Ngày soạn: 20/08/2018
Tiết số: 05 Tuần: 03
VẬT LÍ 12

Bài 3: CON LẮC ĐƠN

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Nêu được cấu tạo của con lắc đơn.
- Nêu được điều kiện để con lắc đơn dao động điều hoà. Viết được c.thức tính chu kì dđộng của con lắc đơn.
- Viết được công thức tính thế năng và cơ năng của con lắc đơn.
- Xác định được lực kéo về tác dụng vào con lắc đơn.
- Nêu được nhận xét định tính về sự biến thiên của động năng và thế năng của con lắc khi dao động.
- Giải được bài tập tương tự như ở trong bài.
- Nêu được ứng dụng của con lắc đơn trong việc xác định gia tốc rơi tự do.
2. Kĩ năng: Vận dụng được kiến thức trên để giải các bài tập trong sgk và tương tự…
3. Thái độ: Vui thích môn học, tập trung học tập,…
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: Chuẩn bị con lắc đơn.
2. Học sinh: Ôn tập kiến thức về phân tích lực.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số, vệ sinh, đồng phục,…
2. Kiểm tra bài cũ:
1. Viết phương trình dđđh của con lắc lò xo? Công thức tần sồ góc? Chu kì? Tần số dao động?
2. Viết công thức tính năng lượng dao động của CLLX?
3. Bài mới:
Hoạt động 1 ( phút): Tìm hiểu thế nào là con lắc đơn
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản

- Mô tả cấu tạo của con lắc đơn







* HS yếu: Khi ta kéo quả năng ra khỏi VTCB như hình vẽ, nếu buông ra thì hiện tượng sẽ như thế nào?
- dao động của con lắc có phải là dđđh ko?
- HS thảo luận để đưa ra định nghĩa về con lắc đơn.






- Dao động qua lại vị trí dây treo có phương thẳng đứng ( vị trí cân bằng.

I. Thế nào là con lắc đơn
1. Con lắc đơn gồm vật nhỏ, khối lượng m, treo ở đầu của một sợi dây không dãn, khối lượng không đáng kể, dài l.



2. VTCB: dây treo có phương thẳng đứng.


Hoạt động 2 ( phút): Khảo sát dao động của con lắc đơn về mặt động lực học.
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản













* HS TB trở lên: Con lắc chịu tác dụng của những lực nào và phân tích tác dụng của các lực đến chuyển động của con lắc.

- Dựa vào biểu thức của lực kéo về ( nói chung con lắc đơn có dao động điều hoà không?

- Xét trường hợp li độ góc α nhỏ để sinα (( ( (rad). Khi đó ( tính như thế nào thông qua s và l.
- Ta có nhận xét gì về lực kéo về trong trường hợp này?

- Trong công thức mg/l có vai trò là gì?
(
có vai trò gì?
* Từ
tìm chu kì dao động của con lắc đơn.



- HS ghi nhận từ hình vẽ, nghiên cứu Sgk về cách chọn chiều dương, gốc toạ độ …
- Con lắc chịu tác dụng của hai lực
và
.
- P.tích
(
không làm thay đổi tốc độ của vật ( lực hướng tâm giữ vật chuyển động trên cung tròn.
- Thành phần
là lực kéo về.



- Dù con lắc chịu tác dụng của lực kéo về, tuy nhiên nói chung Pt không tỉ lệ với α nên nói chung là không.

s = l( (


- Lực kéo về tỉ lệ với s (Pt = - k.s) ( dao động của con lắc đơn được xem là dao động điều hoà.
- Có vai trò là k.
(
có vai trò



II. Khảo sát dao động của con lắc đơn về mặt động lực học
1. Chọn chiều (+) từ phải sang trái, gốc toạ độ tại O.
+ Vị trí của vật được xác định bởi li độ góc
hay bởi li độ cong
.
+ α và s dương khi con lắc lệch khỏi VTCB theo chiều dương và ngược lại.
2. Vật chịu tác dụng của các lực
và
.
- Phân tích
( thành phần
là lực kéo về có giá trị:
Pt = -mg.sinα
NX: Dao động của con lắc đơn nói chung không phải là dao động điều hoà.
- Nếu ( nhỏ thì sinα