Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
Quy ước: Nội dung màu xanh dương là phần bổ sung tích hợp năng lực AI.
BÀI 8: TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI KHÍ HẬU VÀ
THỦY VĂN VIỆT NAM
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
-

Phân tích được tác động của biến đổi khí hậu đối với một số yếu tố tự nhiên
Việt Nam (khí hậu, thủy văn).

-

Tìm ví dụ về giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.

2. Năng lực
Năng lực chung:
-

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc
lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong
lớp.

-

Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,
nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

-

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm,
tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực địa lí:
-

Nhận thức khoa học địa lí: Phân tích được tác động của biến đổi khí hậu đối
với khí hậu và thủy văn Việt Nam; Tìm ví dụ về giải pháp ứng phó với biến
đổi khí hậu.

-

Tìm hiểu địa lí: Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr.130 –
tr.133; Sử dụng bảng 8.1 SGK tr.130, Bảng 8.2 SGK tr.131 để nhận xét sự
thay đổi nhiệt độ và lượng mưa trung bình năm của một số trạm khí tượng
qua các năm.

1

-

Vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: nêu một số hành
động cụ mà em có thể thực hiện để góp phần giảm nhẹ biến đổi khí hậu.

Năng lực số (NLS):
-

[1.1.TC2b]: Tìm kiếm và chọn lọc được các video, hình ảnh mô phỏng kịch
bản biến đổi khí hậu từ các nguồn dữ liệu trực tuyến uy tín (Bộ Tài nguyên
& Môi trường, NASA,...)

-

[3.1.TC2a]: Tạo được sơ đồ tư duy hoặc infographic trên phần mềm/ứng
dụng (như Canva, MindMeister) để trình bày giải pháp ứng phó biến đổi khí
hậu.

-

[6.2.TC2a]: Sử dụng công cụ AI (Chatbot) để gợi ý các hành động cụ thể
giảm thiểu rác thải nhựa hoặc tiết kiệm năng lượng.

Năng lực AI:
- 8.A1.2 – HS nhận diện nguy cơ thông tin do AI tạo sinh có thể sai, thiếu căn cứ;
biết kiểm chứng nhận định về biến đổi khí hậu bằng SGK, Bảng 8.1, Bảng 8.2 và
nguồn khí tượng – thủy văn chính thống trước khi sử dụng.
- 8.A3.3 – HS khai báo trung thực việc sử dụng AI trong sản phẩm học tập, nêu rõ
AI hỗ trợ ở khâu nào và chịu trách nhiệm kiểm tra, chỉnh sửa nội dung cuối cùng.
- 8.D1.1 – HS xác định được một vấn đề thực tế do biến đổi khí hậu ở địa phương
có thể được AI hỗ trợ giải quyết (như cảnh báo rủi ro, phân tích dữ liệu, gợi ý hành
động ứng phó).
3. Phẩm chất
-

Ý thức học tập nghiêm túc, ý thức bảo vệ môi trường và ứng phó với biến
đổi khí hậu.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
-

SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 8 – phần Địa lí.

-

Máy tính, máy chiếu.

-

Một số hình ảnh, video về tác động của biến đổi khí hậu với khí hậu và thủy
văn Việt Nam.

-

Công cụ AI Chatbot (nếu điều kiện cho phép).
2

-

Phần mềm tạo sơ đồ tư duy (MindMeister, Canva).

-

Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

-

Lưu ý khi sử dụng AI: Không nhập dữ liệu cá nhân nhạy cảm; không coi số
liệu khí hậu, thủy văn do AI tự tạo là dữ liệu thực; mọi thông tin, số liệu và
giải pháp do AI gợi ý phải được kiểm chứng bằng SGK, bảng số liệu, bản đồ
hoặc nguồn chính thống. HS không sao chép nguyên văn kết quả AI để nộp
như sản phẩm cá nhân.

2. Đối với học sinh
-

SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 8 – phần Địa lí.

-

Điện thoại thông minh/Máy tính bảng/Laptop có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu:
- Cung cấp thông tin, tạo kết nối giữa kiến thức của HS về tác động của biến đổi
khí hậu với nội dung bài học.
- Tạo hứng thú, kích thích tò mò của HS.
b. Nội dung: GV trình chiếu cho HS xem video về hiện tượng xâm nhập mặn ở
Đồng bằng sông Cửu Long, yêu cầu HS trình bày hiểu biết về hiện tượng này.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về hiện tượng xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông
Cửu Long và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV trình chiếu cho HS quan sát và xem video:
https://www.youtube.com/watch?v=xGDBQmtbUkU
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, trả lời câu hỏi:
+ Quan sát video clip, hãy cho biết video clip nói đến hiện tượng gì? Hiện tượng
xảy ra ở vùng nào của nước ta?
+ Nêu một số hiểu biết của em về hiện tượng này.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

3

- HS làm việc cá nhân, xem video, liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân
và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:
+ Video nói đến hiện tượng xâm nhập mặn gay gắt, xảy ra ở vùng Đồng bằng sông
Cửu Long.

Tình trạng hạn hán do xâm nhập mặn
+ Xâm nhập mặn (đất bị nhiễm mặn) với hàm lượng nồng độ muối vượt mức cho
phép do nước biển xâm nhập trực tiếp vào đất liền khi xảy ra triều cường, nước
biển dâng hoặc cạn kiệt nguồn nước ngọt. Nước biển mang theo lượng muối hòa
tan và bị kết cấu của đất giữ lại, tích tụ và gây mặn.
→ Tác hại của xâm nhập mặn:

 Ảnh hưởng nặng nề đến đời sống nhân dân và sự phát triển kinh tế xã hội.
 Gây ra sự thiếu hụt nước cho các hoạt động sinh hoạt, sản xuất của người
dân.

 Bùng phát dịch sốt xuất huyết và chân tay miệng.

4

 Diện tích lúa, cây ăn quả, canh tác thuỷ sản bị thiệt hại.
 Sử dụng nước nhiễm mặn để tưới cho cây trồng khiến cây bị sốc mặn, gây
rụng lá, hoa, trái hàng loạt, và có thể dẫn đến chết cây.

 ……
- GV kết luận và dẫn dắt HS vào bài học bằng video AI: Thiên nhiên từng ban tặng
cho chúng ta những điều kiện tuyệt vời... Nhưng giờ đây, bầu trời đang dần thay
đổi bởi một "kẻ thù" vô hình. Đó chính là Biến đổi khí hậu! Nắng nóng kéo dài, đất
đai nứt nẻ, xâm nhập mặn khiến những cánh đồng trù phú nay trở nên xơ xác,
những trận mưa lớn bất thường, bão giật và lũ quét đang gia tăng, đe dọa nghiêm
trọng đến sinh hoạt và sản xuất. Vậy, biến đổi khí hậu đã tác động khốc liệt thế
nào đến thời tiết và nguồn nước của nước ta? Chúng ta cùng tìm câu trả lời trong
bài học ngay sau đây!– Bài 8: Tác động của biến đổi khí hậu đối với khí hậu và
thủy văn Việt Nam.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tác động của biến đổi khí hậu đối với khí hậu
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phân tích được tác động của biến đổi khí
hậu đối với khí hậu Việt Nam.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Bảng 8.1, Bảng 8.2,
thông tin mục 1 SGK tr.130, 131 và trả lời câu hỏi: Phân tích tác động của biến
đổi khí hậu đối với khí hậu của nước ta.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về tác động của biến đổi khí hậu với khí hậu của
nước ta và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS, AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học 1. Tác động của biến đổi khí [1.1.TC2b]:
tập

hậu đối với khí hậu

- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai - Biến đổi về nhiệt độ:

Tìm kiếm và
lọc

dữ

liệu,

thác Bảng 8.1, Bảng 8.2, thông tin mục 1 + Nhiệt độ trung bình năm có thông tin trong
SGK tr.130, 131 và trả lời câu hỏi: Phân xu thế tăng trên phạm vi cả môi trường số.
tích tác động của biến đổi khí hậu đối với nước.

[8.A1.2]:
5

khí hậu của nước ta.
(Bảng 8.1, 8.2 đính kèm phía dưới Hoạt
động 1).
- GV hướng dẫn HS: Sử dụng công cụ
tìm kiếm (Google) với từ khóa "biểu đồ
nhiệt độ Việt Nam 50 năm qua" hoặc truy
cập trang web của Trung tâm Dự báo

+ Mức tăng trung bình toàn Kiểm
chứng
Việt Nam là 0,89°C (giai đoạn
thông tin,
1958 – 2018), có xu hướng tăng số liệu và
nhận định
nhẹ.
do AI cung
- Biến đổi về lượng mưa: Tổng cấp trước
lượng mưa trung bình trên cả khi sử
dụng.
nước có sự biến động (giai

Khí tượng Thủy văn Quốc gia để tìm các đoạn 1958 – 2018), có xu
biểu đồ trực quan về xu hướng tăng nhiệt hướng tăng nhẹ.
độ.

- Gia tăng các hiện tượng thời

- GV cho HS quan sát thêm hình ảnh, tiết cực đoan:
video về tác động của biến đổi khí hậu + Mưa lớn, bão, rét đậm, rét
đối với khí hậu của nước ta:

hại,...
+ Số ngày nắng nóng có xu thế
tăng trên phạm vi cả nước.
+ Số ngày rét đậm, rét hại có
biến động mạnh qua các năm.
+ Số cơn bão mạnh có xu thế
tăng lên.
+ Mùa mưa có nhiều trận mưa
lớn, thời gian kéo dài xảy ra ở

Biến đổi về nhiệt độ

nhiều vùng nước ta gây lũ quét,
ngập lụt.
→ Biến đổi khí hậu khiến thời
tiết trở nên khắc nghiệt hơn.

Biến đổi về lượng mưa

Sản phẩm AI bổ sung:
Bảng kiểm chứng
thông tin AI 3 cột và
kết luận đã được HS
chỉnh sửa sau đối
chiếu.

6

Biến đổi khí hậu làm cho các cơn bão
ngày càng mạnh

Rét đậm rét hại kéo dài
https://www.youtube.com/watch?
v=Acpr6Yc3Edk&t=102s
- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS liên
hệ, vận dụng thực tế và trả lời câu hỏi:
Lấy ví dụ về tác động của biến đổi khí
hậu đến khí hậu địa phương (nhiệt độ,
lượng mưa, các hiện tượng thời tiết cực
đoan) và những hệ quả của nó đối với
sinh hoạt và sản xuất.
Tích hợp AI – kiểm chứng dữ liệu khí
hậu (8.A1.2):
- HS phải tự đọc Bảng 8.1, Bảng 8.2 và
ghi nhận xét ban đầu trước khi sử dụng
AI.
- Sau đó, mỗi cặp có thể dùng chatbot AI
để hỗ trợ giải thích xu hướng nhiệt độ,
lượng mưa từ chính các số liệu GV/SGK
cung cấp; không yêu cầu AI tự tạo số liệu
7

mới.
- HS lập bảng kiểm chứng 3 cột: “Nhận
định của AI – Bằng chứng trong
SGK/Bảng 8.1, 8.2/nguồn chính thống –
Kết luận: Đúng/Cần sửa/Chưa đủ căn
cứ”, rồi tự chỉnh sửa kết luận.
- Kết luận địa lí cuối cùng do HS quyết
định và chịu trách nhiệm.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- HS khai thác Bảng 8.1, 8.2, thông tin
trong mục, liên hệ thực tế và trả lời câu
hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động,
thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu tác động
của biến đổi khí hậu đối với khí hậu nước
ta.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS liên hệ thực
tế tại địa phương
(Đính kèm phía dưới Hoạt động 1).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:
+ Biến đổi khí hậu đã và đang tác động
tới khí hậu, làm thay đổi các yếu tố khí
hậu ở nước ta.
+ Các thiệt hại về biến đổi khí hậu đối
8

với khí hậu ngày càng tăng, gây nên các
tổn thất về kinh tế, ảnh hưởng đến mọi
mặt của đời sống.
- GV chuyển sang nội dung mới.
BẢNG 8.1. NHIỆT ĐỘ TRUNG BÌNH NĂM
THEO CÁC GIAI ĐOẠN CỦA MỘT SỐ TRẠM KHÍ TƯỢNG THỦY
(°C)
Trạm/

1958 – 1961 – 1971 – 1981 - 1991 – 2000 –

2011-

Giai đoạn

1960

1970

1980

1990

2000

2010

2018

Láng

23,6

23,5

23,4

23,6

24,1

24,5

24,7

25,9

26,0

25,7

25,7

25,8

26,0

26,3

27,3

27,2

27,2

27,4

27,6

28,1

28,5

(Hà Nội)
Đà Nẵng
(Đà Nẵng)
Tân Sơn
Hòa
(TP.HCM)
(Nguồn: Trung tâm Thông tin và Dữ liệu khí tượng thủy văn)
Nhận xét Bảng 8.1:
- Nhiệt độ trung bình năm trên phạm vi cả nước tăng 0,89°C trong giai
đoạn 1958 - 2018.
- Trạm Láng (Hà Nội): nhiệt độ trung bình năm tăng 1,1°C.
- Trạm Đà Nẵng (Đà Nẵng): nhiệt độ trung bình năm 0,40°C.
- Trạm Tân Sơn Hòa (TP. Hồ Chí Minh): nhiệt độ trung bình năm tăng
1,20°C.
BẢNG 8.2. TỔNG LƯỢNG MƯA TRUNG BÌNH NĂM
THEO CÁC GIAI ĐOẠN CỦA MỘT SỐ TRẠM KHÍ TƯỢNG THỦY
(mm)
Trạm/

1958 – 1961 – 1971 – 1981 - 1991 – 2000 –
1960

1970

1980

1990

2000

2010

20112018
9

Giai đoạn
Láng

1

1

1 787,

1

1

1

1

(Hà Nội)

465,5

557,0

5

698,8

590,0

662,7

743,9

Đà Nẵng

1

2

2

1

2

2

2

(Đà Nẵng)

706,7

094,8

069,9

967,6

481,0

318,0

404,8

Tân Sơn

1

1

1

1

1

1

2

Hòa

653,7

805,0

829,2

746,1

951,8

821,5

152,6

(TP.HCM)
(Nguồn: Trung tâm Thông tin và Dữ liệu khí tượng thủy văn)
Nhận xét Bảng 8.2:
- Tổng lượng mưa tăng khoảng 2,1% trong giai đoạn 1958 - 2018.
- Trạm Láng (Hà Nội): lượng mưa trung bình năm tăng 278,4 mm.
- Trạm Đà Nẵng (Đà Nẵng): lượng mưa trung bình năm tăng 698,1 mm.
- Trạm Tân Sơn Hòa (TP. Hồ Chí Minh): lượng mưa trung bình năm tăng
498,9mm.
Trả lời câu hỏi mở rộng
VÍ DỤ VỀ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở TỈNH NGHỆ
AN
- Nghệ An là một trong những tỉnh chịu ảnh hưởng lớn do biến đổi khí hậu
toàn cầu gây ra, biến đổi khí hậu đã có nhiều tác động tiêu cực đến sự phát
triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân.
- Năm 2022, thiên tai ở Nghệ An diễn biến phức tạp:
+ Xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như lốc, sét, rét hại, không
khí lạnh, bão, áp thấp nhiệt đới (ATNĐ).
+ Chịu ảnh hưởng của 03 cơn bão (số 2, số 3 và số 4) và ATNĐ (ngày 04 08/7).
+ 22 đợt không khí lạnh (trong đó có 15 đợt gió mùa Đông Bắc).
+ 9 đợt nắng nóng, tiêu biểu là đợt từ ngày 24 - 27/4.
+ 33 đợt lốc, mưa lớn, mưa đá, sét, trong đó có 05 đợt mưa lớn trên diện
rộng.
10

+ Tổng lượng mưa trong năm phổ biến 2 000 – 2 500mm, các trạm đều
vượt so với trung bình nhiều năm từ 30 - 60%. Đặc biệt là đợt sáng ngày
02/10/2022 trên địa bàn huyện Kỳ Sơn đã có mưa lớn cục bộ gây ra lũ
quét, ngập úng tại xã Tà Cạ và thị trấn Mường Xén; lượng mưa đo được từ
19 giờ ngày 01/10 đến 7 giờ ngày 03/10/2022 là 273 mm.

Hoạt động 2: Tác động của biến đổi khí hậu đối với thủy văn
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phân tích được tác động của biến đổi khí
hậu đối với thủy văn Việt Nam.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin mục 2 SGK
tr.131 và trả lời câu hỏi: Phân tích tác động của biến đổi khí hậu đối với thuỷ văn
nước ta.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về tác động của biến đổi khí hậu đối với thuỷ văn
nước ta và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
2. Tác động của biến đổi

11

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, khai thác thông tin mục khí hậu đối với thủy văn
2 SGK tr.131 và trả lời câu hỏi: Phân tích tác động của - Tổng lượng mưa trung
biến đổi khí hậu đối với thuỷ văn nước ta.

bình năm có sự biến động.

- GV cho HS quan sát thêm hình ảnh, video có liên quan → Lưu lượng nước sông
đến tác động của biến đổi khí hậu đối với thủy văn nước ta: biến động.
- Sự chênh lệch lưu lượng
nước giữa mùa lũ và mùa
cạn gia tăng.
+ Vào mùa lũ: số ngày
mưa lớn gia tăng.
→ Tình trạng lũ quét ở
miền núi và ngập lụt ở
Lũ quét ở miền núi
https://www.youtube.com/watch?v=VA_0jsuHD4U

đồng bằng ngày càng trầm
trọng hơn.
+ Vào mùa cạn: một số
lưu vực sông (sông Kỳ
Cùng, sông Ba, sông Thu
Bồn, sông Đồng Nai,..)
lưu lượng nước có xu thế
giảm.
→ Tăng nguy cơ thiếu

Ngập lụt ở Đồng bằng sông Cửu Long
https://www.youtube.com/watch?v=DkepvtDmH5g
(Từ 0p41s – hết).

nước cho sinh hoạt và sản
xuất ở các địa phương
trong lưu vực.

12

Thiếu nước sinh hoạt ven sông Thu Bồn
- GV cung cấp cho HS một số thông tin về Kịch bản biến
đổi khí hậu và nước biển dâng cho Việt Nam (Đính kèm
phía dưới Hoạt động 2).
- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS liên hệ, vận dụng
thực tế và trả lời câu hỏi: Lấy ví dụ về tác động của biến
đổi khí hậu đến thủy văn ở địa phương.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, video, thông tin trong mục, liên hệ
thực tế và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu tác động của biến đổi khí
hậu đối với thủy văn nước ta.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi mở rộng (Đính
kèm phía dưới Hoạt động 2).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:
+ Biến đổi khí hậu có tác động lớn đến thủy văn nước ta,
đặc biệt tới lưu lượng nước và chế độ nước sông.
+ Mọi tác động của biến đổi khí hậu đối với thuỷ văn ở
nước ta có thể dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng
về phát triển kinh tế - xã hội.
13

- GV chuyển sang nội dung mới.
KỊCH BẢN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ NƯỚC BIỂN DÂNG CHO VIỆT NAM
1. Đối với tỉnh Quảng Ninh và các tỉnh ven biển Đồng bằng sông Hồng
Nếu mực nước biển dâng 80 cm, khoảng 1,59% diện tích của tỉnh Quảng Ninh và 8,4%
diện tích vùng đồng bằng sông Hồng có nguy cơ bị ngập. Trong đó, tỉnh Thái Bình (cũ)
(25,06%) và tỉnh Nam Định (cũ) (29,29%) là hai tỉnh có nguy cơ ngập cao nhất. Nếu
mực nước biển dâng 100 cm thì 1,94% diện tích của tỉnh Quảng Ninh có nguy cơ bị
ngập. Nam Định (cũ) là tỉnh có nguy cơ ngập cao nhất khoảng 43,67%, trong khi đó
toàn đồng bằng sông Hồng là 13,2%.
2. Đối với các tỉnh miền Trung từ Thanh Hoá đến Bình Thuận (cũ)
Nếu mực nước biển dâng 80 cm có khoảng 1,21% diện tích các tỉnh ven biển miền
Trung từ Thanh Hoá đến Bình Thuận (cũ) có nguy cơ ngập. Trong đó, tỉnh Thừa Thiên
Huế (cũ) có nguy cơ ngập cao nhất (4,51%). Nếu mực nước biển dâng 100 cm, toàn khu
vực ven biển miền Trung nguy cơ ngập khoảng 1,53% diện tích. Thừa Thiên Huế (cũ)
là tỉnh có nguy cơ ngập cao nhất khoảng 5,49%.
3. Đối với Thành phố Hồ Chí Minh
Nếu mực nước biển dâng 80 cm thì khoảng 15,21% diện tích Thành phố Hồ Chí Minh
có nguy cơ bị ngập. Nếu mực nước biển dâng 100 cm khoảng 17,15% điện tích thành
phố có nguy cơ bị ngập. Trong đó, quận Bình Tân, thành phố Thủ Đức có nguy cơ ngập
cao nhất, tương ứng 80,35% và 61,47%.
4. Đối với khu vực đồng bằng sông Cửu Long
Nếu mực nước biển dâng 80 cm, sẽ có khoảng 31,94% diện tích có nguy cơ bị ngập.
Trong đó, các tỉnh có nguy cơ ngập cao nhất là Cà Mau (64,42%) và Kiên Giang (cũ)
(66,16%). Nếu mực nước biển dâng 100 cm sẽ có khoảng 47,29% diện tích đồng bằng
sông Cửu Long có nguy cơ ngập, cao nhất là tỉnh Cà Mau khoảng 79,62%.
Trả lời câu hỏi mở rộng
VÍ DỤ VỀ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
ĐỐI VỚI THUỶ VĂN Ở KON TUM
- Tổng lượng mưa năm trung bình 15 năm ở khu vực Thành phố Kon Tum và huyện Sa
14

Thầy, Đăk Hà tăng đáng kể. Ở những khu vực là nguồn sinh thủy chính cho các con
sông lớn của Kon Tum, tổng lượng mưa năm đang có xu thế giảm dần. Nguồn sinh thủy
bị thiếu hụt kết hợp với khả năng điều tiết tự nhiên của lưu vực giảm dần đã khiến cho
nhiều con sông, suối trở nên cạn kiệt sâu hơn trong mùa khô.
- Năm 2013, diễn biến thủy văn trong các tháng đầu năm đang diễn ra bất thường.
Những tháng đầu năm, Kon Tum đã gồng mình chống hạn do thiếu hụt lượng mưa từ
năm 2012 dẫn đến khan hiếm nguồn nước trong mùa khô 2012-2013.

Hoạt động 3: Giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tìm được ví dụ về giải pháp ứng phó với
biến đổi khí hậu.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm (4 – 6 HS/nhóm), khai thác Hình
8.1, Hình 8.2, thông tin trong mục 3 SGK tr.132, 133 và hoàn thành Sơ đồ tư duy:
Nêu một số giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.
c. Sản phẩm: Sơ đồ tư duy của các nhóm và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

3. Giải pháp ứng phó - [3.1.TC2a]:

- GV gợi mở, dẫn dắt HS (sử dụng phương pháp với biến đổi khí hậu
đàm thoại):

NLS, AI
Tạo nội dung

Sơ đồ tư duy giải pháp số (sơ đồ tư

+ Biến đổi khí hậu tác động mạnh mẽ đến đời sống ứng phó với biến đổi khí duy) để thể
và sản xuất, đe dọa sự phát triển bền vững.

hậu đính kèm phía dưới hiện ý tưởng.

+ Để ứng phó với biến đổi khí hậu, cần thực hiện Hoạt động 3.

- [6.2.TC2a]:

đồng bộ các giải pháp giảm nhẹ và thích ứng với Sản phẩm AI bổ

Sử dụng AI
15

biến đổi khí hậu.
- GV chia HS cả lớp thành các nhóm nhỏ (4 – 6
HS/nhóm).
- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, khai thác
Hình 8.1, Hình 8.2, thông tin trong mục 3 SGK
tr.132, 133 và hoàn thành Sơ đồ tư duy: Nêu một
số giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.

sung: Phiếu ý
tưởng 4 mục
“Vấn đề – AI hỗ
trợ – Nguồn kiểm
chứng – Quyết
định của
nhóm/giới hạn
của AI”.

để hỗ trợ giải
quyết vấn đề
(tìm

kiếm

giải pháp).
[8.A1.2]:
Kiểm
chứng
gợi ý của
AI.
[8.D1.1]:
Xác định
vấn đề
thực tế
có thể
được AI
hỗ trợ
giải
quyết.

- Thay vì vẽ trên giấy, GV yêu cầu các nhóm sử
dụng phần mềm/ứng dụng tạo sơ đồ tư duy trực
tuyến (như Canva, MindMeister, hoặc tính năng
Whiteboard trong MS Teams/Zoom).
- GV gợi ý các nhóm có thể sử dụng Chatbot AI
(nếu có) để tìm thêm ý tưởng về "giải pháp thích
ứng biến đổi khí hậu trong nông nghiệp công nghệ
cao".
16

- GV cho HS quan sát thêm một số hình ảnh, video
về các giải pháp giảm nhẹ và thích ứng với biến
đổi khí hậu.
(Đính kèm phía dưới Hoạt động 3).
- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu các nhóm liên hệ,
vận dụng thực tế và thực hiện nhiệm vụ: Cho ví dụ
về một số giải pháp cụ thể ứng phó với biến đổi khí
hậu ở địa phương em hoặc một tỉnh/thành phố trên
nước ta.
Tích hợp AI – con người xác định vấn đề, AI hỗ
trợ, con người kiểm chứng (8.A1.2; 8.D1.1):
- Trước khi hỏi AI, mỗi nhóm tự xác định 01 vấn
đề biến đổi khí hậu cụ thể tại địa phương hoặc một
khu vực của Việt Nam (ví dụ: nắng nóng, hạn hán,
ngập lụt, lũ quét, xâm nhập mặn).
- Nhóm nêu rõ AI có thể hỗ trợ ở khâu nào (tổng
hợp phương án, phân tích dữ liệu đã có, cảnh
báo/gợi ý hành động), còn việc lựa chọn giải pháp
và đánh giá mức độ phù hợp do HS thực hiện.
- Khi chatbot gợi ý giải pháp, HS đối chiếu từng ý
với Hình 8.1, Hình 8.2, SGK tr.132–133 hoặc
nguồn chính thống; loại bỏ nội dung không có căn
cứ, không phù hợp điều kiện địa phương.
- Sản phẩm nhóm ghi rõ: “Vấn đề – AI hỗ trợ –
Nguồn kiểm chứng – Quyết định của nhóm/giới
hạn của AI”.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS thảo luận theo nhóm, khai thác hình ảnh,
video, thông tin trong mục và hoàn thành sơ đồ tư
17

duy.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm nêu một số giải pháp
ứng phó với biến đổi khí hậu theo sơ đồ tư duy.
- GV mời đại diện 1 – 2 HS lấy ví dụ về một số
giải pháp cụ thể ứng phó với biến đổi khí hậu ở địa
phương.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV nhận xét, đánh giá, kết luận và mở rộng: Ứng
phó với biến đổi khí hậu là vấn đề có ý nghĩa đặc
biệt quan trọng, có tầm ảnh hưởng lớn, quyết
định sự phát triển bền vững của đất nước.
HÌNH ẢNH, VIDEO VỀ CÁC GIẢI PHÁP GIẢM NHẸ BIẾN ĐỔI KHÍ
HẬU

Sử dụng tiết kiệm năng lượng

Sử dụng năng lượng tái tạo

18

Sử dụng tiết kiệm

Bảo vệ và trồng rừng

và bảo vệ tài nguyên nước

Giảm thiểu và xử lí rác thải, chất thải
https://www.youtube.com/watch?v=dA90vSVSm7c
https://www.youtube.com/watch?v=RPJMqX2Qdt8 (0p41s – hết)
HÌNH ẢNH, VIDEO VỀ CÁC GIẢI PHÁP
ĐỂ THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

19

Thay đổi cơ cấu mùa vụ

Nghiên cứu giống vật nuôi
thích ứng với biến đổi khí hậu

Nâng cấp hệ thống thuỷ lợi

Hạn chế tác động của xâm nhập
mặn

Ứng dụng các thành tựu của khoa học công nghệ trong công nghiệp

Nâng cấp hệ thống

Tạo ra các loại hình du lịch phù hợp

cơ sở hạ tầng giao thông

với biến đổi khí hậu

20

Rèn luyện các kĩ năng ứng phó với thiên tai

Tham gia các phong trào hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu của
cộng đồng
https://www.youtube.com/watch?v=Fh465ixQyCM
SƠ ĐỒ TƯ DUY VỀ GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ
HẬU

21

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về Tác động của
biến đổi khí hậu đối với khí hậu và thủy văn Việt Nam.
b. Nội dung:
- GV cho HS trả lời nhanh một số câu hỏi trắc nghiệm tổng kết bài học Tác động
của biến đổi khí hậu đối với khí hậu và thủy văn Việt Nam.
- GV cho HS trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập SGK tr.