Tuần: 10 Ngày soạn: 17/10/2014
Tiết PPCT: 37 Ngày dạy: 20/10/2014

Văn bản: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
A. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Cảm nhận tình yêu quê hương bền chặt, sâu đậm chợt nhói lên trong một tình huống ngẫu nhiên, bất ngờ được ghi lại một cách hóm hỉnh trong bài thơ thất ngôn tứ tuyệt luật Đường.
- Thấy được tác dụng của nghệ thuật đối và vai trò của câu cuối trong bài thơ tuyệt cú.
B. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ:
1. Kiến thức
- Sơ giản về tác giả hạ Tri Chương
- Nghệ thuật đối và vai trò của câu kết trong bài thơ
- Nét độc đáo về tứ của bài thơ
- Tình cảm quê hương là tình cảm sâu nặng, bền chặt suốt cả cuộc đời.
2. Kĩ năng
- Đọc hiểu bài thơ tuyệt cú qua bản dịch tiếng Việt
- Nhận ra nghệ thuật đối trong bài thơ Đường.
- Bước đầu so sánh bản dịch thơ và phiên âm chữ Hán.
3. Thái độ
- GDHS tình yêu quê hương của mình.
C. PHƯƠNG PHÁP:
Phát vấn –Phân tích – Giảng bình
D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp:
Lớp 7A1,vắng……………………………………………………………
Lớp 7A2,vắng……………………………………………………………
2. Kiểm tra bài cũ:
- Đọc diễn cảm bài thơ “Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh”, nêu ý nghĩa của bài thơ?
3. Bài mới:
Xa quê nhớ quê là lẽ tất nhiên, nhưng về quê mà vẫn còn ngậm ngùi nhớ quê, yêu quê da diết. Đó chính là tình cảm của nhà thơ Hạ Tri Chương trong bài thơ “Hồi hương ngẫu thư” …

HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG BÀI DẠY

Hoạt động 1:Giới thiệu chung

(?) Em hãy giới thiệu vài nét về tác giả Hạ Tri Chương và hoàn cảnh sáng tác bài thơ?






Hoạt động 2: Đọc – hiểu văn bản

GV: Nêu yêu cầu đọc; Chú ý ngắt nhịp


(?) Qua tựa đề, em thấy sự biểu hiện tình yêu quê hương trong bài thơ có gì đáng chú ý? (Em hiểu thế nào về từ “ngẫu”? tại sao lại “ngẫu nhiên viết”?)
(?) Ở câu 1 tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
(?)Hai câu thơ đầu những từ nào đối lập nhau về nghĩa? Phép đối ở đây làm nổi bật điều gì?

(?) Em hãy phân tích phép đối trong câu thứ 2, cho biết hiệu quả nghệ thuật của nó?



(?) Có một tình huống bất ngờ nào xảy ra khi nhà thơ vừa đặt chân về đến làng Tại sao lại có thể xảy ra chuyện như thế? Điều đó tác động như thế nào đến thái độ và tâm trạng nhà thơ? (HSTL trong 3 phút)
GV: phân tích tâm trạng, tình cảm của nhà thơ để giáo dục tình yêu quê hương cho các em.

(?)Cho biết ND và NTcủa bài thơ?






Hoạt động 3:Hướng dẫn tự học
- Gợi ý: Tâm trạng buồn, là người xa lạ trên chính quê hương mình.
- Chuẩn bị bài: đọc bài, tình hiểu gia cảnh và tấm lòng của nhà thơ.
I. GIỚI THIỆU CHUNG
1. Tác giả: Hạ Tri Chương
+ Hiệu là Tứ Minh cuồng khách
+ Làm quan trên 50 năm
2. Tác phẩm:
Bài thơ được sang tác nhân một chuyến tác giả về thăm quê.
3. Thểloại:
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc - tìm hiểu chú thích
2. Tìm hiểu văn bản:
a. Bố cục: 2 phần
Hai câu đầu: kể chuyện về quê
Hai câu sau: Cảm xúc về quê hương
b. Phân tích:
b1/Hai câu đầu

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
( Phép đối, lời kể – tả chân thực, sâu sắc


( Quãng đời xa quê làm quan đã làm thay đổi về vóc người, tuổi tác nhưng giọng nói quê nhà vẫn không thay đổi.

b.2. Hai câu cuối
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức
Tiếu vấn: khách tòng hà xứ lai?
( Giọng điệu bi hài, hóm hỉnh.

( Nhà thơ ngỡ ngàng, xót xa khi bị coi là khách lạ ngay trên chính quê hương của mình.
=> Biểu hiện tình yêu quê hương thắm thiết, bền bỉ, sâu nặng.
3. Tổng