Tuần 3 Ngày dạy:
Tiết 11,12 Ngày soạn:
Tên chủ đề: Bài 1: LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH.
Kế hoạch bài dạy : KĨ NĂNG VIẾT
TÓM TẮT NỘI DUNG CHÍNH CỦA VĂN BẢN BẰNG SƠ ĐỒ
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
• Khái niệm kiểu bài tóm tắt nội dung chính của một VB bằng sơ đồ.
• Kĩ năng, quy trình tóm tắt VB bằng sơ đồ.
2. Năng lực:
a. NL đặc thù: Tóm tắt được nội dung chính của 1 VB đơn giản bằng sơ đồ
b. NL chung:
• NL tự chủ, tự học: Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập.
• NL giao tiếp, hợp tác: Biết chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao nhiệm vụ
3. Phẩm chất: Sự chăm chỉ, chuyên cần trong quá trình đọc và tóm tắt VB bằng sơ đồ.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU.
• SGK, SGV, biểu bảng .
• Máy chiếu, bảng, phấn
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU.
1. Hoạt động xác định nhiệm vụ viết.
a. Mục tiêu: Xác định được nhiệm vụ viết
b. Nội dung: nhiệm vụ học tập trong bài học về kĩ năng Viết..
c. Sản phẩm: câu trả lời miệng của hs về nhiệm vụ học tập phần Viết.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• GV yêu cầu hs đọc khung Yêu cầu cần đạt( sgk/tr.17), tên đề mục phần kĩ năng viết-> trả lời câu hỏi sau -> xác định nhiệm vụ ht: Dựa vào yêu cầu cần đạt , tên đề mục phần kĩ năng viết, em hãy cho biết trong bài học này, chúng ta sẽ thực hiện nhiệm vụ viết nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Cá nhân hs đọc sgk và tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Hs trả lời trước lớp về nhiệm vụ ht sẽ thực hiện.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét câu trả lời của hs -> xác nhận lại nhiệm vụ ht
• Trong bài học này, HS cần TÓM TẮT NỘI DUNG CHÍNH của 1 số VB bằng sơ đồ.
2. Hoạt động giới thiệu tình huống giao tiếp khi thực hiện bài viết.
a. Mục tiêu: Trình bày được tình huống cần tóm tắt VB bằng sơ đồ.
b. Nội dung: Tình huống gt cần tóm tắt VB bằng sơ đồ.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của hs về tình huống gt cần tóm tắt VB bằng sơ đồ.
d. Tổ chưc thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• Hs thảo luận cặp đôi về câu hỏi sau: Trong trường hợp nào cần tóm tắt nội dung chính của VB ? Kể tên 1 số hình thức tóm tắt?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Cặp đôi hs thảo luận nhóm tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đại diện 2-3 nhóm hs trình bày, các nhóm khác góp ý, bổ sung/ tất cả các nhóm cùng dán bảng trình bày A3 lên bảng.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét kết quả thực hiện nv ht của hs -> hướng dẫn hs tổng hợp vấn đề theo 1 số định hướng tha m khảo của GV, Cụ thể:
• Sau khi đọc VB, người ta thường tóm tắt VB nhằm mục đích nào đó( để ghi nhớ/ để kể lại/ để làm tư liệu,…)
• Một số hình thức tóm tắt: tóm tắt nội dung chính của VB bằng 1 đoạn văn/ bằng lời/ tóm tắt bằng lời.
• GV cần khuyến khích hs nêu nhiều đóng góp khác nhau, không nên chốt đóng kiến thức theo quan điểm cá nhân.
• Gv dẫn dắt-> gt nội dung bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI.
1. Hoạt động tìm hiểu Tri thức về kiểu bài.
Hoạt động 1: Khởi động.
a. Mục tiêu: Trình bày được hiểu biết nền về cách tóm tắt VB bằng sơ đồ.
b. Nội dung: Kiến thức cơ bản về tóm tắt VB bằng sơ đồ.
c. Sản phẩm: Hs trình bày hiểu biết về cách tóm tắt VB bằng sơ đồ.
d. Tổ chưc thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• Hs thảo luận cặp đôi và viết nhanh trong vòng 1 phút dưới dạng cụm từ nội dung trả lời cho câu hỏi của gv: Em biết gì tóm tắt nội dung chính của VB bằng sơ đồ? ( Gợi ý: Mục đích tó tắt? thực hiện như thế nào?)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Cặp đôi hs thực hiện nvht.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đại diện 2-3 nhóm hs trình bày câu trả lời trước lớp.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét ý kiến của hs -> tổng kết hoạt động.
• Gv có thể dựa trên 1 số cụm từ mà hs xác định được ( dễ nhớ/ tóm tắt/ đọc VB/ Sơ đồ/ cốt lõi/ ý chính/sắp xếp,…) để gt hđ Viết.
Hoạt động 2: Tìm hiểu Tri thức về tóm tắt nội dung chính của VB bằng sơ đồ.
a. Mục tiêu: Nhận biết được khái niệm tóm tắt VB bằng sơ đồ và yêu cầu với sơ đồ tóm tắt.
b. Nội dung: khái niệm tóm tắt VB bằng sơ đồ và yêu cầu với sơ đồ tóm tắt.
c. Sản phẩm: Hs trình bày khái niệm tóm tắt VB bằng sơ đồ và yêu cầu với sơ đồ tóm tắt.
d. Tổ chưc thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• Hs đọc khung thông tin( sgk/tr.31) trả lời cho câu hỏi của gv:
• Thế nào là tóm tắt VB bằng sơ đồ?
• Xác định những yêu cầu đối với sơ đồ tóm tắt VB?
• Nêu câu hỏi về những điều em chưa rõ khi đọc các thông tin trên ( nếu có: )
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Cá nhân hs đọc sgk -> nhận biết thông tin-> thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Một số hs trình bày ý kiến trước lớp-> các hs khác nx, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét ý kiến của hs -> hướng dẫn hs tổng kết vấn đề theo định hướng về tri thức của SGK/t.31.
• Gv có thể dựa trên 1 số cụm từ mà hs xác định được ( dễ nhớ/ tóm tắt/ đọc VB/ Sơ đồ/ cốt lõi/ ý chính/sắp xếp,…) để gt hđ Viết.

I.Tóm tắt VB bằng sơ đồ .
- Là cách lượt bỏ các ý phụ, thông in chi tiết, chỉ giữ lại những ý chính, thông tin cốt lõi -> thể hiện dưới dạng sơ đồ.
II. Yêu cầu đối với sơ đồ tóm tắt VB.
a. Về nội dung:
• Tóm lượt….
• Sử dụng……
• Thể hiện….
• Thể hiện….
b. Về hình thức:
• Kết hợp hài hòa
• Sáng rõ, thẩm mĩ…
2. Hướng dẫn phân tích kiểu VB.
a. Mục tiêu: Nhận biết các yêu cầu về kiểu bài thông qua việc đọc và phân tích VB mẫu trong SGK.
a. Nội dung:. Yêu cầu của việc tóm tắt VB thông qua phân tích mẫu tóm tắt VB Thánh Gióng
b. Sản phẩm: Hs trình bày yêu cầu tóm tắt VB Thánh Gióng thông qua việc phân tích VB mẫu.
c. Tổ chưc thực hiện:

Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• Gv trình chiếu VB mẫu-> yêu cầu hs đọc thầm VB mẫu(sgk/tr.32).
• Gv tổ chức cho hs thảo luận nhóm đôi-> trả lời các câu hỏi hướng dẫn (sgk/tr.32)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Cá nhân hs đọc VB mẫu-> thảo luận cặp đôi để tìm câu trả lời cho các câu hỏi hướng dẫn phân tích VB .
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đại diện 2-3 nhóm hs trình bày câu trả lời trước lớp.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét câu trả lời của hs -> hướng dẫn hs xác định các yêu cầu về tóm tắt VB bằng sơ đồ theo gợi ý của phần trình bày VB mẫu(sgk/tr.32)


II. PHÂN TÍCH KIỂU VB.
1. Tóm tắt VB Thánh Gióng bằng sơ đồ.



Tên VB: Thánh Gióng


Nội dung chính: Truyện kể về người anh hùng làng Gióng đánh thắng giặc Ân vào đời Hùng Vương thứ 6. Truyện có nhiều sự việc, chi tiết kì lạ xoay quanh các sự việc chính dưới đây:

SV1: TG được sinh ra 1 cách kì lạ.

SV2: TG nhận lời đi đánh giặc Ân



SV4: TG về Trời.

SV5: TG được nhân dân ghi nhớ công ơn đánh giặc cứu nước.

• Nhận xét: Sơ đồ trên đáp ứng đầy đủ yêu cầu của một bảng tóm tắt VB bằng sơ đồ về nội dung lẫn hình thức. Cụ thể:
+…….
+ …….

3.Hướng dẫn Quy trình Viết.
a. Mục tiêu: Nhận biết được những thao tác cần làm , những lưu ý khi thực hiện các bước về tóm tắt VB bằng sơ đồ.
b. Nội dung:. Bảng tóm tắt một vb bằng sơ đồ của hs theo PHT.
c. Sản phẩm: Bảng tóm tắt một vb bằng sơ đồ của hs theo PHT.
d. Tổ chưc thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• Gv cho Hs đọc phần hướng dẫn quy trình Viết (sgk/tr.33)-> thảo luận cặp đôi và điền thông tin vào bảng theo mẫu PHIẾU HỌC TẬP .
• Gv nhắc nhở hs khi làm việc nhóm cần chủ động đề xuất rõ mục đích hợp tác và nỗ lực đạt được mục đích đó.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Cặp đôi hs đọc phần hướng dẫn quy trình Viết trong sgk
• Thảo luận và hoàn thành phiếu học tập được giao thực hiện.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đại diện 2-3 nhóm hs trình bày kết quả thảo luận trước lớp.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét quá trình làm việc nhóm của hs thông qua việc quan sát
• Gv cần đánh giá mức độ chủ động của hs trong việc đề xuất mục đích hợp tác trước khi các em bắt đầu thảo luận.
• Gv nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ-> hướng dẫn hs kết luận theo định hướng tham khảo trong PHT đã hoàn thành của gv.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
1. Hoạt động chuẩn bị trước khi Viết.
a. Mục tiêu: Xác định được những việc cụ thể cần chuẩn bị cho việc tóm tắt nội dung chính của VB bằng sơ đồ.
b. Nội dung:. những việc cụ thể cần chuẩn bị cho việc tóm tắt nội dung chính của VB bằng sơ đồ.
c. Sản phẩm:
• Câu trả lời của hs về những việc cụ thể cần chuẩn bị cho việc tóm tắt nội dung chính của VB bằng sơ đồ.
• Sơ đồ được phác thảo trước các mục, phần cơ bản.
d. Tổ chưc thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• Gv cho Hs đọc đề bài (sgk/tr.33)-> thảo luận cặp đôi và trả lời các câu hỏi sgk/tr.33( mục Bước 1- Chuẩn bị viết)-> xác định VB cần tóm tắt.
• Hs xác định VB có mấy phần, mấy đoạn; từ khóa trong từng phần , từng đoạn-> phác thảo sơ đồ tóm tắt ( xem sơ đồ tóm tắt mẫu sgk/tr 32).
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Cặp đôi hs thực hiện nhiệm vụ học tâp.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đại diện 2-3 nhóm hs trả lời câu hỏi và trình bày sản phẩm tóm tắt VB đọc phát thảo trước với các mục, phần cơ bản.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét câu trả lời củahs-> hướng dẫn hs dựa vào tri thức về tóm tắt nội dung chính của VB bằng sơ đồ đã học để tự đánh giá, điều chĩnh lại khung phác thảo của bài viết tóm tắt nội dung chính của VB( nếu có)
2. Tóm tắt nội dung chính của VB bằng sơ đồ.
a. Mục tiêu: tóm tắt được nội dung chính của VB bằng sơ đồ.
b. Nội dung:. Sơ đồ tóm tắt nội dung chính của VB
c. Sản phẩm: Sơ đồ tóm tắt nội dung chính của VB của hs..
d. Tổ chưc thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• Gv yêu cầu Hs dựa trên hướng dẫn quy trình thực hiện việc tóm tắt nội dung chính của VB bằng sơ đồ cho đề bài (sgk/tr.33): Hãy tóm tắt bằng sơ đồ một VB mà em đã học /đã đọc.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Cặp đôi hs thực hiện nhiệm vụ học tâp.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Hs chuẩn bị trình bày bài viết theo hình thức cặp đôi trước tập thể lớp.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét về mức độ hoàn thành nhiệm vụ ht của hs trong thời gian Viết do GV quy định.
• Gv không nên đánh giá / nhận xét công khai trước lớp về sản phẩm của hs mà nên thực hiện sau khi tổ chức cho hs tự đ1nh giá, đánh giá lẫn nhau và tự chĩnh sửa sơ đồ tóm tắt của mình.
• Gv giới thiệu cho hs xem thêm 1 số mẫu sơ đồ bài học ở các VB đã học.
• Hs xem và ghi nhận lại làm tư liệu mẫu.

III.LUYỆN TẬP.
Hãy tóm tắt bằng sơ đồ một VB mà em đã học /đã đọc.



3. Xem lại và chĩnh sửa, rút kinh nghiệm.
Hoạt động 1: Xem lại và chĩnh sửa.
a. Mục tiêu:
-Biết cách xem lại và chĩnh sửa sơ đồ của bản thân.
-Nhận xét được các sơ đồ của các bạn hs khác trong lớp.
b. Nội dung:. Nhận xét đánh giá bài viết.
c. Sản phẩm: Phần nhận xét đánh giá bài viết của hs..
d. Tổ chưc thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• Gv yêu cầu nhóm đôi Hs dựa vào BẢNG KIỂM (sgk/tr.33)-> tự kiểm tra lại sơ đồ của mình-> tự chĩnh sửa.
• Gv yêu cầu 1 số nhóm hs trình bày sơ đồ của nhóm mình trước lớp-> các nhóm khác chia sẻ nhận xét dựa vào BẢNG KIỂM(sgk/tr. 33)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Cặp đôi hs thực hiện nhiệm vụ học tâp.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Hs chuẩn bị trình bày bài viết theo hình thức cặp đôi trước tập thể lớp.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét về mức độ hoàn thành nhiệm vụ ht của hs trong thời gian Viết do GV quy định.
• Gv không nên đánh giá / nhận xét công khai trước lớp về sản phẩm của hs mà nên thực hiện sau khi tổ chức cho hs tự đ1nh giá, đánh giá lẫn nhau và tự chĩnh sửa sơ đồ tóm tắt của mình.
• Gv giới thiệu cho hs xem thêm 1 số mẫu sơ đồ bài học ở các VB đã học.
• Hs xem và ghi nhận lại làm tư liệu mẫu.


Hoạt động 2: Rút kinh nghiệm.
a. Mục tiêu: Rút ra được kinh nghiệm khi tóm tắt VB.
b. Nội dung: Kinh nghiệm về quy trình tóm tắt VB bằng sơ đồ.
c. Sản phẩm: Những kinh nghiệm rút ra của hs về quy trình tóm tắt VB bằng sơ đồ.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• Gv yêu cầu Hs ghi lại những kinh nghiệm của bản thân sau khi tóm tắt VB bằng sơ đồ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Hs ghi lại những kinh nghiệm của bản thân.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• 1-2 Hs chia sẻ những kinh nghiệm mà mình rút ra được.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv tổng kết, nhận xét đánh giá.

IV.NHẬN XÉT – RÚT KINH NGHIỆM
1. Ưu điểm:

2. Hạn chế:

3. Kinh nghiệm chung:


D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG (Thực hiện ở nhà)
a. Mục tiêu:
- Vận dụng được quy trình tóm tắt VB nội dung chính của VB bằng sơ đồ vào việc tạo lập VB.
- Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong ht.
b. Nội dung: Bảng tóm tắt nội dung VB bằng sơ đồ.
c. Sản phẩm: Sơ đồ đã được công bố của hs về tóm tắt nội dung VB.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ ht.
• Từ sơ đồ đã được thực hiện, chĩnh sửa và rút kinh nghiệm trên lớp, Gv cho Hs về nhà lựa chọn 1 trong 3 nhiệm vụ sau và hoàn thành:
• Sửa sơ đồ tóm tắt VB cho hoàn chĩnh và công bố.
• Chọn 1 VB khác thực hiện tóm tắt nội dung chính của VB bằng sơ đồ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Hs về nhà thực hiện nhiệm vụ học tập.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Hs công bố 1 trong 3 loại sản phẩm dưới đây trên nhóm zalo của lớp để các bạng xem tham khảo , góp ý.
• Sơ đồ tóm tắt thực hiện ở lớp đã được chĩnh sửa.
• Sơ đồ tóm tắt VB mới.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét thái độ tích cực chủ động và mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập được giao.
• GV và HS tiếp tục sử dụng bảng kiểm trong SGK để xem lại, chĩnh sửa và rút kinh nghiệm đối với sản phẩm đã được công bố.


IV.HỒ SƠ HỌC TẬP.

1. PHIẾU HỌC TẬP- QUY TRÌNH TÓM TẮT VB BẰNG SƠ ĐỒ.
QUY TRÌNH TÓM TẮT VB BẰNG SƠ ĐỒ
Thao tác thực hiện
Lưu ý
Bước 1: Đọc kĩ VB cần tóm tắt.
-Cần xác định điều gì?
-Cần tìm những gì?


Bước 2: Tóm tắt VB bằng sơ đồ.
-Cần đảm bảo những yêu cầu nào?


Bước 3: Kiểm tra lại sơ đồ đã vẽ.
-Cần thực hiện những thao tác nào?





• PHIẾU HỌC TẬP- QUY TRÌNH TÓM TẮT VB BẰNG SƠ ĐỒ.
QUY TRÌNH TÓM TẮT VB BẰNG SƠ ĐỒ
Thao tác thực hiện
Lưu ý
Bước 1: Đọc kĩ VB cần tóm tắt.
-Xác định các phần, các đoạn và quan hệ của chứng trong VB.
-Tìm từ khóa( những từ được lặp lại nhiều lần/in nghiêng/ in đậm) và y1chi1nh của từng phần, từng đoạn.

-Ghi ra nháp tên nhân vật, không gian, thời gian.
-Xác định ý chính của VB đã đọc để tóm tắt.
Bước 2: Tóm tắt VB bằng sơ đồ.
-Dựa trên số phần/số đoạn-> xác định số ô/ bộ phận cần có trong sơ đồ.
-Chọn cách thể hiện ( hình vẽ, mủi tên, kí hiệu/….)để trình bày nội dung chính của VB ần tóm tắt.

Sử dụng có sự điều chĩnh đối với sơ đồ tóm tắt mẫu(sgk/tr.32)
Bước 3: Kiểm tra lại sơ đồ đã vẽ.
-Việc thể hiện các ý chính của VB trên sơ đồ đã đủ chưa?
-các phần, đoạn, ý chính và quan hệ giữa chúng đã phù hợp với VB gốc chưa?

Sử dụng bảng kiểm (sgk/tr.33) để đối chiếu, nhận xét, đánh giá.

2. BẢNG TÓM TẮT NỘI DUNG CHÍNH VB BẰNG HÌNH ẢNH.

3. Bảng kiểm tóm tắt văn bản bằng sơ đồ

Yêu cầu tóm tắt
Đạt / Chưa đạt
Tương ứng về số phần, đoạn, ý chính giữa sơ đồ và văn bản cần tóm tắt.

Sử dụng từ khóa.

Thể hiện mối quan hệ giữa các phần, đoạn, ý chính.

Bao quát nội dung chính của văn bản cần tóm tắt.