dẫn đến việc học sinh mất
đi hứng thú học tập và khó khăn trong việc vận dụng kiến thức
vào thực tế.
Việc giảng dạy Toán thường thiếu các hoạt động trải nghiệm, thí
nghiệm hoặc dự án thực tế, khiến học sinh không có cơ hội thực
hành và khám phá kiến thức một cách sâu sắc.
Học sinh lớp 5, mặc dù có khả năng tư duy logic đang phát triển,
nhưng lại ít được khuyến khích phát huy tính sáng tạo trong học
tập. Các hoạt động học tập thường tập trung vào việc giải các bài
toán theo các bước đã định sẵn, hạn chế khả năng suy nghĩ sáng
tạo và tự tìm ra các phương pháp giải quyết vấn đề mới.
Các bài tập và đề thi thường nhấn mạnh vào việc kiểm tra khả
năng nhớ và áp dụng các công thức hơn là phát triển tư duy phân
tích, suy luận và sáng tạo.
Dù có nhận thức về tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp
giảng dạy, nhiều giáo viên vẫn gặp khó khăn trong việc tích hợp
các yếu tố STEM vào giảng dạy Toán. Sự thiếu hụt về tài liệu
hướng dẫn, kinh nghiệm và sự hỗ trợ từ nhà trường là những yếu
tố cản trở việc áp dụng các phương pháp mới.

8

Hệ thống cơ sở vật chất và thiết bị hỗ trợ giảng dạy còn hạn chế,
chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của các hoạt động học tập STEM.
Trước khi áp dụng sáng kiến, kết quả học tập môn Toán của học
sinh lớp 5 chưa đạt được kỳ vọng, đặc biệt là trong việc phát triển
các kỹ năng giải quyết vấn đề và tư duy sáng tạo. Học sinh
thường chỉ đạt yêu cầu ở mức độ cơ bản, chưa thể hiện được sự
nổi bật trong tư duy toán học.
Do sự khô khan và thiếu tính hấp dẫn trong các bài học Toán, học
sinh dễ mất hứng thú, dẫn đến việc học tập chỉ mang tính chất
đối phó. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập và
khả năng tiếp thu kiến thức của các em.
Những thực trạng này là cơ sở để đề xuất và triển khai sáng kiến
"Kết hợp giáo dục STEM vào giảng dạy môn Toán", nhằm khắc
phục những hạn chế, phát triển toàn diện năng lực sáng tạo và tư
duy toán học cho học sinh lớp 5.
2.3. Các giải pháp đã được sử dụng để giải quyết vấn đề đề tài
Biện pháp 1: Áp dụng dự án STEM vào bài học
Áp dụng dự án STEM vào bài học là một cách hiệu quả để giúp
học sinh không chỉ học lý thuyết mà còn thực hành và ứng dụng
kiến thức toán học vào các tình huống thực tiễn. Dự án STEM giúp
học sinh phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, và
làm việc nhóm.
Ví dụ cụ thể:
Tên bài học: "Ứng dụng tỉ lệ trong thực tế"
Tên trang: Trang 41, sách Toán lớp 5, "Chân Trời Sáng Tạo"

9

Mục tiêu:
Giúp học sinh hiểu và áp dụng khái niệm tỉ lệ trong thực tế.
Khuyến khích sự sáng tạo và khả năng trình bày ý tưởng của học
sinh.
Phát triển kỹ năng làm việc nhóm và tư duy logic.
Hoạt động dự án:
Bước 1: Giới thiệu bài học:
Giáo viên ôn lại khái niệm tỉ lệ và cách tính toán tỉ lệ từ sách giáo
khoa "Chân Trời Sáng Tạo". Giải thích về tầm quan trọng của việc
ứng dụng tỉ lệ trong thực tế.
Trình bày dự án: Học sinh sẽ thiết kế mô hình một ngôi nhà hoặc
một công trình đơn giản dựa trên tỉ lệ.
Bước 2: Thiết kế mô hình:
Học sinh được chia thành các nhóm nhỏ và nhận nhiệm vụ thiết
kế mô hình ngôi nhà hoặc công trình đơn giản (ví dụ: một sân chơi
nhỏ, một khu vườn).
Mỗi nhóm phải tính toán các kích thước của các phần của mô hình
dựa trên tỉ lệ đã cho (ví dụ: tỉ lệ 1:50, 1:100).
Học sinh sẽ vẽ bản thiết kế mô hình, xác định các vật liệu cần sử
dụng, và xây dựng mô hình theo bản thiết kế.
Bước 3: Thực hiện mô hình:

10

Các nhóm thực hiện mô hình sử dụng vật liệu tái chế hoặc dễ
kiếm như giấy, bìa, que kem, v.v.
Trong quá trình thực hiện, học sinh cần đảm bảo các kích thước
và tỉ lệ chính xác như đã tính toán.
Bước 4: Trình bày và đánh giá:
Sau khi hoàn thành, mỗi nhóm sẽ trình bày mô hình của mình
trước lớp, giải thích cách tính toán tỉ lệ và cách áp dụng vào thiết
kế mô hình.
Giáo viên và các bạn cùng lớp sẽ đánh giá dựa trên các tiêu chí
như sự chính xác của tỉ lệ, tính sáng tạo trong thiết kế, và khả
năng thuyết trình.
Kết quả đạt được:
Học sinh sẽ hiểu rõ hơn về khái niệm tỉ lệ và cách áp dụng nó
vào thực tế thông qua việc thực hành thiết kế mô hình. Dự án
giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy sáng tạo, khả năng làm
việc nhóm, và kỹ năng thuyết trình. Tạo ra môi trường học tập
hứng thú và khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào quá
trình học tập.
Biện pháp 2: Tổ chức các hoạt động nhóm kết hợp STEM.
Tổ chức các hoạt động nhóm kết hợp STEM là phương pháp
giảng dạy giúp học sinh làm việc cùng nhau để giải quyết các vấn
đề thực tiễn, sử dụng các kỹ năng toán học kết hợp với khoa học
và công nghệ. Điều này không chỉ giúp học sinh học hỏi từ nhau
mà còn phát triển các kỹ năng làm việc nhóm, tư duy phản biện,
và khả năng giải quyết vấn đề.
Ví dụ:
Tên bài học: "Diện tích hình thang"
Trang 99, sách Toán lớp 5, "Chân Trời Sáng Tạo

11

Người viết

Đỗ Văn Hiếu (LH zalo: 0985598499)