ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2023 – 2024. MÔN:
NGỮ VĂN 8

Phần I: Văn bản
Nắm được nội dung, ý nghĩa, bài học, các chi tiết đặc sắc và nghệ thuật nổi bật của các văn
bản:
Lời sông núi, Tiếng cười trào phúng trong thơ, Những câu chuyện hài
Phần II: Tiếng Việt
Nhận diện và thực hành:
1. Từ láy
2. Biện pháp tu từ
3. Biệt ngữ xã hội
4. Từ tượng thanh, từ tượng hình
Phần III: Viết
1.Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
2. Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện
đại)
II. MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP
I. ĐỌC - HIỂU
Đề 1: Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi ở bên dưới:
KẺ NGỐC NHÀ GIÀU
Gia đình phú ông có một người con trai, tuy đã lớn nhưng đầu óc chậm chạp, lại
thường xuyên tiêu tiền hoang phí. Vì muốn con mình nên người, phú ông liền nói:
- Con có lớn mà không có khôn, thậm chí còn chẳng phân biệt được hạt kê và hạt
lúa. Ta muốn để con ra ngoài học hỏi thì mới mong có ngày khá được.
Người con trai nghe vậy cũng đồng ý. Sau khi rời nhà, anh gặp một người thợ đang
tạc hai con sư tử đá. Nhìn dáng vẻ của hai bức tượng, cậu con trai thích chí vô cùng,
ngỏ ý muốn mua. Người thợ kia cũng biết cậu ngốc nghếch, bèn cố tình hét giá:
- Con sư tử nhỏ giá 3000 lạng vàng, con sư tử lớn thì 5000 lạng.
Cậu con trai thản nhiên gật đầu, yêu cầu người đó đem tượng đến nhà mình, người
kia liền mang theo bức tượng sư tử nhỏ về trước. Khi về tới nhà, cậu vội vàng khoe
với cha rằng mình mua được đồ tốt.

Tới khi nhìn thấy tượng con sư tử đá bình thường mà bị hét giá lên tới mấy ngàn
lượng vàng, người cha không khỏi than trời mà nói:
- Con bỏ ra số tiền lớn như vậy để mua thứ đồ vô dụng này, thật đúng là đứa con
phá gia chi tử. Chẳng trách vì sao mọi người thường bảo ta thế nào cũng gặp báo
ứng.
Cậu con trai nghe xong lập tức vỗ tay cười lớn:
- Con nói cha nghe, đây mới chỉ là báo ứng nhỏ thôi, còn một báo ứng lớn đang chờ
phía sau kia kìa.
(Nguồn: https://diendan.hocmai.vn/threads/truyen-cuoi-dan-gian-ke-ngoc-nha-giau)
Câu 1: Em hãy cho biết truyện“Kẻ ngốc nhà giàu” thuộc thể loại gì? Dấu hiệu nào giúp em
nhận biết được thể loại truyện ấy?
……………………………………………………………
……………………………………………………………
Câu 2: Trong câu chuyện, Người cha có mong muốn gì với người con trai “tuy đã lớn nhưng
đầu óc chậm chạp, lại thường xuyên tiêu tiền hoang phí” ?
…………………………………………………………………
Câu 3: Tìm từ hán việt có trong câu sau: “Gia đình phú ông có một người con trai, tuy đã lớn
nhưng đầu óc chậm chạp, lại thường xuyên tiêu tiền hoang phí.” ?
…………………………………………………………………
Câu 4: Em hãy giải thích ý nghĩa của từ Hán Việt vừa tìm được trong câu 3.
…………………………………………………………
Câu 5: Theo em, tác giả dân gian sáng tạo câu chuyện trên nhằm mục đích gì?
…………………………………………………………
Câu 6: Theo em, câu nói kết thúc văn bản của người con trai với người cha cho thấy người
con trai là người như thế nào?
…………………………………………………………
Câu 7: Em rút ra được bài học gì từ truyện “Kẻ ngốc nhà giàu”? Hãy trình bày suy nghĩ của
em bằng một đoạn văn (khoảng 3 đến 5 câu).
……………………………………………………………............................................
……………………………………………………………..............................................
Đề 2: Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi ở bên dưới:
VUA MI-ĐÁT THÍCH VÀNG
Truyện này là truyện thần thoại Hi Lạp, rất đơn giản, nhưng lại có ý nghĩa sâu xa.
Vua Mi-đát được thần Đi-ô-ni-dốt bằng lòng cho nhà vua bất cứ cái quà tặng gì, kể
cả phép thuật. Vua xin cho có phép hễ chạm tay vào vật gì là vật đó biến thành

vàng. Nhà vua đã là người giàu sang. Mọi thứ quanh nhà vua đều là vàng là ngọc.
Nhà vua thành kẻ giàu sang nhất thế gian ! Nay lại có thể biến muôn vật thành
vàng thì ai còn giàu sang hơn nữa. Không ngờ khi được Thần ban cho phép ấy, nhà
vua đã khổ sở nhất trần gian. Đụng đến cái gì, cái đó biến thành vàng Không ăn
được cơm vì cơm đã thành vàng. Không mặc được áo, vì áo hóa ra vàng ! Cho đến
các thứ sử dụng hằng ngày đều hóa ra vàng cả. Cỗ xe vàng không chạy được. Con
ngựa vàng không cử động được. Và ôm đứa con trong tay, nó cũng hóa ra cục vàng.
Nhà vua sống ở trong một thế giới vàng vô tri vô giác !
Đây là bài học cho nhà vua và cho cả chúng ta. Vàng có giá trị trang trí, tô điểm,
trao đổi hàng hóa chứ vàng không thỏa mãn được tất cả các nhu cầu của cuộc
sống. Muốn trở lại cuộc sống bình thường thì nhà vua phải xuống sông Pác-tôn tắm,
có nghĩa là phải "rửa sạch lòng tham", đừng nghĩ rằng có vàng là có hạnh phúc !
Biết sử dụng vàng thì vàng mới quý. Còn chỉ vì lòng tham thì vàng chỉ đưa đến
những tai họa.
(Vũ Ngọc Khánh, Bình giảng Thơ ca – Truyện dân gian)
Câu 1: Em hãy cho biết văn bản trên thuộc thể loại nào mà em đã được học? Dấu hiệu nào
giúp em nhận biết được thể loại của văn bản ấy?
……………………………………………………………
……………………………………………………………
Câu 2: Em hãy cho biết văn bản trên bàn về vấn đề gì?
……………………………………………………………………………………………………………
Câu 3: Tìm một từ Hán Việt có trong câu văn sau và giải thích nghĩa của từ Hán Việt vừa tìm
được: “Nhà vua sống ở trong một thế giới vàng vô tri vô giác !”.
……………………………………………………………………………………………………………
Câu 4: Em hãy cho biết văn bản trên được viết ra nhằm mục đích gì?
……………………………………………………………………………………………………………
Câu 5: Vua Mi-đát đã xin điều gì từ thần Đi-ô-ni-dốt? Nhà vua có hài lòng và hạnh phúc với
điều đã xin hay không? Vì sao?
……………………………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………
Câu 6: Qua văn bản trên em rút ra được bài học gì cho bản thân? Hãy trình bày suy nghĩa
của em bằng một đoạn văn (3-5 câu).
……………………………………………………………
……………………………………………………………

……………………………………………………………
Đề 3: Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi ở bên dưới:
MẤT NGỰA
Có một anh mất một con ngựa quý. Tiếc ngẩn ngơ, anh ta đi lang thang đây đó để
tìm. Đến một chợ nọ, giữa ngày phiên, anh ta thấy một người đang bán con ngựa
của mình. Anh ta đòi lại. Người kia cãi lấy cãi để. Hai bên to tiếng om sòm chực ẩu
đả nhau. Một người thấy thế bảo:
- Anh lấy gì làm chứng?
Anh mất ngựa nhanh ý lấy hai tay bịt hai mắt ngựa lại rồi nói:
- Ngựa tôi chột một mắt, anh nói đúng mắt nào thì tôi chịu mất ngựa.
- Mắt trái – Người trộm ngựa nói.
- Không phải!
- À, quên, mắt bên phải.
Anh ta bỏ hai tay ra:
- Đúng là anh ăn trộm ngựa của tôi nhé. Ngựa của tôi không chột mắt nào cả.
Người kia cứng lưỡi. Anh ta dắt ngựa và người ấy vào cửa quan. Quan giam tên ăn
trộm ngựa lại, còn cho anh ta đem ngựa về.
(Theo Truyện cười dân gian Việt Nam – Con rắn vuông, trang 22, Nhà xuất bản Kim
Đồng)
Câu 1: Em hãy cho biết văn bản trên thuộc thể loại nào mà em đã được học? Dấu hiệu nào
giúp em nhận biết được thể loại truyện ấy?
……………………………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………
Câu 2: Trong câu chuyện nhờ đâu anh mất ngựa tìm lại được ngựa của mình?
…………………………………………………………………………………………………
Câu 3: Xác định từ tượng thanh trong câu “Hai bên to tiếng om sòm chực ẩu đả nhau.”
…………………………………………………………………………………………………
Câu 4: Nêu tác dụng của từ tượng thanh em vừa tìm được.
……………………………………………………………………………………………………………
Câu 5: Theo em, tác giả dân gian sáng tạo câu chuyện trên nhằm mục đích gì?
……………………………………………………………………………………………………………
Câu 6: Nếu em là người bị mất ngựa em sẽ là gì để lấy lại ngựa của mình?
……………………………………………………................................................................................
..........................................................................................................………

…………………………....................................................…………………………………
Câu 7: Sau khi đọc câu chuyện trên, em rút ra được bài học gì cho bản thân? Hãy trình bày
suy nghĩa của em bằng một đoạn văn (3-5 câu).
……………………………………………………................................................................................
..........................................................................................................………
…………………………....................................................…………………………………
………………..................................................…………………………………………
ĐỀ BÀI
1. ĐỌC HIỂU (6 điểm).
Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
          (1)“Thế giới cần nâng niu quá đỗi. Ta sống đời lại thô tháp làm sao. Ta làm
tổn thương những dòng sông. Ta làm tổn thương những mặt đầm. Ta làm tổn
thương những mảnh vườn. Ta làm tổn thương những mùa hoa trái. Ta làm tổn
thương những bình minh yên ả. Ta làm tổn thương những canh khuya trong vắng.
Ta làm đau những niềm người quá đỗi mong manh...
          (2) Mặt đất ngàn đời quen tha thứ. Đại dương bao la quen độ lượng. Cánh
rừng mênh mông quen trầm mặc. Những dòng sông quen chảy xuôi. Những hồ đầm
quen nín lặng. Những nẻo đường quen nhẫn nhịn. Những góc vườn quen che giấu.
Những thảm rêu vốn không biết dỗi hờn. Những đoá hoa không bao giờ chì chiết.
Những giấc mơ chỉ một mực bao dung. Những yêu thương không bao giờ trả đũa…
Và ta cứ yên chí đi qua thế giới này với bước chân quen xéo lên cỏ hoa. Thỉnh
thoảng bàn chân nên bị gai đâm, để ta được giật mình: tổn thương là rỉ máu”.
                                                (Chu Văn Sơn, Nên bị gai đâm)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Câu 2. Em hãy cho biết chủ đề của đoạn văn (1).
Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật nổi bật được sử dụng
trong đoạn văn (2).
Câu 4. Theo em, tại sao tác giả lại cho rằng: “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai
đâm, để ta được giật mình: tổn thương là rỉ máu.”?
1. TẠO LẬP VĂN BẢN (14 điểm).
Câu 1. Từ nội dung ở phần đọc – hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ,
tương đương 20 – 25 dòng) nêu suy nghĩ của em về lòng vị tha.

Câu 2. Giáo sư, nhà giáo, nhà lý luận - phê bình văn học Lê Ngọc Trà có nhận định
cho rằng: “Nghệ thuật bao giờ cũng là tiếng nói tình cảm của con người, là sự tự
giãi bày và gửi gắm tâm tư.”.
          Em hiểu nhận định trên như thế nào? Phân tích bài thơ để làm rõ sự  “tự giãi
bày và gửi gắm tâm tư” của nhà thơ.