TUYỂN TẬP
Rabindranath Tagore
Rabindranath Tagore
Lòng Cha
Trí Hải chuyển ngữ
Tiểu sử : TAGORE RABINDRANATH hay Thakur (1861-1941). Nhà thơ, nhà văn, triết gia, nhà giáo dục, nhạc sĩ, hoạ sĩ, đạo diễn, nhà văn xứ Bengal. Giải thưởng Nobel năm 1913. Sinh và mất tại Calcutta.  Xuất thân địa chủ giàu có. Lớn lên trong một gia đình theo đạo Bà-la-môn có văn hoá, thích nghệ thuật và ưa cải cách xã hội. Tagore sớm say mê văn hoá cổ. Sau khi học ở nhà trường một cách thất thường và du học ở Anh một thời gian ngắn, và quản lý một số đồn điền của cha mẹ, do đó biết rõ đời sống thiếu thốn của nhân dân. Tập thơ đầu xuất bản năm 29 tuổi. Sau đó viết đủ thể loại. Mở trường Santiniketan (nơi ở thanh bình), năm 1921, trường này trở thành một trường đại học quốc tế để truyền bá và thực hiện những lý tưởng truyền thống của Ấn Độ, về văn hoá và đức độ. Tagore luôn luôn chú ý đến những vấn đề chính trị và xã hội, tham gia hoạt động chống chủ nghĩa thực dân và chống sự bóc lột, đặc biệt đối với nông dân. Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, Tagore đi nhiều nước trên thế giới (phương Tây, Mỹ, Đông Á, có qua Sàigòn) để truyền bá lý tưởng hoà bình và hoà hợp giữa các dân tộc. Năm 1930, thăm Liên Xô : tập Thư Từ Nước Nga (Rashijar T****hi, 1930) phản ánh sự phấn khởi của Tagore khi thấy nhiều lý tưởng của mình được thực hiện ở đây, do đó có thêm sức mạnh để đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân và chủ nghĩa phát xit.  Mấy tháng trước khi chết, Tagore lên án chủ nghĩa đế quốc trong tập luận văn Cuộc Khủng Hoảng của Nền Văn Minh (Sabhjatar Sankat, 1941). Tagore là nhà văn viết bằng tiếng Bengali lớn nhất, và có ảnh hưởng lớn nhất đối với văn học Ấn Độ và Bengladesh. Nhiều tác phẩm viết thẳng tiếng Anh, nhưng đa số viết bằng tiếng Bengali, rồi tự dịch hoặc người khác dịch sang tiếng Anh. Tagore để lại 1000 bài thơ, 24 vở kịch, 8 tiểu thuyết, 8 tập truyện ngắn, trên 2000 bài hát, rất nhiều tiểu luận.  Tác phẩm chính : GORA (1910) - ( tiểu thuyết mô tả những mâu thuẫn trong nội bộ gia đình tư sản ở Calcutta, các khuynh hướng tôn giáo truyền thống, thân Anh…) và cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân. Hoàng hôn của thế kỷ (Shatabdir Surdsha, 1899) - tập thơ về bản chất dã man của chủ nghĩa đế quốc. Khi tinh thần ta được giải phóng (Dshedin Tshaitanja Mor, 1937) - thơ lên án bọn phát xít trong nội chiến Tây-Ban-Nha. Thơ trữ tình của Tagore diễn tả sự thông cảm thần bí với thiên nhiên và những cảm xúc đơn giản. Tiểu thuyết mang ý thức xã hội sâu sắc. Luận văn có tư tưởng rõ ràng, minh bạch. Tagore có tài sử dụng châm biếm. Nội dung sáng tác mang tính chất nhân đạo, yêu nước, có tính quốc tế. Tagore tin vào tiến bộ của con người. Tagore đại diện cho văn học tư sản tiếng Bengali hiện đại tiến bộ. Thi phẩm hay nhất là tập Ca dâng lên (Gitanjali, 1910) gồm 103 bài.
° ° °
Mini, bé gái năm tuổi của tôi, có lẽ không sống được nếu không nói ba hoa suốt ngày. Tôi nghĩ suốt đời cô bé đã không phí một phút giây nào im lặng. Mẹ nó thường không hài lòng về điều ấy, và thường ngăn cô lại, nhưng tôi thì không. Với Mini, im lặng là chuyện bất thường, và tôi không thể chịu đựng lâu. Bởi thế, câu chuyện giữa tôi và cô bé luôn luôn sinh động. Chẳng hạn một buổi sáng, khi tôi đang viết dở một chương tiểu thuyết thì cô bé lẻn vào, cầm lấy tay tôi mà nói :  - Cha ! Lão bộc gọi con con chó là con muông. Lão không biết gì cả, phải không cha ?  Tôi chưa kịp giảng giải, thì cô bé đã chuyển sang một vấn đề khác.  - Cha nghĩ sao, cha ? Bộc nói có con voi trong những đám mây, vòi nó phun nước, và thế là trời mưa. Có phải vậy không cha ?  Trong khi tôi đang tìm cách trả lời câu này, bé đã hỏi một câu khác :  - Cha ! Mẹ và cha bà con ra sao nhỉ ?  Tôi cố lập nghiêm bảo :  - Ra chơi với Bộc đi, Mini. Cha đang bận.  Cửa sổ phòng tôi trông ra đường. Cô bé đã ngồi xuống dưới chân tôi, cạnh bàn viết và đang chơi một mình. Tôi đang suy nghĩ rất lung để viết. Bỗng cô bé Mini vùng chạy lại