KẾ HOẠCH BÀI DẠY HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM MÔN NGỮ VĂN
Chủ đề: Em yêu văn học dân gian
I. TÊN CHỦ ĐỀ
Em yêu văn học dân gian
II. MÔ TẢ CHỦ ĐỀ
- Lí do thực hiện: củng cố; nâng cao hiểu biết về văn học dân gian, hình
thành kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tham gia và tổ chức hoạt động tập thể cho học
sinh. Bồi dưỡng năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo,
năng lực thẩm mỹ, giao tiếp, hợp tác cho học sinh.
III. MỤC TIÊU
Sau khi học xong chủ đề này, học sinh đạt được:
1. Năng lực
- Nắm được đặc điểm của các thể loại văn học dan gian đã học trong
chương trình Ngữ văn THCS.
- Biết được các tác phẩm văn học dân gian của dân tộc.
- Học sinh xác định được đặc điểm của nhân vật chính trong truyện dân
gian; nhận biết cốt truyện, hóa thân thành nhân vật
- Chuyển thể truyện dân gian thành lời thoại.
2. Phẩm chất
- Yêu văn học dân gian của dân tộc
- Trách nhiệm: Tích cực, tự giác làm việc nhóm; biết trân trọng quá trình
lao động nghệ thuật của nhà văn.
IV. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Các câu hỏi tìm hiểu về văn học dân gian.
- Tư liệu về truyện dân gian, kịch bản
- Tăng âm, loa đài
- Trang phục, đạo cụ
V. TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG
A. Hoạt động 1: Xác định vấn đề
a) Mục tiêu:
- Học sinh biết được nội dung, hình thức tổ chức hoạt động
b) Tổ chức thực hiện:
- GV: Phổ biến cho HS về hoạt động:
+ Thời gian: 7h15 phút ngày 18/3/2024
+ Địa điểm: Sân trường
+ Thành phần: HS toàn trường
+ Hình thức hoạt động: tìm hiểu kiến thức Văn học dân gian; Tiểu phẩm
chuyển thể từ tác phẩm văn học dân gian.
B. Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền
a) Mục tiêu:

- Học sinh tìm hiểu kiến thức về văn học dân gian; các truyện dân gian
trong nền văn học dân tộc.
- Học sinh biết khai thác thông tin trên các sách, báo, các phương tiện để
xây dựng bản thiết kế kịch bản, thể hiện tác phẩm thông qua sân khấu hóa.
b) Tổ chức thực hiện:
- Trên cơ sở phân chia các nhóm chuẩn bị các nội dung cho hoạt động.
- Nhóm GV Ngữ văn kết hợp cùng GVCN các lớp, GV âm nhạc, Mĩ thuật
tư vấn giúp đỡ các em xây dựng kịch bản, lựa chọn trang phục, đạo cụ…
- HS tìm hiểu truyện dân gian và các tài liệu khác như: Qua Intơnet, Văn
bản văn học địa phương, …
- Xây dựng ý tưởng sản phẩm: Xác định các thể loại truyện dân gian. Đặc
điểm tiêu biểu của nhân vật, viết thành lời thoại.
- Cá nhân sử dụng các tài liệu, truyện dân gian để tìm hiểu về các thể loại
truyện dân gian.
* Học sinh ghi ra sổ tay thông tin sau:
- Truyện dân gian đã học hoặc đọc
- Nhân vật em yêu thích
- Trình tự sự việc được kể
- Chuyển thể truyện thành lời thoại
* Thông tin từ các nguồn khác:
- Thông tin từ Intơnet: Gõ từ tìm kiếm: truyện dân gian Việt Nam
- Từ các văn bản văn học
* Xử lí thông tin.
- Sắp xếp xử lí thông tin sưu tầm được.
- HS: Từng thành viên trong nhóm báo cáo kết quả tìm kiếm thông tin.
- GV: Đặt câu hỏi để phát hiện những khó khăn vướng mắc của HS:
Nội dung câu hỏi:
? Trong quá trình chuyển thể truyện thành lời thoại em gặp những khó khăn gì.
Em đã giải quyết khó khăn đó bằng cách naò ?
? Trong số những lời thoại em đã chuyển thể em tâm đắc, thích thú ấn tượng…
nhất với lời thoại nào? Vì sao?
=> Nhóm thống nhất, tổng hợp khái quát kết quả thông tin đã tìm kiếm
được xây dựng thiết kế sản phẩm
C. Hoạt động 3: Giải quyết vấn đề
a) Mục tiêu:
- Học sinh biết xây dựng ý tưởng tiểu phẩm sân khấu hóa tác phẩm văn
học dân gian.
- Bổ sung và hoàn thiện được ý tưởng.
- Trao đổi, góp ý cho tiểu phẩm thể hiện của nhóm mình.

b) Tổ chức thực hiện:
- Xây dựng ý tưởng
* GV: Hướng dẫn, gợi ý
Nội dung câu hỏi:
? Truyện dân gian nhóm thống nhất truyện nào? Có những nhân vật nào?
? Vì sao em chọn truyện dân gian đấy? Em có tình cảm như thế nào với
nhân vật chính?
? Em dự định viết lời thoại như thế nào?
? Em dự định diễn xuất ra sao?
? Đặc điểm nổi bật của nhân vật em thể hiện là gì?
D. Hoạt động 4: Thiết kế sản phẩm
a) Mục tiêu:
- Xây dựng được kịch bản của buổi hoạt động
- Dự kiến các tình huống phát sinh để điều chỉnh cho phù hợp
b) Tổ chức thực hiện:
1. Tuyên bố lí do, giới thiệu đại biểu:
Kính thưa các thầy cô giáo cùng tất cả các bạn học sinh.
Trong chương trình Ngữ Văn ở trường THCS, Văn học dân gian chiếm
một thời lượng không nhỏ. Văn học dân gian rất phong phú về nội dung, đa
dạng về thể loại. Vì thế với thời lượng trên lớp, HS khó thể tìm hiểu hết cái hay,
cái đẹp của Văn học dân gian. Nhằm nâng cao hiểu biết về văn học dân gian,
hình thành kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tham gia và tổ chức hoạt động tập thể cho
các bạn học sinh, Hôm nay, xin kính mời các thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn
HS đến với một hoạt động vô cùng cần thiết và bổ ích của chúng em: Hoạt động
trải nghiệm Em yêu văn học dân gian.
       Đến với tiết học Hoạt động trải nghiệm Em yêu văn học dân gian hôm
nay, em xin được trân trọng giới thiệu :
- Thầy giáo: Phạm Văn Phúc - hiệu trưởng nhà trường
    
- Cô giáo Lê Thị Luyến - phó hiệu trưởng nhà trường
    
- Cùng tất cả các thầy cô giáo và các bạn HS trong trường đã có mặt để
tham dự chương trình cùng với chúng ta.
2. Nội dung
Tiết học của chúng ta sẽ có hai phần: phần tìm hiểu kiến thức về văn học
dân gian và phần thể hiện tiểu phẩm chuyển thể từ tác phẩm văn học dân gian.
a. Phần tìm hiểu kiến thức văn học dân gian.
Và ngay sau đây chúng ta sẽ đến với phần thứ nhất có tên gọi Tìm hiểu
kiến thức văn học dân gian.
Thể lệ của phần chơi như sau, mỗi lớp sẽ cử ra một HS tham gia trả lời
câu hỏi trắc nghiệm bằng cách giơ thẻ chữ cái A (B, C hoặc D). Mỗi câu trả lời
đúng được 1 điểm. Kết thúc 10 câu hỏi, HS nào được nhiều điểm nhất sẽ nhận
được 1 phần quà.
Các bạn nắm rõ luật chơi chưa ạ, chúng ta sẽ bắt đầu nhé.

    
Câu 1: Văn học dân gian  được gọi là “Sách giáo khoa về cuộc sống” bởi vì:
A. Cung cấp nhiều tri thức về tự nhiên, xã hội.
B. Phát huy truyền thống yêu nước, nhân đạo.
C. Kho tàng tiếng Việt phong phú
D. Cả a, b, c đều đúng.
Câu 2. Dòng nào sau đây thể hiện chính xác nhất đặc điểm của nhân vật trong
truyện truyền thuyết
A. Là những  nhân vật anh hùng kết tinh sức mạnh, vẻ đẹp cộng đồng dân tộc
B. Là những nhân vật lịch sử gắn với các sự kiện lịch sử
C. Là những con người thấp cổ bé họng có số phận bất hạnh trong xã hội
D. Là những vị thần
Câu 3: Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy thuộc chủ đề nào?
A. Dựng nước và giữ nước
B. Nguồn gốc dân tộc
C. Tình yêu lứa đôi thời dựng nước
D. Giải thích nguyên nhân mất nước Âu Lạc
Câu 4: Chi tiết nào trong Truyện An Dương Vương, Mị Châu- Trọng Thủy có
tính chất kỳ ảo?
A. Áo lông ngỗng
B. Xây Loa Thành
C. Nỏ thần
D. Triệu Đà cầu hôn
Câu 5:  Ý nghĩa của hình ảnh  ngọc trai- giếng nước trong truyền thuyết An
Dương Vương- Mị Châu – Trọng Thủy là gì?
A. Hóa giải nỗi oan cho Mị Châu
B. Thể hiện truyền thống ứng xử bao dung nhân hậu của nhân dân ta đối
với hai nhân vật Mị Châu- Trọng Thủy
C. Tạo nên màu sắc thẩm mĩ cho truyện
Câu 6: Văn học dân gian là
A. Những sáng tác cổ xưa, lưu truyền qua nhiều thế hệ
B. Những sáng tác tập thể, truyền miệng
C. Những sáng tác hội hè, đình đám
D. Những sáng tác có tính tôn giáo, ma thuật
Câu 7:  Thể loại văn học dân gian nào mà nhân vật thường được hóa thân?
A. Thần thoại
B. Truyền thuyết
C. Sử thi
D. Cổ tích
Câu 8: Truyện Tấm Cám phản ánh xung đột gì trong xã hội?
A. Mẹ ghẻ, con chồng
B. Giàu- nghèo

C. Thiện- ác
D. Lợi ích cá nhân- quan hệ tập thể
Câu 9: Nét chung nhất giữa văn học dân gian và văn học viết là:
A. Sử dụng ngôn ngữ chọn lọc, trau chuốt
B. Thể hiện rõ phong cách của người viết
C. Có nhiều dị bản khác nhau
D. Sử dụng lời ăn, tiếng nói hàng ngày.
Câu 10: Sự hóa thân của nhân vật Tấm trong truyện cổ tích Tấm Cám có ý
nghĩa gì?
A. Thể hiện sự chủ động tích cực của Tấm trong quá trình đấu tranh
B. Thể hiện sức sống mãnh liệt bền bỉ đấu tranh giành hạnh phúc
C. Thể hiện niềm tin, niềm lạc quan của người lao động xưa với quan niệm ở
hiền gặp lành
b. Phần thể hiện tiểu phẩm chuyển thể từ tác phẩm văn học dân gian.
       Tiếp theo chương trình là phần thể hiện Tiểu phẩm chuyển thể từ tác
phẩm văn học dân gian.
Trong buổi Hoạt động trải nghiệm hôm nay, chúng ta sẽ đến với 2 tiểu
phẩm do các bạn HS tài năng đến từ các khối lớp thể hiện.
* Và không để các thầy cô giáo cùng các bạn HS chờ đợi lâu nữa. Đầu
tiên xin mời các bạn HS lớp 9D1 với Tiểu phẩm “Treo biển”.
Vâng ! Xin các thầy cô giáo và tất cả các bạn HS một tràng pháo tay thật
lớn để cổ vũ cho các diễn viên tài năng đến từ lớp 9D1.
* Và sau đây là tiểu phẩm “Lợn cưới áo mới” do các bạn HS đến từ lớp
7B2. Xin các thầy cô giáo và tất cả các bạn HS một tràng pháo tay thật lớn để cổ
vũ cho các bạn đến từ lớp 7B2.
3. Trao quà cho các lớp có tiểu phẩm thể hiện.
E. Hoạt động 5: Chia sẻ, thảo luận, điều chỉnh
a) Mục tiêu:
- HS được thể hiện sự hiểu biết của mình về văn học dân gian
- Thể hiện tài năng diễn xuất của các em trong quá trình tổ chức hoạt động.
- Rèn luyện sự tự tin, năng lực làm chủ sân khấu của HS
b) Tổ chức thực hiện:
- HS tham gia các phần thi của buổi hoạt động
- Yêu cầu:
+ HS tự tin thể hiện sự hiểu biết của mình về văn học dân gian và các tiểu
phẩm của các đội chơi không làm biến đổi nội dung tư tưởng của truyện, diễn
xuất tự nhiên, lời thoại hấp dẫn, trang phục và đạo cụ phù hợp.
- Thảo luận, rút kinh nghiệm buổi hoạt động.