ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN CHƯƠNG MỸ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP
STEAM TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
CHO TRẺ 3 - 4 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON”
Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo
Cấp học: Mầm non

NĂM HỌC: 2022 – 2023

r
ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN CHƯƠNG MỸ
TRƯỜNG MẦM NON ĐỒNG PHÚ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP
STEAM TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CHO
TRẺ 3 - 4 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON ”
Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo
Cấp học: Mầm non
Tên tác giả: Nguyễn Thị Hoa
Đơn vị công tác: Trường mầm non Đồng Phú
Chức vụ: Giáo Viên

NĂM HỌC: 2022 – 2023

TT
1
2
3
4
5
6
7

1
2
3
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6

MỤC LỤC
NỘI DUNG
Phần I. Đặt vấn đề
Lý do chọn đề tài nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Nội dung nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu, Khách thể nghiên cứu
Thành phần tham gia nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Kế hoạch nghiên cứu
Phần II. Giải quyết vấn đề: Những biện pháp
nghiên cứu đổi mới
Cơ sở lý luận và thực tiễn
Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Mô tả, phân tích các giải pháp hoặc cải tiến mới
Biện pháp 1: Tự học bồi dưỡng, nâng cao kiến thức về
phương pháp giáo dục STEAM
Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch năm học có lồng các dự án
STEAM phù hợp với trẻ của lớp
Biện pháp 3: Xây dựng môi trường hoạt động STEAM
Biện pháp 4: Ứng dụng phương pháp STEAM trên tiết học và
ở trong các hoạt động khác
Biện pháp 5: Hoạt động nêu gương, khen thưởng
Biện pháp 6: Phối kết hợp với phụ huynh
Kết quả nghiên cứu
Phần III. Kết luận và khuyến nghị
Kết luận
Khuyến Nghị
Tài liệu tham khảo
Phụ lục

TRANG
1
1
2
2
2
2
2
3
4
4
4
6
6
7
7
8
11
11
12
13
13
14

1

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài.
Nói đến trẻ thơ ai cũng thấy được đầy ắp sự hồn nhiên , tươi tắn của trẻ, nó
làm cho chúng ta thấy hạnh phúc ấm áp hơn nhiều. Cho nên, bậc học mầm non
đang được Đảng và nhà nước ta quan tâm đặc biệt hàng đầu. Bởi đây là giai
đoạn bắt đầu hình thành và phát triển nhân cách con người. Việc dạy trẻ Mầm
Non cũng như trồng cây cây non, trồng cây non tốt thì sau này cây sẽ tốt. Trong
phương hướng phát triển giáo dục mầm non đến năm 2010 của Bộ giáo dục và
Đào tạo có nhấn mạnh phải đổi mới chương trình giáo dục mầm non đồng bộ.
Đổi mới về nội dung phương thức giáo dục, nghiên cứu khoa học về giáo dục
mầm non, lồng ghép các chương trình chơi và học cho trẻ tạo môi trường lành
mạnh giúp trẻ hình thành nhân cách và trí tuệ ban đầu.
Những năm gần đây, STEAM đã và đang bắt đầu phát triển vượt bậc như
một phương thức tiếp cận nền giáo dục mới. Giáo dục STEAM là mô hình giáo
dục đề cao 5 yếu tố như Khoa học (Science), Công nghệ (Technology), Kĩ thuật
(Engineering), Nghệ thuật (Art) và Toán học (Math). Trên cơ sở đó, STEAM
giúp phát triển tư duy và sự sáng tạo của trẻ một cách toàn diện, thúc đẩy tối đa
năng lực tiềm ẩn bên trong mỗi bé. Phương pháp STEAM cho phép trẻ được tự
do lựa chọn đề tài và nội dung bài học phù hợp với sở thích và năng lực của bản
thân. Như vậy vừa tạo cho trẻ cảm giác được tôn trọng, vừa giúp trẻ có hứng thú
hoạt động hơn. Mặt khác, những bài học thực hành trong lớp học STEAM sẽ
cho trẻ cơ hội được vận dụng lý thuyết từ nhiều lĩnh vực khác nhau vào trong
thực tế, từ đó phát huy trí tưởng tượng phong phú và rèn luyện kĩ năng giải
quyết vấn đề theo tư duy của trẻ.
STEAM không phải là phương pháp có thể áp dụng một cách dễ dàng,
nhưng hiệu quả giáo dục mà nó mang lại cho trường học nói chung và trẻ mầm
non nói riêng là vô cùng lớn. Trường học sẽ không còn là nơi chỉ giảng dạy cho
trẻ những lý thuyết mơ hồ mà nó còn trở thành nơi cho chúng những trải nghiệm
thú vị nhất, được khôn lớn, trưởng thành qua kiến thức trong đời thực, theo đúng
tiêu chí” chơi thông minh và học vui vẻ”. Bên cạnh đó, với sự phát triển của
công nghệ kỹ thuật trên thế giới hiện nay thì nhu cầu việc làm liên quan đến
STEAM ngày càng lớn đòi hỏi ngành giáo dục cũng phải có những sự thay đổi
để đáp ứng nhu cầu của xã hội. Giáo dục STEAM có thể tạo ra những con người
có thể đáp ứng được nhu cầu công việc của thế kỷ mới có tác động lớn đến sự
thay đổi nên kinh tế đổi mới. Không phải là những cách đào tạo, những bí quyết
học cao siêu để dạy học sinh thành tài, thành những nhà toán học, khoa học vĩ
đại… mà phương pháp này sẽ phát triển các kỹ năng cho trẻ để chúng có thể sử
dụng trong cuộc sống tương lại, đặc biệt với môi trường công nghệ hóa, hiện đại

2

hóa như hiện nay. Đó là lý do tôi chọn đề tài: "Một số biện pháp ứng dụng
phương pháp STEAM trong các hoạt động giáo dục cho trẻ 3- 4 tuổi tại
trường mầm non " để nghiên cứu và thực hiện trong năm học này.
2. Mục đích nghiên cứu.
Tôi nghiên cứu đề tài này, nhằm mục đích cho trẻ làm quen với phương
pháp giáo dục STEAM, trẻ được tham gia hoạt động với sự tích hợp của năm
lĩnh vực: Khoa học - Công nghệ - Kĩ thuật - Nghệ thuật và toán học.
3. Nội dung nghiên cứu.
Để thực hiện được đề tài này đạt được kết quả cao và theo đúng mục đích
mà đề tài đưa ra thì tôi đã đưa ra một số nội dung để nghiên cứu như sau:
+ Khảo sát thực tế tình hình của trẻ đầu năm học, đưa ra một số phương pháp để
nghiên cứu trong việc áp dụng phương pháp STEAM vào hoạt động giáo dục
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non.
+ Lập kế hoạch tổ chức thực hiện nghiên cứu đề tài.
+ Đối chứng việc trẻ 3-4 tuổi (Trước và sau khi thực hiện theo các phương pháp
tổ chức mới).
+ Rút ra một số kết luận khi thực hiện theo phương pháp mới, từ đó đưa ra một
số khuyến nghị phù hợp để hoàn thành đề tài được tốt hơn trong các năm tiếp
theo.
4. Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: "Một số biện pháp ứng dụng phương pháp
STEAM trong các hoạt động giáo dục cho trẻ 3 - 4 tuổi tại trường mầm non".
Khách thể nghiên cứu: là học sinh, phụ huynh.
5, Thành phần tham gia nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu một số biện pháp ứng dụng phương
pháp STEAM trong các hoạt động giáo dục cho trẻ 3- 4 tuổi tại trường mầm non
ở đơn vị tôi đang công tác.
Đối tượng nghiên cứu: là Học sinh lớp MGB 3 - 4 tuổi tại trường mầm
non tôi đang công tác.
6. Phương pháp nghiên cứu: Để hoàn thành nhiệm vụ mà đề tài đặt ra, tôi sử
dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế;
- Điều tra khảo sát thực tế;
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết;
- Phương pháp quan sát ghi chép;
- Phương pháp thu thập thông tin;
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu

3

Và để phục vụ cho quá trình nghiên cứu, đề tài còn sử dụng một số thủ pháp
như: hệ thống, phân loại, phân tích, đối chiếu, so sánh, khái quát, tổng hợp.
Khi giảng dạy và làm đề tài tôi đã kết hợp một cách linh hoạt các phương pháp.
Sau đó phân tích, tổng hợp số liệu, xây dựng đề cương, thống kê số liệu sáng
kiến, áp dụng sáng kiến và hoàn thành sáng kiến.
7. Kế hoạch nghiên cứu.
Để thực hiện đề tài và đem lại hiệu quả cao, trước khi thực hiện đề tài tôi đã
vạch ra một kế hoạch cụ thể theo từng giai đoạn:
Giai đoạn 1: từ ngày 05 đến ngày 12 tháng 9 năm 2022, lựa chọn đối tượng,
phương pháp nghiên cứu và các giải pháp.
Giai đoạn 2: 13 tháng 9 đến 30 tháng 9 năm 2022, điều tra thu thập tài liệu,
khảo sát thực tế.
+ Khảo sát trên trẻ bằng phương pháp quan sát, điều tra.
+Khảo sát trên phụ huynh bằng phương pháp phỏng vấn.
Giai đoạn 3: Tháng 10/ 2022 đến hết tháng 3/ 2023, tự nghiên cứu và thực hiện
các giải pháp đã lựa chọn.
Giai đoạn 4: Tháng 4/ 2023 viết sáng kiến kinh nghiệm

4

II. NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI
1. Cơ sở lý luận và thực tiễn
Hiện nay phương pháp giáo dục mầm non truyền thống là sự tách rời giữa
các lĩnh vực quan trọng: khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học.
Sự tách rời này sẽ đem đến một khoảng cách lớn giữa lý thuyết và thực hành,
giữa kiến thức và ứng dụng. Điểm đặc biệt trong phương pháp giáo dục STEAM
là sự kết hợp kiến thức của nhiều bộ môn khác nhau, bao gồm Khoa học, Công
nghệ, Kĩ thuật, Toán học và bộ môn Nghệ thuật. Trên cơ sở đó, STEAM giúp
phát triển tư duy và sự sáng tạo của trẻ một cách toàn diện, thúc đẩy tối đa năng
lực tiềm ẩn bên trong mỗi bé.
Trẻ mầm non chính là những chủ nhân tương lai của đất nước. Chúng cần
được đào tạo bài bản ngay từ khi bước vào độ tuổi đi học. Nhất là trong xã hội
hiện đại như ngày nay, khi mà những vấn đề và thách thức mới đòi hỏi phải
được giải quyết bằng những biện pháp mới, tư duy mới, sáng tạo mới. Chính vì
vậy, chúng ta cần giúp trẻ đánh thức và khơi dậy sự sáng tạo nhằm hình thành kĩ
năng tư duy mới cho thế hệ mai sau.
“Ứng dụng phương pháp STEAM trong các hoạt động giáo dục” là mang
khoa học, công nghệ, kĩ thuật, nghệ thuật và toán học đến với trẻ một cách đơn
giản, nhẹ nhàng, gần gũi với những đồ dùng, vật liệu gần gũi, mang đến cho trẻ
những điều thú vị trong hoạt động. Do đó, trẻ được tiếp cận phương pháp giáo
dục này có những ưu thế nổi bật như: kiến thức khoa học, kỹ thuật, công nghệ
và toán học chắc chắn, khả năng sáng tạo, tư duy logic, hiệu suất học tập và làm
việc vượt trội và có cơ hội phát triển các kỹ năng mềm toàn diện hơn.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
Năm học 2022 - 2023 tôi được phân công dạy lớp Mẫu Giáo 3 - 4 tuổi có tổng
số 37 cháu, trong đó:
+ Có 19 cháu nam và 18 cháu nữ.
+ 62% phụ huynh làm nông nghiệp.
+ 13% phụ huynh là công nhân viên chức.
+ 25% phụ huynh làm nghề tự do.
Từ thực tế trên tôi nhận thấy một số thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi:
Năm học 2022 – 2023 được sự chỉ đạo sát sao về chuyên môn của phòng
giáo dục và sự quan tâm tạo điều kiện của ban giám hiệu nhà trường. Tôi được
phân công dạy lớp mẫu giáo bé với số lượng trẻ là 37 trẻ, trẻ có mức độ nhận
thức tương đối đồng đều chính vì vậy việc dạy trẻ cũng có nhiều thuận lợi.

5

- Sở Giáo dục - đào tạo đã tổ chức lớp bồi dưỡng phương pháp dạy học
steam cho các trường. Giáo viên đi tập huấn về đã tập huấn lại cho 100% giáo
viên trong trường.
- Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện luôn quan tâm và chỉ đạo sát sao tới các
trường, mở các lớp kiến tập về phương pháp giáo dục Steam cho giáo viên từ đó
mà bản thân tôi cũng như các giáo viên nhận thức được sự quan trọng và tính cấp
thiết về việc đổi mới phương pháp dạy học và tôi cũng đã mạnh dạn áp dụng
phương pháp giáo dục Steam vào quá trình soạn bài và lên lớp.
- Trường lớp khang trang, sạch đẹp, các nhóm lớp được trang bị đầy đủ về
các cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đồ dùng đồ chơi.
- Giáo viên có năng lực sư phạm, đều tâm huyết với nghề, nhiệt tình trong
công tác chăm sóc giáo dục trẻ, có tinh thần học hỏi ở bạn bè, đồng nghiệp.
- Đa số trẻ đến lớp khỏe mạnh, đúng độ tuổi, có nề nếp học tập và đặc biệt
trẻ rất ham học hỏi và khám phá.
- Phụ huynh học sinh quan tâm, giúp đỡ và cùng phối hợp với giáo viên trong
công tác chăm sóc - nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.
* Khó khăn:
* Về cơ sở vật chất.
- Diện tích các phòng học, sân trường nhỏ hẹp ảnh hưởng đến hoạt động
của trẻ.
- Trang thiết bị phục vụ dạy học cho trẻ có nhưng chưa đầy đủ và đa dạng.
* Về phía giáo viên:
- Chỉ một số giáo viên trong nhà trường được tham gia lớp học bồi dưỡng,
đa phần các giáo viên tự nghiên cứu tài liệu về phương pháp giáo dục steam qua
các lớp kiến tập, qua báo, đài, mạng internet…
* Về phía trẻ:
- Trẻ 3-4 tuổi do lứa tuổi còn nhỏ, chưa quen với việc sử dụng và ứng dụng
các công nghệ trong hoạt động.
- Nhiều trẻ chưa thực sự tích cực, chủ động trong việc tham gia hoạt động
trải nghiệm.
* Về phía phụ huynh:
- Nhiều phụ huynh chưa hiểu về phương pháp STEAM
- Nhiều gia đình ông bà đưa đón trẻ nên gặp khó khăn khi muốn trao đổi
với phụ huynh.
* Số liệu điều tra trước khi thực hiện
Ngay từ đầu năm học, thực hiện sự chỉ đạo của nhà trường lớp tôi đã
thống nhất khảo sát trẻ.
Qua số liệu khảo sát đầu năm cho thấy:

6

KHẢO SÁT ĐẦU NĂM
Mức độ nhận thức

Đạt

Chưa đạt

Số trẻ

Tỉ lệ %

Số trẻ

Tỉ lệ %

S: Khoa học

16/37

43

27/37

57

T: Công nghệ

14/37

38

23/37

62

E: Kĩ thuật

16/37

43

27/37

57

A: Nghệ thuật

18/37

49

19/37

51

M: Toán học

15/37

41

22/37

59

Sau khi tiến hành khảo sát mức độ nhận thức của trẻ lớp tôi. Tôi nhận thấy
tỉ lệ phần trăm trẻ chưa biết về các lĩnh vực (khoa học, công nghệ, kĩ thuật, toán
học và nghệ thuật) chiếm tỉ lệ % cao đặc biệt là về lĩnh vực khoa hoc, kĩ thuật...
Chính vì vậy tôi thấy việc ứng dụng phương pháp STEAM vào các hoạt động
giáo dục là vô cùng cần thiết. Bởi vậy, tôi đã mạnh dạn đi sâu tìm hiểu, nghiên
cứu và tìm ra một số biện pháp sau:
3. Mô tả, phân tích các biện pháp hoặc cải tiến mới.
3.1. Biện pháp 1: Tự học bồi dưỡng, nâng cao kiến thức về phương
pháp giáo dục STEAM.
Là một người giáo viên mầm non, tôi luôn ý thức được nhiệm vụ của bản
thân mình. Chính vì vậy mà tôi luôn luôn học hỏi không ngừng để nâng cao kiến
thức, kĩ năng tổ chức hoạt động có ứng dụng phương pháp STEAM như: nghiên
cứu chương trình, cập nhật thông tin từ chuyên đề, vận dụng những kiến thức
mà mình học được qua khóa học, tham khảo các tài liệu trên sách báo, mạng
internet…
Không chỉ học qua các tài liệu sách báo, tôi còn học hỏi, trao đổi kinh
nghiệm qua chính những đồng nghiệp trường tôi: với những giáo viên tham gia
khóa học và những giáo viên khác trong trường. Ngoài những buổi sinh hoạt
chuyên môn một tháng hai lần thì ngoài giờ trên lớp, tôi thường tranh thủ trao
đổi vướng mắc, chia sẻ những cách làm hay cùng với những đồng nghiệp trong
tổ, khối và những đồng nghiệp khối khác. Vừa học hỏi vừa điều chỉnh kế hoạch,
nội dung hoạt động, phương pháp giảng dạy nếu chưa phù hợp với nhận thức,
nhu cầu hứng thú của trẻ lớp tôi để làm sao trẻ lớp tôi vừa vui vẻ, hứng thú, say
mê và kiến thức, kĩ năng đạt được ở mức tốt nhất.
Bên cạnh đó tôi còn tham gia vào nhóm các giáo viên yêu thích phương
pháp STEAM trên Facebook. Chúng tôi thường xuyên chia sẻ, trao đổi trong
nhóm, cùng nhau thảo luận những vướng mắc hay những cách làm hay khi áp

7

dụng phương pháp STEAM. Điều đó giúp tôi học được thêm rất nhiều kiến thức,
kĩ năng hay về phương pháp STEAM để tổ chức thực hiện trên trẻ lớp tôi.
3.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch năm học có lồng các dự án
STEAM phù hợp với trẻ của lớp.
Khi đã trang bị cho mình những kiến thức, kĩ năng cơ bản về phương pháp
STEAM qua việc tự học tự bồi dưỡng; cùng với những định hướng, gợi ý về nội
dung, hình thức, phương pháp tổ chức học tập tổ chuyên môn; tôi đã bắt tay
ngay vào việc xây dựng các dự án STEAM cho các tháng trong năm học theo
khung chương trình giáo dục mầm non của nước ta hiện nay.
Dạy học dự án là một hình thức dạy học trong đó trẻ đóng vai trò trung tâm,
dưới sự giúp đỡ của cô giáo, trẻ tự giải quyết một nhiệm vụ học tập mang tính
phức hợp nào đó cả về lý thuyết lẫn thực hành. Qua đó trẻ tạo ra được các sản
phẩm của mình và có thể giới thiệu chúng với mọi người. Với phương pháp Dạy
học dự án, giáo viên không còn giữ vai trò chủ đạo mà là người hướng dẫn, giúp
đỡ, tạo môi trường, tạo vai trò cho trẻ trong dự án. Theo đó, tính tự lực, tích cực
tham gia vào các hoạt động của trẻ được nâng cao; đòi hỏi, khuyến khích và
phát triển sự sáng tạo, tính trách nhiệm, kĩ năng làm việc nhóm và đặc biệt phát
triển ở trẻ kỹ năng tư duy, giải quyết các vấn đề phức hợp.
Dưới đây là bảng dự kiến các dự án STEAM mà tôi đã và sẽ thực hiện:
Tháng thực
STT
Dự án STEAM
hiện
1
Làm kính cho mắt
Tháng 9
Làm đèn lồng con cá
2
Tháng 10
Làm khung ảnh gia đình của bé
3
Tháng 11
Làm Hộp bút từ lõi giấy vệ sinh
4
Tháng 12
Làm chuông gió từ vỏ ngao
5
Tháng 1
Làm chậu chồng cây
6
Tháng 2
Làm phong bao lì xì
7
Tháng 3
Làm quà tặng bà, tặng mẹ
8
Làm chong chóng cầu vồng
Tháng 4
Làm cối xay gió đứng và có thể quay được.
9
Làm lá cờ tổ quốc Việt Nam
Tháng 5
Làm mũ sinh nhật bằng giấy
3.3. Biện pháp 3: Xây dựng môi trường hoạt động STEAM
Tương tự như xây dựng môi trường hoạt động học qua chơi, Góc chơi hoạt
động STEAM phải chú ý đảm bảo 2 yếu tố: không gian và đồ dùng. Do không
gian lớp nhỏ hẹp nên các góc đều nhỏ và sát nhau. Chính vì vậy, trong lớp học

8

của tôi, tôi rất chú ý đến cách sắp xếp bày đồ chơi làm sao thật gọn gàng, khoa
học nhưng vẫn đầy đủ các các đồ dùng cho trẻ hoạt động, khi lấy và cất phải dễ
dàng, có chỗ cho giáo viên đưa ra thử thách cho trẻ và có chỗ cho trẻ trưng bày
sản phẩm, trưng bày các dự án mà các nhóm đã thực hiện được.
Đồ dùng ở góc STEAM tôi sưu tầm rất nhiều các nguyên vật liệu khác nhau
cho trẻ tha hồ sáng tạo trong khi hoạt động: đất nặn, giấy bìa,giấy màu, đồ tái chế
(vỏ hộp giấy, vỏ chai, que kem, ống hút, cành cây, lá cây khô…) ngoài ra còn có
đồ dùng toán, dụng cụ đo lường, kính lúp, đồ khoa học, lego… Khi đi đâu nhìn
thấy đồ dùng gì mà tôi thấy có thể là nguyên liệu hoạt động được tôi đều tận dụng
mang về lớp. Chính vì thế nguyên vật liệu lớp tôi vô cùng phong phú.
Trên mảng tường còn lại của góc tôi trưng bày các bản thiết kế các dự án
STEAM thực hiện trong tuần, trong tháng đó khiến trẻ có thể quan sát các bản
thiết kế dự án và thực hiện chúng một cách dễ dàng.
Tại sao tôi lại rất chú ý đến việc xây dựng môi trường tại góc chơi hoạt
động STEAM? Chính là bởi hiệu quả của nó mang lại. Khi trẻ nhìn thấy những
dự án được trưng bày tại góc, thấy công sức, thành quả mà trẻ và các bạn đã làm
ra, khiến chúng thích thú, vui sướng biết bao. Hay đơn giản góc chơi STEAM
chính là nơi để trẻ hoàn thiện nốt dự án còn dang dở trên tiết học, khi trẻ vẫn rất
hứng thú say mê mà thời gian trên tiết học lại hết. Điều này vừa giúp trẻ được
thỏa mãn nhu cầu nhưng không làm ảnh hưởng tới các hoạt động tiếp theo theo
trong khung thời gian hoạt động một ngày của trẻ.
3.4. Biện pháp 4: Ứng dụng phương pháp STEAM trên tiết học và ở
trong các hoạt động khác.
Sau khi đã lựa chọn được những dự án phù hợp tôi sẽ tổ chức các hoạt động
trong dự án đó. Trong từng hoạt động cụ thể cần linh hoạt ứng dựng phương
pháp STEAM để đạt được hiệu quả cao nhất. Tùy theo những dự án khác nhau
thì cách thức tiếp cận và tổ chức cho trẻ là hoàn toàn khác nhau. Có thể ứng
dụng phương pháp STEAM trên tiết học và ở trong các hoạt động khác.
a. Ứng dụng phương pháp STEAM trên tiết học: Mỗi dự án thường chia
làm 2 phần: phần 1 của dự án (phần khám phá) dạy trên hoạt động khám phá;
phần 2 của dự án (phần chế tạo) sẽ thực hiện trong hoạt động tạo hình. Và kế
hoạch tuần- tháng với hoạt động STEAM với các hoạt động hỗ trợ lần nhau theo
một chu trình cho cả tuần.
Ví dụ 1: Với dự án làm một chiếc kính cho mắt có thể đeo được, tôi chia dự
án làm 2 phần thực hiện trên 2 tiết học: Khám phá và tạo hình
- HĐ Khám phá: với đề tài: Khám phá “Đôi mắt của bé”
(Phần 1 của dự án: Làm một chiếc kính cho mắt có thể đeo được)
Các yếu tố STEAM:

9

+ S- khám phá: Khám phá về các giác quan của con người, cơ thể người,
khám phá về mắt (có mấy mắt, hình dạng, cấu tạo…)
+ T- Công nghệ: Sử dụng máy tính, ti vi, Ipad để xem: cấu tạo mắt? tại sao
mắt nhìn được? Làm thế nào để mắt nhìn rõ hơn? Làm thế nào để bảo vệ mắt?
Cách thức làm kính....
- HĐ Tạo hình: Hoạt động: làm một chiếc kính cho mắt có thể đeo được.
(Phần 2 của dự án: làm một chiếc kính cho mắt có thể đeo được)
Các yếu tố STEAM:
+ E- chế tạo: Quá trình trẻ sử dụng các nguyên vật liệu để tạo ra một chiếc
kính cho mắt có thể đeo được.
+ A- Nghệ thuật: Vẽ, thiết kế hình dạng của mắt kính và sử dụng kéo để cắt
mắt kính.
+ M- Toán: hình dạng: tròn, vuông, chữ nhật…
Ví dụ 2: Làm ô tô đứng được và có thể di chuyển được. Các yếu tố STEAM
được thể hiện như sau:
+ S -Khám phá : Khám phá đặc điểm, cấu tạo, cơ chế hoạt động của xe ô tô
4 bánh
+ T- Công nghệ: Sử dụng máy tính xem tranh ảnh, video ô tô 4 bánh và
cách chế tạo ô tô
+ E- Chế tạo: Nghiên cứu, đưa ra các kích thước, hình dạng phù hợp, cân
đối và áp dụng được trong việc làm mô hình ô tô cân bằng, đứng vững, có thể
dùng không khí mà di chuyển được.
+ A -Nghệ thuật: Vẽ thiết kế xe ô tô 4 bánh xe ô tô 4 bánh. Cắt dán trang trí
xe ô tô từ các nguyên vật liệu khác nhau.
+ M - Toán: Đếm, nhận biết số bánh xe, hình dạng, khối, bánh xe, cửa xe,
đèn xe…
Ngoài hai tiết học: HĐ khám phá và HĐ tạo hình thì tôi cũng ứng dụng
phương pháp giáo dục Steam thông qua các hoạt động khác nữa như :
- Hoạt động làm quen với toán:
Tôi đã chọn lựa những nội dung ôn luyện sau tiết học mang tính ứng dụng
thực tế để cho trẻ biết cách sử dụng các khái niệm toán khi giải quyết vấn đề để
tạo ra sản phẩm trong hoạt động steam.
Hoạt động cho trẻ làm quen với toán với việc hình thành kĩ năng toán sơ
đẳng góp phần đáng kể để trẻ tham gia hoạt động steam
- Hoạt động làm quen tác phẩm văn học:
Tôi thường lựa chọn các tác phẩm đều mang một ý nghĩa giáo dục riêng,
tác động tích cực đến cảm xúc của trẻ, điều này làm tác động tốt đến quá trình
trẻ suy nghĩ để tạo ra sản phẩm phù hợp với từng đối tượng.

10

Ví dụ: để hỗ trợ cho dự án làm chiếc phong bao lì xì, Hoạt động làm quen
văn học tôi đã cho trẻ nghe câu chuyện: “Sự tích phong bao lì xì”. Thông qua
câu chuyện trẻ hiểu được sự tích phong bào lì xì, hiểu được ý nghĩa của việc
tặng phong bao lì xì trong ngày đầu năm, hiểu được phong tục tập quán trong
ngày Tết dân tộc cổ truyền Việt Nam.
- Hoạt động âm nhạc: cho trẻ biểu diễn âm nhạc kết hợp với các sản phẩm
mà ở hoạt động STEAM trẻ đã làm được. Thông qua đó, tôi đã kích thích trẻ nói
lên việc gì trẻ làm được? chưa làm đươc? Và kích thích trẻ đưa ra ý tưởng để
thực hiện tốt hơn hay cũng có thể là để sửa lại ý tưởng của bản thân trẻ.

* Tích hợp phương pháp STEAM ở trong các hoạt động khác trong ngày:
Ngoài ứng dụng hoạt động STEAM trên các tiết học thì hoạt động STEAM
còn được áp dụng vào các hoạt động khác trong ngày như: hoạt động trò chuyện
buổi sáng,hoạt động ngoài trời, hoạt động góc, hoạt động chiều.
* Hoạt động trò chuyện buổi sáng.
Tuỳ theo mục đích của từng tháng, tuần và nội dung của hoạt động, tôi
thường kể cho trẻ nghe những câu chuyện, cho trẻ xem hình ảnh minh hoạ sinh
động, các video clip về cấu tạo, mục đích sử dụng cách chơi, các cách để tạo ra
sản phẩm để hỗ trợ cho các dự án STEAM. Những câu chuyện mang tính giải
thích hiện tượng khoa học mang lại cho trẻ những trải nghiệm, sự tò mò thú vị
và cơ hội để trẻ mang những kiến thức đó vào các hoạt động khác để trải nghiệm
* Hoạt động ngoài trời.
Trong các giờ hoạt động ngoài trời, tôi thường cho trẻ làm các thí nghiệm,
thử nghiệm, dùng kính lúp để quan sát… cho trẻ tiếp xúc, quan sát sự thay đổi
của môi trường, cây cối, hoa lá… quanh sân trường, khuyến khích trẻ đặt câu
hỏi” Vì sao”, “tại sao” trước mọi sự vật, hiện tượng trong đời sống và kiên nhẫn
với những câu hỏi đến cùng của trẻ. Và sau đó tôi giúp trẻ ghi chép lại những
điều quan sát được bằng hình vẽ để trẻ nâng cao vốn hiểu biết về các nguyên lý
khoa học, về thế giới xung quanh trẻ.
Thường xuyên tổ chức các buổi giao lưu giữa các bạn trong khối, hoặc với
các em 3,4 tuổi để nâng cao kĩ năng tương tác, kĩ năng phối hợp, kĩ năng làm
việc nhóm cho trẻ
* Hoạt động góc.
Trong hoạt động góc, tôi luôn thay đổi nội dung chơi ưu tiên các hoạt động
về khám phá, tìm hiểu về khoa học (vật lý, hóa học, sinh học…) để tạo điều kiện
cho trẻ hoạt động một cách tích cực, phát huy sự sáng tạo và luôn có mong
muốn khám phá những điều mới lạ, đặc biệt là những góc có nội dung thành
phần của phương pháp STEAM

11

- Góc toán: Cho trẻ chơi những trò chơi, đồ chơi có mục đích ôn luyện; Trò
chơi ứng dụng của khái niệm toán vào cuộc sống…
- Góc tạo hình: Phối hợp các kĩ năng tạo hình để tạo ra sản phẩm, ứng dụng
các kĩ năng đó trong cuộc sống. Vẽ sáng tạo theo trí tưởng tượng.
- Góc khám phá: Cho trẻ chơi các trò chơi với những đồ dùng của bộ môn
kĩ thuật: cưa, tua vít, ốc vít, búa, đinh… Cho trẻ tích cực tham gia các hoạt động
trải nghiệm, thí nghiệm, “ghi chép” lại những gì trẻ quan sát được để phát hiện
tính khoa học trong mỗi thí nghiệm.
- Góc sách truyện: Tăng cường cho trẻ “đọc”, xem tranh ảnh về các loại
sách hình về khoa học, sách hướng dẫn thí nghiệm.
* Hoạt động chiều:
- Cho trẻ chơi các trò chơi trắc nghiệm vui vẻ để trẻ ôn luyện, mở rộng kiến
thức về các nội dung cung cấp ở hoạt động học.
- Cho trẻ thực hiện các thí nghiệm, trẻ quan sát, phán đoán kết quả thí
nghiệm theo kinh nghiệm của trẻ, cho trẻ thực hiện thí nghiệm, rút ra kết luận,
giới thiệu về hiện tượng khoa học của thí nghiệm.
- Tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tập thể để tăng cường tình đoàn kết, sự
hợp tác giữa các thành viên trong nhóm để hoàn thành được nhiệm vụ chơi.
3.5. Biện pháp 5: Hoạt động nêu gương, khen thưởng
Khen ngợi là phần thưởng tinh thần to lớn với trẻ. Khen ngợi giúp trẻ tự tin
hơn về bản thân.Khen ngợi tạo động lực để trẻ làm những điều tốt hơn nữa.
Chính vì vậy mà trong mọi hoạt động tôi luôn tận dụng những lời khen đúng
cách chưa cần nhìn vào kết quả mà nhìn vào quá trình trẻ hoạt động, khích lệ
động viên những trẻ cố gắng, khen ngợi những trẻ có những sáng tạo, tích cực
khi hoạt động.
Ngoài việc động viên khen ngợi sự cố gắng, sự sáng tạo của mỗi cá nhân trẻ
tôi còn chú ý đến khen ngợi các nhóm chơi có sự đoàn kết và tạo ra sản phẩm
với sự thống nhất ý kiến của các thành viên trong nhóm
Bên cạnh việc động viên khen ngợi bằng lời, hoạt động nêu gương cuối
ngày với các nhóm, cá nhân có sự tiến bộ, hoạt động tích cực, sáng tạo sẽ được
lên cắm hoa bé ngoan trên bảng thia đua của lớp. Điều đó khiến các bé vô cùng
thích thú và sẽ tiếp tục cố gắng để được cắm cờ vào những lần tiếp theo.
3.6. Biện pháp 6: Phối kết hợp với phụ huynh
Giáo dục cần bắt đầu từ gia đình, nơi trẻ được tiếp xúc với các nhận thức về
xã hội và thế giới tự nhiên đầu tiên.
Vấn đề ở đây đặt ra ở đây là các bậc phụ huynh không thực sự hiểu rõ về
phương pháp STEAM và quan trọng hơn là hiểu về cách học của trẻ ở độ tuổi
mầm non để có cách hỗ trợ trẻ tốt nhất cùng giáo viên. Chính vì vậy, tôi thường

12

xuyên trao đổi với các bậc phụ huynh trong giờ đón trả trẻ, chia sẻ các kênh
thông tin về hoạt động STEAM trong zalo nhóm lớp… để các bậc phụ huynh
hiểu, nắm được về phương pháp STEAM và phối hợp với giáo viên về mặt cung
cấp kiến thức cho trẻ về các nội dung mà giáo viên yêu cầu trẻ phải chuẩn bị để
chia sẻ trong các hoạt động.
Đồ dùng phục vụ cho hoạt động STEAM là vô cùng phong phú về thể loại,
chất liệu…để khơi dậy sự sáng tạo ở trẻ. Chính vì vậy ở mỗi sự kiện, hoạt động
khác nhau, tôi thường trao đổi với phụ huynh sưu tầm những đồ dùng, nguyên
vật liệu có sẵn, nguyên vật liệu tái chế mang ra lớp để cô và trẻ hoạt động. Phụ
huynh rất nhiệt tình đóng góp, ủng hộ vì vậy thế giới đồ dùng, đồ chơi phục vụ
cho hoạt động STEAM ở lớp là vô cùng phong phú. Điều đó khiến các bậc phụ
huynh hiểu rằng học liệu không quá đắt nhưng các con sẽ có được nhiều điều
vô cùng giá trị.
*KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Sau khi áp dụng một số biên pháp nêu trên cho trẻ ở lớp tôi, tôi khảo sát các
mức độ nhận thức của trẻ vào tháng 3/2023 và so sánh với đầu năm như sau:
Đầu năm
Mức độ nhận
thức

Đạt

Tháng 3/2023

Chưa đạt

Đạt

Chưa đạt

Số trẻ

Tỉ lệ
%

Số
trẻ

Tỉ lệ
%

Số trẻ

Tỉ lệ
%

Số
trẻ

Tỉ lệ
%

S: Khoa học

16/37

43

27/37

57

33/37

89

4/37

11

T: Công nghệ

14/37

38

23/37

62

35/37

94,5

2/37

5,5

E: Kĩ thuật

16/37

43

27/37

57

31/37

84

6/37

16

A: Nghệ thuật

18/37

49

19/37

51

35/37

94,5

2/37

5,5

M: Toán học

15/37

41

22/37

59

34/37

92

3/37

8

Như vậy khi so sánh số liệu trên bảng khảo sát ta thấy các lĩnh vực khoa
học, công nghê, kĩ thuật, toán học và nghệ thuật có sự thay đổi rõ rệt. Tỉ lệ % trẻ
chưa đạt giảm đi đáng kể so với lần khảo sát mức độ nhận thức của trẻ đầu năm
học đặc biệt có sự thay đổi nhiều nhất là ở các lĩnh vực: khoa học, công nghê, kĩ
thuật, toán học.
* Đối với bản thân:
- Cần tạo ra một môi trường học liệu phong phú, cơ hội sẵn sàng cho trẻ
tham gia vào các hoạt động STEAM.

13

- Sử dụng các đồ dùng tái chế như: Chai lọ, vỏ hộp, ống hút, dây buộc các
loại, túi giấy… đó là nguồn nguyên liệu không quá đắt nhưng trẻ sẽ nhận ra
được nhiều điều vô cùng giá trị
- Tạo cơ hội cho trẻ được tiếp xúc, cọ sát với thế giới xung quanh để tăng
cường sự tự tin và mạnh dạn, mở rộng hiểu biết với thế giới bên ngoài.
- Khuyến khích trẻ đặt câu hỏi và hãy kiên nhẫn với các câu hỏi “đến cùng”
của trẻ. Những câu hỏi “Tại sao?” “vì sao?” xuất hiện càng nhiều với con bạn là
điều đáng mừng cho mầm mống của một nhà khoa học trong tương lai.
- Đưa kiến thức khoa học đến gần trẻ làm sao thật tự nhiên, bất ngờ đối
với trẻ
- Tích cực hơn trong việc nghiên cứu tài liệu mới để mang lại nhiều hoạt
động ngoài trời thú vị hơn, phù hợp nội dung chương trình, phù hợp với nhu cầu
tìm hiểu của trẻ.
* Đối với phụ huynh: Phụ huynh nhận thấy chính bản thân họ có sự thay
đổi rõ rệt trong phương pháp dạy học cho con: không còn cứng nhắc, lý thuyết
mà thay vào đó học đã biết vừa học, vừa chơi với con
- Họ vui mừng khi con mình thay đổi rõ rệt trong cách cảm nhận, tìm hiểu
về thế giới xung quanh khi ở nhà: hay thích ra ngoài chơi với đất, đá, cát sỏi,
cây… tự làm đồ chơi ở nhà, hay đặt cho cha mẹ những câu hỏi 'vì sao?”, “tại
sao” điều mà trước đây trẻ rất ít làm.
- Phụ huynh rất vui khi con được tiếp cận với chương trình giáo dục mới
hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới.
* Đối với trẻ:
- Kĩ năng của trẻ tốt hơn, đặc biệt là kĩ năng hoạt động nhóm tốt hơn.
- Một vài trẻ bày tỏ quan điểm của mình trước một vấn đề khi trẻ cho rằng
nó chưa đúng- điều mà trước đây chưa có ở lớp tôi.
- Trẻ tích cực và say mê trong việc thử nghiệm để tạo ra sản phẩm.
- Những trẻ nhút nhát, ít khi muốn trình bày ý kiến của mình thì nay trẻ đã
mạnh dạn, tự tin bày tỏ ý kiến của mình.
PHẦN II. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.
1. Kết luận
Từ những biện pháp nêu trên, tôi đã thực hiện với trẻ lớp tôi trong năm học
2022 - 2023 này, đến nay tôi nhận thấy kết quả rất khả quan. Điều đó chứng tỏ
việc áp dụng phương pháp STEAM vào các hoạt động giáo dục đã trang bị cho
trẻ những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học,
công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học. Các kiến thức và kỹ năng này phải
được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp trẻ không chỉ hiểu biết về
nguyên lý mà còn có thể thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc

14

sống hằng ngày. Giáo dục STEAM sẽ phá đi khoảng cách giữa hàn lâm và thực
tiễn, sẽ tạo ra những con người có năng lực làm việc một cách sáng tạo đáp ứng
nhu cầu thiết yếu mà xã hội yêu cầu.
Sau gần một năm học áp dụng việc lồng ghép phương pháp STEAM trong
giảng dạy, mặc dù kinh nghiệm của tôi còn nhiều khiêm tốn nhưng được sự giúp
đỡ sát sao của Ban giám hiệu nhà trường cũng như từ hội đồng chuyên môn của
nhà...