Tiết 21: Ngày soạn: 21/ 09/ 2014
VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC
(Nguyễn Đình Chiểu)
Phần một: Tác giả
I. MỤC TIÊU :
1. Kiến thức:
- Giúp học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về cuộc đời, nghị lực, nhân cách của Nguyễn Đình Chiểu và những giá trị lớn của thơ văn ông. Đó là quan điểm đạo đức, lí tưởng nhân nghĩa, lòng yêu nước thương dân, sắc thái miền Nam độc đáo.
2. Kỹ năng: Tìm hiểu một tác giả văn học.
3. Thái độ: Hiểu và trân trọng nhân cách Nguyễn Đình Chiểu, ý thức lòng yêu nước.
II. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC:
Phương pháp: Phát vấn - nêu vấn đề, phân tích, diễn giảng.
Kĩ thuật: Động não, dạy học theo dự án.
III. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Chuẩn bị của GV: SGK, Tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức – kĩ năng, Giáo án, Máy chiếu, phiếu học tập.
2. Chuẩn bị của HS: SGK, vở ghi, vở soạn, dự án GV đã phân công.
IV. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC :
1. Kiểm tra bài cũ: Không.
2. Bài mới: “Trên trời có những vì sao có ánh sáng khác thường, nhưng con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy, và càng nhìn thì càng thấy sáng. Văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu cũng vậy”.
HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CUỘC ĐỜI NĐC
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC

GV: Tích hợp với môn lịch sử: Phân công hs tìm hiểu các hình ảnh đoạn phim và kiến thức lịch sử triều Nguyễn những năm thực dân Pháp đổ bộ vào bán đảo Sơn Trà rồi xâm lược toàn bộ 6 tỉnh Nam Kì. Lồng ghép vào cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu để thấy rõ trước một thời đại lịch sử bi thương như vậy, phải chịu hoàn cảnh nghiệt ngã như vậy nhưng Nguyễn Đình Chiểu đã vươn lên khẳng định nhân cách ngời sángcủa mình.
Trên cơ sở đã chuẩn bị ở nhà, GV mời Nhóm 1 trình bày phần giới thiệu về tác giả NĐC:
HS: trình bày trên máy chiếu hình ảnh, đoạn phim và tóm tắt cuộc đời NĐC, chú trọng những phẩm chất lớn trong một số phận nghiệt ngã.
HS khác nhận xét, bổ sung.
GV: Những bài học từ cuộc đời ông?
HS trả lời.
GV: chốt lại ý cơ bản.
PHẦN MỘT : TÁC GIẢ
I. CUỘC ĐỜI
- Nguyễn Đình Chiểu sinh năm 1822 tại làng Tân Thới, huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định ( nay là TP HCM ), mất năm1888 tại Bến Tre.
- Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh, mất mát.
- Là một con người giàu niềm tin và nghị lực, vượt qua số phận để giúp ích cho đời: bị mù nhưng ông vẫn mở trường dạy học, bốc thuốc chữa bệnh giúp dân, làm thơ…
- Năm 1859 khi Pháp chiếm Gia Định, Nguyễn Đình Chiểu về Cần Giuộc, rồi về Bến Tre, ông vẫn đứng vững trên tuyến đầu của cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, cùng các lãnh tụ nghĩa quan bàn mưu kế đánh giặc và sáng tác những vần thơ cháy bỏng căm thù.
- Cuộc đời Đồ Chiểu là một tấm gương sáng ngời về:
+ Nghị lực phi thường vượt lên số phận.
+ Lòng yêu nước thương dân.
+ Tinh thần bất khuất trước kẻ thù.
-> Nhà nho tiết tháo, yêu nước; lá cờ đầu của thơ ca yêu nước chống Pháp ở Nam Bộ.


HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU SỰ NGHIỆP VĂN HỌC CỦA NĐC
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC

- Thao tác 1: Tìm hiểu về Những tác phẩm chính của Nguyễn Đình Chiểu.
GV: NĐC sáng tác ở những thể loại nào? Mỗi loại nêu một số tác phẩm tiêu biểu.
HS: Kể tên những tác phẩm chính của ông theo thời gian: trước và sau 1859.



- Thao tác 2: Tìm hiểu về Nội dung thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu.
GV: Trình bày quan điểm sáng tác của NĐC?
HS trả lời.
HS: Xác định những nội dung chính, tìm dẫn chứng minh họa
GV: Định hướng:
Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà!

Học theo ngòi bút chí công.
Trong thơ cho ngụ tấm lòng xuân thu
( Sáng tác văn chương như con thuyền chở đạo lí, chở mấy cũng không đầy. Viết văn là cầm bút đâm kẻ gian tà, đâm mấy cũng không bị mòn, cùn đi. Sáng tác văn chương là là việc học theo Khổng Tử làm sách giúp đời.
GV: Tích hợp