TRƯỜNG TIỂU HỌC ….

BÁO CÁO BIỆN PHÁP

VẬN DỤNG HIỆU QUẢ PHƯƠNG PHÁP HỌC THEO NHÓM
TRONG GIẢNG DẠY MÔN KHOA HỌC LỚP 4
(KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)

Tác giả/đồng tác giả : …
Trình độ chuyên môn: …
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: ….

, ngày tháng năm 2023

MỤC LỤC
THÔNG TIN CHUNG VỀ BÁO CÁO BIỆN PHÁP...................................................................1
1. Tên báo cáo biện pháp.......................................................................................................... 1
2. Tác giả........................................................................................................................................ 1

PHẦN MỞ ĐẦU...........................................................................................................................1
1. Lý do chọn biện pháp............................................................................................................ 1
2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu..................................................................................... 2
3. Mục đích nghiên cứu.............................................................................................................. 2

PHẦN NỘI DUNG........................................................................................................................2
1. Nội dung các biện pháp của tác giả đã thực hiện. ........................................................2
1.1. Cơ sở lý luận phương pháp học nhóm..................................................................................................... 2
1.2. Điều kiện tổ chức phương pháp học nhóm.......................................................................................... 3
1.3. Ứng dụng phương pháp học nhóm........................................................................................................... 4

THÔNG TIN CHUNG VỀ BÁO CÁO BIỆN PHÁP
1. Tên báo cáo biện pháp
Vận dụng hiệu quả phương pháp học theo nhóm trong giảng dạy môn Khoa
học lớp 4 (Kết nối tri thức với cuộc sống)
2. Tác giả
- Họ và tên: ……..Nam (nữ):
- Trình độ chuyên môn:
- Chức vụ, đơn vị công tác:
- Điện thoại: ……Email:
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn biện pháp.
Ở Tiểu học, việc giúp các em có những hiểu biết về thế giới xung quanh,
những hiện tượng khoa học, những vấn đề về thiên nhiên là mục tiêu quan
trọng. Môn Khoa học cung cấp cho các em những kiến thức đó. Đó là môn học
tích hợp những kiến thức của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, đóng vai
trò quan trọng trong việc hình thành phẩm chất, năng lực đạo đức của con
người. Việc dạy môn Khoa học không chỉ nhằm tích lũy kiến thức đơn thuần
mà còn nhằm dạy cho học sinh tập làm quen với cách tư duy chặt chẽ mang tính
khoa học, hình thành cho học sinh những năng lực cần thiết để thích ứng với
thực tế cuộc sống và tiếp tục học tập sau này. Theo định hướng đó, phương
pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tích cực, chủ động, sáng tạo của học
sinh, phù hợp đặc điểm của từng lớp học, môn học. Việc chọn bộ sách Kết nối
tri thức với cuộc sống có nhiều ví dụ minh họa sinh động, hệ thống nội dung
mạch lạc là điều kiện cần để dạy tốt môn Khoa học lớp 4
Hiện nay, để nâng cao hiệu quả học Khoa học 4 cho học sinh thì việc tổ
chức các hoạt động nhóm được xem là biện pháp mang lại hiệu quả cao. Tổ
chức học tập, trao đổi theo nhóm là một cách tiếp cận, tương tác và gắn kết các
em với nhau. Sự hợp tác giữa các bạn trong nhóm sẽ giúp đỡ lẫn nhau trong
1

việc tiếp thu kiến thức, bạn học tốt sẽ hỗ trợ cho bạn kém hơn. Ngoài ra, biện
pháp này còn tăng cường tính đoàn kết, kỹ năng giao tiếp hiệu quả cho học sinh.
Với những lý do nêu trên, để tạo hứng thú và phát huy tính tích cực của
học sinh trong học tập môn Khoa học đang là một đòi hỏi cấp bách cần giải
quyết. Vì vậy, tôi đã đúc kết cho mình một số kinh nghiệm khi giảng dạy môn
học này. Chính vì thế tôi chọn đề tài: “Vận dụng hiệu quả phương pháp học
theo nhóm trong giảng dạy môn Khoa học lớp 4 (Kết nối tri thức với cuộc
sống)."
2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu.
- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 4A và lớp 4B - Trường Tiểu học …
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu phương pháp học theo nhóm trong
giảng dạy môn Khoa học lớp 4
3. Mục đích nghiên cứu.
Mục đích nghiên cứu của biện pháp nhằm:
- Tìm hiểu các nguyên nhân vì sao học sinh chưa hứng thú, chưa tích cực
học môn Khoa học.
- Tìm ra các giải pháp nhằm giúp học sinh có hứng thú để các em tích cực
hơn trong quá trình học tập môn học nói trên, từ đó góp phần nâng cao chất
lượng và hiệu quả của phương châm giáo dục toàn diện cho học sinh.
PHẦN NỘI DUNG
1. Nội dung các biện pháp của tác giả đã thực hiện.
1.1. Cơ sở lý luận phương pháp học nhóm
Dạy học theo nhóm là hình thức giảng dạy học sinh vào môi trường học tập
tích cực, trong đó học sinh được tổ chức thành các nhóm một cách thích hợp.
Trong nhóm, học sinh được khuyến khích thảo luận và hướng dẫn làm việc hợp
tác với nhau.
Hoạt động nhóm là một hoạt động học tập tích cực. Cụ thể là:
- Đem lại cho học sinh cơ hội được sử dụng các kiến thức và kỹ năng mà
các em được lĩnh hội và rèn luyện.
2

- Cho phép học sinh diễn đạt những ý tưởng, những khám phá của mình.
- Mở rộng suy nghĩ và thực hành các kỹ năng tư duy (so sánh, phân tích,
tổng hợp, đánh giá ...).
- Hoạt động nhóm giúp các em rèn luyện và phát triển kỹ năng làm việc, kỹ
năng giao tiếp, tạo điều kiện cho học sinh học hỏi lẫn nhau, phát huy vai trò
trách nhiệm, tính tích cực xã hội trên cơ sở làm việc hợp tác. Thông qua hoạt
động nhóm, các em có thể cùng làm với nhau những công việc mà một mình
không thể tự làm được trong một thời gian nhất định.
- Hình thức dạy học theo nhóm góp phần hình thành và phát triển các mối
quan hệ qua lại trong học sinh, đem lại bầu không khí đoàn kết, giúp đỡ, tin
tưởng lẫn nhau trong học tập.
- Tổ chức cho học sinh học tập theo nhóm giúp các em học sinh nhút nhát,
khả năng diễn đạt kém có điều kiện rèn luyện, tập dượt, từ đó tự khẳng định
mình trong sự hấp dẫn của hoạt động nhóm.
- Khi dạy học nhóm, giáo viên sẽ có dịp tận dụng các kinh nghiệm và sự
sáng tạo của học sinh trong học tập.
1.2. Điều kiện tổ chức phương pháp học nhóm
* Muốn hoạt động nhóm đạt kết quả tốt cần đảm bảo các yêu cầu sau:
- Mỗi thành viên trong nhóm đều biết và hiểu công việc của nhóm, của bản
thân.
- Mỗi thành viên đều tích cực suy nghĩ và tham gia vào các hoạt động của
nhóm (như phát biểu ý kiến, tranh luận ...).
- Mọi thành viên đều lắng nghe ý kiến của nhau, thoải mái khi phân tích và
nói ra những điều mình suy nghĩ.
- Toàn nhóm làm việc hợp tác và đồng lòng với quyết định của cả nhóm.
- Mọi người biết rõ việc cần làm, giúp đỡ lẫn nhau, đều lo lắng tới công
việc chung.
- Vai trò của nhóm trưởng, thư ký, báo cáo viên ... được thực hiện luân
phiên.
3

Chính vì thế giáo viên cần có sự chuẩn bị kỹ càng từ việc tự làm thử thí
nghiệm trước khi lên lớp đến cách tổ chức, giao việc để tránh gây lộn xộn hoặc
học sinh không nắm bắt được yêu cầu kiến thức của tiết học. Muốn vậy, giáo
viên cần chú ý:
+ Mệnh lệnh đưa ra rõ ràng, ngắn gọn (chia nhóm nhỏ, lớn).
+ Giao việc cụ thể cho từng nhóm.
+ Phân công nhiệm vụ cho các em.
Trong nhóm thường có các thành phần:
+ Trưởng nhóm: Quản lý chỉ đạo, điều khiển nhóm hoạt động.
+ Thư ký nhóm: Ghi chép lại các kết quả công việc của nhóm sau khi đạt
được sự đồng tình của nhóm.
+ Báo cáo viên: Trình bày trước lớp kết quả công việc của nhóm.
+ Các thành viên khác trong nhóm có trách nhiệm tham gia tích cực vào
các hoạt động của nhóm.
Mỗi nhóm chỉ nên có khoảng từ 2 đến 6 em.
1.3. Ứng dụng phương pháp học nhóm
* Ví dụ bài 1: Tính chất của nước và nước với cuộc sống (trang 5 Khoa
học 4 bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống)
Hoạt động 1: Quan sát vật thật
Mục tiêu:
Phát hiện màu, mùi, vị của nước.
Cách tiến hành:
Bước 1: Tổ chức, hướng dẫn
+ Giáo viên yêu cầu các nhóm đem 2 khăn mặt, 2 tờ giấy ăn khô, 1 thìa,
nước đã chuẩn bị ra quan sát và làm theo yêu cầu như đã ghi ở trang 6 sách Kết
nối tri thức với cuộc sống.
+ Giáo viên chỉ yêu cầu học sinh trao đổi trong nhóm ý 1 và 2 theo yêu cầu
bài 3 (trang 6 Khoa học 4 bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống).
4

Bước 2: Làm việc theo nhóm
+ Nhóm trưởng điều khiển các bạn quan sát và lần lượt trả lời câu hỏi;
Nước có thể thấm qua vật nào ? (học sinh dễ dàng nhận ra nước thấm qua
vật nào).
Làm thế nào để bạn biết điều đó ? (đối với câu hỏi này, giáo viên cần đi tới
các nhóm giúp đỡ để học sinh sử dụng các giác quan của mình phát hiện ra
nước thấm qua vật nào). Cụ thể là:
Nhìn vào 2 cốc: Nước có thể thấm qua khăn mặt và giấy ăn vì làm ướt bề
mặt miếng thứ; Nước không thể thấm qua đĩa vì không thấy nước ở chiếc đĩa
thứ 2.
Bước 3: Làm việc cả lớp
+ Giáo viên gọi đại diện cả nhóm lên trình bày những gì học sinh đã phát
hiện ra ở bước 2.
Giáo viên ghi các ý kiến của học sinh lên bảng như sau:
2 khăn mặt

2 đĩa

2 tờ giấy ăn khô

Thấm nước

Không thấm

Thấm nước

+ Giáo viên gọi một số học sinh nói về một số tính chất của nước được
phát hiện trong hoạt động này.
5

Kết luận: Qua quan sát ta có thể nhận thấy nước thấm qua một số vật
* Ví dụ bài 5: Vai trò của không khí và Bảo vệ bầu không khí trong
sạch (trang 21 Khoa học 4 bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống)
Mục tiêu: Nêu được những việc nên làm và việc không nên làm để bảo vệ
bầu không khí trong sạch. (mục 4 trang 23 Khoa học 4 sách Kết nối tri thức
với cuộc sống)

Bước 1: Hướng dẫn học sinh quan sát và trả lời câu hỏi: Bức tranh vẽ gì ?
Bước 2: Thảo luận nhóm
+ Giáo viên chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ. Phát cho học sinh mỗi nhóm
một tập thẻ có ghi nội dung việc làm ở từng bức tranh vừa được quan sát
+ Các nhóm thảo luận để chọn ra những việc nên làm hay không nên làm
và giải thích cho từng lựa chọn của nhóm mình. Giáo viên đi đến từng nhóm để
gợi ý cách giải thích: Tại sao nên làm và không nên làm ?
Bước 3 : Trình bày kết quả làm việc của nhóm mình
+ Các nhóm cử đại diện nhóm trình bày kết quả và giải thích lựa chọn của
nhóm mình. Nhóm khác nhận xét, bổ sung. Giáo viên chốt kiến thức

6

+ Từ việc lựa chọn và giải thích lựa chọn của học sinh ở trên. Giáo viên
nêu gợi ý để học sinh nêu các việc làm để bảo vệ bầu không khí trong sạch .
+ Học sinh trả lời, học sinh khác nhận xét và nhắc lại nội dung các việc làm
để bảo vệ bầu không khí trong sạch.
+ Giáo viên chốt
* Ví dụ bài 17: Chăm sóc cây trồng, vật nuôi (trang 64 Khoa học 4 bộ
sách Kết nối tri thức với cuộc sống)

Hoạt động 1: Quan sát vật thật (cây thật)
Mục tiêu:
Phân loại các loài cây theo từng nhóm: cây sống trên cạn chịu được khô
hạn, cây sống trên cạn ưa ẩm ướt, cây sống dưới nước, cây vừa sống trên cạn
vừa sống dưới nước
Cách tiến hành:
Bước 1: Tổ chức, hướng dẫn
+ Giáo viên yêu cầu các nhóm để các cây đã chuẩn bị ra quan sát và ghi
vào bảng sau:

7

Người viết

Đỗ Văn Hiếu
LH zalo: 0985598499

8