KHOA HỌC 4
Chủ đề 2: NĂNG LƯỢNG
BÀI 10: ÂM THANH TRONG CUỘC SỐNG
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1.1 Năng lực đặc thù
-

Trình bày được lợi ích của âm thanh trong cuộc sống.

-

Thu thập, so sánh và trình bày được ở mức độ đơn giản thông tin về một số nhạc
cụ thường gặp (một số bộ phận chính, cách làm phát ra âm thanh).

-

Trình bày được nguyên nhân, tác hại của tiếng ồn và một số biện pháp chống ô
nhiễm tiếng ồn.

-

Thực hiện các quy định giữ trật tự nơi công cộng; biết cách phòng chống ô nhiễm
tiếng ồn trong cuộc sống.

1.2 Năng lực chung
- Năng lực tự chủ, tự học: Có biểu hiện chú ý học tập, tự giác tìm hiểu về lợi ích của
âm thanh, những nguyên nhân gây ra tiếng ồn, tác hại của tiếng ồn và cách làm hạn
chế tiếng ồn xung quanh nhà ở.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Có biểu hiện tích cực, sáng tạo trong các
hoạt động thu thậpthông tin, so sánh các bộ phận chính và cách làm phát ra âm
thanh. Đề xuất được những cách làm hạn chế ô nhiễm tiếng ồn xung quanh nhà ở.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có biểu hiện tích cực, sôi nổi và nhiệt tình trong các
hoạt động nhóm để khám phá được lợi ích của âm thanh, nêu được sự hiểu biết về
nhạc cụ và biết được những nguyên nhân tác hại của tiếng ồn.
1.3 Phẩm chất
- Trách nhiệm: Có ý thức giữ trật tự và tuyên truyền phòng chống ô nhiễm tiếng ồn.
- Chăm chỉ: Tự giác tìm hiểu bài âm thanh trong cuộc sống. Có tinh thần chăm chỉ,
tích cực đóng góp trong các hoạt động cá nhân, nhóm để nêu được lợi ích của âm
thanh, các nguyên nhân, tác hại của tiếng ồn. Trình bày được một số biện pháp,
cách làm hạn chế tiếng ồn.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

-

Video, tranh ảnh về âm thanh, tác hại của âm thanh. Một số nhạc cụ (kèn, sáo, đàn
Xylophone, trống lắc tay, phiếu bài tập.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
TIẾT 1
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
*Mục tiêu:
+ Tạo không khí vui vẻ, hứng thú trước giờ học.
* Cách tiến hành
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “TIẾNG GÌ -

HS chú ý lắng nghe

THẾ NHỈ?”
- Luật chơi: GV chia lớp thành 2 đội chơi. GV mở âm thanh. Nhiệm vụ của cả hai đội là trong vòng 2

HS chú ý lắng nghe và tham gia hăng
hái, các bạn trong nhóm cổ vũ.

phút, lần lượt giơ tay trả lời, đoán xem đó là âm
thanh gì (tiếng còi, tiếng chim, tiếng

xe cứu

hỏa,...). Sau khi trò chơi kết thúc đội nào có nhiều
đáp án đúng hơn sẽ giành chiến thắng và được 1
phần thưởng từ giáo viên.
-

GV nhận xét, tuyên dương

-

GV: “Các em có nhận ra những âm thanh trong
trò chơi vừa rồi, rất quên thuộc với chúng ta

-

HS lắng nghe

-

HS: “Dạ có ạ”

-

HS lắng nghe và đọc tựa bài

không?”
-

GV nhận xét, dẫn vào bài: Trong cuộc sống

hàng ngày của chúng ta luôn xuất hiện rất nhiều
loại âm thanh khác nhau. Và mỗi âm thanh đều có
một lợi ích. Vậy để khám phá xem lợi ích của âm
thanh là gì? Chúng cần thiết như thế nào tới đời
sống hàng ngày của chúng thì hôm nay chúng ta

cùng đi tìm hiểu “Bài 10. Âm thanh trong cuộc
sống (tiết 1)”
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
*Mục tiêu:
-

Trình bày được lợi ích của âm thanh trong cuộc sống.

-

Thu thập, so sánh và trình bày được ở mức độ đơn giản thông tin về một số nhạc cụ thường
gặp (một số bộ phận chính, cách làm phát ra âm thanh).

* Hoạt động 1: Tìm hiểu lợi ích của âm thanh
* Cách tiến hành:
- GV cho HS quan sát, mô tả và nêu được các âm thanh trong từng tranh

HS quan sát tranh, mô tả tranh và nêu

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm 6 (6 bạn 1 nhóm). Em hãy hoàn thành phiếu bài tập sau để tìm ra lợi

HS thảo luận nhóm 6, làm bài vào

ích của âm thanh (GV có làm mẫu ví dụ 1 hình),

âm thanh trong tranh là gì.

phiếu bài tập

thời gian hoạt động 4 phút.

- Sau khi thời gian thảo luận kết thúc. GV mời đại
diện 2 nhóm dán phiếu bài tập và trình bày.
- Đại diện 2 nhóm trình bày

- GV mời các nhóm nhận xét
- GV nhận xét và mời 1 HS nhắc lại lợi ích của âm
thanh
+ GV: “Ngoài những âm thanh chúng ta vừa tìm
hiểu trong bài. Các em hãy kể thêm những âm
thanh khác và lợi ích của chúng mà em biết ?”

- Các nhóm nhận xét
- HS lắng nghe và nhắc lại
- HS kể thêm: tiếng chuông báo thức giúp
em dậy đúng giờ. Tiếng gà gáy giúp báo

-

GV nhận xét

hiệu trời sáng, tiếng sấm báo hiệu trời sắp

-

GV: “Ngoài những lợi ích mà chúng ta vừa

mưa, tiếng còi xe cảnh sát báo hiệu xe

được học thì âm thanh còn là một công cụ tuyệt vời cảnh sát đang đi tới cần tránh đường,...
hỗ trợ cho những người không may mắn bị khiếm - HS lắng nghe
thính. Đó là máy trợ thính (GV cho hs xxem chiếc - HS lắng nghe
máy trợ thính). Chiếc máy này có công dụng hỗ trợ
âm thanh cho những người bị suy giảm một phần
hoặc mất hoàn toàn khả năng nghe.”
-

GV: “Chúng ta vừa tìm hiểu và khám phá

được rất nhiều lợi ích từ âm thanh. Vậy các em hãy
thử tưởng tượng xem, điều gì sẽ xảy ra nếu như
không có âm thanh?
- GV đặt câu hỏi kết luận:
- GV: “Sẽ gặp rất nhiều khó khăn và bất lợi nếu
như không có âm thanh trong cuộc sống của chúng
ta. Vậy theo các em, âm thanh cần thiết và quan

- HS: Không nghe được nhau trò chuyện,
không cảm nhận được nhạc cụ, không
nghe được thông báo, tín hiệu,...

trọng đến cuộc sống của chúng ta như thế nào?”
* Kết luận:

- HS trả lời rút ra kết luận:
+ Nhờ có âm thanh, con người có thể giao

- Âm thanh rất cần thiết cho cuộc sống con người. tiếp, trao đổi, nói chuyện, học tập, thưởng
Nhờ có âm thanh, con người có thể giao tiếp, trao thức âm nhạc, báo hiệu,...
đổi, nói chuyện, học tập, thưởng thức âm nhạc, báo
hiệu,...
- GV: “Ở HĐ1 chúng ta đã được biết âm thanh có
lợi ích giúp ta cảm nhận được âm thanh của các loại - HS suy nghĩ
nhạc cụ rồi phải không nào. Cô có một câu hỏi cho
cả lớp – Âm thanh được phát ra từ bộ phận nào,
của các loại nhạc cụ?”
- GV: “Vậy thì để trả lời được câu hỏi này thì ngay
bây giờ chúng ta se cùng tìm hiểu hoạt động 2: Em

- HS lắng nghe

yêu các loại nhạc cụ
* Hoạt động 2:  Em yêu các loại nhạc cụ
* Cách tiến hành:
- GV tổ chức cho HS làm việc và ngồi theo nhóm 4 - HS làm việc theo nhóm
(4 bạn 1 nhóm).
- GV chuẩn bị các loại nhạc cụ (trống lắc tay, đàn - HS quan sát
Xylophone, kèn, sáo,) và cho HS quan sát và biết
các bộ phận của nhạc cụ.

- GV mời đại diện các nhóm lên bốc thăm loại nhạc
cụ và nhận nhạc cụ.
- Sau khi các nhóm đã có nhạc cụ, GV giao nhiệm

- Đại diện nhóm lên bóc thăm và nhận
nhạc cụ.
- HS lắng nghe và thực hiện

vụ
+ Nhiệm vụ: Trong thời gian 3 phút. Em hãy tìm ra
một số bộ phận chính và cách làm phát ra âm thanh
của các loại nhạc cụ vào phiếu bài tập sau.

- Sau khi thời gian kết thúc, GV mời đại diện các
nhóm lên trình bày kết quả.

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả và
thực hiện cách làm phát ra âm thanh.

- GV mời các nhóm có loại nhạc cụ giống nhau - Các nhóm nhận xét
nhận xét.
- GV nhận xét

- HS lắng nghe

- GV đưa ra câu hỏi:

- HS trả lời

+ Ngoài các loại nhạc cụ vừa học, em hãy kể thêm - Nhạc cụ: đàn ghitar, đàn tì bà, đàn
các loại nhạc cụ và cách làm phát ra âm thanh của bầu,...cách làm ra âm thanh: dùng tay
loại nhạc cụ mà em biết?”

khảy dây đàn,...
- HS bộ phận chính và cách làm phát ra

+ Các em có nhận xét gì về bộ phận chính và cách âm thanh của trống lục lạc và sáo không
làm phát ra âm thanh của các loại nhạc cụ chúng ta giống nhau,...
vừa học?
- GV nhận xét
- GV cho HS quan sát thêm một số nhạc cụ và cách
làm phát ra âm thanh của nhạc cụ đó.
- GV cho HS kết luận bằng cách trả lời câu hỏi đầu

- HS lắng nghe
- HS quan sát

- HS trả lời rút ra kết luận

hoạt động.

- Âm thanh được phát ra từ bộ phận chính

* Kết luận

+ Sáo gồm: Thân sáo, các lỗ trên sáo

+ Âm thanh được phát ra từ bộ phận nào, của các của các loại nhạc cụ như:
+ Trống gồm: Mặt trống, thân trống
loại nhạc cụ?

- Âm thanh được phát ra từ bộ phận chính của các + Đàn Xylophone gồm: Các phím đàn

loại nhạc cụ như:
+ Trống gồm: Mặt trống, thân trống
+ Sáo gồm: Thân sáo, các lỗ trên sáo
+ Đàn Xylophone gồm: Các phím đàn
-

Cách làm phát ra âm thanh của các loại nhạc

cụ:
+ Trống gồm: Gõ vào trống
+ Sáo gồm: Dùng miệng thổi vào các lỗ trên sáo
+ Đàn Xylophone gồm: Gõ lên các phím đàn
-

- HS lắng nghe

GV: Sau đây cả lớp chúng ta biết thêm về âm

thanh phát ra của các loại nhạc cụ hay như thế nào
thì cô mời cả lớp cùng đến hoạt động – Luyện tập
(Ai nhanh, ai đúng!)
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
*Mục tiêu:
- HS thực hành nghe âm thanh và nhận biết được các loại nhạc cụ.
* Hoạt động 3: Ai nhanh, ai đúng!
* Cách tiến hành:
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Ai nhanh, ai đúng! hình thức cá nhân.

HS chú ý

- Luật chơi: Nghe âm thanh và đoán xem, âm thanh - HS lắng nghe và tham gia
đó thuộc loại nhạc cụ nào. Bạn nào giơ tay nhanh
nhất sẽ dành được quyền trả lời. Trả lời đúng sẽ
được phần thưởng.
- GV nhận xét, tuyên dương

- HS lắng nghe
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

*Mục tiêu:
- Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.

- Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn để khám phá những âm thanh khác và lợi ích của
chúng trong cuộc sống.
* Cách tiến hành:
- GV đưa ra câu hỏi củng cố bài học:

-

HS trả lời:

1/ Qua bài học này, em đã khám phá được những -

HS: Biết được những lợi ích của âm

điều gì?

thanh trong cuộc sống, biết được một
số bộ phận chính và cách làm phát ra
âm thanh của các loại nhạc cụ.
-

HS kể

cuộc sống?

-

HS lắng nghe

- GV nhận xét tiết học, tuyên dương, nhắc nhở

-

HS ghi nhớ nhiệm vụ

2/ Em hãy kể tên những lợi ích của âm thanh trong

- GV giao nhiệm vụ: Về nhà tìm hiểu thêm những
âm thanh trong cuộc sống và lợi ích của chúng
(bằng cách hỏi ông bà, cha mẹ hoặc để ý quan sát
nhiều hơn khi ở nhà, khi ra đường) tiết sau chia sẻ.
TIẾT 2
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
*Mục tiêu:
+ Tạo không khí vui vẻ, hứng thú trước giờ học.
* Cách tiến hành:
- GV cho HS xem đoạn video. Yêu cầu HS chú ý - HS chú ý xem video
xem bác sĩ Binocs đã gặp vấn đề gì
https://drive.google.com/file/d/
1c1o0lZSIlkt0VUqMwmrykd0AyUtWaYiP/
view?usp=sharing

-

Sau khi xem video GV đặt câu hỏi:

+ Bác sĩ Binocs đã gặp vấn đề gì?
+ Vì sao bác sĩ Binocs bị đau tai?
-

GV: “Các em biết đấy, âm thanh có rất

- Bị đau tai
- Vì bạn Kity mở nhạc quá lớn

nhiều lợi ích và rất cần thiết đối với cuộc sống hàng - HS lắng nghe và đọc tựa bài
ngày của chúng ta. Tuy nhiên, khi chúng ta quá lạm
dụng âm thanh, sử dụng âm thanh không đúng cách
thì chúng sẽ trở thành tiếng ồn và gây ra rất nhiều
tác hại nghiêm trọng cho chúng ta giống như tình
huống mà bác sĩ Binocs gặp phải đấy các em ạ. Vậy
những nguyên nào gây ra tiếng ồn, tác hại của
chúng nghiêm trọng như thế nào và chúng ta cần
làm gì để ngăn chặn những tiếng ồn đấy thì hôm
nay cô cùng các em sẽ tiếp tục tìm hiểu – Bài 10:
Âm thanh trong cuộc sống (tiết 2)”.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
*Mục tiêu:
-

Trình bày được nguyên nhân, tác hại của tiếng ồn và một số biện pháp chống ô nhiễm tiếng
ồn.

* Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên nhân và tác hại
của tiếng ồn
* Cách tiến hành:
- GV cho HS quan sát, mô tả, và nêu tiếng ồn trong từng tranh.

HS quan sát, mô tả và nêu tiếng ồn
trong từng tranh

-

GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm 6 (6 bạn 1 -

HS làm việc theo nhóm 6

nhóm).
+ Nhiệm vụ: Em hãy hoàn thành phiếu bài tập sau -

HS thực hiện nhiệm vụ

để tìm ra tác hại của tiếng ồn. Thời gian 4 phút.

-

Sau khi thời gian kết thúc, GV mời đại diện 2
nhóm lên trình bày.

-

GV mời các nhóm nhận xét

-

GV nhận xét

-

GV đặt câu hỏi mở rộng:

+ Ngoài những nguyên nhân và tác hại của tiếng ồn
trong các tranh chúng ta vừa tìm hiểu. Em hãy kể
thêm những nguyên nhân gây ra tiếng ồn và tác hại
của chúng?

-

Đại diện 2 nhóm trình bày

-

Các nhóm nhận xét

-

HS lắng nghe

-

HS trả lời

+ Nguyên nhân: Tiếng nhạc quá lớn, tiếng
còi xe, tiếng nói chuyện đùa giỡn,..
+ Tác hại: Đau tai, khó chịu, mất tập
trung, mất ngủ,...

-

GV đưa ra câu hỏi kết luận:

-

HS trả lời kết luận:

+ Chúng ta vừa tìm hiểu tiếng ồn có rất nhiều tác + Tiếng ồn gây ảnh hưởng xấu đến sức
hại. Vậy tiếng ồn ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe của con người như: Gây mất tập
khỏe của con người?
trung, mất ngủ, suy giảm trí nhớ, đau tai,
* Kết luận:

ảnh hưởng tới giao tiếp, học tập, làm việc,

- Tiếng ồn gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của con đau đầu, suuy nhược thần kinh,..
người như: Gây mất tập trung, mất ngủ, suy giảm trí
nhớ, đau tai, ảnh hưởng tới giao tiếp, học tập, làm
việc, đau đầu, suuy nhược thần kinh,..

- GV: “Vừa rồi chúng ta đã khám phá được những -

HS lắng nghe

nguyên nhân và tác hại của tiếng ồn. Vậy làm thế
nào để khắc phục, ngăn chặn những tiếng ồn khó
chịu ấy, để mỗi chúng ta có được một không gian
sống yên tĩnh, học tập và làm việc hiệu quả hơn thì
cả lớp hãy cùng cô tìm hiểu - Hoạt động 2: Tìm
hiểu biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn”.
* Hoạt động 2: Tìm hiểu biện pháp chống ô
nhiễm tiếng ồn
* Cách tiến hành:
- GV cho HS làm việc cá nhân. Quan sát và trả lời các tranh sau:

- GV đưa ra câu hỏi cho từng hình:
+ Trong tranh vẽ gì?
+ Theo em bức tranh này đã sử dụng biện pháp gì
để chống tiếng ồn?

-

HS quan sát và trả lời câu hỏi

Tranh 11:

+ Tranh vẽ 2 bạn đang nói chuyện, 1 bạn
chỉ vào biển báo đi nhẹ nói khẽ.
+ Sử dụng biển báo để chống tiếng ồn.
-

Tranh 12:

+ Tranh vẽ 2 chú đang dùng máy khoan,
bạn nhỏ đang đóng cửa sổ.
+ Dùng biện pháp đóng cửa để ngăn tiếng
khoan.
-

Tương tự tranh 13,14

-

GV mời HS nhận xét.

-

HS nhận xét

-

GV nhận xét

-

HS lắng nghe

+ Ngoài những biện pháp chúng ta vừa tìm hiểu. -

HS kể thêm

Hãy kể thêm những biện khác chống ô nhiễm tiếng
ồn mà em biết?
* Kết luận:
+ Tác động vào nguồn gây ra tiếng ồn bằng các biển
báo.
+ Ngăn tiếng ồn truyền tới tai bằng cách đóng kín
cửa phòng.
+ Làm biển báo cấm rú ga, nẹt pô trên đường phố.
+ Làm các hàng rào chắn bớt tiếng ồn.
-

GV: “Để tìm hiểu xem là khu nhà ở của các

bạn trong lớp chúng ta có bị ô nhiễm tiếng ồn hay
không và cách xử lí tiếng ổn của các bạn ra sao thì -

HS lắng nghe

chúng ta cùng đến – Hoạt động 3: Phóng viên
nhí.”
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
*Mục tiêu:
-

Thực hiện các quy định giữ trật tự nơi công cộng; biết cách phòng chống ô nhiễm tiếng ồn
trong cuộc sống.

* Hoạt động 3: Phóng viên nhí
* Cách tiến hành:
- GV cho HS làm việc cá nhân, hoàn thành phiếu bài tập sau, thời gian 4 phút

-

Sau khi thời gian kết thúc. GV nhờ 1 bạn

xung phong làm phóng viên. Nhiệm vụ của bạn
phóng viên là đi phỏng vấn các bạn trong lớp.

-

HS hoàn thành phiếu bài tập

1 bạn làm phóng viên, phỏng vấn các
bạn trong lớp. Các bạn trong lớp chia
sẻ.

-

GV nhận xét và đặt câu hỏi:

-

HS rút ra kết luận

+ Vậy các em đã làm gì để hạn chế tiếng ồn, tránh
gây ảnh hưởng cho bản thân và những người khác?
- GV: “Các em biết không, ngoài những biện pháp
chống tiếng ồn chúng ta vừa được tìm hiểu và -

HS lắng nghe

những cách hạn chế tiếng ồn các em vừa nêu ra thì
người ta còn xử dụng một cách rất hay đó là trồng
nhiều cây xanh trên đường phố để góp phần ngăn
âm thanh truyền xa và làm giảm tiếng ồn đấy các
em”.
* Kết luận:
- Để hạn chế tiếng ồn, tránh gây ảnh hưởng cho bản
thân và những người khác em cần: đóng cửa, bịt tai,
tránh xa những nơi có tiếng ồn,..
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
*Mục tiêu:
- Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
- Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn tìm hiểu sưu tầm những biển báo, khẩu hiệu tuyên
truyền chống ô nhiễm tiếng ồn
* Cách tiến hành:
- GV đưa ra câu hỏi củng cố bài học:

-

HS trả lời:

1/ Qua bài học này, em đã khám phá được những -

HS: Biết được những nguyên nhân dẫn

điều gì?

đến tiếng ồn và tác hại của tiếng ồn
đến sức khỏe của con người, biết được
những biện pháp chống ô nhiễm tiếng
ồn.

2/ Nói chuyện gây mất trật tự trong giờ học sẽ có lợi hay có hại? Tác hại của việc đó là gì? Em sẽ làm
gì để khắc phục điều đó?

Gây mất trật tự trong giờ học là có hại.
Tác hại khiến các bạn khác mất tập
trung, không nghe được thầy/cô giảng

bài. Em sẽ nhắc nhở bạn trật tự để
cùng nghe thầy/cô giảng bài.
- GV nhận xét tiết học, tuyên dương, nhắc nhở

-

- GV giao nhiệm vụ: Về nhà sưu tầm những biển -

HS lắng nghe
HS ghi nhớ nhiệm vụ

báo, khẩu hiệu tuyên truyền chống ô nhiễm tiếng
ồn. Tiết sau GV cho HS trình bày chia sẻ sản phẩm.

IV.

Điều chỉnh sau tiết dạy

..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................