VỘI VÀNG – XUÂN DIỆU
HOÀN CẢNH SÁNG TÁC – XUẤT XỨ:
Bài thơ được sáng tác năm 1938, in lần đầu trong tập “Thơ thơ” – là tập thơ đầu tay của Xuân Diệu. Đây là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất trong sự nghiệp sáng tác của Xuân Diệu.
Bài thơ là sự xúc động chân thành của Xuân Diệu trước sự vận động của thời gian và sự thay đổi của trời đất từ đó nhà thơ nêu lên một quan niệm nhân sinh đúng đắn, tiêu biểu “quan niệm sống vội vàng.”
Là một trong những bài thơ đỉnh cao của phong trào Thơ mới

BỐ CỤC: 3 phần
Phần 1: 13 câu đầu ( Bức tranh thiên nhiên mùa xuân tươi đẹp và niềm khao khát mãnh liệt trong tâm hồn nhà thơ.
Phần 2: 17 câu thơ tiếp ( Quan niệm của tác giá về thời gian, tuổi trẻ và sự sống
Phần 3: Còn lại ( Quan niệm sống vội vàng.

PHÂN TÍCH:
. PHẦN 1 (13 CÂU ĐẦU): Đoạn thơ là những cảm nhận tinh tế của Xuân Diệu về vẻ đẹp thiên đường của cuộc sống trần gian, là tấm lòng thiết tha gắn bó với cõi trần, là niềm ham sống đến bồng bột của con người tác giả.
4 câu thơ đầu (nhà thơ khát khao muốn níu giữ mãi những hương sắc tươi đẹp của cuộc đời)
Đây là khổ thơ 5 chữ duy nhất trong bài thơ tạo ra nhịp điệu gấp gáp, hối hả, diễn tả một cách chân thực những cảm xúc mãnh liệt trong tâm hồn nhà thơ.
Nhà thơ sử dụng đại từ nhân xưng “tôi” vừa để khẳng định cái tôi cá nhân một cách mãnh liệt, vừa muốn trực tiếp đối thoại với người đọc về một quan niệm nhân sinh.
Hai tiếng “tôi muốn” được nhắc lại và đặt ở đầu mỗi câu thơ tạo nên nghệ thuật điệp cấu trúc. Qua đó nhằm diễn tả tâm nguyện của tác giả, nhà thơ khao khát muốn được sống hòa mình với thiên nhiên, muốn được níu giữ hết những gì tươi đẹp nhất của cuộc đời.
Bốn dòng thơ đầu này, Xuân Diệu thực sự đã gây ấn tượng sâu đậm với người đọc khi sử dụng hàng loạt các động từ mạnh như “tắt nắng, buộc gió” để nói lên những khát vọng táo bạo của bản thân:
+ Những từ “tắt, buộc” thường được sử dụng đi liền với những thứ hữu hình mà con người có thể cầm, nắm được. Nhưng ở đây Xuân Diệu lại sáng tạo khi kết hợp chúng với những sự vật không định hình tạo nên một ý thơ tưởng như phi lý. Muốn “tắt nắng, buộc gió” là muốn thay đổi quy luật vận động tất yếu của tạo hóa. Đây là một khát vọng hoàn toàn không thể thực hiện được nhưng lại cho ta thấy tình yêu cuộc sống tha thiết và mãnh liệt của nhà thơ.
+ Nhà thơ muốn “tắt nắng, buộc gió” để màu đừng nhạt mất, hương đừng bay đi. Thi nhân muốn đoạt quyền của tạo hóa để bất tử cái đẹp. Muốn giữ cho cái đẹp mãi tỏa hương khoe sắc giữa cuộc đời này, đồng thời muốn thời gian ngưng đọng để cho mùa xuân còn mãi, tuổi trẻ còn mãi. Đây là một khát vọng mang tinh thần nhân văn, nhân bản sâu sắc từ đó làm sáng lên vẻ đẹp trong tâm hồn của nhà thơ. Quả thật không sai khi nói bốn dòng thơ đầu là tiếng nói vủa một cái tôi đầy kiêu hãnh với khát vọng mãnh liệt muốn nâng tầm vóc của con người sánh ngang với thiên nhiên tạo hóa.
7 câu thơ tiếp (nhà thơ đã tái hiện lại bức tranh mùa xuân tràn đầy hương sắc)
Một bức họa về vẻ đẹp nơi trần thế:
+ Nhà thơ đã tái hiện lại những cảnh vật có thật, gần gũi, quen thuộc mà con người ta có thể nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy thậm chí sờ thấy, cảm nhận được và tận hưởng được bằng mọi giác quan. Nổi bât giữa bức tranh ấy là hình ảnh cây cối, ong bướm, hoa lá, chim mương, mật ngọt, ánh sáng, hương thơm… Tất cả giống như một bữa tiệc đang được bày ra sẵn để mời gọi con người.
+ Ở đây tác giả sử dụng cấu trúc câu đặc biệt “ Này đây… của…”. Cấu trúc này được điệp và đảo lại kết hợp với nghệ thuật liệt kê nhằm nhấn mạnh ước muốn của nhà thơ: muốn được sở hữu, tận hưởng những vẻ đẹp cuộc đời.Sau mỗi từ “này đây” lại là những hình ảnh tươi mới, tràn đầy sức sống: tuần tháng mật, khúc tình si, đồng nội xanh rì, cành tơ phơ phất… Đó đều là những cảnh đẹp trần thế, những hình ảnh đặc trưng của mùa xuân, từ đó mà mà gợi ra những gì tinh khiết và tươi đẹp nhất trong bức họa được tô điểm dưới ngòi bút của Xuân Diệu
+ Trong bài Thanh Niên (Xuân Diệu)