BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC

Hoạt động
trải nghiệm
LỚP

1

ức
h
t
i
r
t
i
Bộ sách: Kết nố

.
.
.
.
.
.............

.
.
.
.
....

g
n
ố
s
ộc
u
c
i
ớ
v

..
.
.
.
..

.

.
.. . . .

..

.
....

...

...

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

PGS.TS. NGUYỄN THANH BÌNH

TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC

Hoạt động
trải nghiệm
LỚP

1

Bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1

1

DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG TÀI LIỆU
CBQLGD
CNTT - TT
GD&ĐT
GV
GVCC
HS
NXBGDVN
SGK

cán bộ quản lí giáo dục
công nghệ thông tin - truyền thông
Giáo dục và Đào tạo
giáo viên
giáo viên cốt cán
học sinh
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
sách giáo khoa

Thầy cô lấy Link này để tải thêm sách: https://sachhaydedoi.blogspot.com/

2

BỘ SÁCH GIÁO KHOA KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

MỤC LỤC
Trang
Phần một: HƯỚNG DẪN CHUNG
1. Giới thiệu sách giáo khoa ...................................................................................... 4
2. Cấu trúc sách và cấu trúc chủ đề .......................................................................... 9
3. Phương pháp tổ chức hoạt động ......................................................................... 20
4. Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động trải nghiệm........................................... 22
5. Khai thác thiết bị và học liệu trong dạy học ..................................................... 24
6. Hệ thống công nghệ thông tin và truyền thông hỗ trợ người dùng
bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" .......................................... 25
Phần hai: GỢI Ý, HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
1. Hướng dẫn tổ chức Sinh hoạt dưới cờ �������������������������������������������������������������� 30
2. Hướng dẫn tổ chức Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề ................................ 31
3. Hướng dẫn tổ chức Sinh hoạt lớp ...................................................................... 32
Phần ba: CÁC NỘI DUNG KHÁC
1. Hướng dẫn sử dụng sách giáo viên .................................................................... 34
2. Giới thiệu và hướng dẫn sử dụng sách bổ trợ, sách tham khảo ..................... 40
Phụ lục ....................................................................................................................................... 42

Thầy cô lấy Link này để tải thêm sách: https://sachhaydedoi.blogspot.com/

TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1

3

PHẦN MỘT

HƯỚNG DẪN CHUNG

1 GIỚI THIỆU SÁCH GIÁO KHOA

1.1. Quan điểm biên soạn sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm ở cấp
Tiểu học nói chung và lớp 1 nói riêng
1.1.1. Bám sát các yêu cầu cần đạt của Chương trình Hoạt động trải nghiệm cấp
Tiểu học nói chung và lớp 1 nói riêng trong Chương trình giáo dục phổ thông
Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (Ban hành kèm
theo Thông tư số 32/2018/TT–BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo). Nội dung hoạt động hướng đến từng yêu cầu cần
đạt trong chương trình được thể hiện nhất quán qua các loại hình hoạt
động trải nghiệm: Sinh hoạt dưới cờ, Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề và
Sinh hoạt lớp.
1.1.2. Bên cạnh đó quán triệt mục tiêu hoạt động trải nghiệm cấp Tiểu học:
Hoạt động trải nghiệm hình thành cho HS thói quen tích cực trong cuộc sống
hằng ngày, chăm chỉ lao động; thực hiện trách nhiệm của người HS ở nhà, ở
trường và địa phương; biết tự đánh giá và tự điều chỉnh bản thân; hình thành
những hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hoá; có ý thức hợp tác nhóm và hình
thành được năng lực giải quyết vấn đề(1). Vì vậy khi thiết kế các chủ đề, ngoài
việc quan tâm tạo cơ hội cho nhiều HS được tham gia trải nghiệm và rèn luyện,
còn phải quan tâm định hướng HS thay đổi những điều còn tồn tại, thói quen
chưa tích cực.
Đồng thời, khi thiết kế các chủ đề không chỉ chú ý đến yêu cầu cần đạt của từng
mạch nội dung mà còn quan tâm đến mục tiêu hình thành và phát triển ở HS các
năng lực tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo được
biểu hiện qua các năng lực đặc thù của hoạt động trải nghiệm như: năng lực
thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định
hướng nghề nghiệp cùng những giá trị/phẩm chất chủ yếu mà chương trình
hướng tới như: yêu nước; nhân ái; chăm chỉ; trung thực; trách nhiệm.
(1) Chương trình Giáo dục phổ thông Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng
nghiệp, tr.5.

4

BỘ SÁCH GIÁO KHOA KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

1.1.3. Thiết kế hoạt động trải nghiệm theo tiếp cận quy trình học dựa vào trải
nghiệm của David Kolb được vận dụng vào hoạt động giáo dục với 4 bước: Khám
phá; Kết nối; Thực hành; Vận dụng.
1.1.4. Coi trọng đặc điểm của Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm,
hướng nghiệp là “tạo cơ hội cho HS tiếp cận thực tế, thể nghiệm các cảm xúc tích
cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng
của các môn học để thực hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải quyết những
vấn đề của thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội phù hợp với lứa tuổi;
thông qua đó, chuyển hoá những kinh nghiệm đã trải qua thành tri thức mới,
hiểu biết mới, kĩ năng mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả năng
thích ứng với cuộc sống, môi trường…(1)”. Vì vậy, khi thiết kế từng chủ đề, từng
hoạt động đã quan tâm khai thác hiểu biết HS đã có từ các môn học, và từ cuộc
sống để củng cố và phát triển thái độ, kĩ năng cho các em. Nói cách khác, đã chú
ý tích hợp giữa các môn học và hoạt động giáo dục với cuộc sống thông qua hoạt
động tiếp nối của HS ở môi trường gia đình, xã hội, lôi cuốn gia đình cùng tham
gia tổ chức trải nghiệm và đánh giá kết quả đạt được. Qua đó tạo ra sự kết nối,
phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng xã hội.
1.1.5. Sách mang tính mở, có thể linh hoạt tích hợp nội dung địa phương, thực
tiễn đời sống nhà trường, lớp học thông qua việc GV có thể lựa chọn các hình
ảnh, tình huống phù hợp với địa phương, thực tiễn trường lớp thay thế. Đặc
biệt, có các chủ đề chứa đựng nhiều tiềm năng, cơ hội tích hợp nội dung giáo
dục địa phương trong Hoạt động trải nghiệm như: Quê hương tươi đẹp; Em bảo
vệ môi trường; Tham gia hoạt động cộng đồng,… Đây cũng là một thể hiện của
thông điệp: Kết nối tri thức với cuộc sống.
1.1.6. Tham khảo chương trình “Rèn luyện đội viên Đội Thiếu niên Tiền phong
Hồ Chí Minh” do Hội đồng Đội Trung ương ban hành để xác định nội dung hoạt
động của nhi đồng và thiếu niên trong chương trình Hoạt động trải nghiệm.
1.1.7. Phù hợp với đặc điểm của HS lớp 1: HS lớp 1 mới bắt đầu đi học nên khả
năng đọc, viết của các em còn chậm. Do đó, các hoạt động trong sách được thiết
kế theo hướng giảm tối đa việc yêu cầu HS đọc, viết những câu dài. Cùng với đó,
các phương pháp trò chơi, xem video, tranh ảnh được chú ý đưa vào các hoạt
(1) Chương trình giáo dục phổ thông Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp,
tr.3.
TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1

5

động nhằm đảm bảo cho HS đạt được mục tiêu của hoạt động một cách nhẹ
nhàng, thoải mái và hứng thú.
1.1.8. Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới theo Thông tư số 33/2017/TT-BGDĐT
của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 22 tháng 12 năm 2017.
1.2. Những điểm mới của sách giáo khoa
1.2.1. Hoạt động trải nghiệm có tiền đề là Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
trong chương trình hiện hành có 9 chủ điểm với 2 loại hình hoạt động cơ bản
là: Sinh hoạt dưới cờ và Sinh hoạt lớp. Trong chương trình giáo dục phổ thông
mới, Hoạt động trải nghiệm được tăng thời lượng lên 105 tiết, mỗi tuần 3 tiết
với các loại hình hoạt động: Sinh hoạt dưới cờ, Hoạt động trải nghiệm theo chủ
đề, Sinh hoạt lớp. Như vậy, so với chương trình hiện hành, chương trình mới bổ
sung thêm 1 tiết mỗi tuần.
Kế thừa một số chủ điểm và mối quan hệ giữa giờ Sinh hoạt dưới cờ với giờ Sinh
hoạt lớp, đồng thời dựa trên yêu cầu cần đạt ở 3 mạch nội dung “Hoạt động
hướng vào bản thân”, “Hoạt động hướng đến xã hội” và “Hoạt động hướng đến
tự nhiên” trong chương trình Hoạt động trải nghiệm lớp 1, để thiết kế 9 chủ đề
với 21 bài tổ chức trong 35 tuần. Nội dung hoạt động trải nghiệm trong từng
tuần thể hiện ở cả loại hình Sinh hoạt dưới cờ, Hoạt động trải nghiệm theo chủ
đề và Sinh hoạt lớp, trong đó thể hiện trọng tâm ở Hoạt động trải nghiệm theo
chủ đề.
1.2.2. Hoạt động trải nghiệm được tổ chức theo phương thức trải nghiệm để
đảm bảo phát triển năng lực, giá trị và phẩm chất cho HS.
Lí thuyết học tập dựa vào trải nghiệm được xây dựng từ những năm đầu thế kỉ
XX có cơ sở tâm lí học và John Dewey, Jean Piaget, Kurt Lewin là những người
đại diện lớn của lí thuyết này. J. Dewey là người đưa ra quan điểm “học qua làm,
học bắt đầu từ làm”. Sau đó Carl Rogers, D.A. Kolb,... là những người có những
đóng góp đáng kể cho việc phát triển lí thuyết học qua trải nghiệm.
Lí thuyết học tập trải nghiệm định nghĩa học tập là một quá trình trong đó tri
thức được kiến tạo thông qua sự chuyển hoá của kinh nghiệm và nhấn mạnh
tầm quan trọng của kinh nghiệm cá nhân đối với quá trình học tập(1). Mô hình
học tập qua trải nghiệm của D.A. Kolb dựa trên một quy trình học tập 4 giai
đoạn dưới đây:
(1) D.A. Kolb, (1984), Experiential learning: experience as the source of learning and development.
Address: Englewood Cliffs, New Jersey; Publisher: Prentice-Hall.

6

BỘ SÁCH GIÁO KHOA KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Sơ đồ 1. Chu trình học tập trải nghiệm (theo D.A. Kolb, 1984)

Trong điều kiện lí tưởng, bốn giai đoạn này hình thành một vòng tròn khép kín
lặp lại. Những trải nghiệm thực tế và kinh nghiệm cụ thể là nền tảng của quan
sát và suy ngẫm. Đến lượt mình, những suy ngẫm, chiêm nghiệm này sẽ giúp
hình thành những khái niệm trừu tượng. Sau cùng, hành động ứng dụng xuất
phát từ khái niệm trừu tượng đó sẽ được thử nghiệm một cách tích cực để lại
tạo nên những kinh nghiệm mới cho cá nhân. Từ đó lại tiếp tục chu trình học
qua trải nghiệm mới. Hiểu biết và kinh nghiệm của người học được nâng cao.
Kết quả của việc học tập là tạo nên nền tảng cho các trải nghiệm và học tập
trong tương lai.
Lí thuyết học tập trải nghiệm không chỉ được ứng dụng rộng rãi trong dạy học,
mà còn được ứng dụng trong tổ chức các hoạt động giáo dục.
Hoạt động giáo dục được tổ chức dựa trên phân tích, kết nối giữa kinh nghiệm
đã có với kinh nghiệm thực tại để sản sinh ra kinh nghiệm mới trong hoạt động
là giáo dục dựa trên trải nghiệm.
Kế thừa kinh nghiệm vận dụng quy trình học dựa vào trải nghiệm để tổ chức
hoạt động giáo dục trên, các bài trong sách Hoạt động trải nghiệm 1 được thiết
kế theo tiếp cận quy trình trải nghiệm, cụ thể là:
– Khám phá – Kết nối: Tổ chức cho HS được quan sát những tranh, ảnh,… yêu
cầu các em huy động kinh nghiệm, hiểu biết đã có của mình để tìm hiểu,
TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1

7

nhận biết, trao đổi, chia sẻ với bạn về những điều quan sát có liên quan đến
kĩ năng sẽ được học, qua đó HS tự nhận thấy mình đã biết gì, đồng thời GV
khai thác được vốn hiểu biết đã có của các em để kết nối với những kinh
nghiệm mới trong chủ đề.
Sở dĩ hai bước khám phá và kết nối được phối hợp với nhau vì chúng có mối
quan hệ chặt chẽ, hoà quyện. Bởi vì sau khi khám phá vốn kinh nghiệm, hiểu
biết của HS về vấn đề đặt ra, GV cần kết nối luôn vốn kinh nghiệm đó với kinh
nghiệm mới mà các em cần học. Mặt khác, đối với HS đây cũng chính là bước
khám phá ra kinh nghiệm mới, nhờ suy ngẫm về những trải nghiệm và thông
tin/kinh nghiệm mới của chủ đề học tập để cấu trúc lại kinh nghiệm đã có, từ
đó hình thành kinh nghiệm mới.
– Thực hành: Các em được đặt vào các tình huống có thể gặp trong cuộc sống
để áp dụng những kinh nghiệm mới thu nhận được trong bước khám phá
vào giải quyết, xử lí tình huống.
– Vận dụng: Các em được yêu cầu tiếp tục áp dụng những kinh nghiệm mới đó
vào trong cuộc sống ở gia đình và xã hội để hình thành kĩ năng, hành vi, thói
quen tích cực, phát triển tình cảm, niềm tin vào các giá trị trong cuộc sống.
Bên cạnh việc vận dụng quy trình học dựa vào trải nghiệm nêu trên, phương
thức trải nghiệm còn được thể hiện qua việc sử dụng các phương pháp khai thác
kinh nghiệm của HS như: xem tranh, video để nhận diện vấn đề, trò chơi, làm
việc nhóm, đóng vai xử lí tình huống,… nhằm đảm bảo cho HS đạt được mục
tiêu hoạt động một cách hứng thú, phù hợp với lứa tuổi HS lớp 1.
1.2.3. Quán triệt đặc thù của Hoạt động trải nghiệm là tạo cơ hội cho mọi HS
được tham gia và thể hiện kinh nghiệm, cảm xúc của bản thân, qua đó rèn luyện
kĩ năng và củng cố niềm tin vào những điều cần làm cho HS. Vì vậy, các bước
làm việc cá nhân, chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc theo cặp, thảo luận nhóm và chia sẻ
trong phạm vi lớp được sử dụng như là kĩ thuật để tăng cường sự tham gia, suy
ngẫm và chia sẻ của các em.
1.2.4. Coi trọng vai trò, nhiệm vụ của Hoạt động trải nghiệm là củng cố, vận
dụng tri thức đã học ở các môn học, phát triển những tình cảm, kĩ năng đã có,
nên đã chú trọng kết nối, tích hợp giữa Hoạt động trải nghiệm với các môn
học và hoạt động giáo dục khác trong cùng một lớp thông qua việc hướng dẫn
GV khai thác triệt để kiến thức, kinh nghiệm đã có của HS trong quá trình
tham gia các hoạt động trải nghiệm; kết nối những hiểu biết, kĩ năng HS đã
8

BỘ SÁCH GIÁO KHOA KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

thu nhận được qua các môn học, hoạt động giáo dục khác vào quá trình hình
thành kinh nghiệm, kĩ năng mới trong chủ đề. Qua đó, từng bước hình thành,
phát triển những năng lực chung, năng lực chuyên biệt và phẩm chất cần thiết
cho HS.
1.2.5. Kết hợp các hình thức đánh giá: quá trình và kết quả; tự đánh giá của bản
thân và đánh giá của bạn, GV đồng thời lôi cuốn cả gia đình tham gia đánh giá,
cụ thể là:
– Sau mỗi chủ đề có đánh giá với các hình thức tự đánh giá, đánh giá đồng
đẳng, GV đánh giá và gia đình tham gia đánh giá.
– Mỗi HS đều có một hồ sơ lưu những sản phẩm và kết quả đánh giá sau từng
chủ đề hoạt động trải nghiệm để cuối năm HS, GV và gia đình có dữ liệu
đánh giá sự thay đổi, ghi nhận sự tiến bộ của các em.
2

CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC CHỦ ĐỀ

2.1. Cấu trúc sách
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong chương trình hiện hành không có
sách dành cho HS, chỉ có sách hướng dẫn nhà trường tổ chức các chủ điểm
trong năm học. Hướng dẫn cách tổ chức các chủ điểm chưa quán triệt phương
thức trải nghiệm, tạo cơ hội cho mọi HS tham gia, còn nặng về truyền thống
nâng cao nhận thức.
Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp trong chương trình giáo dục phổ thông
mới có cả sách HS và sách hướng dẫn GV.
Cấu trúc SGK có các thành phần cơ bản sau:
– Giải thích logo
– Lời nói đầu
– Mục lục
– Nội dung 9 chủ đề hoạt động trải nghiệm trong 35 tuần
– Giải thích thuật ngữ.
Cấu trúc theo chủ đề hoạt động trải nghiệm: Sách được viết theo cấu trúc gồm
9 chủ đề dành cho 9 tháng trong năm học. Tên các chủ đề được lựa chọn dựa
trên những cơ sở sau:

TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1

9

– Bám vào yêu cầu cần đạt và thời lượng quy định cho từng mạch nội dung
“Hoạt động hướng vào bản thân”, “Hoạt động hướng đến xã hội” và “Hoạt
động hướng đến tự nhiên” trong chương trình Hoạt động trải nghiệm 1.
– Kết hợp với các thời điểm, ngày truyền thống trong năm học.
Theo đó, tên 9 chủ đề có thể bao quát từ lớp 1 đến lớp 5 là:
1) Chào năm học mới
2) Em biết yêu thương
3) Truyền thống trường em
4) An toàn cho em
5) Em quý trọng bản thân
6) Vui đón mùa xuân
7) Tham gia hoạt động cộng đồng
8) Quê hương tươi đẹp
9) Em bảo vệ môi trường.
2.2. Cấu trúc chủ đề
2.2.1. Đặc điểm của cấu trúc chủ đề
Mỗi chủ đề gồm mục tiêu mà chủ đề hướng tới và cần đạt, nội dung hoạt động
của 4 tuần (riêng tháng 5 chỉ có 3 tuần, vì thời lượng của một năm học là 35 tuần)
với các loại hình: Sinh hoạt dưới cờ, Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề, Sinh hoạt
lớp xoay quanh chủ đề. Mục tiêu của từng chủ đề bám sát vào yêu cầu cần đạt
trong các mạch nội dung hoạt động, căn cứ vào mục tiêu của chủ đề để xác định
nội dung, tiêu chí đánh giá cuối chủ đề theo hướng đánh giá năng lực.
Cấu trúc nội dung hoạt động theo tuần: Mỗi tuần bắt đầu từ yêu cầu HS tham
gia hoạt động trong giờ Sinh hoạt dưới cờ có liên quan đến Hoạt động trải
nghiệm theo chủ đề, sau đó là nội dung Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề được
thiết kế bám theo yêu cầu cần đạt của nội dung hoạt động được quy định trong
chương trình, cuối cùng là nội dung giờ Sinh hoạt lớp có liên quan đến nội dung
Sinh hoạt dưới cờ, hoặc liên quan đến nội dung Hoạt động trải nghiệm theo chủ
đề. Đánh giá kết quả hoạt động của tuần được thực hiện trong giờ Sinh hoạt lớp.
Như vậy, nội dung hoạt động ở từng tuần dưới các loại hình Sinh hoạt dưới cờ,
10

BỘ SÁCH GIÁO KHOA KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề, Sinh hoạt lớp có mối quan hệ chặt chẽ với
nhau hướng đến mục tiêu cần đạt.
Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề là trọng tâm của sách. Bám vào yêu cầu cần
đạt ở từng mạch nội dung: “Hoạt động hướng vào bản thân”; “Hoạt động hướng
đến xã hội” và “Hoạt động hướng đến tự nhiên”, sách được thiết kế thành 21 bài
loại hình Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề triển khai trong 35 tuần. Một bài
có thể được tổ chức trong 1 tiết, nhưng cũng có thể được tổ chức trong 2 đến
3 tiết (tương ứng với các bước: Khám phá – Kết nối; Thực hành; Vận dụng) – tuỳ
theo trọng số của mục tiêu cần đạt. Dù được tổ chức trong 1 tiết hay 2, 3 tiết thì
nội dung hoạt động Sinh hoạt dưới cờ, Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề và
Sinh hoạt lớp cũng có quan hệ mật thiết xoay quanh trục mục tiêu cần đạt.
Cấu trúc của Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề được thiết kế theo quy trình
của hoạt động trải nghiệm với các bước: Khám phá – Kết nối; Thực hành và
Vận dụng. Tính trải nghiệm được thể hiện trong từng bước, đặc biệt được tiếp
nối ở nhà, cộng đồng, nhà trường qua bước Vận dụng. Như vậy, nội dung hoạt
động trải nghiệm bắt đầu từ đầu tuần, được tiếp diễn trong suốt tuần, không chỉ
ở lớp học, nhà trường, mà còn ở gia đình, cộng đồng, để tạo cơ hội cho HS được
trải nghiệm, suy ngẫm, thực hành và vận dụng đầy đủ, thấu đáo. Hoạt động
Vận dụng được thực hiện chủ yếu ở gia đình, cộng đồng, do đó một mặt đảm
bảo thông điệp “Kết nối tri thức với cuộc sống”, đồng thời lôi cuốn cả gia đình
tham gia đánh giá HS.
Việc xác định nội dung và phương pháp tổ chức các hoạt động trong Hoạt động
trải nghiệm theo chủ đề được dựa vào mục tiêu, nội dung từng hoạt động để lựa
chọn phương pháp và kĩ thuật tổ chức hoạt động sao cho HS được tham gia
và tương tác với bạn từ cấp độ trong cặp đôi, trong nhóm và trong toàn lớp.
Nhờ đó mà HS suy ngẫm và phát triển cảm xúc về những trải nghiệm HS
được tham gia.
Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề trong một chủ đề có thể có nhiều nội dung
liên quan đến nhau, khi đó mỗi nội dung đều được thiết kế theo quy trình các
bước: Khám phá – Kết nối; Thực hành; Vận dụng.
2.2.2. Một số chủ đề đặc trưng
Dưới đây trình bày minh hoạ một chủ đề: An toàn cho em.
Mục tiêu của chủ đề được xác định dựa trên yêu cầu cần đạt ở mạch nội dung
“Hoạt động rèn luyện bản thân”.
TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1

11

Tham gia sân khấu hoá “Tìm hiểu quyền và bổn phận của
trẻ em”.

 Nội dung hoạt động tuần thứ nhất:
 Bắt đầu từ yêu cầu HS tham gia diễn đàn “Tìm hiểu quyền và bổn phận của
trẻ em” dưới hình thức Sinh hoạt dưới cờ.

32 Sau đó là tham gia Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề có nội dung “An toàn
khi vui chơi” – nội dung này vừa bám sát yêu cầu cần đạt trong chương trình
Hoạt động trải nghiệm 1, vừa phù hợp với nội dung Quyền trẻ em được đảm
bảo an toàn.
Bước Khám phá – Kết nối:
– HS được yêu cầu xác định hành động an toàn, không an toàn khi vui chơi và
hậu quả của những hành động chơi không an toàn dựa trên những vốn kinh
nghiệm đã có của mình.

– Khám phá kinh nghiệm
củakhi
HS còn
An toàn
vui được
chơithể hiện ở hoạt động tiếp theo là:
Kể thêm những trò chơi an toàn và không an toàn khi vui chơi mà các em đã
tham gia để bổ sung cho những tranh ảnh không thể nói hết được.
Hoạt động 1: Xác định hành động an toàn, không an toàn khi vu
– Đặc biệt, còn khám phá kinh nghiệm của các em khi được rủ tham gia những
Việc làm của các bạn trong tranh 2, 4, 6 có thể dẫn đến hậu quả
trò chơi không an toàn thì phải làm gì để tự bảo vệ bản thân.

1

12

BỘ SÁCH GIÁO KHOA KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

2

3

em biết.
Hoạt động 4: Từ chối tham gia các trò chơi không an toàn trong cuộc
Em sẽ làm gì nếu được rủ tham gia những trò chơi không an toàn?
sống hằng ngày.

 Tiết sinh hoạt lớp:

Chia sẻ điều em muốn nói về quyền và bổn phận của trẻ e

– HS được yêu cầu tham gia chia sẻ
Tớ có ý kiến!
mong muốn về điều kiện vui chơi
an toàn của các em trong đời sống
1
2
lớp học, nhà trường và gia
đình –
nội dung
này
tiếpphòng
nối vàtránh
cụ tai nạn, thương tích khi vui chơi.
Chia
sẻ là
vềsự
việc
thể hoá của tiết Sinh hoạt dưới cờ
Chúng mình
và Hoạt động
trải nghiệm theo
không nên trèo cây
chủ đề.
– Đánh giá kết quả hoạt động trải
nghiệm được thực hiện cuối tuần
trong giờ Sinh hoạt lớp.
 Nội dung hoạt động tuần thứ hai:

TUẦN
 Tiết 15
Sinh hoạt dưới cờ kỉ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam,

học sinh được yêu cầu kể về chú bộ đội và tham gia trò chơi “Truyền mật
lệnh” phù hợp với lứa tuổi lớp 1. Trò chơi này vừa phù hợp với nội dung tiết
Sinh hoạt
dưới
gắn“Chúng
kết với Hoạt
nghiệm theo chủ đề.
Tham
giacờ,
tròvừa
chơi
em làđộng
chiếntrải
sĩ”.

 Tiết Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề được tiếp tục với nội dung “An toàn
35 tuần
khi vui chơi”. Tuần thứ nhất đã dừng ở bước Khám phá – Kết nối, nên
thứ hai tiếp nối ở bước Thực hành.
Bước Thực hành:
– HS được yêu cầu đưa ra lời khuyên phù hợp với các tình huống được rủ tham
gia các trò chơi không an toàn. Kết quả mong đợi là các em biết khuyên nhủ
bạn không nên chơi những trò chơi đó.
TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1

13

An toàn khi vui chơi (tiếp)
Hoạt động 3: Sắm vai xử lí tình huống.

?

Bọn mình
trèo cây hái ổi đi.

1

?

Lạnh quá,
chúng mình chơi
đốt lửa đi.

2

?

Nóng quá,
chúng mình ra ao
lội nước đi.

3
34 Bước Vận dụng:
– HS được yêu cầu sử dụng kĩ năng từ chối tham gia các trò chơi không an toàn
Hoạt động
4: Từ chối tham gia các trò chơi không an toàn trong cuộc
trong
cuộc sống hằng ngày.

sống hằng ngày.

1

2


Tiết
hoạtphòng
lớp, HS được
yêu cầu
sẻ về thương
việc đã:
Chia sẻ
vềSinh
việc
tránh
taichia
nạn,
tích khi vui chơi.
– Tham gia những trò chơi an toàn nào.

– Từ chối và khuyên bạn không tham gia trò chơi nguy hiểm như thế nào.

Chúng mình
không nên trèo
cây
BỘ SÁCH GIÁO KHOA KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG
14

1
2
Đánh giá kết quả hoạt động trải nghiệm theo năng lực với yêu cầu HS thực hiện
Chia sẻ về việc phòng tránh tai nạn, thương tích khi vui chơi.
được hành động an toàn khi vui chơi, ở các mức độ: Tốt; Đạt; Cần cố gắng.
Chúng mình
không nên trèo cây

N 14

TUẦN
Nội dung15
hoạt động tuần thứ ba:

Tương tự, bắt đầu tuần mới, HS tham gia hoạt động Sinh hoạt dưới cờ với
hình thức diễn đàn “Phòng chống bạo lực học đường”, trong đó học sinh
lớp 1 được yêu cầu:
Tham gia trò chơi “Chúng em là chiến sĩ”.
– Nhận biết được các biểu hiện của bạo lực học đường.

Tham
gianghe
diễn
“Phòng
bạohọc
lực
học đường”.
– Lắng
cáchđàn
giải quyết
tích cựcchống
các mâu thuẫn
đường.

35

An toàn
chơi (tiếp)

Hoạtkhi
độngvui
trải nghiệm
theo chủ đề có nội dung là “Phòng tránh bị bắt nạt”:
Đây cũng là một nội dung biết tự bảo vệ bản thân phù hợp với HS lớp 1.
Hoạt động
3: Sắm vai xử lí tình huống.
Nội dung
hoạt động này được thiết kế theo quy trình Khám phá – Kết nối;
Thực hành; Vận dụng trong 1 tiết.

?

Bọn mình
TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1
trèo cây hái ổi đi.

15

16

BỘ SÁCH GIÁO KHOA KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Hoạt động 2: Ứng xử khi bị bắt nạt.
Em mách
thầy cô.

Dừng lại!

1

Giúp cháu với!

2

3

Hoạt động 3: Xử lí các tình huống bị bắt nạt trong cuộc sống hằng ngày.
Đưa hộp bút đây!
Đồ "bốn mắt!"

 Nội dung sinh hoạt lớp:
HS tham gia cam kết thực hiện các yêu cầu xây dựng lớp học an toàn và thân
thiện để các em có thể vui chơi an toàn và không bắt nạt lẫn nhau. Nội dung này
liên quan chặt chẽ với hoạt động trải nghiệm theo chủ đề.
Nội dung đánh giá kết quả hoạt động của tuần này là các em phải:
1

– Nhận biết được các hành động bắt nạt.

2

– Xử lí được tình huống bị bắt nạt.
Chia sẻ những hành động xây dựng lớp học an toàn và
thân thiện.
Cậu đừng trêu bạn!

37
TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1

17

 Nội dung hoạt động tuần thứ tư:

Sinh hoạt dưới cờ, HS được yêu cầu tìm hiểu những việc cần làm để đảm
bảo an toàn ở nhà và nơi công cộng; tham gia trò chơi giải ô chữ về đồ dùng
gia đình.


Nội dung Hoạt động trải nghiệm theo chủ đề là “Sử dụng an toàn đồ dùng
trong gia đình” – phù hợp với nội dung Sinh hoạt dưới cờ và phù hợp với yêu
cầu “Biết cách sử dụng dụng cụ gia đình an toàn” ở lớp 1. Nội dung hoạt động
này cũng được thiết kế theo quy trình Khám phá – Kết nối; Thực hành; Vận
dụng trong 1 tiết. Bước vận dụng thể hiện rõ nét thông điệp “Kết nối tri thức
với cuộc sống” của bộ sách.

18

BỘ SÁCH GIÁO KHOA KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG


Trong tiết Sinh hoạt lớp, HS được yêu cầu chia sẻ việc sử dụng đồ dùng trong
gia đình an toàn.
Nội dung đánh giá là kĩ năng sử dụng đồ dùng trong nhà an toàn theo các mức
độ: Tốt; Đạt; Cần cố gắng như đã nói ở trên.

TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1

19

3

PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG

3.1. Những yêu cầu cơ bản về phương pháp tổ chức Hoạt động trải nghiệm
3.1.1. Phát huy tối đa tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS; lôi cuốn HS
tham gia trải nghiệm tích cực trong các loại hình hoạt động trải nghiệm. GV
là người hướng dẫn, tổ chức và khai thác trải nghiệm của HS. HS luôn được
khuyến khích chia sẻ, trình bày ý tưởng, suy nghĩ của cá nhân trong quá trình
trải nghiệm.
3.1.2. Tạo điều kiện cho mọi HS được trải nghiệm, vận dụng kiến thức và kinh
nghiệm đã có vào giải quyết các tình huống; hình thành, phát triển kĩ năng ra
quyết định, giải quyết vấn đề.
3.1.3. Tạo cơ hội cho HS suy nghĩ, phân tích, khái quát hoá những trải nghiệm
để kiến tạo kinh nghiệm, kiến thức và kĩ năng mới.
3.1.4. Sử dụng phối hợp các phương thức trải nghiệm: khám phá (ví dụ: tham
quan, thực địa,…), thể nghiệm, tương tác (ví dụ: giao lưu, diễn đàn, hội thi, sắm
vai, trò chơi,…), cống hiến (ví dụ: hoạt động tình nguyện nhân đạo, lao động
công ích), nghiên cứu (ví dụ: ngày hội sáng tạo,…).
3.1.5. Sử dụng đa dạng các phương pháp trong các giờ trải nghiệm như: trò
chơi, tranh luận, thảo luận nhóm; thực hành luyện tập; khích lệ, động viên;
đóng vai, xử lí tình huống; kịch tương tác,… và các phương pháp giáo dục khác.
GV có thể lựa chọn linh hoạt, sáng tạo các phương pháp giáo dục phù hợp khác.
3.2. Hướng dẫn và gợi ý phương pháp, hình thức tổ chức Hoạt động
trải nghiệm
Một số phương pháp chính được sử dụng khi tổ chức các Hoạt động trải nghiệm
lớp 1:
Trò chơi: Nội dung hoặc thông điệp của hoạt động được truyền tải qua nội dung
của trò chơi, qua chơi HS được trải nghiệm, để thông qua chơi mà học – điều
này phù hợp với đặc điểm tâm lí lứa tuổi HS lớp 1.
Động não: Nhằm khai thác hiểu biết, kinh nghiệm, những cảm xúc của HS do
trải nghiệm mang lại.
Thảo luận theo cặp: Nhằm tạo cơ hội tối đa để HS rèn kĩ năng lắng nghe tích cực
và kĩ năng trình bày suy nghĩ, ý tưởng, tư duy phản biện,… đồng thời HS chia
sẻ được những ý kiến về vấn đề đặt ra và chia sẻ cảm xúc của mình với bạn.
Thảo luận nhóm: Nhằm rèn tính trách nhiệm cá nhân, các kĩ năng lắng nghe
tích cực, trình bày suy nghĩ ý tưởng, thừa nhận ý tưởng hợp lí của bạn, kĩ năng
20

BỘ SÁCH GIÁO KHOA KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

quản lí thời gian, kĩ năng giải quyết bất đồng về quan điểm, kĩ năng giúp đỡ hỗ
trợ nhau trong hợp tác nhóm,… trên cơ sở đó phát triển năng lực hợp tác, đồng
thời rèn kĩ năng ra quyết định, giải quyết vấn đề cho HS.
Đóng vai: Nhằm rèn tính tự tin, kĩ năng thể hiện suy nghĩ ý tưởng và kĩ năng
ra quyết định, giải quyết vấn đề cho HS.
Thực hành: Để HS học kĩ năng qua thực hiện các công việc cụ thể. Ví dụ: thực
hành vẽ, cắt, dán, xé,… nhằm phát triển trí tưởng tượng sáng tạo cho HS, đồng
thời rèn cho HS cách thể hiện xúc cảm, ý tưởng của mình qua các biểu tượng,
hình ảnh được thể hiện qua sản phẩm vẽ, cắt, dán, xé,… của các em.
Trải nghiệm thực tiễn: Qua các hoạt động học tập theo Dự án, Hội thi và trải
nghiệm định kì nhằm rèn kĩ năng lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch và đánh
giá,… Đặc biệt là phát triển cảm xúc, giáo dục giá trị, phẩm chất cho HS qua
hoạt động.
Suy ngẫm: Trong hầu hết các chủ đề đều có yêu cầu HS suy ngẫm xem mình đã
thu hoạch được điều gì qua hoạt động.
Tham quan: Được sử dụng trong hoạt động trải nghiệm định kì nhằm tạo điều
kiện, cơ hội cho HS được tiếp xúc, mắt thấy, tai nghe, trải nghiệm những nội
dung về truyền thống yêu nước, lịch sử dân tộc, cảnh đẹp của quê hương, niềm
vui của lao động,… Từ đó, HS nâng cao nhận thức, phát triển cảm xúc, hình
thành và giáo dục các giá trị yêu nước, trách nhiệm, chăm chỉ,… rèn luyện các
kĩ năng tổ chức thực hiện công việc và các kĩ năng cần thiết khác.
Toạ đàm, diễn đàn: Mục đích của việc tổ chức toạ đàm, diễn đàn là tăng cường
nhận thức, thúc đẩy sự tham gia của các HS trên cơ sở tạo cơ hội, khích lệ các
em biểu đạt những suy nghĩ, ý kiến, quan niệm của cá nhân có liên quan đến
nhu cầu, hứng thú, nguyện vọng của bản thân; đưa ra cách xử lí tình huống thực
tế gặp phải trong cuộc sống. Qua đó, giúp HS học hỏi lẫn nhau; mỗi cá nhân HS
khẳng định được vai trò, tiếng nói của mình và có những suy nghĩ, hành vi tích
cực để khẳng định mình. Việc tổ chức toạ đàm, diễn đàn còn tạo điều kiện cho
HS có cơ hội giao lưu với nhau.
Với mục đích đó, việc tổ chức toạ đàm, diễn đàn rất có ý nghĩa đối với việc hình
thành và phát triển các kĩ năng thiết yếu cho HS như: kĩ năng bày tỏ quan
điểm, suy nghĩ của bản thân, kĩ năng diễn đạt và lập luận vấn đề, kĩ năng giao
tiếp, ứng xử, kĩ năng lắng nghe, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng phát hiện
và giải quyết vấn đề,… Không những vậy, khi tham gia toạ đàm, diễn đàn, HS
được thực hành quyền được bày tỏ ý kiến, quyền được lắng nghe, quyền được
tham gia.
TÀI LIỆU TẬP HUẤN TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1

21

Tổ chức hội thi/cuộc thi: Là một...