HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC
TRONG THỜI GIAN NGHỈ CHỐNG DỊCH COVID-19
Môn: Ngữ văn - Lớp 8
Thời gian tự học: từ 7h đến 21h Thứ Ba, ngày 21/4/2020
Thời gian nộp bài kiểm tra: trước 21h ngày 21/4/2020
Giáo viên: Trần Linh Thảo. Trường THCS Nguyễn Trãi.

NỘI DUNG TỰ HỌC
Đọc kĩ hai bài: hội thoại (SGK NV8 tập 2 trang 92 - Mục I. Vai xã hội trong hội thoại) và HỘI THOẠI (tt) (SGK NV8 trang 102 - Mục I. Lượt lời trong hội thoại) để tìm hiểu nội dung bài học và thực hành các bài tập sau đây:

KIẾN THỨC CẦN GHI NHỚ:
1. Thế nào là vai xã hội trong hội thoại (Ghi nhớ (SGK/94).
2. Lượt lời trong hội thoại (Ghi nhớ SGK/102).

HỘI THOẠI

I. Vai xã hội trong hội thoại:
Đọc kĩ đoạn văn (SGK/92, 93) và trả lời các câu hỏi:
1. (SGK/ 93) Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong đoạn trích trên là quan hệ gì? Ai ở vai trên và ai ở vai dưới?
Gợi ý: Quan hệ giữa các nhân vật trong đoạn hội thoại là quan hệ trên - dưới:
- Bà cô Hồng là vai trên.
- Hồng là vai dưới.
2. (SGK/ 93) Cách cư xử của người cô có gì đáng chê trách?
Gợi ý: Chú ý các từ ngữ diễn tả thái độ, lời nói và dụng ý trong lời nói của người cô:
- Người cô không thể hiện sự tôn trọng và mối quan hệ ruột thịt với người cháu của mình.
- Gieo rắc vào đầu người cháu những ý nghĩ xấu, để đứa cháu ghét bỏ mẹ.
3. (SGK/ 93) Tìm những chi tiết cho thấy nhân vật chú bé Hồng đã cố gắng kìm nén sự bất bình của mình để giữ được thái độ lễ phép. Giải thích vì sao bé Hồng phải làm như vậy?
Gợi ý: Hồng đã kìm nén sự bất bình của mình để giữ được thái độ lễ phép:
- Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp.
- Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.
- Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ý khóc không thành tiếng.
-> Hồng phải nhẫn nhịn, im lặng vì Hồng ý thức được vai giao tiếp của mình, cậu thể hiện thái độ lịch sự lễ phép với người hơn tuổi.
=> Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội thoại đói vói người khác trong cuộc thoại.
*Ghi nhớ (SGK/94)
II. Lượt lời trong hội thoại:
Đọc kĩ lại đoạn văn (SGK/92, 93) và trả lời các câu hỏi:
1. (SGK/102)Trong cuộc thoại đó, mỗi nhân vật nói bao nhiêu lượt?
Gợi ý: mỗi lần nhân vật tham gia nói là một lượt nói -> lượt lời
- Chú bé Hồng có 2 lượt lời.
- Người bà cô có 6 lượt lời.
2. (SGK/102) Bao nhiêu lần lẽ ra Hồng được nói nhưng Hồng không nói? Sự im lặng thể hiện thái độ của Hồng đối với những lời nói của người cô như thế nào?
Gợi ý:
- Trong đoạn thoại, chú bé Hồng đáng lẽ được nói thêm hai lần nhưng cậu im lặng không nói.
- Sự im lặng của Hồng là để nén lại nỗi đau, nhẫn nhịn và cố gắng bỏ ngoài tai những lời người bà cô nói.
=> Im lặng là một cách biểu thị thái độ.
3. (SGK/102) Vì sao Hồng không cắt lời người cô khi bà nói đến những điều Hồng không muốn nghe?
Gợi ý: Hồng không cắt lời người bà cô vì cậu hiểu tâm địa độc ác của bà ta, cậu ý thức được vai nói của mình (vai dưới không được xúc phạm hay tỏ ra bất kính với người trên).
=>Thái độ lịch sự, tôn trong lượt lời của người khác.
* Ghi nhớ (SGK/102)
III. Luyện tập: Làm các bài tập
Bài 2 (SGK/94)
Bài 4 (SGK/107)

*Chú ý:
⁃ Ghi chép cẩn thận vào vở bài học.
- Thực hiện đầy đủ phần luyện tập.
- Nếu có khó khăn hay thắc mắc gì về nội dung bài học, các em liên hệ với cô để được hướng dẫn.
⁃ Chụp hình gửi lên cho cô kiểm tra trễ nhất lúc 21h Thứ Ba (21/4/2020).

CHÚC CÁC EM HỌC TẬP TỐT!