Trường PTDTBT THCS Pố Lồ
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Duy Phú
Tổ:KHXH_____________________________________________________________________

Tuần 19, 20, 21
Tiết:…………Lớp 7A; ngày dạy:……………….…………..……………………………
Tiết:………...Lớp 7B; ngày dạy:………………………….….…………………………
Tiết 28, 29, 30:

Bài 15:
CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG (1075- 1077)
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1. Về kiến thức
- Đánh giá được những nét độc đáo trong cuộc kháng chiến chống Tống (Trong kế
hoạch đánh giặc, tổ chức chiến đấu, cách kết thúc cuộc chiến)
- Đánh giá được vai trò của Lý Thường Kiệt trong cuộc kháng chiến chống
Tống(1075 - 1077).
- Tích hợp GDMT: Sự sáng tạo của tổ tiên ta trong việc dựa vào điều kiện tự
nhiên để chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.
2. Về năng lực
a) Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: Khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm hiệu quả.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phân tích, nhận xét, đánh giá vấn đề và liên
hệ thực tiễn.
b) Năng lực đặc thù
- Tìm hiểu lịch sử:
+ Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới
sự hướng dẫn của GV.
+ Rèn luyện kĩ năng quan sát và sử dụng lược đồ trong khi học và trả lời cầu hỏi.
- Nhận thức và tư duy lịch sử:
+ Rèn luyện kỹ năng miêu tả tranh ảnh lịch sử, kỹ năng so sánh, đánh giá, hợp tác.
+ Biết trình bày, suy luận, phản biện, tranh luận vế một vấn đề lịch sử (tấn công để
tự vệ), rèn luyện năng lực nhận thức và tư duy lịch sử.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:
Cuộc kháng chiến chống Tống của nhà Lý để lại bài học gì cho công cuộc xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
3. Về phẩm chất
- Yêu nước: Giáo dục tinh thần yêu nước, bồi dưỡng lòng dũng cảm, ý thức bảo vệ
độc lập dân tộc trước nguy cơ bị xầm lược.
- Chăm chỉ: Chăm học, chăm làm, hăng say học hỏi và nhiệt tình tham gia hoạt
động nhóm.
1
____________________________________________________________________________
Kế hoạc bài dạy Lịch sử lớp 7
Năm học 2022 - 2023

Trường PTDTBT THCS Pố Lồ
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Duy Phú
Tổ:KHXH_____________________________________________________________________

- Nhân ái: yêu thương con người (kết thúc đấu tranh bằng biện pháp hòa bình để
khỏi tốn xương máu của nhân dân cả 2 bên).
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Giáo án;
- Phiếu học tập cho HS;
Lược đồ các cuộc kháng chiến treo tường.
Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Máy tính, máy chiếu (tivi), bài powerpoit.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Mở đầu
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động cá nhân
+ Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên cho học sinh nghe video đọc bài thơ Nam quốc sơn hà và đặt câu hỏi:
? Đoạn video đề cập tới triều đại và nhân vật lịch sử nào? Nêu hiểu biết của em về
các dữ kiện lịch sử đó?
+ Bước 2: HS hoạt động cá nhân để trả lời câu hỏi
+ Bước 3: GV yêu cầu HS báo cáo. HS khác nhận xét, bổ sung
+ Bước 4: GV nhận xét, đánh giá, chuyển nhiệm vụ.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới:
2.1. Mục 1. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ nhất (năm 1075)
a. Mục tiêu: 
- Trình bày được những âm mưu của nhà Tống.
- Hiểu và lí giải được cuộc tấn công của ta sang đất Tống để nhằm mục đích tự vệ.
Đây là nét độc đáo của cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ nhất.
b. Tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt
Hoạt động cá nhân
1. Cuộc kháng chiến chống Tống giai
- Bước 1: GV giao nhiệm vụ:
đoạn thứ nhất (năm 1075)
Đọc thông tin và quan sát hình 15, lược a. Âm mưu của nhà Tống
đồ H1 hãy trả lời câu hỏi:
- Xâm lược Đại Việt để giải quyết khó
Vòng 1:
khăn trong nước và mở rộng lãnh thổ.
? Nêu âm mưu của nhà Tống khi xâm + Xúi Chăm- pa đánh Đại Việt từ phía
lược nước ta
Nam
? Nhà Tống đã làm gì để thực hiện âm + Ngăn cản việc buôn bán của nhân dân
mưu xâm lược Đại Việt
2 nước.
? Trước âm mưu và hành động chuẩn bị + Mua chuộc các từ trưởng miền núi.
xâm lược của nhà Tống, chủ trương đối b. Chủ trương của nhà Lý
phó của nhà Lý là gì?
- Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy
2
____________________________________________________________________________
Kế hoạc bài dạy Lịch sử lớp 7
Năm học 2022 - 2023

Trường PTDTBT THCS Pố Lồ
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Duy Phú
Tổ:KHXH_____________________________________________________________________

? Nêu hiểu biết của em về nhân vật lịch
sử Lý Thường Kiệt?
? Lý Thường Kiệt đưa ra chủ trương gì
để chống quân Tống?
- Bước 2: HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi
- Bước 3: HS khác nhận xét, bổ sung
- Bước 4: GV nhận xét, đánh giá, chốt
kiến thức
Hoạt động cặp đôi
- Bước 1: GV giao nhiệm vụ:
Đọc thông tin và quan sát hình 15, lược
đồ 15.1 hãy trả lời câu hỏi:
? Vì sao nói đây là cuộc tấn công để tự
vệ chứ không phải cuộc tấn công để
xâm lược?
? Việc chủ động tiến công của nhà Lý có
ý nghĩa như thế nào?
- Bước 2: HS thảo luận
- Bước 3: Đại diện các cặp đôi báo cáo.
Các cặp đôi khác nhận xét, bổ sung
- Bước 4: GV nhận xét, đánh giá, chốt
kiến thức
Ta chỉ tấn công vào căn cứ quân sự, kho
lương và vũ khí của quân Tống để xâm
lược Đại Việt. Khi hoàn thành mục tiêu
ra lập tức rút quân về nước. Cách đánh
độc đáo, sáng tạo của Lý Thường Kiệt
đã đẩy địch vào tình thế bị động làm
thay đổi kế hoạch và làm chậm bước tấn
công của chúng đồng thời tạo thuận lợi
cho ta có thêm thời gian chuẩn bị kháng
chiến.

- Đem quân trấn áp Cham-pa.
- Nhà Lý chủ trương: “tiên phát chế
nhân” (tiến công trước để tự vệ)
+ Tháng 10-1075, hơn 10 vạn quân ta
chia làm hai đạo dưới sự chỉ huy của Lý
Thường Kiệt cùng Tông Đản tấn công
vào đất Tống
+ Hạ thành Ung Châu quân ta rút về
nước
-> Làm thay đổi kế hoạch và làm chậm
lại cuộc tiến công xâm lược của nhà
Tống

2.2. Mục 2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn thứ hai (năm 1077)
a. Mục tiêu: 
- Mô tả được phòng tuyến sông Như Nguyệt.
- Hiểu được nét độc đáo của nhà Lý trong việc chuẩn bị kháng chiến
- Trình bày được trận chiến tại phòng tuyến sông Như Nguyệt
- Lý giải được cách kết thúc chiến tranh của Lý Thường Kiệt
3
____________________________________________________________________________
Kế hoạc bài dạy Lịch sử lớp 7
Năm học 2022 - 2023

Trường PTDTBT THCS Pố Lồ
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Duy Phú
Tổ:KHXH_____________________________________________________________________

- Hiểu được những nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt và ý
nghĩa cuộc kháng chiến chống Tống của nhà Lý.
- Rút ra được các bài học từ cuộc kháng chiến chống Tống lần 2.
b. Tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt
- Bước 1: Giao nhiệm vụ:
2. Cuộc kháng chiến chống Tống giai
Đọc thông tin trong sgk, quan sát lược đoạn thứ hai (năm 1077)
đồ phòng tuyến trên sông Như Nguyệt a.Chuẩn bị kháng chiến (1076- 1077)
và đoạn video về việc chuẩn bị kháng - Lý Thường Kiệt hạ lệnh cho các địa
chiến chống Tống hãy thảo luận và trả phương ráo riết chuẩn bị bố phòng.
lời các câu hỏi sau:
- Cử Lý Kế Nguyên chặn vùng biển
? Sau khi rút quân về nước nhà Lý Đông Kênh
- Xây dựng phòng tuyến sông Như
chuẩn bị kháng chiến như thế nào?
? Mô tả phòng tuyến sông Như Nguyệt Nguyệt.
và lí giải vì sao Lý Thường Kiệt lại cho
xây dựng phòng tuyến chặn giặc ở đây?
? Hãy nêu nét độc đáo của nhà Lý trong
việc chuẩn bị kháng chiến? Qua đó em
rút ra được bài học gì?
- Bước 2: HS hoạt động cá nhân-> nhóm
- Bước 3: HS ghép cặp, trao đổi, thảo
luận các câu hỏi đặt ra.
- Bước 4:
Gv gọi hs trong các cặp bất kì chia sẻ
nội dung tìm hiểu được cho cả lớp.
Hs khác lắng nghe, phản hồi tích cực.
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức
Việc xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt
dựa trên sự kết hợp giữa địa hình tự
nhiên, bãi chướng ngại vật cùng với lực
lượng thuỷ - bộ được bổ trí trọng điểm
nên vừa có thể bảo vệ được toàn chiến
tuyến, vừa nhanh chóng tập trung tổ
chức phản công địch. Đây chính là sự
độc đáo, sáng tạo trong cách tổ chức
đánh giặc của Lý Thường Kiệt.
Để tìm hiểu mục a giáo viên s ử dụng
phương pháp dạy học nhóm- kĩ thuật
mảnh ghép
4
____________________________________________________________________________
Kế hoạc bài dạy Lịch sử lớp 7
Năm học 2022 - 2023

Trường PTDTBT THCS Pố Lồ
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Duy Phú
Tổ:KHXH_____________________________________________________________________

- Bước 1: GV giao nhiệm vụ:
Vòng 1:
Đọc thông tin và quan sát lược đồ hình
3 hãy thảo luận theo 4 nhóm trả lời câu
hỏi sau:
- Nhóm 1: Dùng lược đồ trận chiến tại
phòng tuyến sông Như Nguyệt năm
1077 để miêu tả trận chiến đấu?
- Nhóm 2: Vì sao đang ở thế thắng mà
Lý Thường Kiệt lại cử người đến thương
lượng giảng hòa với giặc?
- Nhóm 3: Nêu những nét độc đáo trong
cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt?
- Nhóm 4: Nêu ý nghĩa cuộc kháng
chiến chống Tống của Lý Thương Kiệt?
Vòng 2:
Nhóm mới sẽ lấy học sinh của 4 nhóm
(mỗi nhóm 2 bạn)
Chuyên gia của từng nhóm chia sẻ nội
dung thảo luận từ vòng 1. Sau đó thảo
luận trả lời câu hỏi:
? Qua cuộc kháng chiến chống Tống
của nhà Lý các em rút ra được những
bài học gì cho công cuộc xây dựng và
bảo vệ đất nước hiện nay?
- Bước 2: HS thảo luận
- Bước 3: Đại diện các nhóm báo cáo.
Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Bước 4: GV nhận xét, đánh giá, chốt
kiến thức
(GV giảng tích hợp với môn Ngữ văn:
cho HS nghe nguyên văn bài thơ thần
của Lý Thường Kiệt: "Sông núi nước
Nam" và yêu cầu HS nêu cảm nhận về
bài thơ.
Bài học kinh nghiệm cho công cuộc
bảo vệ đất nước hiện nay: có đường lối
và phương pháp đấu tranh đúng đắn,
đoàn kết toàn dân, kết hợp nhiều hình
thức đấu tranh, mềm dẻo nhưng kiên

b. Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến
sông Như Nguyệt.
- Cuối năm 1076, quân Tống chuẩn bị
tiến vào nước ta theo hai đường: thủy và
bộ
- Tháng 1-1077, quân Tống vượt ải Nam
Quan tiến vào nước ta
-  Quân bộ bị chặn đánh và dừng chân ở
bờ bắc sông Như Nguyệt.
- Quân thủy bị quân của Lý Kế Nguyên
chặn đánh k thể vào sâu hỗ trợ quân bộ.
 - Cuối xuân 1077, nhà Lý cho quân
vượt sông Như Nguyệt, bất ngờ tấn
công vào đồn giặc.
- Quân Tống thua to
- Lý Thường Kiệt giảng hòa kết thúc
chiến tranh
* Ý nghĩa:
- Là chiến thắng tuyệt vời của quân và
dân ta.
- Củng cố nền độc lập dân tộc.
- Nhà Tống đã từ bỏ mộng xâm lược
Đại Việt.

5
____________________________________________________________________________
Kế hoạc bài dạy Lịch sử lớp 7
Năm học 2022 - 2023

Trường PTDTBT THCS Pố Lồ
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Duy Phú
Tổ:KHXH_____________________________________________________________________

quyết (mềm dẻo về sách lược, phương
pháp, kiên quyết giữ vững nguyên tắc
độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh
thổ)...
Giáo dục cho học sinh tinh thần nhân
đạo, yêu chuộng hòa bình - đây là một
truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Cách
kết thúc chiến tranh rất độc đáo của Lý
Thường Kiệt - không tiêu diệt toàn bộ
quần thù khi chúng đã ở “thế cùng, lực
kiệt”, mà kết thúc chiến tranh bằng
cách giảng hoà để bảo đảm mối quan hệ
bang giao, hoà hiếu giữa hai nước sau
chiến tranh; không làm tổn thương danh
dự của nước lớn, bảo đảm một nền hoà
bình lầu dài. Đồng thời, cũng nhằm bảo
toàn lực lượng của quần dần ta, tránh
những tổn thất, hi sinh không cần thiết.
Qua đó chứng tỏ tinh thần nhân đạo của
dần tộc ta và vai trò to lớn của Lý
Thường Kiệt.

3. Hoạt động luyện tập
a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa và hoàn thiện về nội dung kiến thức đã
được tìm hiểu ở hoạt động hình thành kiến thức mới.
b. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Cho học sinh tham gia trò chơi Ai là triệu phú thông qua câu hỏi trắc nghiệm để
củng cố và kiểm tra kiến thức của học sinh.
- GV giới thiệu luật chơi
- Gv sử dụng phần mềm random name để lựa chọn hs.
- GV chiếu câu hỏi
Trò chơi Ai là triệu phú
Câu 1: Nhà Tống đã làm gì giải quyết những khó khăn trong nước?
A. Đánh hai nước Liêu - Hạ.
B. Đánh Đại Việt để khống chế Liêu - Hạ.
C. Đánh Cham-pa để mở rộng lãnh thổ.
D. Tiến hành cải cách, củng cố đất nước.
Câu 2: Đâu không là lý do khiến Lý Thường Kiệt chọn sông Như Nguyệt làm
nơi xây dựng phòng tuyến đánh giặc?
6
____________________________________________________________________________
Kế hoạc bài dạy Lịch sử lớp 7
Năm học 2022 - 2023

Trường PTDTBT THCS Pố Lồ
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Duy Phú
Tổ:KHXH_____________________________________________________________________

A. Là con sông chặn ngang tất cả các ngả đường bộ từ Quảng Tây vào Thăng
Long 
B. Lực lượng quân Tống sang xâm lược Việt Nam chủ yếu là bộ binh
C. Dựa trên truyền thống đánh giặc trên sông của các triều đại trước
D. Là một chiến hào tự nhiên khó để vượt qua
Câu 3: Để chuẩn bị chiến tranh lâu dài với quân Tống, sau khi mở cuộc tấn
công vào đất Tống Lý Thường Kiệt đã làm gì?
A. Tạm thời hòa hoãn với quân Tống để củng cố lực lượng trong nước.
B. Cho xây dựng phòng tuyến trên sông Như Nguyệt.
C. Tấn công, đập tan cuộc chiến tranh xâm lược của Cham-pa ở phía Nam.
D. Đón địch, tiêu diệt lực lượng của địch ngay khi chúng vừa đặt chân đến.
Câu 4: Ý nào không phản ánh đúng việc làm của nhà Lý trước âm mưu xâm
lược của quân Tống?
A. Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy cuộc kháng chiến
B. Triệu tập hội nghị Bình Than
C. Đập tan phối hợp tấn công của quân Tống và Chăm-pa.
D. Chủ động tiến hành các biện pháp đối phó
Câu 5: Tại sao Lý Thường Kiệt là chủ động giảng hòa?
A. Để đảm bảo mối quan hệ hòa hiếu giữa hai nước là truyền thống nhân đạo của
dân tộc
B. Lý thường Kiệt sợ mất lòng vua Tống
C. Để bảo toàn lực lượng của nhân dân
D. Lý Thường Kiệt muốn kết thúc chiến tranh nhanh chóng
Câu 6: Cuộc kháng chiến chống Tống (1075 - 1077) giành thắng lợi không
xuất phát từ nguyên nhân nào sau?
A. Nhà Lý đã đưa ra được đường lối đánh giặc đúng đắn, sáng tạo.
B. Nhân dân Đại Việt có tinh thần yêu nước, ý chí quyết chiến, quyết thắng với kẻ
thù.
C. Nhà Tống đang lâm vào tình trạng khủng hoảng, tiềm lực suy giảm.
D. Sự đoàn kết giữa Đại Việt và Champa trong cuộc chiến đấu chống kẻ thù
chung.
Câu 6: “Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân đánh trước để chặn thế
mạnh của giặc”? Đó là câu nói của ai?
A. Trần Quốc Tuấn
B. Trần Thủ Độ
C. Lý Thường Kiệt
D. Lý Công Uẩn
Câu 7: Để khích lệ tinh thần chiến đấu của quân sĩ, làm suy yếu ý chí của
quân Tống Lý Thường Kiệt đã làm gì?
A. Tập chung tiêu diệt nhanh quân Tống.
7
____________________________________________________________________________
Kế hoạc bài dạy Lịch sử lớp 7
Năm học 2022 - 2023

Trường PTDTBT THCS Pố Lồ
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Duy Phú
Tổ:KHXH_____________________________________________________________________

B. Ban thưởng cho quân lính.
C. Sáng tác bài thơ thần “Nam quốc sơn hà”.
D. Cả 3 ý trên.
Câu 8: Tướng giặc chỉ huy cánh quân bộ xâm lược Đại Việt là ai?
A. Quách Quỳ
B. Ô Mã Nhi
C. Toa Đô
D. Hòa Mâu
Câu 9: Để đánh chiếm Đại Việt, nhà Tống đã thực hiện những biện pháp gì?
A. Xúi giục vua Cham –Pa đánh lên từ phía nam.
B. Ngăn việc buôn bán, đi lại của nhân dân hai nước.
C. Dụ dỗ các tù trưởng người dân tộc ở biên giới.
D. Tất cả các ý trên
Câu 10: Mục đích chính của Lý Thường Kiệt trong cuộc tấn công sang đất
Tống cuối năm 1075 là:
A. đánh vào cơ quan đầu não của quân Tống
B. đánh vào nơi tập trung lương thực và khí giới để chuẩn bị đánh Đại Việt.
C. đánh vào khu vực đông dân để tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch
D. đòi lại phần đất đã mất do bị nhà Tống chiếm.
Bước 2: HS tham gia chơi
Bước 3: HS trả lời sai sẽ nhường quyền tham gia trò chơi cho các bạn khác.
Bước 4: GV nhận xét, đánh giá và khen ngợi HS.
4. Hoạt động vận dụng:
a. Mục tiêu: Nhằm giúp HS vận dụng kiến thức mới đã lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập, cuộc sống.
b. Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS hoàn thành nhiệm vụ
c. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
? Sưu tầm tư liệu về đóng góp của Lý Thường Kiệt đối với nhà Lý và dân tộc.
? Nghệ thuật kết thúc chiến tranh của nhà Lý đề lại bài học gì cho sự nghiệp bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay?
Bước 2: HS hoàn thành nhiệm vụ
Bước 3: HS trình bày sản phẩm, kết quả
Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá kết quả; bổ sung; GV nhận xét, đánh giá
và khen ngợi HS.
Hướng dẫn hs chuẩn bị ở nhà: Đọc và chuẩn bị bài 13
******************************************************************

8
____________________________________________________________________________
Kế hoạc bài dạy Lịch sử lớp 7
Năm học 2022 - 2023