Tiết PPCT: 25
BÀI 12: THUẬT TOÁN, CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH
(1 Tiết)
1. MỤC TIÊU
2. Mục tiêu
Sau bài học này, HS sẽ:





Mô tả được kịch bản đơn giản dưới dạng thuật toán và tạo được một số chương
trình đơn giản.
Thể hiện được cấu trúc tuần tự phục trong chương trình.
Hiểu được chương trình là dãy các lệnh điều khiển máy tính thực hiện một thuật
toán.
Nêu được khái niệm biến, hằng, kiểu dữ liệu và sử dụng được các khái niệm này ở
các chương trình đơn giản.

2. Năng lực
Năng lực chung:




Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV.
Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng
nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có
sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học.

Năng lực riêng:





Phát triển năng lực tự học thông qua việc tìm tòi, nghiên cứu và khai thác thông
tin.
Giải quyết được vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông.
Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học.
Hợp tác trong môi trường số hiệu quả dựa trên sự hiểu biết về đặc điểm đa dạng và
độ tin cậy khác nhau của thông tin trong môi trường số.

3. Phẩm chất


Rèn luyện đức tính chăm chỉ, kiên trì và cẩn thận trong học và tự học

1. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
2. Đối với giáo viên




SGK, SGV, SBT Tin học 8.
Máy tính được cài đặt phần mềm lập trình Scratch, máy chiếu. (Tiết 1)
Phòng thực hành tin học (tiết 2).

2. Đối với học sinh


SGK, SBT Tin học 8.

III. PHÂN BỐ THỜI LƯỢNG


- Tiết 1 (lí thuyết): Các phần Khởi động, Khám phá và Luyện tập.

1.
2.
3.
4.

TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Mục tiêu: Dẫn dắt, gợi mở kiến thức cho HS trước khi vào bài học.
Nội dung: GV đặt câu hỏi dẫn dắt HS tìm hiểu về thuật toán, chương trình máy
tính.
5. Sản phẩm học tập: HS trả lời được câu hỏi.
6. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Tổ chức trò chơi mảnh ghép:
GV chia lớp thành 4 - 8 nhóm mỗi nhóm có 3 mảnh ghép chứa lần lượt các thông tin sau:
1. a) Chuẩn theo công thức C = 2 x 3,14 x r.
2. b) Nhập số đo bán kính hình tròn r.
3. c) Thông báo kết quả chu vi
Em hãy sắp xếp mảnh ghép theo thứ tự đúng để mô tả Thuật toán tính chu vi của hình
tròn có số đo bán kính r được nhập từ bàn phím
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc yêu cầu, thảo luận nhóm sắp xếp các mảnh ghép theo thứ tự hợp lí nhất.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Đại diện 1-2 nhóm báo cáo kết quả nhiệm vụ
- GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
Đáp án: Thứ tự đúng là:b) → a) → c)
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV cung cấp thêm thông tin về thuật toán tính chu vi hình tròn sử dụng chương trình
Scratch:
Thuật toán 1
1.    Nhập số đo bán kính hình tròn r.

ask "Nhập a=bán kính hình tròn:" and wait

 

set "r" to answer

 

set "chuvi" to 2*3.14*r

2.    Tính chu vi hình tròn theo công thức C say join"Chu vi hình tròn là:" chuvi
= 2 x 3,14 x r.
 
3.    Thông báo kết quả chu vi
 
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Trong bài học này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về thuật toán,
chương trình máy tính là gì? Làm thế nào để tạo một thuật toán đơn giản– Bài 12:
Thuật toán, chương trình máy tính.
1. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu từ thuật toán đến chương trình
1. Mục tiêu: HS mô tả được kịch bản đơn giản dưới dạng thuật toán và tạo được một
số chương trình đơn giản; thể hiện được cấu trúc tuần tự phục trong chương trình;
hiểu được chương trình là dãy các lệnh điều khiển máy tính thực hiện một thuật
toán.
2. Nội dung: HS đọc thông tin mục 1 - SGK.79-81 và trả lời câu hỏi.

3. Sản phẩm học tập:
- HS nêu và ghi được vào vở các khái niệm thuật toán, chương trình, viết được một số
chương trình đơn giản, câu trả lời Hoạt động Làm.
1. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

1. Từ thuật toán đến chương trình

- GV chia lớp thành 6 nhóm HS, mỗi nhóm tìm hiểu
về thuật toán, chương trình.

-Mô tả công việc dưới dạng thuật toán là
việc liệt kê các bước thực hiện công việc
đó. Các bước của thuật toán được thực hiện
tuần tự từ trên xuống dưới.

- GV có thể đặt thêm các câu hỏi để các nhóm hiểu
sâu nội dung mình tìm hiểu:
+ Hãy cho biết mỗi lệnh, khối lệnh ở bảng 1 trong
SGK tương ứng với bước nào trong thuật toán 1
(phần Khởi động)
+ Em có nhận xét gì về thứ tự các lệnh, khối lệnh ở
Hình 1 trong SGK với thứ tự các bước trong thuật
toán 1
+ Thuật toán 1 là thuật toán tuần tự trong đó các
bước của thực toàn được thực hiện lần lượt từ trên
xuống dưới chương trình ở Hình 1 trong SGK là để
thực hiện thuật toán 1. Em có nhận xét gì về trình tự
thực hiện các lệnh, khối lệnh trong chương trình ở
Hình 1 trong SGK.
- GV cho HS thảo luận nhóm, hoàn thành bài tập
trong mục Hoạt động Làm SGK tr.80 theo kĩ thuật
trạm:
 1. Em hãy chỉnh sửa phần thuật toán em đã hoàn
thành ở phần Khởi động để thực hiện thêm việc tính
và thông báo diện tích của hình tròn.

Chương trình máy tính gồm các lệnh viết
bằng ngôn ngữ lập trình chỉ dẫn máy tính
thực hiện các bước của thuật toán. Các lệnh
trong chương trình được thực hiện tuần tự
từ trên xuống dưới.
Hoạt động Làm:
Bài tập 1. Bổ sung thêm việc tính và thông
báo diện tích của hình tròn.
Thuật toán 2
1. Nhập số đo bán kính hình tròn r.
2. Tính chu vi hình tròn theo công thức
 C = 2 x 3,14 x r.
3. Tính diện tích hình tròn theo công thức S
=  3,14 x r x r.
4. Thông báo kết quả chu vi.

2.  để thực hiện thuật toán đã chỉnh sửa ở câu 1

5. Thông báo kết quả diện tích.

3. Thảo luận với bạn để mô tả thuật toán tính chu vi
mảnh vườn hình chữ nhật có chiều dài a và chiều

Bài tập 2.

rộng b được nhập từ bàn phím. Sau đó, sắp xếp các
lệnh, khối lệnh dưới đây theo thứ tự đúng để thực
hiện thuật toán đó.
 - GV tổ chức để HS tự tóm tắt, chốt kiến thức như
nội dung tại mục Ghi nhớ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin SGK tr.79,80, thảo luận nhóm và
trả lời câu hỏi.

Thêm biến diện tích: Make a variable>Nhập
"Dientich">OK.
Thêm lệnh tính diện tích:
Thêm lệnh thông báo diện tích hình tròn:
Thực hiện thay đổi vị trí các lệnh để hoàn
thiện chương trình:
Bài tập 3.

- HS hoàn thành bài tập trong mục Hoạt động
Làm SGK tr.80.

Thuật toán 3: Thuật toán tính chu vi mảnh
vườn hình chữ nhật

- GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.

1. Nhập chiều dài mảnh vườn hình chữ nhật
a

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trình bày về: Đặc điểm của
thông tin số.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.

2. Nhập chiều rộng hình chữ nhật b
3. Tính chu vi mảnh vườn theo công thức C
= (a + b) x 2
4. Thông báo kết quả tính chu vi

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học
Thứ tự đúng của các lệnh, khối lệnh là:
tập
- GV nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nội dung mới.
GV lưu ý: Lệnh When clicked được thêm vào vị trí
trên cùng của chương trình để khi nháy chuột vào lá
cờ thì chương trình sẽ bắt đầu thực hiện.

a → b → d → c.