BERNADETTE RUSSEL
Thanh Thảo dịch

TỬ TẾ ĐÁNG GIÁ BAO NHIÊU
FIRST NEWS
Chịu trách nhiệm xuất bản:
Giám đốc – Tổng Biên tập
ĐINH THỊ THANH THỦY
Biên tập: Hồ Công Hoài Dũng
Sửa bản in: Đông Nghi
Bìa & Trình bày: Dương Mai
NHÀ XUẤT BẢN TỔNG HỢP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
62 Nguyễn Thị Minh Khai – Quận 1
ĐT: (028) 38 225340 – 38 296764 – 38 247225 – Fax: 84 28
38222726
Email: tonghop@nxbhcm.com.vn
Website: www.nxbhcm.com.vn
Sách điện tử: www.sachweb.vn
NHÀ SÁCH TỔNG HỢP 1
62 Nguyễn Thị Minh Khai – Q. 1,
TP. Hồ Chí Minh – ĐT: 028. 38 256 804
NHÀ SÁCH TỔNG HỢP 2

86 – 88 Nguyễn Tất Thành – Q. 4,
TP. Hồ Chí Minh – ĐT: 028.39 433 868

GIAN HÀNG MO1 - ĐƯỜNG SÁCH TP. HCM
Đường Nguyễn Văn Bình, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh
THỰC HIỆN LIÊN KẾT:
CÔNG TY TNHH VĂN HÓA SÁNG TẠO TRÍ VIỆT (FIRST NEWS)
Địa chỉ: 11H Nguyễn Thị Minh Khai, Q.1, TP. HCM
In 5.000 cuốn, khổ 11.5 x 16.5 cm tại Công ty Cổ phần In
Khuyến Học Phía Nam (128/7/7 Trần Quốc Thảo, P. 7, Q. 3, TP.
HCM - Xưởng in: Lô B5-8, Đường D4, KCN Tân Phú Trung, Xã
Tân Phú Trung, H. Củ Chi, TP. HCM). Xác nhận đăng ký xuất bản
số 4727-2019/CXBIPH/02-373/THTPHCM ngày 21/10/2019 QĐXB số 1340/QĐ-THTPHCM-2019 cấp ngày 03/12/2019. In
xong và nộp lưu chiểu quý IV năm 2019. ISBN: 978-604-583201-1.

LỜI GIỚI THIỆU

T

rước hết, tôi muốn kể về lý do khiến tôi viết quyển sách
này. Tháng Tám năm 2011, tôi mang vở hài kịch
Etherdome của mình đến dự Lễ hội Nghệ thuật
Edinburgh. Vở kịch Etherdome xoay quanh sự phát triển của
ngành gây mê ở Mỹ trong thế kỷ 19. (Tôi biết, nghe chẳng có vẻ
gì là hài hước cả. Nhưng tin tôi đi, vở kịch ấy hài thật đấy.) Vào
sáng ngày thứ bảy của lễ hội, tôi đến quán City Café trên phố
Blair để ăn sáng và trò chuyện với mấy người bạn về kế hoạch
trong ngày. Lúc đó chiếc ti-vi đằng sau chúng tôi đang phát
chương trình thời sự. Đập vào mắt chúng tôi là những hình ảnh
vô cùng gây sốc. Thủ đô Luân Đôn đang chìm trong hỗn loạn:
một chiếc xe buýt hai tầng đang bốc cháy, hàng trăm người đạp
vỡ kính cửa sổ của các cửa hàng và xông vào cướp bóc, cảnh sát
chống bạo động có mặt tại hiện trường, mảnh kính vỡ vương
vãi khắp nơi, nhiều nhóm người tràn xuống đường, vừa đi vừa
đập phá mọi thứ trên đường và phóng hỏa đốt nhà. Bạo động
lan rộng từ Tottenham đến Brixton, Peckham và những nơi
thân thuộc, yêu quý đối với tôi, những nơi bạn bè tôi đang sinh
sống. Sau đó, cuộc bạo động còn lan sang cả Birmingham,
Manchester và Bristol, khiến người dân ở đó hoặc là sợ hãi khóa
chặt cửa trốn trong nhà, hoặc tức giận đổ xuống đường. Cuộc
bạo động kéo dài năm ngày. Chúng tôi không sao rời mắt khỏi
màn hình ti-vi. Chúng tôi đã khóc vì quá đỗi kinh ngạc khi
chứng kiến những gì đang diễn ra. Chúng tôi đã bàn xem nên
làm gì, có thể làm gì và vì sao chuyện này lại xảy ra. Chúng tôi
gọi điện về nhà để hỏi thăm người thân, bạn bè và những người
chúng tôi quan tâm.
Trong khi đó, Mark Duggan, người thanh niên bị giết ở
Tottenham, người mà cái chết của anh đã châm ngòi cho cuộc

bạo động này, gần như bị quên lãng khi các phóng viên tường
thuật bản tin chuyển sang lý giải về những vụ việc này. Mọi việc
sau đó còn diễn biến theo chiều hướng đáng sợ hơn. Một đám
đông hoảng loạn yêu cầu nhà chức trách sử dụng vòi rồng để
đàn áp cuộc bạo động. Một số nhà báo đề nghị những kẻ bạo
động nên bị đập bằng dùi cui, những bình luận mang tính phân
biệt chủng tộc tràn lan trên các chương trình phỏng vấn, hầu
hết đều chĩa mũi dùi vào giới trẻ và người nghèo.
Tuy nhiên, vẫn có những tia sáng lóe lên trong tình cảnh tăm
tối ấy. Monika Konczyk, một cư dân mới chuyển tới Luân Đôn,
người đang vô cùng sợ hãi vì bị mắc kẹt trên sân thượng của
một tòa nhà đang cháy, đã nhảy xuống và được những người
dưới đất đỡ an toàn. Mọi người đã chung tay gây quỹ cho
Maurice Reeves ở Croydon để giúp anh gầy dựng lại việc kinh
doanh sau khi cửa hiệu đồ nội thất của gia đình anh bị nhóm
người bạo loạn phá hủy. Tại quận Peckham gần đó, người dân
địa phương dán hàng ngàn mẩu giấy nhỏ lên tường để kêu gọi
hòa bình, thể hiện tình yêu dành cho cộng đồng mình đang
sống cũng như yêu cầu chấm dứt sự tàn phá đang diễn ra. Trên
Twitter, Dan Thompson khởi xướng chiến dịch #riotcleanup
kêu gọi mọi người góp sức dọn dẹp những đống đổ nát do cuộc
bạo động gây ra. Kết quả là hàng trăm người đã mang theo chổi
và túi đựng rác để tham gia chiến dịch. Chúng tôi cũng đã
chứng kiến những hành động đẹp ấy.
Tôi rời Edinburgh để trở về Luân Đôn, tự hỏi không biết điều gì
đang chờ đợi mình ở đó. Mọi thứ trông thì vẫn vậy, nhưng tất cả
không còn được như trước nữa. Tôi đến thăm ông Patel, ông chủ
cửa hàng cạnh nhà tôi. Ông kể cửa hàng của em họ ông ở
Croydon đã bị phá hủy. Tôi buồn cho ông và những người khác.
Tôi cứ nghĩ mãi về sự hỗn loạn đang diễn ra trên thế giới này, từ
vấn đề môi trường đến chiến tranh, xung đột, nạn đói, những
loài động vật đang có nguy cơ tuyệt chủng, v.v. Tôi băn khoăn
không biết trong khi thế giới còn quá nhiều nỗi bất an thế kia,
thì tôi viết các vở kịch về mấy nha sĩ thời Nữ hoàng Victoria để

làm gì? Tôi tự hỏi mình có thể làm gì khi đối diện với những việc
này. Nhưng ngày hôm đó, câu trả lời của tôi là “Mình chẳng làm
được gì cả” . Thật sự tôi không thể làm được gì để tạo nên sự
khác biệt cho thế giới. Ai chỉ cần thử làm điều đó thôi cũng sẽ
chẳng khác nào kẻ ngốc.
Ngày hôm sau, ngày 18 tháng Tám năm 2011, tôi đứng xếp
hàng tại bưu điện địa phương, và đứng trước tôi là một chàng
trai trẻ. Anh bước đến quầy tính tiền, và tôi vô tình nghe anh
nói anh muốn gửi hồ sơ xin cấp bằng lái xe nhưng lại để quên
tiền ở nhà. Bỗng nhiên lúc đó tôi nói không một chút do dự, “Để
tôi trả tiền cho cậu. Giá một con tem cũng rẻ thôi, không thành
vấn đề đâu”. Chàng trai rối rít cảm ơn tôi trước khi rời đi.
Tôi suy nghĩ về việc vừa xảy ra. Có lẽ tôi đã làm chàng trai ấy
phấn chấn lên một chút, và thật ra tôi cũng vui, vì tôi đã tạo
được sự khác biệt nho nhỏ cho cuộc sống của người khác. Về đến
nhà, tôi tâm sự với chồng, “Em biết mình phải làm gì rồi”.
“Về chuyện gì vậy em?”
“Về mọi chuyện.”
“Ồ…”
“Mỗi ngày em sẽ làm một việc tốt cho một người lạ. Em sẽ duy
trì điều đó trong vòng 366 ngày (trừ hao cho năm nhuận), để
xem sự tử tế có thể thay đổi thế giới này không nhé.”
Mọi chuyện đã bắt đầu như vậy đó. Kết quả là “kẻ ngốc” này đã
trải qua một năm đầy cảm hứng, tràn ngập niềm vui, đong đầy
sức sống, tuy cũng có những lúc hồi hộp và căng thẳng, nhưng
nhìn chung, đó là một năm đáng sống nhất đời tôi. Không hề
quá lời khi nói một năm ấy đã hoàn toàn thay đổi cuộc đời tôi.
Trong suốt một năm đó, tôi đã học được rất nhiều bài học giá trị
mà tôi sắp chia sẻ với bạn trong quyển sách này. Nhưng trước
khi chúng ta bắt đầu, tôi xin nói một cách ngắn gọn rằng bạn

hãy tin tôi, việc tận dụng cơ hội mỗi ngày để đối xử tử tế với bản
thân, với những người xa lạ, với người bạn yêu thương và với cả
thế giới sẽ làm bạn cảm thấy hạnh phúc và gắn kết với mọi
người, mọi sự hơn bao giờ hết. Sống tử tế còn mang đến cho bạn
cảm giác an yên, thoải mái và cả bánh ngọt nữa (bật mí với bạn
là tôi từng được nhận nhiều bánh ngọt lắm đấy).
Thời đại nào cũng cần sự tử tế.
Nhưng tôi tin rằng ngay lúc này đây,
sự tử tế quan trọng hơn bao giờ hết.
Chúng ta luôn cần sự tử tế. Nhưng tôi tin rằng ngay lúc này, khi
chúng ta tuy kết nối chặt chẽ với nhau, nhưng lại xa cách nhau
hơn bao giờ hết, khi xung quanh ta tràn ngập những hình ảnh
và thông tin tiêu cực về con người, khi chúng ta đang rất cần
lắng nghe nhau để tìm cách dàn xếp các mâu thuẫn, khi tất cả
chúng ta đều muốn kết thúc chiến tranh và ngừng hủy hoại trái
đất - ngôi nhà chung của chúng ta, khi chúng ta cần xây dựng
tương lai tươi sáng hơn và tin vào bản thân cũng như người
khác, thì sự tử tế còn quan trọng hơn bao giờ hết.
Bạn có thể đọc quyển sách này tuần tự từ đầu đến cuối, hoặc ưu
tiên đọc trước những chương bạn quan tâm. Đừng quên chia sẻ
với tôi những gì bạn đã làm và khám phá được sau khi đọc
quyển sách này. Bạn có thể nhắn tin cho tôi trên Twitter qua địa
chỉ @betterrussel, hoặc gắn hashtag #bekind vào bài viết của
mình.
Nhưng trước khi đi vào nội dung chính của quyển sách, tôi xin
nêu một số ví dụ về cách sự tử tế có thể khiến cuộc sống của bạn
trở nên tốt đẹp hơn.
Sống tử tế làm bạn hạnh phúc

Nói một cách đơn giản, khi bạn làm một việc tử tế, nồng độ
dopamine trong não bạn sẽ tăng lên, tạo cho bạn một cảm giác
hưng phấn tự nhiên. Người ta gọi đó là “cảm giác ấm áp trong
lòng”. Bạn có thể tự thử nghiệm điều này và để ý xem làm việc
tốt khiến bạn cảm thấy thế nào. Bạn cảm thấy vui, một phần vì
bạn có thể tự nhủ, “Mình đã làm được một việc tốt. Mình là một
người tốt bụng” và cảm thấy tự hào về bản thân. Bạn sẽ thấy bản
thân mình và người khác tốt đẹp hơn, vì bạn bắt đầu để ý xung
quanh mình có rất nhiều điều tử tế. Bạn sẽ suy nghĩ tích cực
hơn về con người nói chung, và bạn sẽ thấy như mình được tiếp
thêm sức mạnh. Cuộc sống của bạn sẽ trở nên thú vị và vui tươi
hơn.
Sống tử tế có lợi cho trái tim của bạn
Sự thật là vậy đấy. Sống tử tế góp phần tạo ra hoóc-môn
oxytocin trong não và khắp cơ thể. Oxytocin giải phóng oxit
nitric trong mạch máu, từ đó mở rộng các mạch máu, giảm
huyết áp và bảo vệ trái tim của bạn.
Sống tử tế giúp bạn luôn tươi trẻ
Nghiên cứu cho thấy lượng oxytocin được sản sinh bởi cảm giác
ấm áp khi chúng ta làm điều tử tế sẽ làm giảm mức độ các gốc tự
do cũng như sự viêm nhiễm ảnh hưởng đến hệ tim mạch. Đây là
hai thủ phạm chính đẩy nhanh quá trình lão hóa. Vì vậy, người
tử tế thường rất tươi trẻ, cả về tâm hồn lẫn ngoại hình.
Sự tử tế cần thiết cho tất cả mọi người
Khi đối xử tốt với ai đó, bạn cảm thấy mình được kết nối với họ,
giữa bạn và họ hình thành một mối quan hệ gắn bó. Tổ tiên của
chúng ta đã học cách hợp tác với nhau để sống sót, và một
nhóm người có mối quan hệ bền chặt có cơ hội sống sót cao hơn.
Đó là chân lý tồn tại hàng ngàn năm nay. Con người chúng ta
vốn đã tử tế từ trong gien rồi.

Sự tử tế có thể lan tỏa đến người khác
Khi sống tử tế, chúng ta truyền cảm hứng cho người khác làm
điều tương tự. Trải nghiệm của tôi chính là minh chứng cho
điều này. Từ khi tôi bắt đầu dự án này cho đến nay, ngày nào
cũng có người liên hệ với tôi và kể cho tôi nghe về một điều tử tế
họ đã làm hoặc nhận được. Vì vậy, hãy sống tử tế, chia sẻ câu
chuyện của bạn và quan sát xem bạn đã khơi nguồn cảm hứng ở
người khác như thế nào.
Hãy bắt đầu làm điều tử tế ngay bây giờ. Chúc bạn nhiều niềm
vui.
Bernadette Russell

Chương 1
TỬ TẾ VỚI BẢN THÂN

Đ

ối xử tử tế với bản thân không phải lúc nào cũng dễ dàng
như chúng ta tưởng. Hầu hết chúng ta đều khá hà khắc
với chính mình. Bạn cứ để ý những điều bạn thường
nghĩ về bản thân trong một ngày bình thường xem. Bạn để lỡ
chuyến xe, thế là tiếng nói chỉ trích trong bạn bắt đầu tuôn ra
một tràng, “Mình thật là ngốc. Tại sao mình không ra khỏi nhà
sớm hơn?”. Mỗi sáng trước khi ra khỏi nhà, bạn đứng trước
gương sửa soạn, và bạn tự nhủ, “Sao mình béo phệ/hốc hác/xấu
xí/kỳ cục thế nhỉ!” . Ngay cả những lúc ở cùng bạn bè và gia đình,
bạn cũng có thể nghĩ, “Cô ấy/anh ấy không thật sự thích mình.
Cũng tại mình tẻ nhạt quá” . Nếu có người nói chuyện với bạn
kiểu đó, tốt nhất là bạn nên tránh xa người đó.
Có thể bạn thuộc nhóm người đã biết nói chuyện nhẹ nhàng với
bản thân và yêu thương bản thân mình. Nếu đúng như vậy thì
quá tốt, hãy tiếp tục phát huy. Nhưng nếu bạn cũng giống hầu
hết mọi người, cũng là kẻ chỉ trích hà khắc nhất đối với bản
thân, thì bạn cần ý thức và nỗ lực chấm dứt việc đó - trước là
bằng cách lưu ý, sau là bằng cách thay đổi hành vi. Hãy thử nói
chuyện với bản thân theo cách sau đây, bạn có thể nói thành
tiếng nếu bạn tìm được một nơi phù hợp. Nếu bạn vừa trải qua
một ngày tồi tệ, hãy nói, “Những chuyện xảy ra hôm nay thật tệ.
Nhưng ngày mai sẽ tốt đẹp hơn, và mình xứng đáng với những điều
tốt đẹp” . Sau đó, hãy tặng cho mình một cái ôm ấm áp (Tôi biết
việc này nghe có vẻ ngớ ngẩn, nhưng bạn cứ thử đi). Hãy hiểu
rằng điều bạn đang trải qua là hoàn toàn bình thường, bạn
không hề đơn độc, và đôi khi cuộc sống không ngừng thử thách
chúng ta. Hãy để ý và chấp nhận cả cảm xúc tích cực lẫn tiêu

cực của mình, vì cảm xúc vốn là một phần của con người chúng
ta.
Trong chương này, tôi sẽ đưa ra một số bài tập thực tế để bạn tập
đối xử tốt với bản thân. Các bài tập này đều đã được chính tôi
thử nghiệm và kiểm chứng. Một người bạn từng trải đã nói với
tôi sau khi tôi vừa trải qua một ngày khó khăn rằng “Sự bất
hạnh của cậu không giúp được gì cho thế giới đâu. Vì vậy, nếu có
thể, hãy sống hạnh phúc”. Nếu bạn biết cách tận dụng mọi cơ
hội để đối xử tử tế với bản thân, tôi đoan chắc bạn sẽ hạnh phúc
hơn. Sau đó, bạn sẽ lan tỏa sự tử tế đến với thế giới rộng lớn
ngoài kia.
366 ngày sống tử tế
Đối xử tử tế với bản thân là một bài học quan trọng đối với tôi.
Sau nửa năm đầu tiên quyết tâm làm việc tử tế mỗi ngày, một
ngày nọ, tôi mệt lả, rã rời và chỉ muốn gục ngã sau khi đi bộ suốt
bốn mươi phút trên đôi dép xỏ ngón để giúp một cụ bà xách túi
đồ nặng trịch về nhà bà (vì chỉ định chạy đi mua sữa rồi về, nên
tôi xỏ đại đôi dép cho tiện). Sau lần đó, tôi không bao giờ muốn
tự làm mình phải kiệt sức như vậy thêm lần nào nữa, vì vậy tôi
quyết định tử tế với mình một chút, có như vậy tôi mới có sức
thực hiện tiếp sứ mệnh này. Thế là tôi đi bơi, rồi đến Brighton
thăm một người bạn cũ.
Sổ tay Hạnh phúc
Hãy tìm cho mình một quyển sổ nhỏ; đây sẽ là Sổ tay Hạnh phúc
của bạn. Sau đó, bạn cần tìm một nơi yên tĩnh và dành cho mình
khoảng mười phút riêng tư. Ở đó, bạn viết ra mọi điều khiến bạn
hạnh phúc, dù việc đó nhỏ bé đến đâu đi nữa, chẳng hạn như
dẫn chó đi dạo, ngắm mưa rơi ngoài cửa sổ, nằm ườn trong nhà
vào ngày Chủ nhật, v.v.
Bạn hãy cập nhật Sổ tay Hạnh phúc của mình thường xuyên
nhất có thể. Nếu một tuần trôi qua mà mỗi ngày bạn chưa làm

ộ
q
g y ạ
được ít nhất một việc viết trong sổ, tức là bạn đối xử với bản
thân chưa đủ tốt. Nếu bạn không có tiền, hãy chọn làm những
việc không tốn phí (ví dụ như nhảy múa). Nếu bạn không có
thời gian, hãy tìm những việc không ngốn nhiều thời gian quý
báu của bạn (nghe nhạc trên đường đi làm chẳng hạn). Hãy làm
những việc được viết trong Sổ tay Hạnh phúc mỗi ngày - miễn là
những việc bạn muốn làm đều hợp pháp, không gây tổn hại đến
sức khỏe của bạn hoặc của người khác và không phi thực tế kiểu
“du lịch vào không gian”.
Gương kia ngự ở trên tường…
Nhiều người trong chúng ta đánh giá bản thân qua ngoại hình.
Việc ngắm nhìn bản thân trong gương mỗi sáng chính là cơ hội
để bạn dập tắt tiếng nói tự chỉ trích trong tâm và học cách yêu
thương bản thân hơn. Khi bạn có thời gian ở một mình, hãy
đứng trước gương và liệt kê mười điểm bạn thích về bản thân,
thích một cách vô điều kiện nhé (ví dụ “Tôi thích màu mắt của
mình”, “Tôi có một nụ cười đáng yêu”, “Tôi là người mạnh mẽ”,
v.v.). Bạn có thể làm điều này trong bao lâu tùy thích. Hãy viết
những điểm đó ra nếu cần, hoặc ghi nhớ trong đầu nếu bạn có
trí nhớ tốt. Tiếp theo, hãy nói lớn mười điểm ấy với chính mình
trong gương (một lần nữa, tôi biết việc này nghe có vẻ ngớ ngẩn,
nhưng bạn xứng đáng được nghe những lời tốt đẹp, tin tôi đi).
Nếu không tìm được mười điểm bạn thích ở bản thân, bạn có
thể nhờ những người gần gũi và thân thiết nhất của mình bổ
sung danh sách ấy, nhưng nếu có thể, tốt nhất là bạn nên tự
mình làm điều đó. Theo tôi, bạn nên làm việc này mỗi khi sự tự
tin của bạn bị giảm sút. Nhân tiện, trên đời không có ai hoàn
hảo. Và tin vui là chúng ta không cần phải hoàn hảo.
Người chiến thắng chính là…
Thỉnh thoảng bạn sẽ thấy mình đang vẩn vơ suy nghĩ, “Mình
không đủ thông minh/hài hước”, “Mình học không giỏi” hay “Dáng
mình chẳng đẹp gì cả”. Một số lời tự chỉ trích đó có thể đúng sự

thật, nhưng đối xử tốt với bản thân nghĩa là bạn biết khen ngợi
điểm mạnh của mình. Cách này giúp bạn tự tin hơn, từ đó bạn
sẵn sàng cải thiện những lĩnh vực bạn thích và cảm thấy mình
cần trau dồi thêm.
Hãy lập một danh sách các thành tựu và kỹ năng của bạn.
Tưởng tượng bạn đang có mặt tại buổi lễ trao thưởng của cuộc
sống, bạn có thể giành được những giải thưởng nào? Trong dịp
này, bạn được nhận giải thưởng ở mười lĩnh vực, tất cả đều tập
trung vào tài năng và kỹ năng cá nhân của bạn. Những lĩnh vực
này có thể là bất cứ điều gì bạn làm tốt, từ làm người khác cười,
luôn nhớ ngày sinh nhật của mọi người, đến bơi được hơn một
cây số, v.v. Nếu bạn không tìm được việc nào, hãy nhờ gia đình
và bạn bè tìm giúp. Hãy viết những việc này ra và giữ danh sách
ấy trong ví để bạn có thể thỉnh thoảng xem lại khi cần. Đừng
quên bổ sung vào danh sách mỗi khi bạn phát hiện thêm thế
mạnh mới hoặc khi bạn được người khác khen ngợi vì bạn đã
làm tốt việc gì đó.
Hãy viết các thành tựu của bạn ở đây
_______________________________
_______________________________
_______________________________
_______________________________
_______________________________
Việc tử tế nên làm với bản thân
Cười to - Hãy đi chơi với những người vui tính, xem phim hài,
đọc truyện cười, đi xem kịch. Hãy cười cho đến khi bạn đau hết
cả ruột. Thỉnh thoảng hãy cho phép bản thân được ngớ ngẩn.

Vận động - Hãy đến phòng tập thể dục, đi dạo, đi bơi, hoặc vừa
làm bếp vừa nhún nhảy theo điệu nhạc bạn thích.
Ăn uống - Ăn uống lành mạnh là một cách đối xử tử tế với bản
thân. Thi thoảng đãi bản thân một bữa thịnh soạn cũng là một
việc rất tốt. Người xưa có câu, “Một chút đồ ăn ưa thích rất tốt
cho chúng ta”.
Nuông chiều bản thân - Hãy tự hỏi xem bạn đang thiếu điều gì.
Nếu đó là thời gian ở một mình, hãy tự dành cho bản thân một
chút thời gian; nếu bạn đang thiếu ngủ, hãy nhờ ai đó làm giùm
bạn mấy việc vặt buổi sáng để bạn có thể ngủ nướng thêm một
chút. Hãy xem lại Sổ tay Hạnh phúc của bạn và nuông chiều bản
thân một chút.
Khơi nguồn cảm hứng - Vào đầu và cuối mỗi ngày, hãy dành một
chút thời gian để tìm thứ gì đó khiến tinh thần bạn phấn chấn.
Hãy tìm đến những tin vui.
Từ chối - Nếu phải thường đồng ý với mọi yêu cầu trong cuộc
sống và cảm thấy mệt mỏi vì điều đó, bạn nên học cách từ chối
đúng lúc.
Đồng ý - Nếu bạn từ chối quá thường xuyên và cuộc sống của
bạn trở nên tẻ nhạt, thì đã đến lúc bạn cần học cách đồng ý và
nắm bắt các cơ hội đến với mình.
Hãy nhớ rằng khi bạn đối xử tốt với bản thân, bạn sẽ trở nên
hạnh phúc hơn, và bản thân niềm hạnh phúc ấy đã là một món
quà bạn dành tặng cho thế giới.
Bạn sẽ nhận thấy rằng cũng như sự tử tế, hạnh phúc có thể lan tỏa
rất nhanh.

Chương 2
TỬ TẾ VỚI NHỮNG NGƯỜI BẠN YÊU
THƯƠNG

Đ

ối xử tốt với gia đình và bạn bè là việc tối thiểu mà một
người đàng hoàng tử tế phải làm được. Nhưng trên thực
tế, chúng ta rất hay xem sự hiện diện của những người
thân thiết nhất là điều hiển nhiên, và nhiều khi chúng ta vô
tình lơ là và đối xử tệ với họ. Chúng ta bận rộn đến nỗi phải mất
mấy tháng mới sắp xếp được một cuộc hẹn cà phê với người bạn
cũ, hoặc nhiều tuần liền chúng ta không nói chuyện với bạn
thân hoặc cha mẹ. Đôi khi chúng ta còn không có thời gian dành
cho những người sống chung nhà với mình.
Chúng ta có thể định nghĩa lại một cuộc sống thành công thông qua
những bài học cuộc sống, niềm vui của cuộc đời và niềm hạnh phúc
mà ta mang đến cho người khác.
Định nghĩa của chúng ta về thành công (mức lương cao, chức
danh công việc nghe thật oách, những món đồ xa xỉ, v.v.) khiến
chúng ta phải làm việc như điên, đi ngủ mà vẫn để điện thoại kế
bên và bỏ lỡ những khoảnh khắc quan trọng với những người ta
thương yêu nhất. Tất nhiên ai cũng phải lo “cơm áo gạo tiền”, và
việc đó đôi khi chẳng dễ dàng gì, nhưng chúng ta có thể định
nghĩa lại một cuộc sống thành công thông qua những bài học
cuộc sống ta nhận được, những niềm vui của cuộc đời, niềm
hạnh phúc mà ta mang đến cho người khác và những điều ta
làm để biến thế giới thành một nơi tốt đẹp hơn.
Học cách lắng nghe

Một trong những cách hay nhất để đối xử tử tế với những người
bạn yêu thương là chủ động lắng nghe và thấu hiểu họ. Ai cũng
có lúc phạm phải sai lầm là không thật sự lắng nghe, mà chỉ
ngồi nghe và chờ người khác nói xong để đến lượt mình nói.
Hãy thử cách này. Lần sau, khi bạn hỏi thăm ai đó, hãy chăm chú
lắng nghe họ nói và đừng ngắt lời họ. Hãy cố giữ lại lời khuyên của
bạn, trừ khi họ muốn nghe bạn khuyên. Thay vì đưa ra lời khuyên,
bạn hãy hỏi han họ thêm nữa và để họ được trải lòng.
Anh bạn Richard của tôi có tâm sự với tôi chuyện anh đang cân
nhắc nghỉ việc. Anh kể công việc của anh căng thẳng đến nỗi
anh bị mất ngủ, thường xuyên lo lắng, và anh cũng không cảm
thấy mình được sếp trọng dụng. Tôi lắng nghe anh, đồng thời
thầm nghĩ đến việc chia sẻ với anh kinh nghiệm của tôi trong
tình huống tương tự để an ủi anh. Nhưng rồi tôi nghe anh ấy
nói, “Mình không cần giải pháp. Mình chỉ cần ngồi than vãn với
cậu năm phút thôi”. Tôi vui vì anh đã nói cho tôi biết điều đó.
Câu nói của anh đã mang đến cho tôi một bước ngoặt.
Giờ đây tôi luôn chủ động lắng nghe người khác, đặc biệt là gia
đình và bạn bè. Không phải lúc nào người ta cũng cần lời
khuyên của bạn. Có thể tất cả những gì họ cần chỉ là một bờ vai
để tựa đầu vào khóc hoặc một câu “Bạn đã làm rất tốt” mà thôi.
Hãy nhớ rằng một số người nói rất nhiều vì họ không cảm thấy
mình được lắng nghe, vì họ quá cô đơn, hoặc vì họ cần phải nói
ra thì mới có thể giải quyết vấn đề của mình. Hãy để họ nói cho
hết. Hãy luôn chú tâm lắng nghe người khác nói, dù họ chỉ nói
về vấn đề họ đang gặp phải hay đơn giản là việc họ làm trong
ngày.
366 ngày sống tử tế
Một người bạn của tôi vừa trải qua một tuần tồi tệ. Chúng ta đều
có những lúc như thế. Vì vậy, chúng tôi gọi điện nói chuyện với
nhau, nhưng vì cả hai đều rất bận nên chúng tôi không sắp xếp

gặp nhau được. Tuy vậy, tôi vẫn muốn làm gì đó để động viên
tinh thần của bạn mình. Tôi cũng có chìa khóa nhà của cô ấy,
thế là tôi đợi lúc cô đi vắng rồi lẻn vào nhà và để lại một bó hoa,
một chai rượu, kèm theo lời nhắn “Mừng cậu trở về nhà” trên
bàn để tạo bất ngờ cho cô ấy. Kỷ niệm ấy thật sự rất đẹp, và tất
nhiên là cô bạn tôi vô cùng thích thú.
Mười việc tử tế
Hãy biến gia đình trở thành một nơi đong đầy tình yêu thương
bằng cách làm mười việc tử tế đơn giản này cho những người
bạn yêu quý. Sau khi làm xong, bạn nhớ đánh dấu mình đã hoàn
thành việc đó và ghi lại phản ứng bạn nhận được. Bạn cũng có
thể nhờ người thân của mình chấm điểm mỗi việc bạn làm theo
thang điểm từ 1 đến 10 để bạn biết việc nào khiến họ vui nhất.
- Phục vụ bữa sáng đến tận giường cho họ.
- Làm giúp phần công việc nhà của họ để họ không phải làm
nữa.
- Nấu cho họ bữa tối mà họ thích nhất (nhớ làm thêm bánh
pudding nhé).
- Trang trí nhà cửa để chào đón họ trở về.
- Lên một danh sách các bài hát họ thích.
- Làm họ bất ngờ bằng cách dọn dẹp phòng giùm họ.
- Làm họ mỉm cười bằng cách để lại cho họ một lời nhắn trong
hộp cơm trưa, trên cửa tủ lạnh, trên gối hoặc trong phòng tắm.
- Làm một băng-rôn “Chào mừng trở về nhà” để chào đón họ khi
họ trở về sau một chuyến đi xa.

- Đến đúng giờ mỗi khi hẹn gặp họ, và xin lỗi nếu bạn lỡ đến
muộn.
- Tổ chức cho họ một bữa tiệc bất ngờ với khách mời là những
người mà họ yêu quý nhất.
Hãy nói ra, đừng chỉ nghĩ đến
Ngay khi có cơ hội, hãy nói cho những người bạn yêu thương
biết họ tốt đẹp và đặc biệt đối với bạn thế nào. Chúng ta thường
nghĩ đến những điều này nhưng lại không dám thổ lộ, đôi khi
chúng ta còn mặc nhiên cho rằng đối phương đã biết điều đó. Vì
vậy, bạn hãy viết cho họ một lá thư và bộc bạch hết những điều
trên (lá thư này không nhất thiết phải dành cho “nửa kia” của
bạn, bạn hoàn toàn có thể viết thư bày tỏ sự yêu mến của bạn
đối với một người bạn hoặc người họ hàng). Nghĩ thử xem họ
thích nhận thư theo cách nào. Bạn nên trao lá thư đến tận tay
họ, gửi thư qua bưu điện, hay để lá thư đó ở một nơi mà họ có
thể tìm thấy? Lá thư ấy là thứ họ luôn có thể đọc lại để biết rằng
họ là một người đặc biệt và được yêu thương.
Sắp xếp một buổi hẹn
Hãy sắp xếp thời gian ở bên người bạn yêu thương để tâm sự với
họ về cuộc sống của bạn cũng như hỏi thăm cuộc sống, cảm xúc
của họ và những điều họ cần để cảm thấy hạnh phúc. Bạn có thể
nhờ họ góp ý về việc này việc kia để họ biết bạn trân trọng ý
kiến của họ. Nếu họ đang gặp chuyện buồn, hãy chân thành
lắng nghe họ bộc bạch. Còn nếu họ đang có chuyện vui, hãy
cùng họ tận hưởng niềm vui đó. Cho họ biết rằng bạn yêu
thương họ, và đừng ngại nói lời xin lỗi nếu bạn phạm sai lầm.
Hãy nhớ rằng tử tế còn là nhắc nhở người khác khi họ cư xử
không đúng mực hay đưa ra lựa chọn sai lầm. Tuy nhiên, bạn
nên dành ra một khoảng thời gian và từ tốn đề cập những vấn
đề này với họ một cách quan tâm, thay vì nổi giận và “xả” hết
bực tức ra. Quan trọng hơn hết, các bạn nên sắp xếp một buổi

hẹn để có thời gian ở cạnh nhau. Bạn có thể sáng tạo thêm bằng
cách gửi cho họ một tấm thiệp mời. Hãy đặt ra mục tiêu dành ít
nhất một ngày trong tháng với người bạn yêu thương để tâm sự
và cập nhật cuộc sống của nhau một cách đúng nghĩa.
Câu chuyện của chúng ta
Hãy làm một quyển scrapbook* để tặng cho người bạn yêu
thương. Trong đó, bạn có thể dán ảnh, vẽ hoặc viết về những kỷ
niệm của bạn và người đó. Đây có thể là quà sinh nhật, món quà
nhân một dịp lễ nào đó, hoặc quà kỷ niệm lần đầu bạn và người
đó gặp nhau.
*

Scrapbook có thể được hiểu đơn giản là một “album hình
handmade”. Không gây nhàm chán như cuốn album thông thường,
scrapbook lưu giữ lại những hình ảnh và được trang trí theo cách
đặc biệt, hoặc được biến tấu đầy sáng tạo và thể hiện phong cách
của chủ nhân.
Ngày trọng đại
Hãy dành cho người bạn yêu thương thêm một ngày đặc biệt.
Trong ngày hôm đó, hãy tổ chức cho họ một chuyến đi bất ngờ
đến một nơi mà họ chưa từng tới hoặc cùng làm với họ một việc
họ chưa từng làm. Hãy đọc truyện cho họ nghe trước khi đi ngủ
(việc này hiệu quả với mọi lứa tuổi), xoa bóp cho họ, pha sẵn
nước tắm cho họ (bạn có thể mang vào phòng tắm thêm một ly
rượu). Tạo một ngày kỷ niệm mới chỉ dành cho hai bạn, đó có
thể là “ngày dành cho bạn thân”, “ngày của hai chị em”, “ngày
của Dì”, v.v. Đó sẽ là một ngày dành riêng cho hai bạn để chúc
mừng mối quan hệ của mình.
Bất ngờ thú vị
Hãy trang trí bên ngoài ngôi nhà của những người bạn yêu
thương bằng cờ giấy, hoa và bảng hiệu tự làm có đề tên họ, kèm
theo một lời nhắn yêu thương, trang trí lại một căn phòng cho

ộ
y
g
g
ạ
ộ
p
g
họ hoặc giúp họ dọn vườn, tổ chức tiệc sinh nhật bất ngờ cho
họ, mở tiệc bất ngờ chào mừng họ trở về nhà hoặc mừng họ có
việc mới. Bạn cũng có thể tặng họ một món quà do bạn tự tay
làm, vẽ tặng họ một bức tranh, nướng tặng họ một chiếc bánh,
hoặc viết tặng họ một bài thơ Haiku**, hát tặng họ bài “Chúc
mừng sinh nhật” (hát trực tiếp hoặc qua điện thoại).
**

Haiku là một thể thơ độc đáo của Nhật. Một bài thơ theo thể thơ
Haiku thường có ba dòng, dòng đầu và dòng cuối có năm âm, ôm
lấy dòng giữa có bảy âm, có dạng 5-7-5, tổng cộng 17 âm.
Những cuộc gọi kết nối yêu thương
Hãy gọi điện cho một người mà đã lâu bạn không trò chuyện,
chỉ để nói cho họ biết họ có ý nghĩa với bạn thế nào. Cố gắng
thường xuyên gọi điện hỏi thăm những người thân ở xa. Hãy gọi
điện cho họ chỉ để tán gẫu. Hãy thử gọi điện cho một người mà
bạn nghĩ họ đang cô đơn và buồn chán. Nhớ tìm hiểu xem đâu
là thời điểm tốt nhất để gọi cho người thân của bạn và ghi chú
lại.
Việc tử tế nên làm cho những người bạn yêu thương
• Tặng quà bất ngờ cho một người bạn yêu thương.
• Nhận trông con giúp một người thân của bạn để người đó có
một buổi tối thảnh thơi.
• Chú ý đến ngoại hình và thành tựu của những người bạn yêu
thương. Đừng quên nói với họ rằng họ thật xinh đẹp và giỏi
giang.
• Nếu có khả năng, hãy cho một người thân đang gặp khó khăn
mượn tiền và nói rằng họ có thể thư thả trả lại bạn khi nào có
thể. Hãy cho họ biết bạn cũng từng trải qua hoàn cảnh tương tự
để họ không cảm thấy ngại khi nhận tiền của bạn.

• Động viên họ tiếp tục theo đuổi ước mơ. Hãy hỗ trợ những
người bạn yêu thương theo đuổi đam mê bằng những cách thiết
thực (giới thiệu việc làm cho họ hoặc giúp họ vào được trường
đại học họ mong muốn), hoặc bằng cách cổ vũ tinh thần của họ.
• Đề nghị giúp họ tổng vệ sinh nhà cửa.

Chương 3
TỬ TẾ VỚI NGƯỜI LẠ

T

hời xa xưa, khi còn sống trong những cộng đồng săn bắthái lượm, chúng ta luôn nghi ngại người lạ và chỉ đối xử
tốt với những người cùng bộ lạc với mình. Thế giới ngoài
kia thật khắc nghiệt, vì vậy chúng ta phải tương trợ nhau để
sống sót.
Thế nhưng cuộc sống bây giờ đã khác xưa. Chẳng còn mấy ai
sống trong một nhóm nhỏ gồm những người sống với nhau cả
đời và phụ thuộc nhau về mọi mặt. Ngày nay, chúng ta hiếm khi
biết rõ hàng xóm của mình, và chúng ta cũng không thường
sống mãi ở nơi mình đã sinh ra. Hầu hết chúng ta đều sống ở
chốn đô thị với các cộng đồng tạm thời, và điều này có thể khiến
ta cảm thấy khá cô đơn và lẻ loi.
Đối xử tử tế với người lạ giúp bạn kết nối chặt chẽ hơn với thế giới
mình đang sống, việc này thách thức những định kiến của bạn và
làm bạn tạm quên đi vấn đề của riêng mình.
Đối xử tốt với một người lạ (một người có thể chẳng bao giờ gặp
lại bạn, và bạn cũng không được khen thưởng vì việc làm tử tế
đó) là một hành động có sức mạnh thay đổi cuộc đời một con
người.
Bạn không thể biết sự tử tế của mình sẽ tạo ra tác động gì,
nhưng một điều chắc chắn là bạn đã giúp cuộc sống của ai đó dễ
thở hơn một chút, dù chỉ bằng hành động nhường ghế ngồi cho
một hành khách mệt mỏi.

Nếu bạn muốn sống trong một thế giới tươi đẹp, hạnh phúc và
bình yên, tin vui là bạn có thể góp sức xây dựng một thế giới
như vậy chỉ đơn thuần bằng cách làm việc tốt và biến bản thân
trở thành chính những điều tốt đẹp đó.
366 ngày sống tử tế
Sau khoảng nửa năm nỗ lực sống tử tế, tôi bắt đầu hoài nghi
không biết những gì mình đang làm có thật sự tạo nên sự khác
biệt không. Hàng ngày tôi làm điều tử tế cho những người xa lạ,
thế nên tôi chưa từng nhận được bất cứ phản hồi nào. Trong
khoảng thời gian đó, tôi hỏi bạn bè và những người xung quanh
xem họ có biết ai đang cần được động viên tinh thần không, và
cô bạn Denise của tôi gợi ý tôi gửi quà cho anh bạn Stewart của
cô ấy. Stewart đang bị xuống tinh thần sau ca phẫu thuật hông
gần đây. Vì vậy, tôi gửi cho anh ấy một tấm thiệp tự làm có viết
những lời động viên. Vài tháng trôi qua, Denise nói với tôi rằng
Stewart đã nhận được tấm thiệp của tôi và rất thích nó. Tôi liên
lạc với anh ấy để xin một cuộc hẹn. Vài tuần sau, chúng tôi
chính thức gặp nhau. Stewart tâm sự với tôi, “Những lúc tâm
trạng chạm đáy như thế, chúng ta chẳng cần gì n...