Mĩ thuật 8_____________________Bộ sách: Chân trời sáng tạo

KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN NGHỆ THUẬT (NỘI DUNG: MĨ THUẬT)
(Theo Công văn số 5512 /SGDĐT-GDTrH- CN ngày tháng 8 năm 2021 của Sở GDĐT)
Tuần CM:
Tiết PPCT: 8,10

Ngày soạn:

10/2023

TÊN BÀI DẠY: CHỦ ĐỀ: NGHỆ THUẬT HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Bài 5: NÉT ĐẸP TRONG TRANH LỤA
CỦA HOẠ SĨ NGUYỄN PHAN CHÁNH
(Thời lượng 2 tiết)
Môn học/Hoạt động giáo dục: Nghệ thuật (Nội dung: Mĩ thuật) ; lớp: 8
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Nêu được khái quát về nghệ thuật tranh lụa Việt Nam. Tóm tắt được cuộc đời, và sự
nghiệp và nét đặc trưng trong tranh lụa của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh.
- Tạo được bức tranh có sử dụng vỏ trứng để tạo hình, màu và chất cảm.
- Vận dụng kỹ thuật gắn vỏ trứng để trang trí các sản phẩm MTkhác trong cuộc sống.
- Xác định được trách nhiệm trong học tập, sáng tạo và phát huy giá trị văn hoá nghệ thuật
của dân tộc trong cuộc sống.
2. Phẩm chất
- Bồi dưỡng tình yêu thương sáng tạo trong tác phẩm tranh lụa của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh.
- Trân trọng giữ gìn bản sắc, và phát huy được giá trị, vẻ đẹp văn hóa, nghệ thuật của dân tộc
trong học tập và sáng tạo.
3. Năng lực:
- Sử dụng cách vẽ màu nước để mô phỏng được bức tranh theo phong cách của họa sĩ Nguyễn
Phan Chánh.
- Vận dụng được kĩ thuật vẽ màu nước để tạo một bức tranh.
- Năng lực giao tiếp, hợp tác: Trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học tập.
- Sử dụng các kiến thức đã học ứng dụng vào thực tế.
- Bước đầu hình thành một số tư duy về nét đẹp trong tranh của họa sĩ trong tác phẩm mĩ thuật.
- Tạo ra được các sản phẩm mĩ thuật về các thể loại tranh lụa, có trang trívà hình tượng nghệ
thuật hiện đại Việt Nam theo nhiều hình thức khác nhau.
- Biết nhận xét, đánh giá sản phẩm mĩ thuật của cá nhân, nhóm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, tìm hiểu mục tiêu bài học
- Tranh minh họa tranh lụa của hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh.
2. Học sinh
- SGK, đồ dùng học tập
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học.
- Dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp: Giáo viên kiểm tra sĩ số lớp
Lớp 8A1…………………………………………………………………………………..
8A2……………………………………………………………………………………
8A3……………………………………………………………………………………
2. Kiểm tra bài cũ: Nhận xét bài vẽ của HS
3. Bài mới
GV: Nguyễn Thị Thu Thảo___________________THCS Lê Lợi__Huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh

Mĩ thuật 8_____________________Bộ sách: Chân trời sáng tạo

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
- Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
- Nội dung hoạt động: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi.
- Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động: GV cho HS trả lời câu hỏi rồi dẫn dắc HS vào
bài học.
+ Em biết gì về tranh lụa ?
- Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu.
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
2.1. Hoạt động 1: Hướng dẫn HS quan sát - nhận thức về tranh lụa của họa sĩ Nguyễn
Phan Chánh
- Mục tiêu: Nêu được khái quát về nghệ thuật tranh lụa Việt Nam. Tóm tắt được cuộc đời, và
sự nghiệp và nét đặc trưng trong tranh lụa của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh.
- Nội dung hoạt động: HS thực hiện các hoạt động dưới sự hướng dẫn chi tiết, cụ thể của
GV.
- Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Tổ chức cho HS quan sát hình trong SGK Mĩ thuật 8, đọc thông tin để tìm hiểu vài nét khái
quát về họa sĩ Nguyễn Phan Chánh và các tác phẩm tiêu biểu của ông.

(Người bán ốc – 1929)
(Rửa rau cầu ao – 1931)
- Yêu cầu HS quan sát một số tác phẩm tranh của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh ở trang 22 trong
SGK Mĩ thuật 8, và do GV chuẩn bị.
- Đặt câu hỏi để HS thảo luận, tìm hiểu và nhận biết vài nét khái quát về tác phẩm, tác giả
Nguyễn Phan Chánh
+ Kể tên các tác phẩm tranh lụa của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh mà em biết.
+ Màu sắc chủ đạo của tranh lụa của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh là gì?
+ Cách vẽ tranh lụa của họa sĩ có điểm gì đặc biệt?
+ Nêu cảm nhận của em về các bức tranh được vẽ trên lụa…?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS tiếp nhận nhiệm vụ và hoàn thành nhiệm vụ GV giao
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
HS trình bày kết quả, HS khác nhận xét
Bước 4: Kết luận nhận định
Giáo viên nhận xét và chốt kiến thức:
Ông sinh ra tỉnh Hà Tĩnh. Ông chuyên tranh lụa. Tác phẩm của ông: chơi ô ăn quan; Rửa rau
GV: Nguyễn Thị Thu Thảo___________________THCS Lê Lợi__Huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh

Mĩ thuật 8_____________________Bộ sách: Chân trời sáng tạo

cầu ao; ….
- Sản phẩm học tập: Câu trả lời và kết quả thảo luận.
2.2. Hoạt động 2: Cách vẽ mô phỏng bằng màu nước
- Mục tiêu: HS biết cách sử dụng màu nước để mô phỏng được bức tranh theo phong cách
của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh.
- Nội dung hoạt động: HS thực hiện các hoạt động dưới sự hướng dẫn chi tiết, cụ thể của GV.
- Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Hướng dẫn HS quan sát hình minh họa trong SGK Mĩ thuật 8, thảo luận và chỉ ra cách vẽ mô
phỏng tranh lụa bằng màu nước.
- Yêu cầu HS quan sát hình minh họa ở trang 23 trong SGK Mĩ thuật 8, để nhận biết cách vẽ
mô phỏng bức tranh lụa bằng màu nước.

- Nêu câu hỏi gợi ý để HS thảo luận và chỉ ra các bước mô phỏng tranh lụa bằng màu nước.
- Gợi ý để HS nhắc lại và ghi nhớ các bước vẽ mô phỏng tranh lụa bằng màu nước.
+ Để mô phỏng tranh lụa bằng màu nước thì ta cần bao nhiêu bước?
+ Nêu các bước vẽ mô phỏng tranh lụa bằng màu nước?
+ Bước nào giúp xác định bố cục cho bức tranh?
+ Bước vẽ chi tiết được thực hiện như thế nào?
+ Cách vẽ màu nước khác với màu sáp như thế nào…?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS đọc sgk và thực hiện yêu cầu.
+ GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
+ GV gọi 2 bạn đại diện của 2 nhóm trả lời.
+ GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
+ GV kết luận.
- Gồm các bước:
+ Vẽ phác để xác định hình mảng chính của tranh
+ Vẽ hình chi tiết trong tranh bằng nét chì mờ
GV: Nguyễn Thị Thu Thảo___________________THCS Lê Lợi__Huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh

Mĩ thuật 8_____________________Bộ sách: Chân trời sáng tạo

+ Vẽ màu khái quát từ nhạt đến đậm cho các mảng hình trong tranh
+ Vẽ vẽ chi tiết và hoàn thiện bức tranh
Lưu ý: Sử dụng màu nước vẽ trên giấy có thể mô phỏng được nét đặc trưng trong tranh lụa
của hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh
- Sản phẩm học tập: cách tạo tranh từ mảng màu yêu thích
HOẠT ĐỘNG 3 : LUYỆN TẬP – SÁNG TẠO :
* Hướng dẫn học sinh vẽ mô phỏng tranh lụa của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh
- Mục tiêu: Vận dụng được kĩ thuật vẽ màu nước để tạo một bức tranh.
- Nội dung hoạt động: HS thực hành sáng tạo.
- Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Tổ chức cho HS quan sát một số bức tranh lụa của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh trong SGK. Mĩ
thuật 8, và do GV chuẩn bị.
- Gợi ý cho HS lựa chọn tranh lụa mà em yêu thích để thực hành và vẽ mô phỏng bằng màu
nước.
- Hướng dẫn cho HS một số kĩ thuật về màu nước cơ bản để các em vận dụng khi thực hành
+ Em sẽ mô phỏng bức tranh lụa nào của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh?
+ Em sẽ mô phỏng toàn bộ hay 1 phần của bức tranh đó?
+ Em sẽ sử dụng màu sắc như thế nào?
+ Em sẽ sử dụng kĩ thuật vẽ màu nước như thế nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS xem tranh mẫu, tiến hành vẽ theo các bước
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
HS trình bày kết quả, các bạn khác nhận xét
Bước 4: Kết luận nhận định
Giáo viên nhận xét và rút kinh nghiệm.
- Sản phẩm học tập: sản phẩm mĩ thuật của HS.
HOẠT ĐỘNG 4. PHÂN TÍCH – ĐÁNH GIÁ
* Trưng bày sản phẩm và chia sẻ
- Mục tiêu: Học sinh cảm nhận và phân tích được sản phẩm của nhóm mình và bạn
- Nội dung hoạt động: +GV hướng dẫn HS trưng bày sản phẩm theo nhóm hoặc trưng bày
chung cả lớp.
+ Khuyến khích HS giới thiệu, phân tích, chia sẻ cảm nhận của cá nhân
- Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Tổ chức cho HS trưng bày các bài vẽ và phân tích, chia sẻ cảm nhận về các bài vẽ.
- Hướng dẫn HS trưng bày bài vẽ, có thể treo/dán lên bảng hoặc tường.
- Khuyến khích HS sắm vai nhà phê bình mĩ thuật để giới thiệu/phân tích/bình luận về:
+ Màu sắc, đậm nhạt trong bài vẽ ?
+ Cách thể hiện trong bài vẽ so với tranh của họa sĩ ?
+ Kĩ thuật sử dụng chất liệu ?
+ Ý tưởng điều chỉnh để bài vẽ đẹp và hoàn thiện hơn ?
- Gợi ý HS chia sẻ về một số tác phẩm tranh lụa của họa sĩ Việt Nam và các em biết.
+ Em thích bài vẽ nào? Vì sao?
GV: Nguyễn Thị Thu Thảo___________________THCS Lê Lợi__Huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh

Mĩ thuật 8_____________________Bộ sách: Chân trời sáng tạo

+ Bài vẽ đó mô phỏng bức tranh lụa nào của họa sĩ?
+ Bài vẽ thể hiện nội dung gì?
+ Màu sắc, đậm nhạt trong bài vẽ được thể hiện như thế nào?
+ Bài vẽ sử dụng kĩ thuật vẽ màu nước như thế nào?
+ Em có ý tưởng điều chỉnh như thế nào để sản phẩm hoàn thiện hơn? Bước 2: HS thực hiện
nhiệm vụ học tập
+ HS đọc sgk và thực hiện yêu cầu. GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
+ GV gọi đại diện HS trình bày tác phẩm hoàn thiện của bản thân.
+ GV gọi HS nhóm khác nhận xét, đánh giá.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét,
- Sản phẩm học tập: Cảm nhận sản phẩm mới
HOẠT ĐỘNG 5 : VẬN DỤNG – PHÁT TRIỂN :
* Tìm hiểu về tranh lụa hiện đại Việt Nam
- Mục tiêu: HS biết một số thông tin về tranh lụa hiện đại Việt Nam
- Nội dung hoạt động:
+ GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi ở hoạt động Vận dụng – phát triển trong SGK Mĩ thuật 8
+ HS thảo luận và trả lời câu hỏi trong SGK Mĩ thuật 8
- Phương thức tổ chức thực hiện hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Nêu câu hởi gợi ý để HS thảo luận, nhận biết thêm về một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu của
tranh lụa Việt Nam hiện đại.

+ Kể tên những tác phẩm tranh lụa của Việt Nam khác mà em biết?
+ Những tác phẩm đó là của họa sĩ nào?
+ Tranh lụa Việt Nam ra đời và phát triển vào khoảng thời gian nào?
+ Những tác giả nào được xem là tiêu biểu của thể loại tranh lụa Việt Nam?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
+ GV gọi đại diện n hó m HS trình câu trả lời
+ GV gọi HS nhóm khác nhận xét, đánh giá.
GV: Nguyễn Thị Thu Thảo___________________THCS Lê Lợi__Huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh

Mĩ thuật 8_____________________Bộ sách: Chân trời sáng tạo

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét
* Ghi nhớ: Tranh lụa hiện đại Việt Nam ra đời và phát triển từ thập niên 1930 cùng với việc
thành lập trường Mĩ thuật Đông Dương (Nay là trường Đại học Mĩ thuật Việt Nam) do vậy về
tạo hình cũng ảnh hưởng nghệ thuật phương Tây. Điểm khác biệt nhất giữa kỹ thuật vẽ tranh
lụa cổ và tranh lụa hiện đại Việt Nam là ở chỗ: tranh lụa cổ thường được vẽ trực tiếp trên lụa
khô, trong khi quá trình tranh lụa hiện đại giống như sự nhuộm đi nhuộm lại màu lên mặt lụa;
lụa được căng trên khung gỗ và trong quá trình vẽ họa sĩ có thể rửa lụa nhiều lần rồi vẽ tiếp tới
khi như ý.
Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) được coi là họa sĩ đã khai phá loại hình tranh lụa hiện đại
Việt Nam. Những bức vẽ thành công của ông có một phong vị đặc biệt Việt Nam, đồng thời
phù hợp với quan niệm hội họa hiện đại: những mảng màu đơn giản, ấm áp, nhuần nhị, những
đường viền mềm mại, những khoảng trống rất đúng chỗ. Ngoài ra, nhân vật và bối cảnh Việt
Nam được nghiên cứu đơn giản và cách điệu độc đáo. Thành công của ông đã lôi cuốn các bạn
cùng lứa và các họa sĩ thuộc lớp sau, mỗi người đã đóng góp làm phong phú thêm kỹ thuật vẽ
tranh lụa.
Mai Trung Thứ, Lê Phổ, Lê Thị Lựu là những người sống ở Paris, trung tâm hội họa thế giới
với đủ trường phái tân kỳ, nhưng họ vẫn vẽ tranh lụa, góp phần cất lên một tiếng nói nghệ
thuật độc đáo của Việt Nam.
Nguyễn Thụ là một họa sĩ chuyên nhất về tranh lụa, có một phong cách riêng biệt. Bố cục
tranh của ông đơn giản, nhịp nhàng, màu sắc mát mẻ êm dịu; bút pháp phóng khoáng, nhẹ
nhàng; không gian mờ ảo thơ mộng với những nhân vật bình dị, thân quen... Một số nữ họa sĩ
khác như Vũ Giáng Hương, Lê Kim Mỹ, Trần Thanh Ngọc, Mộng Bích, Kim Bạch, Đặng Thu
Hương... cũng đã có nhiều thành công với tranh lụa.
- Sản phẩm học tập: Hiểu và cảm nhận tác phẩm tranh lụa hiện đại Việt Nam
4. Nhận xét, dặn dò:
- Tạo thêm nhiều sản phẩm khác nhau, vận dụng vào trong cuộc sống
- Chuẩn bị bài 6 “Tượng chân dung nhân vật”
+ Giấy, chì, màu, đất nặn, dụng cụ tạo hình, hình ảnh tượng chân dung của điêu khắc hiện
đại Việt Nam.
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO DÀNH CHO HỌC SINH :
Xem thêm các sản phẩm tranh lụa trên sách, báo, internet,…
V. RÚT KINH NGHIỆM

Duyệt của tổ trưởng/tổ phó

Giáo viên

Nguyễn Thị Thu Thảo

GV: Nguyễn Thị Thu Thảo___________________THCS Lê Lợi__Huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh