Bài 4
Tiết 15
Tuần 4
Tiếng việt: TỪ TƯỢNG HÌNH , TỪ TƯỢNG THANH

I . TIÊU
1. Kiến thức
- Đặc điểm của từ tượng hình , từ tượng thanh.
- Công dụng của từ tượng hình , từ tượng thanh.
2.Kĩ năng
- Nhận biết từ tượng hình , từ tượng thanh và giá trị của chúng trong văn miêu tả .
- Lựa chọn , sử dụng từ tượng hình , từ tượng thanh phù hợp với hoàn cảnh nói , viết .
3. Thái độ : Có ý sử dụng từ tượng hình ,từ tượng thanh trong giao tiếp.
II. NỘI DUNG HỌC TẬP
- Hiểu được thế nào là từ tượng hình , từ tượng thanh.
- Có ý thức sử dụng từ tượng hình .từ tượng thanh để tăng thêm tính hình tượng , tính biểu cảm trong giao tiếp , đọc – hiểu và tạo lập văn bản .
III. CHUẨN BỊ
- Giáo Viên : Giáo án , SGK , SGV, tư liệu
- Học Sinh : Trả lời trước các câu hỏi ở phần tìm hiểu bài , SGK , vở bài tập
IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS(1 phút)
2. Kiểm tra miệng: Kiểm tra 15 phút
Câu 1 : Thế nào là trường từ vựng ? Cho ví dụ ? (3 điểm)
Câu 2 : Tìm các từ thuộc trường từ vựng : Hoạt động trí tuệ của con người, hoạt động dùng lửa của người ,trạng thái tâm lí của con người , tính tình của người , trạng thái chưa quyết định dứt khoát của người ? (5điểm)
Câu 3: Hãy đặt tên trường từ vựng cho các từ sau(2điểm) a. Hu hu, ư ử, róc rách, ầm ầm. b. Lấp ló, lờ mờ, nhấp nhô, mênh mông.
Đáp án .
Câu 1 :- Trường từ vựng:là tập hợp những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa.
- Trường hoạt động của tay : túm ,nắm , xé , cắt ,chặt …
Câu 2 :- Trường hoạt động trí tuệ của con người : nghĩ, suy nghĩ, ngẫm, phân tích , tổng hợp, kết lụân ,phán đoán …
- Hoạt động dùng lửa của người : châm , đốt , nhóm , bật , quẹt , quạt , thổi...
- Trạng thái tâm lí của con người :vui , buồn , hờn, giận...
- Tính tình của người :hiền , dữ, vui vẻ...
- Trạng thái chưa quyết định dứt khoát của người :lưỡng lự, do dự, chần chừ...
Câu 3: a/ Trường từ vựng âm thanh. b/ Trường từ vựng hình ảnh.
3. Tiến trình bài học: (24 phút)

HOẠT ĐỘNG GV VÀ HS
NỘI DUNG BÀI DẠY

động 1: Giới thiệu bài(1 phút)
Từ cấp 1 đến nay , chúng ta làm quen rất là nhiều từ, hôm nay chúng ta học thêm một từ mới nữa đó là “ Từ tượng thanh, từ tượng hình” . Loại từ này nó sẽ giúp cho chúng ta trong viết văn được hay hơn.
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm công dụng của từ tượng hình, tượng thanh(10 phút)
GV yêu cầu HS đọc đoạn văn sgk /49
THTLV: Xây dựng đoạn văn trong văn bản: Đoạn trích có mấy đoạn? Dựa vào dấu hiệu nào mà em biết?
- Đoạn văn có 3 đoạn. Dựa vào dấu gạch đầu dòng và dấu chấm cuối đoạn, mỗi đoạn diễn đạt rõ 1 ý .
THVB: Đoạn văn trích từ văn bản nào? Nêu nội dung của đoạn trích .
- Trích từ văn bản “ Lão Hạc”
- Nội dung đoạn trích
+ Tâm trạng của Lão Hạc khi kể cho Ông giáo nghe về chuyện bán cậu vàng : đau đớn, ân hận, xót xa.
+ Thái độ của cậu vàng khi bị Lão Hạc bán.
+ Hình ảnh Lão Hạc khi tự tử bằng bã chó.
? Để gợi lên những hình ảnh ấy, tác giả đã sử dụng những từ ngữ in đậm, hảy liệt kê những từ ngữ đó.
- Móm mém , hu hu , ư ử , xồng xộc , vật vã , rũ rượi , xộc xệch , sòng sọc
? Trong các từ trên , những từ nào gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật.
- Móm mém , xồng xộc , vật vã , rũ rượi , xộc xệch , sòng sọc
? Móm mém , xồng xộc , vật vã , rũ rượi , xộc xệch , sòng sọc gợi tả điều gì ?
+ Móm mém : Gợi tả hình ảnh của miệng hõm vào do đã rụng hết răng .
+ Xồng