CHỦ ĐIỂM 5: GIỮ MÃI MÀU XANH

BÀI 8: DƯỚI NHỮNG TÁN XANH
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Khởi động
Chia sẻ được với bạn về việc trồng và chăm sóc cây ở trường hoặc ở nhà em.
2. Khám phá và luyện tập
2.1. Đọc
– Nêu được phỏng đoán về nội dung bài đọc qua tên bài, hoạt động khởi động và tranh
minh hoạ.
– Đọc trôi chảy bài đọc, ngắt nghỉ đúng dấu câu, đúng logic ngữ nghĩa; trả lời được các câu hỏi
tìm hiểu bài. Hiểu được nội dung của bài đọc: Thông tin về mục tiêu, tiêu chí công nhận Cây di
sản Việt Nam và giới thiệu về Giàn Gừa – cây di sản đầu tiên ở Đồng bằng sông
Cửu Long. Từ đó, rút ra ý nghĩa: Nâng cao ý thức tôn trọng tự nhiên; có trách nhiệm trong việc
giữ gìn, bảo tồn cây di sản và các loài thực vật Việt Nam.
2.2. Luyện từ và câu
Mở rộng được vốn từ theo chủ đề Môi trường.
2.3. Viết
Luyện tập quan sát, tìm ý cho bài văn tả người.
3. Vận dụng
Sưu tầm được tranh, ảnh và tìm hiểu thông tin về một vài Cây di sản Việt Nam; ghi lại được
những thông tin chính về một cây di sản đã tìm hiểu.
Từ đó, góp phần hình thành các phẩm chất và năng lực chung.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên
– Ti vi/ máy chiếu/ bảng tương tác; tranh ảnh SGK phóng to.
– Tranh, ảnh hoặc video clip về Giàn Gừa và một số cây di sản ở các tỉnh, thành (nếu có).
– Tranh, ảnh hoặc video clip về những việc làm góp phần bảo vệ môi trường hoặc gây ảnh
hưởng xấu đến môi trường (nếu có).
– Bảng phụ/ máy chiếu ghi đoạn từ “Năm 2013” đến “4 000 mét vuông”.
– Thẻ từ, thẻ câu để tổ chức cho HS chơi trò chơi.
2. Học sinh
– Tranh, ảnh về việc trồng và chăm sóc cây ở trường hoặc ở nhà (nếu có).
– Tranh, ảnh và thông tin về 1 – 2 Cây di sản Việt Nam.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
TIẾT 1
Đọc: Dưới những tán xanh

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

A. KHỞI ĐỘNG (05 phút)
– HS xem lại một số tranh, ảnh về việc trồng và chăm sóc cây ở
trường hoặc ở nhà.

– Phối hợp với GV và bạn
để thực hiện hoạt động.

– HS thảo luận nhóm nhỏ, chia sẻ về việc trồng và chăm
sóc cây dựa vào các gợi ý:
+ Em trồng và chăm sóc những cây gì?
+ Em làm việc đó vào thời điểm (thời gian) nào?
+ Em có mong muốn gì với những cây mà mình trồng và
chăm sóc?
+ ...
– 1 – 2 HS chia sẻ kết quả trước lớp.

– Nói thành câu, diễn
đạt trọn vẹn ý, nội dung
theo yêu cầu của GV.
– Có kĩ năng phán đoán
nội dung bài đọc dựa
vào tên bài, hoạt động
khởi động và tranh
minh hoạ.

– HS đọc tên bài kết hợp quan sát tranh minh hoạ, liên hệ với nội
dung khởi động  phán đoán nội dung bài đọc.
 Nghe GV giới thiệu bài học: “Dưới những tán xanh”.
B. KHÁM PHÁ VÀ LUYỆN TẬP
1. Đọc (30 phút)
1.1. Luyện đọc (08 phút)

– HS nghe GV đọc mẫu.
– Hình thành kĩ năng
– HS đọc nối tiếp từng đoạn hoặc toàn bài đọc, kết hợp đọc thầm kết hợp với
nghe GV hướng dẫn trong nhóm hoặc trước lớp:
nghe, xác định chỗ
+ Cách đọc một số từ ngữ khó: chằng chịt;…
ngắt, nghỉ, nhấn giọng,..
+ Cách ngắt nghỉ một số câu dài:
– Đọc to, rõ ràng, đúng
 Năm 2010,/ Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường
các từ khó và ngắt nghỉ
Việt Nam/ đã khởi xướng việc tuyển chọn,/ công nhận Cây di hơi đúng ở các câu dài.
sản Việt Nam.// ;
– Nhận xét được cách
 Các cây gỗ lớn/ (trên 100 năm tuổi đối với cây trồng/ và đọc của mình và của
trên 200 năm tuổi đối với cây tự nhiên)/ hoặc có giá trị về cảnh bạn, giúp nhau điều
quan,/ môi trường,/ khoa học,/ văn hoá,/ lịch sử,…/ được công chỉnh sai sót (nếu có).
nhận là cây di sản.//;
 Năm 2013,/ Giàn Gừa nguyên sinh hơn 150 năm tuổi/ ở ấp
Nhơn Khánh,/ xã Nhơn Nghĩa,/ huyện Phong Điền,/ thành phố
Cần Thơ/ được ghi nhận là cây di sản đầu tiên/ ở Đồng bằng
sông Cửu Long.//;
 Theo thời gian,/ những cành gừa in hằn vết tích chiến
tranh/ vẫn đâm chồi,/ vươn mình toả rợp bóng mát,/ những
tán xanh vẫn rì rào khúc hát mến thương.//;...
+ Giải thích nghĩa của một số từ ngữ khó: xoắn xuýt (bám lấy,
quấn chặt lấy như không chịu rời);…

+ Bài đọc có thể chia thành hai đoạn để luyện đọc và
tìm ý:

ĐIỀU
CHỈNH

 Đoạn 1: Từ đầu đến “mọi miền”.
 Đoạn 2: Còn lại.

– HS nghe bạn và GV nhận xét.
– 1 – 2 HS khá, giỏi đọc lại toàn bài trước lớp.
– HS nghe GV nhận xét chung về hoạt động luyện đọc.
1.2. Tìm hiểu bài (12 phút)
– HS đọc thầm toàn bài, thảo luận nhóm 4 để trả lời câu – Hợp tác với GV và
bạn để trả lời các câu
hỏi.
hỏi tìm hiểu bài.
– 1 – 2 nhóm HS chia sẻ kết quả tìm hiểu bài trước lớp:
1. Cây di sản Việt Nam được tuyển chọn, công nhận theo tiêu
chí nào? (Gợi ý: Tuyển chọn các cây gỗ lớn (trên 100 năm tuổi
đối với cây trồng và trên 200 năm tuổi đối với cây tự nhiên)
hoặc có giá trị về cảnh quan, môi trường, khoa học, văn hoá,
lịch sử,…)
 Rút ra ý đoạn 1: Thông tin về mục tiêu và tiêu chí công nhận
Cây di sản Việt Nam.

– Thông qua tìm hiểu bài,
hiểu thêm nghĩa một số từ
khó và hiểu nội dung bài.

– Biết liên hệ bản thân:
Nói được về những việc
thiếu nhi Việt Nam có
thể đóng góp trong
2. Tìm những chi tiết cho thấy Giàn Gừa rất lớn và rất hành trình bảo vệ cây di
đẹp. (Gợi ý:
sản.
+ Những chi tiết cho thấy Giàn Gừa rất lớn: Giàn Gừa nguyên
sinh hơn 150 năm tuổi cao khoảng 15 mét; đến nay, do được
bảo tồn, diện tích Giàn Gừa đã lên tới 4 000 mét vuông.
+ Những chi tiết cho thấy Giàn Gừa rất đẹp: tán lá vươn rộng
ra một vùng mênh mông xanh mát, đan quyện xoắn xuýt; bộ rễ
chằng chịt, giăng đầy trên mặt đất; hình dáng của giàn cây tạo
nên một bức tranh độc đáo, hoang sơ và huyền bí;...)
3. Việc bảo tồn Giàn Gừa đã đem lại hiệu quả như thế nào?
(Gợi ý: Nhờ được bảo tồn mà diện tích Giàn Gừa đã được phục
hồi lại sau những năm tháng bị chiến tranh tàn phá, từ 2 740
mét vuông diện tích Giàn Gừa đã phát triển lên tới
4 000 mét vuông, những cành gừa in hằn vết tích chiến tranh
vẫn đâm chồi, vươn mình toả rợp bóng mát.)
 Rút ra ý đoạn 2: Giới thiệu rõ nét các thông tin về
Giàn Gừa.
4. Hình ảnh “những cành gừa in hằn vết tích chiến tranh vẫn
đâm chồi, vươn mình toả rợp bóng mát, những tán xanh vẫn rì
rào khúc hát mến thương.” gửi gắm thông điệp gì? (Gợi ý: HS
trả lời theo suy nghĩ, cảm nhận riêng (có thể kết hợp trình chiếu
hình ảnh, video clip về Giàn Gừa). VD: Gửi gắm thông điệp:
Sức sống của Giàn Gừa vô cùng mãnh liệt. Trải qua những năm
tháng bom đạn, khói lửa chiến tranh, Giàn Gừa vẫn tồn tại,
vững vàng chứng kiến bao thời khắc lịch sử,… Để rồi hôm nay,
cây vươn lên phát triển mạnh mẽ, toả bóng mát, hát lên bài hát
thân thương về vùng đất anh hùng;...)

 Rút ra nội dung, ý nghĩa của bài đọc.
5. Theo em, thiếu nhi Việt Nam có thể đóng góp những gì
trong hành trình bảo vệ cây di sản? (Gợi ý: HS trả lời theo suy
nghĩ, cảm nhận riêng. VD: Tìm hiểu thông tin về cây di sản;
chăm sóc cây cối ở địa phương; quay video clip để quảng bá,
lan toả thông điệp bảo vệ cây di sản;…)

– HS nghe bạn và GV nhận xét, bổ sung.
– HS nghe GV đánh giá chung về hoạt động tìm hiểu bài.
1.3. Luyện đọc lại (10 phút)

– HS trả lời một vài câu hỏi để nhớ lại nội dung chính của – Xác định được giọng
bài và xác định giọng đọc:
đọc trên cơ sở hiểu nội
+ Bài đọc nói về điều gì?  Toàn bài đọc với giọng trong dung bài.
sáng, vui tươi, nhẹ nhàng.
– Biết nhấn giọng ở một
+ Cần nhấn giọng ở những từ ngữ nào? (Gợi ý: Nhấn giọng ở số từ ngữ quan trọng.
những từ ngữ chỉ thông tin và tả đặc điểm của
– Nhận xét được cách
Giàn Gừa,…)
đọc của mình và của
– HS nghe GV hoặc một bạn đọc lại đoạn từ “Năm 2013”
bạn, giúp nhau điều
đến “4 000 mét vuông”:
chỉnh sai sót (nếu có).
Năm 2013,/ Giàn Gừa nguyên sinh hơn 150 năm tuổi/ ở ấp
Nhơn Khánh,/ xã Nhơn Nghĩa,/ huyện Phong Điền,/ thành phố
Cần Thơ/ được ghi nhận là cây di sản đầu tiên/ ở Đồng bằng
sông Cửu Long.// Giàn Gừa cao khoảng 15 mét,/ tán lá vươn
rộng ra một vùng mênh mông xanh mát,/ đan quyện xoắn xuýt
như một tấm lưới khổng lồ.// Bộ rễ chằng chịt,/ giăng đầy trên
mặt đất,/ trông như những con rắn.// Hình dáng của giàn cây
tạo nên một bức tranh vô cùng độc đáo,/ hoang sơ và huyền bí.//
Những năm chiến tranh tàn phá,/ Giàn Gừa chỉ còn lại 2 740
mét vuông.// Đến nay,/ do được bảo tồn,/ diện tích Giàn Gừa đã
lên tới 4 000 mét vuông.//

– HS luyện đọc lại đoạn từ “Năm 2013” đến “4 000 mét
vuông” trong nhóm đôi hoặc nhóm nhỏ.
– HS thi đọc đoạn từ “Năm 2013” đến “4 000 mét vuông”
trước lớp.
– HS nghe bạn và GV nhận xét.
– 1 – 2 HS khá, giỏi đọc lại toàn bài trước lớp.
– HS nghe GV đánh giá chung về hoạt động luyện đọc lại.

TIẾT 2
Luyện từ và câu: Mở rộng vốn từ Môi trường
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
B. KHÁM PHÁ VÀ LUYỆN TẬP (tiếp theo)
2. Luyện từ và câu (35 phút)

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

ĐIỀU
CHỈNH

2.1. Chọn lời giải nghĩa ở cột B phù hợp với mỗi từ ở cột
A (07 phút)
– HS xác định yêu cầu của BT 1.
– HS quan sát nội dung ở các cột A, B, thảo luận nhóm 4 theo kĩ
thuật Khăn trải bàn, thực hiện yêu cầu.
– HS chia sẻ, thống nhất kết quả trong nhóm (Đáp án: A1 – B3,
A2 – B1, A3 – B4, A4 – B2).

– 1 – 2 nhóm HS chữa bài trước lớp, các nhóm khác nhận
xét, bổ sung.
(Lưu ý: Nếu cần, có thể đặt câu với một số ở cột A để hiểu rõ
thêm nghĩa.)

– HS nghe bạn và GV nhận xét.

– Hợp tác với bạn để
thực hiện các yêu cầu
của BT.
– Tìm được lời giải
nghĩa cho các từ ở cột
A.
– Nhận xét được sản
phẩm của mình và của
bạn.

2.2. Giải ô chữ (10 phút)
– Hợp tác với bạn để
– HS xác định yêu cầu của BT 2.
– HS quan sát ô chữ, đọc các gợi ý và thực hiện yêu cầu thực hiện các yêu cầu
của BT.
trong nhóm đôi.
(Đáp án: Hàng ngang: 1. MÁT MẺ; 2. KHÔNG KHÍ; 3. THÂN – Giải được ô chữ và
THIỆN; 4. BẢO TỒN; 5. RÁC THẢI; 6. NƯỚC; 7. GIỜ TRÁI đặt được câu với từ
ĐẤT; 8. BIỂN; 9. SÔNG – Từ khoá hàng dọc: MÔI TRƯỜNG).
khoá hàng dọc.
– HS chơi Chung sức để chữa bài trước lớp.
– Nhận xét được sản
– HS đặt câu với từ khoá hàng dọc.
phẩm của mình và của
– 1 – 2 HS chia sẻ kết quả trước lớp.
bạn.
– HS nghe bạn và GV nhận xét.

2.3. Kể tên việc làm thuộc mỗi nhóm (06  phút)
– HS xác định yêu cầu của BT 3.
– HS thảo luận trong nhóm nhỏ, làm bài vào VBT (có thể
kết hợp quan sát tranh ảnh, video clip về các hoạt động góp
phần bảo vệ môi trường và gây ảnh hưởng xấu đến môi
trường đã chuẩn bị).
(Gợi ý:
a. Việc làm góp phần bảo vệ môi trường: trồng cây; tiết
kiệm điện; phân loại và tái chế vật dụng đã qua sử dụng;...
b. Việc làm gây ảnh hưởng xấu đến môi trường: vứt rác, đốt rác
bừa bãi; chặt phá rừng; đánh bắt thuỷ hải sản quá mức;...)
– HS chia sẻ kết quả trước lớp theo kĩ thuật Chúng em
biết 3.

– HS nghe bạn và GV nhận xét.
2.4. Viết đoạn văn kể về một việc làm góp phần bảo vệ
cây xanh (12 phút)
– HS xác định yêu cầu của BT 4.
– HS làm bài vào VBT.
– HS chia sẻ kết quả trong nhóm, nghe bạn góp ý và chỉnh
sửa bài viết (nếu cần).
– 2 – 3 HS chia sẻ kết quả trước lớp.
– HS nghe bạn và GV nhận xét, đánh giá hoạt động.

– Hợp tác với bạn để
thực hiện các yêu cầu
của BT.
– Kể được các việc làm
góp phần bảo vệ môi
trường và gây ảnh
hưởng xấu đến môi
trường.
– Nhận xét được sản
phẩm của mình và của
bạn.

– Viết được đoạn văn
kể về một việc làm góp
phần bảo vệ cây xanh.
– Nhận xét được sản
phẩm của mình và của
bạn.

TIẾT 3
Viết: Luyện tập quan sát, tìm ý cho bài văn tả người
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

B. KHÁM PHÁ VÀ LUYỆN TẬP (tiếp theo)
3. Viết (30 phút)

3.1. Tìm hiểu đoạn văn tả ngoại hình, hoạt động của con
người (15 phút)
– HS xác định yêu cầu của BT 1 và đọc bài văn.
– HS thảo luận nhóm 4 và trả lời câu hỏi:
(Gợi ý:
a. Những từ ngữ, hình ảnh tả ngoại hình của Hạng A
Cháng trong đoạn đầu: ngực nở vòng cung; da đỏ như
lim; bắp tay bắp chân rắn như trắc, như gụ; vóc dáng cao;
vai rộng; người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng.
b. Đặc điểm ngoại hình của A Cháng khi cày ruộng: thân
mình nhoài thành một đường cong mềm mại, khi qua trái,
lúc tạt phải theo đường cày uốn vòng theo hình ruộng bậc

– Hợp tác với bạn để
thực hiện các yêu cầu
của BT.
– Nhận diện được cách
miêu tả ngoại hình, hoạt
động của con người.

ĐIỀU
CHỈNH

thang như một mảnh trăng lưỡi liềm. Lại có lúc được sá
cày thẳng, người anh như rạp hẳn xuống, đôi chân xoải
dài hoặc băm những bước ngắn, gấp gấp,...
c. Giúp người đọc hình dung rõ nét về vóc dáng khoẻ mạnh và
vẻ đẹp, sự thành thục của Hạng A Cháng khi cày ruộng.)

– 1 – 2 nhóm HS chia sẻ kết quả trước lớp.
– HS nghe bạn và GV nhận xét.
3.2. Quan sát và ghi chép những điều quan sát được về
một người lao động vào lúc người đó đang làm việc
(15 phút)
– HS xác định yêu cầu của BT 2.
– HS đọc các gợi ý và trả lời một vài câu hỏi của GV trong
nhóm hoặc trước lớp để thực hiện hoạt động:
+ Người lao động em chọn quan sát là ai?
+ Người lao động em chọn tả có những điểm gì nổi bật về
ngoại hình?
+ Người đó có những đặc điểm gì về tính tình hoặc hoạt
động, thói quen khiến em kính trọng hoặc khâm phục?
+ Em chọn những từ ngữ nào để thể hiện tình cảm, cảm
xúc giữa em và người đó?
+ ...
– HS làm bài vào VBT hoặc vở nháp.

– Hợp tác với bạn để
thực hiện các yêu cầu
của BT.
– Phát triển kĩ năng
quan sát, tìm ý. Từ đó,
phát triển kĩ năng chọn
lọc các đặc điểm nổi bật
để miêu tả một người
lao động.
– Nhận xét được sản
phẩm của mình và của
bạn.

(Lưu ý: HS có thể ghi chép vắn tắt bằng các từ ngữ dưới dạng
sơ đồ tư duy đơn giản.)

– 1 – 2 HS chia sẻ kết quả trước lớp.
– HS nghe bạn và GV nhận xét, đánh giá hoạt động.
C. VẬN DỤNG (05 phút)
– HS xác định yêu cầu của hoạt động 1: Sưu tầm tranh, ảnh và
tìm hiểu thông tin về 1 – 2 Cây di sản Việt Nam.

– Sưu tầm được tranh,
ảnh và ghi lại được
– HS nghe GV hướng dẫn thực hiện hoạt động ở nhà: HS thông tin chính về một
sưu tầm tranh, ảnh và thông tin về một vài Cây di sản số Cây di sản Việt
Việt Nam.
Nam.
– HS xác định yêu cầu của hoạt động 2: Ghi lại những thông tin – Nhận xét được sản
chính về một cây di sản mà em đã tìm hiểu.
phẩm của mình và của
– HS dán tranh, ảnh, ghi chép một số thông tin chính về bạn.
cây di sản vào bảng nhóm.
– HS trang trí bảng nhóm và chia sẻ bằng kĩ thuật Phòng tranh
hoặc trưng bày ở Góc Tiếng Việt/ Góc Sáng tạo/ Góc sản phẩm.

– HS nghe bạn và GV nhận xét, đánh giá hoạt động, tổng
kết bài học và chủ điểm.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY

.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................