Tổ Xung Chi là nhà phát minh Trung Quốc thế kỉ V. Ông đã chế tạo ra xe chỉ nam. Đặc điểm của xe này dù xe có chuyển động theo hướng nào thì hình nhân đặt trên xe cũng chỉ tay về hướng Nam. Bí quyết nào đã làm cho hình nhân trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ hướng Nam?
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Trả lời C1: Đưa thanh kim loại lại gần vụn sắt
trộn lẫn nhôm,đồng … Nếu thanh kim loại hút
vụn sắt thì nó là Nam châm.
Thí nghiệm: (Hình 21.1 SGK)

C1: Nhớ lại kiến thức lớp 5 và lớp 7 ,
hãy đề xuất và thực hiện một thí nghiệm
Để phát hiện xem một thanh kim loại
Có phải là nam châm hay không?
nhôm
Sắt
Đồng
nhôm
Sắt
Đồng
Xem lại
C2: Đặt kim nam châm trên giá thẳng
đứng như hình sau:
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
HƯỚNG
BẮC
NAM
Xem lại
Tiếp
Khi đứng cân bằng kim nam châm nằm dọc theo hướng nào?
Khi đứng cân bằng kim nam châm nằm dọc theo hướng Bắc – Nam địa lí
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM


Xoay kim nam châm lệch khỏi hướng vừa xác định, buông tay. Khi đã đứng cân bằng trở lại kim nam châm còn chỉ hướng như lúc đầu nữa không ?
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM



BẮC
NAM
ĐÔNG
TÂY
Xem lại
Bình thường, kim( hoặc thanh) nam châm tự do, khi đã đứng cân bằng luôn chỉ hướng Nam- Bắc. Một cực của nam châm (còn gọi là từ cực) luôn chỉ hướng Bắc(được gọi là cực Bắc), còn cực kia luôn chỉ hướng Nam (được gọi là cực Nam)
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:

2. Kết luận:
 Người ta sơn các màu khác nhau để phân biệt các từ cực của nam châm.
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:

2. Kết luận:
Nhiều khi trên nam châm có ghi chữ N, chỉ cực Bắc chữ S chỉ cực Nam.
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:

2. Kết luận:
Ngoài sắc thép nam châm còn hút được ni ken, cô ban ,gađôlini… Các kim loại này là các vật liệu từ. Nam châm hầu như không hút đồng, nhôm và các kim loại không thuộc vật liệu từ.
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:
2. Kết luận:
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:
2. Kết luận:
Một số nam
châm vĩnh cửu
được dùng
trong phòng thí
nghiệm và
đời sống.
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:
2. Kết luận:
Cách vẽ các Nam châm
II. TƯƠNG TÁC GIỮA HAI NAM CHÂM
1. Thí nghiệm: (Hình 21.3 SGK)

C3: Đưa từ cực của hai nam châm lại gần nhau . Quan sát hiện tượng cho nhận xét.
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:
2. Kết luận:


Xem lại

Trả lời C3: Cực Bắc của kim nam
châm bị cực Nam của
thanh nam châm hút
C4: Đổi đầu của một trong hai nam châm rồi
đưa lại gần nhau. Có hiện tượng gì xảy
ra với các nam châm?






Xem lại
Trả lời C4: Các cực cùng tên của hai nam châm
đẩy nhau.
Khi đưa từ cực của hai nam châm
lại gần nhau thì chúng hút nhau
nếu các cực khác tên,
đẩy nhau nếu các cực cùng tên.
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:
2. Kết luận:
II. TƯƠNG TÁC GIỮA HAI NAM CHÂM
1. Thí nghiệm:
2. Kết luận:
C5: Theo em, có thể giải thích thế nào hiện tượng hình nhân đặt trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ hướng Nam ?
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:
2. Kết luận:
II. TƯƠNG TÁC GIỮA HAI NAM CHÂM
1. Thí nghiệm:
2. Kết luận:
III. VẬN DỤNG:
Trả lời C5: Có thể Tổ Xung Chi lắp đặt trên
xe một kim nam châm to có đầu
Nam nằm ở tay chỉ về phía Nam.
C6: Người ta dùng la bàn để xác định hướng Bắc - Nam. Tìm hiểu cấu tạo la bàn. Hãy cho biết bộ phận nào của la bàn có tác dụng chỉ hướng. Giải thích. Biết rằng mặt số của la bàn có thể quay độc lặp với kim nam châm.
Trả lời C6:
Bộ phận chỉ
hướng của la
bàn là kim
nam châm.
Bởi vì tại mọi
nơi trên trái đất
(trừ hai địa cực)
kim nam châm
luôn chỉ hướng
Nam – Bắc.
C7: Hãy xác định tên từ cực của các nam châm thường dùng trong phòng thí nghiệm (nam châm thẳng ,nam châm chữ U,kim nam châm)
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:
2. Kết luận:
II. TƯƠNG TÁC GIỮA HAI NAM CHÂM
1. Thí nghiệm:
2. Kết luận:
III. VẬN DỤNG:
Trả lời C7:
Đầu nào của kim nam châm có ghi chữ N là cực Bắc.
Đầu nào có ghi chữ S là cực Nam.
Đối với nam châm chỉ sơn màu không ghi chữ thì màu đỏ thường là cực Nam (S) đầu sơn màu xanh thường là cực Bắc (N).

C8: .Xác định tên các từ cực
của thanh nam châm ở hình vẽ.

C8: .Xác định tên các từ cực
của thanh nam châm ở hình vẽ.

C8: .Xác định tên các từ cực
của thanh nam châm ở hình vẽ.

Kết quả
Xem lại

C8: .Xác định tên các từ cực
của thanh nam châm ở hình vẽ.
C8: .Xác định tên các từ cực
của thanh nam châm ở hình vẽ.
Ghi nhớ
* Nam châm nào cũng có hai từ cực. Khi để tự do, cực luôn chỉ hướng Bắc là cực Bắc, còn cực luôn chỉ hướng Nam là cực Nam.
* Khi đặt hai nam châm gần nhau, các từ cực cùng tên đẩy nhau, các từ cực khác tên hút nhau.
I. TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM
Thí nghiệm:
2. Kết luận:
II. TƯƠNG TÁC GIỮA HAI NAM CHÂM
1. Thí nghiệm:
2. Kết luận:
III. VẬN DỤNG: