Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023
TUẦN 1

Ngày soạn: 27/8/2022
Ngày dạy: 9/9/2022

- Lớp 71.

Ngày dạy: 9/9/2022

- Lớp 72

CHƯƠNG 1: TÂY ÂU TỪ THẾ KỈ V ĐẾN NỬA ĐẦU THẾ KỈ XVI
Tiết 1,2,3 - BÀI 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH
VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, giúp HS:
- Kể lại được những sự kiện chủ yếu về quá trình hình thành xã hội phong
kiến ở Tây Âu.
- Trình bày được đặc điểm của lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế
độ phong kiến Tây Âu.
- Mô tả được sơ lược sự ra đời của Thiên chúa giáo.
- Phân tích được vai trò của thành thị trung đại.
2. Năng lực
- Năng lực chung:
 Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và
thể hiện sự sáng tạo.
 Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và
trao đổi công việc với giáo viên.
- Năng lực riêng:
 Khai thác và sử dụng được một số thông tin của một số tư liệu lịch sử
trong bài học dưới sự hướng dẫn của GV.
 Tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các
hoạt động thực hành, vận dụng.
3. Phẩm chất
- Trân trọng những giá trị văn hóa của thời trung đại: Thiên chúa giáo, những
thành thị Tây Âu, những trường đại học lâu đời,…
* Đối với học sinh hòa nhập :
- Chú ý lắng nghe cô giảng, ghi chép nội dung kiến thức cần đạt.
1

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

- Kể lại được những sự kiện chủ yếu về quá trình hình thành xã hội phong
kiến ở Tây Âu.
- Biết được đặc điểm của lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ
phong kiến Tây Âu.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-

SGK, SGV, Sách Bài tập Lịch sử Địa lí 7
Phiếu học tập.
Tranh ảnh, video liên quan đến bài học.
Máy tính, máy chiếu (nếu có).

2. Đối với học sinh
- SGK.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến chủ đề bài học Quá trình hình
thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 1 – Tượng Hoàng đế Sác-lơ-ma-nhơ (742-814) ở
thành phố Hăm-buốc (Đức) SGK tr.9.
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi và trả lời câu hỏi:
+ Em có biết tại sao ở nhiều nước châu Âu ngày nay vẫn giữ tượng đài tưởng niệm
Hoàng đế Sác-lơ-ma-nhơ không?
+ Ông đã có công lao gì mà được tôn vinh như thế? Hãy chia sẻ những hiểu biết
của em về vị hoàng đế này.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát Hình 1 SGK tr.9, thảo luận theo cặp đôi và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời: Sác-lơ-ma-nhơ là một trong những vị Hoàng đế vĩ
đại nhất lịch sử châu Âu, có công mở rộng lãnh thổ đế quốc thời kì ông trị vì, sau
này chính là vùng lãnh thổ của một số nước châu Âu hiện nay.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
2

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt vào bài học: Một trong những vị vua nổi bật nhất trong lịch sử châu
Âu phải kể đến Sác-lơ-ma-nhơ. Ông trị vì 46 năm nhưng đã tiến hành 55 cuộc viễn
chinh lớn nhỏ, không chỉ có công thống nhất vùng Tây và Trung Âu mà còn đặt
nền móng hình thành đế chế La Mã thần thánh sau này. Sác-lơ-ma-nhơ được coi là
cha đẻ của châu Âu, vì nếu không có vị Hoàng đế này, có thể lịch sử châu Âu đã
rất khác. Vậy chế độ phong kiến đã hình thành và phát triển ở các nước châu Âu
ra sao trong thời gian từ thế kỉ V đến thế kỉ XVI. Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài
học ngày hôm nay.
Bài 1: Quá trình hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Quá trình hình thành phong kiến xã hội ở Tây Âu
Hoạt động của Giáo viên – học sinh

Kiến thức cần đạt

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
1. Quá trình hình thành
HS đọc phần 1 và trả lời các câu hỏi theo cấu trúc: phong kiến xã hội ở Tây Âu
- Nữa cuối thế kỉ V, các tộc
- 4W + H (When, Who, What, Where + How)
người Giéc-man xâm chiếm
? When: Đế quốc La Mã suy yếu vào thời gian tiêu diệt đế quốc Rô-ma.
nào?
? Who: Ai đã tràn xuống chiếm đất của La Mã?

- Thành lập nhiều vương quốc
mới.

? What: Khi tiến vào lãnh thổ của La Mã người - Xã hội: chia làm 2 giai cấp:
Giéc man đã làm gì?
+ Lãnh chúa phong kiến.
? Where: Quá trình phong kiến hóa diễn ra mạnh
+ Nông nô.
mẽ ở đâu?
? How: Sự hình thành các giai cấp trong xã hội
phong kiến như thế nào?

=> Xã hội phong kiến ở châu
Âu hình thành

3

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Quan sát sơ đồ
Hình 2, em hãy cho biết lãnh chúa phong kiến

và nông nô được hình thành từ những tầng lớp
nào?
Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở
châu Âu
- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp đôi, thảo
luận và trả lời câu hỏi vào Phiếu học tập số
1:Hãy cho biết những nét chính về quá trình
hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin mục 1, quan sát Sơ đồ hình 2
SGK tr.9, 10 và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện HS trình bày về sự hình
thành lãnh chúa phong kiến và nông nô; những
sự kiện chính của quá trình hình thành xã hội
phong kiến ở Tât Âu.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển
sang nội dung mới.
4

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

Hoạt động 2: Lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ phong kiến Tây Âu
Hoạt động của Giáo viên – Học sinh

Kiến thức cần đạt

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

2. Lãnh địa phong kiến và
Đặc điểm chính của lãnh địa phong kiến ở quan hệ xã hội của chế độ
phong kiến Tây Âu
Tây Âu
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 3 - Khu đất - Những đặc điểm chính của
của lãnh chúa trong lãnh địa phong kiến ở lãnh địa phong kiến ở Tây Âu:
Tây Âu, khai thác thông tin trong SGK tr.10, + Là đơn vị chính trị, kinh tế cơ
11 và trả lời câu hỏi:Nêu những đặc điểm bản của Tây Âu cho đến thế kỉ
chính của lãnh địa phong kiến ở Tây Âu.
IX.
+ Là khu đất rộng lớn thuộc sở
hữu của một lãnh chúa, bao gồm
đất của lãnh chúa và đất khẩu
phần.
+ Mỗi lãnh địa có quân đội, luật
pháp, tòa án, thuế khóa, tiền tệ,
hệ thống đo lường riêng.
+ Nông nô là lực lượng sản xuất
chính, phải nhận ruộng từ lãnh
chúa và nộp tô thuế cho lãnh
Mối quan hệ giữa lãnh chúa và nông nô chúa.
trong xã hội phong kiến
- GV chia HS thành các nhóm, yêu cầu HS
quan sát Hình 4 - Đời sống nông nô và lãnh
chúa trong lãnh địa phong kiến SGK tr.11 và
hướng dẫn HS:

+ Tranh 1: thể hiện cảnh các lãnh chúa yết
5

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

kiến nhà vua. Nhà vua ngôi trên ngai, đầu đội
vương miện, đang nói chuyện với các lãnh
chúa đứng xung quanh. Các lãnh chúa đầu
đội mũ, trang phục khác nhau (thể hiện quyền
lực và sự sang trọng) nhưng không quỳ lạy
trước nhà vua. Nhà vua chỉ có quyền lực nhất
định trong phạm vi lãnh địa của mình.
+ Tranh 2: thể hiện đời sống lãnh chúa, các
lãnh chúa hàng ngày chỉ hội họp, gặp gỡ
nhau, tham gia vào những buổi đi săn ở rừng.
Trong tranh cho thấy các lãnh địa có tường
bao bọc khu trung tâm. Những nông nô chèo
thuyền trên sông.
+ Tranh 3: miêu tả cảnh lao động của những
người nông nô. Họ đã biết sử dụng sức kéo
của gia súc, bánh xe, cái cày, các công cụ sản
xuất tương đối thô sơ. Người nông nô đảm
nhiệm hoạt động kinh tế chủ đạo trong các
lãnh địa, đó là nông nghiệp.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin mục 2, quan sát Hình 3, 4
SGK tr.10, 11 và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện HS trình bày đặc điểm của
lãnh địa phong kiến ở Tây Âu; mối quan hệ
giữa lãnh chúa và nông nô trong xã hội phong
kiến. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức,
chuyển sang nội dung mới.
6

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

Hoạt động 3: Sự ra đời của Thiên chúa giáo
Hoạt động của Giáo viên – Học sinh

Kiến thức cần đạt

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

3. Sự ra đời của Thiên chúa
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 5 – Chúa Giê- giáo
su, người sáng lập Thiên chúa giáo SGK tr.11 - Sự ra đời của Thiên chúa giáo:
và hướng dẫn HS:
+ Thiên chúa giáo ra đời vào
đầu Công nguyên, ở vùng Giêru-sa-lem (ngày nay thuộc Pale-xtin).
+ Đến thế kỉ IV, từ chỗ bị cấm
đoán, Thiên chúa giáo trở thành
quốc giáo của đế quốc La Mã.
G
iê-su là một người Do Thái, nhà giảng thuyết
và người sáng lập ra Thiên chúa giáo vào thế
kỉ I. Tên gọi Giê-su trong tiếng Do Thái có
nghĩa là Đức chúa là đấng cứu độ. Những gì
chúng ta biết được về Giê-su là do được ghi
chép trong kinh thánh Tân Ước.

+ Sang thời phong kiến, Thiên
chúa giáo thống trị trong đời
sống chính trị, văn hóa, tư tưởng
ở Tây Âu. Giáo hội có thế lực
rất lớn.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi
- GV cho HS xem đoạn video về tư liệu cuộc
đời của chúa Giê-su.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin mục 3, quan sát Hình 5,
SGK tr.11, 12, làm việc cá nhân và trả lời câu
hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện HS trình bày sự ra đời của
Thiên chúa giáo.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
7

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức,
chuyển sang nội dung mới.
Hoạt động 4: Sự xuất hiện và vai trò của thành thị trung đại
Hoạt động của Giáo viên – Học sinh

Kiến thức cần đạt

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

4. Sự xuất hiện và vai trò của
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 6 – Thành phố thành thị trung đại
Phhi-ren-xê (I-ta-li-a) được thành lập từ thời - Nguyên nhân ra đời thành thị
trung đại, Hình 7 – Một góc trường Đại học trung đại:
Bô-lô-na (I-ta-li-a) – một trong những những + Cuối thế kỉ XI, sản xuất phát
đại học nổi tiếng được thành lập từ thời trung triển thợ thủ công đem hàng
đại, Sơ đồ Vai trò của thành thị trung đại và hoá ra những nơi đông người
để trao đổi→ hình thành các thị
thông tin trong SGK tr.12, 13.
trấn → thành thị ( thành phố).
+ Một số thành thị được phục
hồi từ những thành thị cổ đại
hoặc do lãnh chúa lập ra trên đất
của lãnh địa để thu thuế của thợ
thủ công và thương nhân.
- Đời sống kinh tế của cư dân
thành thị trung đại:

-

+ Cư dân sống trong thành thị
chủ yếu là thợ thủ công và
thương nhân (thị dân).
+ Họ sản xuất thủ công nghiệp
và buôn bán. Họ lập ra các
phường hội thủ công và các
thương hội để giúp đỡ, tương trợ
nhau, hạn chế sự sách nhiễu của
lãnh chúa.
- Vai trò
+ Về kinh tế: Phá vỡ kinh tế
lãnh địa. Tạo điều kiện cho sự
8

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7
GV hướng dẫn HS quan sát Hình 6 và Hình 7:
+ Hình 6: Thành phố Phi-ren-xê là thành phố
ở miền Bắc I-ta-li-a, chủ yếu phát triển công
nghiệp. Từ thế XIV, thành phố có hơn 300 xí
nghiệp len dạ, trong đó thuê rất nhiều thợ làm
việc. Phong trào văn hóa Phục Hưng sau này
nảy nở và phát triển chính từ quê hương là
các thành thị miền Bắc I-ta-li-a.
+ Hình 7: HS đọc thông tin mục Em có biết.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin mục 7, quan sát Hình 7
SGK tr.12, 13 và trả lời câu hỏi.

Năm học 2022-2023
hình thành và phát triển của nền
kinh tế hàng hóa.
+ Về chính trị: Góp phần xóa
bỏ chế độ phong kiến phân
quyền, xây dựng chế độ phong
kiến tập quyền.
+ Xã hội: Đưa đến sự xuất hiện
của tầng lớp thị dân.
+ Về văn hóa: Mở mang tri
thức

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện HS trình bày nguyên nhân
ra đời các thành thị trung đại; thành phần cư
dân trong các thành thị và đời sống của họ; vai
trò của các thành thị đối với châu Âu thời
trung đại.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Nhiêm vụ 1 cho HS: Trả lời câu hỏi 1 phần SGK tr.13.
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu cho HS: Khoanh tròn vào câu đáp án trước câu trả lời đúng:
Câu 1. Lãnh chúa phong kiến được hình thành từ:
A. Quý tộc Giéc-man.
B. Quý tộc La Mã.
C. Quý tộc các nước phương Tây.
9

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

D. Cả A và B đều đúng.
Câu 2. Sau khi Sác-lơ-ma-nhơ mất, Vương quốc Phơ-răng chính thức xác lập chế
độ phong kiến ở các nước:
A. Pháp, Đức, I-ta-li-a.
B. Đức, Mỹ, Hà Lan.
C. Tây Ban Nha, Pháp, Đức.
D. Áo, Bỉ, Tây Ban Nha.
Câu 3. Đặc điểm nào dưới đây không đúng khi nói về lãnh địa phong kiến ở Tây
Âu:
A. Là đơn vị chính trị, kinh tế cơ bản của Tây Âu cho đến thế kỉ IX.
B. Là khu đất rộng lớn thuộc sở hữu của một lãnh chúa, bao gồm đất của lãnh chúa
và đất khẩu phần.
C. Các lãnh địa có chung quân đội, luật pháp, tòa án, thuế khóa, tiền tệ, hệ thống
đo lường.
D. Kinh tế chủ đạo của lãnh địa là nông nghiệp, tự cấp, tự túc, ít trao đổi với bên
ngoài.
Câu 4. Cư dân thành thị lập ra các phường hội thủ công và các thương hội để:
A. Giúp đỡ, tương trợ nhau, hạn chế sự sách nhiễu của lãnh chúa.
B. Phá vỡ nền kinh tế tự nhiên trong các lãnh địa.
C. Tạo điều kiện cho sự hình thành và phát triển kinh tế hàng hóa.
D. Cả A, B, C đều đúng.
Câu 5. Trường Đại học Bô-lô-na – một trong những trường đại học nổi tiếng được
thành lập từ thời trung đại thuộc quốc gia nào ngày nay?
A. Pháp.
B. I-ta-li-a.
C. Đức.
D. Áo.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi:
10

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

Câu 1. Đáp án C.
Câu 2. Đáp án D.
Câu 3.Đáp án B.
Câu 4.Đáp án A.
Câu 5.Đáp án C
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.
Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi 1,2 phần Luyện tập SGK tr.13.
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu cho HS: Trả lời câu hỏi 1,2 phần Luyện tập SGK tr.13.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi:
Câu 1: Lãnh địa phong kiến và thành thị trung đại có những đặc điểm khác biệt:
Nội dung
Thời gian xuất hiện

Lãnh địa phong kiến

Thành thị trung đại

Từ thế kỉ V đến thế kỉ X Từ thế kỉ XI

Hoạt động kinh tế chủ Nông nghiệp
yếu

Thủ công nghiệp, thương
nghiệp

Thành phần cư dân chủ Lãnh chúa và nông nô
yếu

Thợ thủ công, thương nhân

Câu 2:
Những dẫn chứng để chứng minh cho ý kiến của C.Mác: Thành thị giống như
những bông hoa rực rỡ nhất của châu Âu thời trung đại cũng chính là nói đến vai
trò của thành thị:
- Phá vỡ nền kinh tế tự nhiên trong các lãnh địa, tạo điều kiện cho sự hình thành
và phát triển kinh tế hàng hóa.
- Góp phần xóa bỏ chế độ phong kiến phân quyền, xây dựng chế độ phong kiến tập
quyền.
11

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

- Thành thị mang lại bầu không khí tự do, cởi mở, nhiều thành tựu văn hóa dần
nảy nở và phát triển về sau.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Bước 1: GV giao nhiêm vụ cho HS: Trả lời câu hỏi 3 phần Vận dụng SGK tr.13.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết thực tế, sưu tầm tư liệu và lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi:
HS có thể tìm hiểu về:
+ Các thành thị: Phi-ren-xê, Giê-nô-va, Vê-nê-xi-a,...
+ Các trường học lâu đời: Ox-phớt, Bô-lô-nha,...
+ Các hội chợ: Săm-pa-nhơ,...
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, kết thúc tiết học.
* Hướng dẫn về nhà:
- Ôn lại kiến thức đã học.
- Làm bài tập Bài 1 – Sách bài tập Lịch sử Địa lí 7 – Phần Lịch sử.
- Đọc và tìm hiểu trước Bài 2: Các cuộc phát kiến địa lí và sự hình thành quan hệ
sản xuất tư bản chủ nghĩa ở châu Âu.
Phiếu học tập số 1:

Trường THCS:............
Lớp:..............................
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Câu hỏi:Hãy cho biết những nét chính về quá trình hình thành xã hội phong kiến ở
Tây Âu.
Trả lời:
12

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
*. Rút kinh nghiệm:
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Ký duyệt giáo án tuần 1,2
Ngày 05/9/2022
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
TTCM

Trần Thị Minh Khai
TUẦN 3
Ngày soạn: 7/9/2022
Ngày dạy:

/9/2022

- Lớp 71

Ngày dạy:

/9/2022

- Lớp 72

Tiết 4,5,6 - Bài 2: CÁC CUỘC PHÁT KIẾN ĐỊA LÍ VÀ SỰ HÌNH THÀNH
QUAN HỆ SẢN XUẤT TƯ BẢN CHỦ NGHĨA Ở TÂY ÂU
I. MỤC TIÊU (Học xong bài học, học sinh sẽ đạt được)
1. Về kiến thức:
- Học sinh sử dụng được lược đồ hoặc bản đồ giới thiệu được những nét chính về
hành trình của một số cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới.
- Nêu được hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí.
- Trình bày được sự nảy sinh phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu.
- Xác định được những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu.
2. Về năng lực:
13

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7
Năm học 2022-2023
- Năng lực chung:
+ Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, có kĩ năng làm việc
nhóm và thể hiện tính sáng tạo.
+ Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm
cũng như quá trình trao đổi những kiến thức về nội dung bài học với giáo viên.
- Năng lực chuyên biệt:
+ Khai thác và sử dụng được những thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài
học, học liệu số theo sự hướng dẫn của giáo viên.
+ Tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện được các
hoạt động thực hành, vận dụng.
3. Về phẩm chất
- Có tinh thần yêu nước, lòng nhân ái, ý thức trách nhiệm trong việc góp phần xây
dựng một thế giới hòa bình, thúc đẩy sự giao lưu giữa các nước.
* Đối với học sinh hòa nhập :
- Chú ý lắng nghe cô giảng, ghi chép nội dung kiến thức cần đạt.
- Nêu được hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí.
- Trình bày được sự nảy sinh phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Giáo viên
- Một số hình ảnh phục vụ trò chơi, video 3d về Trái Đất, hình ảnh về một số
cuộc phát kiến địa lí.
- Máy tính, máy chiếu.
- Lược đồ các cuộc phát kiến lớn về địa lí.
- Tư liệu hoặc những câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí.
- Phiếu học tập.
2. Học sinh
- Sưu tầm tranh ảnh về các nhà phát kiến địa lí. 
- Bảng con.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: KHỞI ĐỘNG
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ: GV cho học sinh tham gia trò chơi theo hình
thức cá nhân. Thể lệ trò chơi như sau: Học sinh sẽ lần lượt chọn từng ô số (ứng
với mỗi quả trên cây), quan sát hình ảnh, gọi tên nhân vật lịch sử, đồ vật (nêu tác
dụng) và cho biết sự kiện lịch sử liên quan đến những hình ảnh đó.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ: HS tham gia trò chơi của giáo viên đề ra, quan sát
các hình ảnh gọi tên nhân vật lịch sử, đồ vật (nêu tác dụng) và xác định sự kiện
lịch sử liên quan đến những hình ảnh đó.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận: Học sinh trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4. Kết luận, nhận định: Giáo viên nhận xét câu trả lời của học sinh.
- Giáo viên viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo.
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
14

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

1. Các cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới
a. Sơ lược về hành trình của một số cuộc phát kiến địa lí lớn
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Kiến thức cần đạt
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
+ Năm 1487, B. Đi-a-xơ
NV1: Giáo viên yêu cầu HS các nhóm quan sát hình đã dẫn đầu đoàn thám
1, đọc thông tin mục 1.a (SGK/14 – 15), thảo luậ hiểm đến được mũi cực
nhóm, giới thiệu nét chính về hành trình của một số Nam châu Phi.
cuộc phát kiến địa lí lớn (có thể giao mỗi nhóm tìm + Năm 1492, Cô-lôm-bô
hiểu hành trình của một cuộc phát kiến).
dẫn đầu đoàn thủy thủ
Tây Ban Nha đi về hướng
tây, sang Ca-ri-bê (châu
Mĩ ngày nay).
+ Năm 1497 - 1498, Vaxcô đơ Ga-ma chỉ huy
đoàn thám hiểm vòng qua
mũi Hảo Vọng và cập bến
Ca-li-cút ở phía Tây Nam
Ấn Độ.
+ Năm 1519 - 1522, từ
Tây Ban Nha, đoàn thám
hiểm của Ma-gien-lan
NV2: Theo em, cuộc phát kiến địa lí nào là quan
tiến hành chuyến đi vòng
trọng nhất? Vì sao?
quanh Trái Đất bằng
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
đường biển.
GV hướng dẫn HS trả lời
NV1: Học sinh các nhóm quan sát lược đồ, đọc
thông tin, thảo luận nhóm, giới thiệu đường đi của
các cuộc phát kiến địa lí trên lược đồ.
NV2: Học sinh suy nghĩ cá nhân và trả lời câu hỏi
của GV.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- Đại diện nhóm giới thiệu đường đi của các cuộc
phát kiến địa lí trên lược đồ. HS các nhóm còn lại
quan sát, theo dõi nhóm bạn trình bày, nhận xét và
bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
- HS trả lời câu hỏi của giáo viên.
Bước 4. Kết luận, nhận định
Nhận xét thái độ làm việc và phần trình bày của các
nhóm, chốt kiến thức lên màn hình. (GV hướng dẫn
HS tìm hiểu hình 2 SGK/15 và kể một số câu chuyện
về hành trình tìm kiếm những vùng đất mới của các
nhà thám hiểm.
- Gợi ý trả lời NV2: Cuộc phát kiến địa lí của Ma15

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

gien-lan là cuộc phát kiến địa lí quan trọng nhất vì:
+ Đây là cuộc phát kiến có hành trình dài nhất trong
lịch sử các cuộc phát kiến địa lí. Ma-gien-lăng cùng
đoàn thủy thủ xuất phát từ Tây Ban Nha đã đi vòng
quanh thế giới, đi qua các đại dương lớn như Thái
Bình Dương và Đại Tây Dương.
+ Chứng tỏ luận điểm “Trái đất hình tròn” là đúng
đắn, đây là cơ sở rất lớn để các nhà văn, nhà thơ, nhà
thiên văn học, triết học thời kỳ Văn hóa Phục Hưng
bảo vệ cho luận điểm “Mặt trời là trung tâm” và
“Trái đất hình tròn”.
+ Thúc đẩy quá trình hoàn thành bản đồ thế giới từ
đó tạo điều kiện cho các cuộc phát kiến tiếp theo.
+ Tạo cơ sở quan trọng làm sụp đổ các tư tưởng triết
học bảo thủ, sai lầm của giáo hội Thiên Chúa).
b. Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí lớn
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Kiến thức cần đạt
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
- Mở ra con đường mới,
GV yêu cầu HS đọc thông tin mục 1.b và quan sát tìm ra vùng đất mới, thúc
hình 3 (SGK/16) tìm hiểu về hệ quả của các cuộc đẩy hàng hải quốc tế phát
phát kiến địa lí.
triển.
- Đem về cho châu Âu
khối lượng vàng, bạc,
nguyên liệu, thúc đẩy nền
sản xuất và thương
nghiệp phát triển.
- Làm nảy sinh nạn buôn
bán nô lệ da đen và quá
trình xâm chiếm, cướp
bóc thuộc địa…
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc thông tin mục 1.b, quan sát hình 3 trong
SGK/16, nêu hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- HS trả lời câu hỏi của GV.
- Các HS còn lại quan sát, theo dõi bạn trình bày,
nhận xét và bổ sung (nếu cần).
Bước 4. Kết luận, nhận định
- Nhận xét về thái độ, tinh thần và kết quả học tập
của học sinh, chốt kiến thức lên màn hình.
- Chuyển dẫn sang phần tiếp theo.
16

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

2. Sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản và những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu
a. Sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Kiến thức cần đạt
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
- Quá trình tích luỹ vốn và
GV yêu cầu HS đọc thông tin mục 2.a (SGK/16 – tập trung nhân công của
17), thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:
giai cấp tư sản trong giai
Nhóm 1,2: Hãy cho biết quá trình tích lũy vốn và
đoạn đầu:
tập trung nhân công của giai cấp tư sản trong giai
+ Đẩy mạnh cướp bóc của
đoạn đầu như thế nào?
Nhóm 3,4: Nêu những biểu hiện của sự nảy sinh chủ cải, tài nguyên từ các
nước thuộc địa châu Á,
nghĩa tư bản ở Tây Âu.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
châu Phi, châu Mĩ đem về
- HS đọc thông tin trong SGK, thảo luận và trả lời châu Âu.
câu hỏi của GV.
+ Dùng bạo lực và nhiều
- GV hướng dẫn, hỗ trợ các em trong quá trình thực
thủ đoạn để tước đoạt
hiện nhiệm vụ (nếu cần).
ruộng đất của nông nô, tư
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
liệu sản xuất của thợ thủ
- Đại diện các nhóm trình bày kết của của mình.
- Các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm bạn công,... như “rào đất cướp
trình bày, nhận xét và bổ sung (nếu cần).
ruộng”.
Bước 4. Kết luận, nhận định
+ Bán nô lệ da đen từ châu
- Nhận xét về thái độ, tinh thần và kết quả học tập Phi cho các chủ đổn điển,
của học sinh, chốt kiến thức lên màn hình.
hầm mỏ ở châu Âu, châu
(Gợi ý trả lời: * Quá trình tích lũy vốn:
- Thương nhân châu Âu đẩy mạnh cướp bóc của cải, Mĩ làm nhân công.
tài nguyên từ các nước thuộc địa châu Á, châu Phi, - Biểu hiện của sự nảy
sinh chủ nghĩa tư bản ở
châu Mĩ đem về châu Âu.
- Ở trong nước, họ dùng bạo lực và nhiều thủ đoạn Tây Âu:
để tước đoạt ruộng đất của nông nô, tư liệu sản xuất + Giai cấp tư sản ra sức
của thợ thủ công,…
mở rộng kinh doanh, lập
- Việc tập trung nhân công được thể hiện:
+ Thực hiện “rào đất cướp ruộng” tước đoạt ruộng các công trường thủ công,
đất của nông nô và biến họ trở thành người làm thuê những đồn điển quy mô
lớn và cả các công ti
cho các công xưởng của tư bản.
+ Những người nô lệ da đen ở châu Phi cũng bị bắt thương mại.
để bán cho các chủ đồn điền, hầm mỏ ở châu Âu và + Hình thành quan hệ sản
châu Mĩ làm nhân công.
xuất tư bản chủ nghĩa:
=> Như vậy có thể khẳng định rằng quá trình tích
quan hệ bóc lột giữa chủ
lũy vốn và tập trung nhân công của giai cấp tư sản
trong giai đoạn đầu chính là “quá trình tích lũy tư (giai cấp tư sản) với thợ
(giai cấp vô sản).
bản nguyên thủy”.
* Sự xuất hiện quan hệ sản xuất tư bản chủ
nghĩa: Quan hệ chủ - thợ được hình thành giữa
17

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7
những chủ công trường thủ công, chủ đồn điền với
những người lao động làm thuê. Đây thực chất là
quan hệ bóc lột giai cấp.
- Hình thức bóc lột: bóc lột giá trị thặng dư, người
lao động không được sở hữu bất cứ tài sản nào trong
xã hội. Mọi tài sản đều thuộc về giới chủ, công nhân
phải bán sức lao động của mình để nhận về đồng
lương ít ỏi.
- Các hình thức sản xuất tư bản chủ nghĩa:
+ Trong công nghiệp xuất hiện các công trường thủ
công với các hình thức như công trường thủ công
phân tán, công trường thủ công tập trung và công
trường thủ công hỗn hợp.
+ Trong nông nghiệp xuất hiện các trang trại của
phú nông, nông trang của địa chủ phong kiến, trại
ấp của tư sản nông nghiệp).
- Chuyển dẫn sang phần tiếp theo.
b. Sự biến đổi của xã hội Tây Âu
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ
GV yêu cầu HS đọc thông tin mục 2.b (SGK/17),
thảo luận nhóm đôi trả lời câu hỏi sau: Hãy cho biết
biến đổi chính trong xã hội Tây Âu giai đoạn này.
(Xã hội Tây Âu giai đoạn này xuất hiện những giai
cấp nào? Em biết gì về họ?)
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc thông tin tin mục 2.b (SGK/17), thảo luận
và trả lời câu hỏi của GV.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ các em trong quá trình thực
hiện nhiệm vụ (nếu cần).
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- Đại diện các nhóm trình bày kết của của mình.
- Các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm bạn
trình bày, nhận xét và bổ sung (nếu cần).
Bước 4. Kết luận, nhận định
- Nhận xét về thái độ, tinh thần và kết quả học tập
của học sinh, chốt kiến thức lên màn hình.
(Gợi ý trả lời: - Sự phát triển mạnh mẽ của nền sản
xuất tư bản chủ nghĩa đã thúc đẩy sự xuất hiện của
các giai cấp mới trong xã hội phong kiến Tây Âu
lúc bấy giờ là giai cấp tư sản và giai cấp vô sản.
- Giai cấp tư sản vốn là những người thợ cả đứng
đầu phường hội, những thương nhân hoặc thị dân

Năm học 2022-2023

Kiến thức cần đạt
Hình thành các giai cấp
mới:
- Giai cấp tư sản:
+ Vốn là những người thợ
cả đứng đầu phường hội,
những thương nhân hoặc
thị dân giàu có,... trở
thành chủ công trường thủ
công, chủ đồn điền hoặc
nhà buôn lớn,...
+ Nắm giữ nhiều của cải,
có thế lực kinh tế, nhưng
chưa có địa vị chính trị
trong xã hội.
- Giai cấp vô sản:
+ Gổm những người lao
động làm thuê cho chủ tư
bản.
+ Trong thời gian đầu, họ
đi theo giai cấp tư sản để
làm cách mạng chống chế
18

Giáo viên: Nguyễn Thị Hiền

Trường THCS Kim Hóa

Kế hoạch bài dạy Lịch sử 7

Năm học 2022-2023

giàu có… trở thành chủ công trường thủ công, chủ độ phong kiến lỗi thời.
đồn điền hoặc nhà buôn; họ nắm giữ nhiều của cải
nhưng chưa có địa vị chinh trị trong xã hội phong
kiến, bị quý tộc phong kiến khinh miệt, vì vậy, họ
muốn lật dổ chế độ phong kiến để giành địa vị chính
trị.
- Giai cấp vô sản vốn là những người lao động làm
thuê, bị bóc lột thậm tệ; không có của cải, địa vị
trong xã hội; Trong thời gian đầu, họ đi theo giai
cấp tư sản để làm cách mạng chống chế độ phong
kiến lỗi thời).
Hoạt động 3. LUYỆN TẬP
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV tổ chức cho học sinh cả lớp tham gia trò chơi “Bảo vệ rừng xanh”. Chọn
hai bạn làm nhiệm vụ quan sát câu trả lời của các bạn trong lớp.
- GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan yêu cầu học sinh chọn đáp
án đúng và ghi câu trả lời trên bảng con.
* Câu hỏi trắc nghiệm khách quan
Câu 1. Quốc gia nào đi tiên phong trong các cuộc phát kiến địa lí?
A. Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha
B. Hi Lạp, Italia
C. Anh, Hà Lan
D. Tây Ban Nha, Anh
Câu 2. Người đầu tiên tìm ra châu Mĩ là
A. Ve-xpu-chi
B. Hoàng tử Hen-ri
C. Va-xcô đơ Ga-ma
D. C.Cô-...