Tªn bµi so¹n: Tù lËp
TiÕt thø: 11

I. Môc ®Ých yªu cÇu:
1. KiÕn thøc:
- Nªu ®­îc mét sè biÓu hiÖn cña ng­êi cã tÝnh tù lËp.
- Gi¶i thÝch ®­îc b¶n chÊt cña tÝnh tù lËp;
- Ph©n tÝch ®­îc ý nghÜa cña tÝnh tù lËp ®èi víi b¶n th©n, gia ®×nh, x· héi.
2. VÒ kü n¨ng:
BiÕt tù lËp trong häc tËp, lao ®éng vµ trong sinh ho¹t c¸ nh©n.
3. VÒ th¸i ®é:
ThÝch sèng tù lËp, kh«ng ®ång t×nh víi lèi sèng dùa dÉm, û l¹i, phô thuéc vµo ng­êi kh¸c.
II. ChuÈn bÞ cña thÇy vµ trß
1. ChuÈn bÞ cña thÇy:
- Bµi so¹n.
- Mét sè mÈu truyÖn liªn quan ®Õn bµi häc.
- M¸y chiÕu h¾t, phim trong, bót d¹.
- Mét sè t×nh huèng liªn quan.
2. ChuÈn bÞ cña trß:
- So¹n bµi SGK
- S­u tÇm mét sè c©u chuyÖn liªn quan.
- S­u tÇm ca dao, tôc ng÷.
- T×m nh÷ng tÊm g­¬ng thÓ hiÖn lèi sèng tù lËp.
III. TiÕn tr×nh lªn líp:
A. æn ®Þnh tæ chøc: (1`)
- KiÓm tra sÜ sè.
- KiÓm tra sù chuÈn bÞ bµi cña häc sinh.
B. KiÓm tra bµi cò (3`)
Gi¸o viªn dïng phim trong chiÕu c©u hái lªn cho häc sinh quan s¸t, gäi häc sinh ®äc vµ tr¶ lêi.
1/ ThÕ nµo lµ t×nh b¹n trong s¸ng?
2/Nh÷ng biÓu hiÖn nµo d­íi ®©y thÓ hiÖn t×nh b¹n trong s¸ng:
a. B¹n bÌ cïng gióp nhau tiÕn bé
b. §· lµ b¹n bÌ th©n thiÕt cÇn bao che cho nhau nh÷ng khuyÕt ®iÓm
c. Cã b¹n bÌ tèt sÏ kh¾c phôc ®îc khã kh¨n
d. Dµnh nhiÒu thêi gian vui ch¬i, héi hÌ víi b¹n bÌ lµ ®iÒu cÇn thiÕt cña t×nh b¹n ch©n chÝnh.
GV: NhËn xÐt, cho ®iÓm.
Ho¹t ®éng 1: Giíi thiÖu bµi míi: (1`)
Qua bµi häc h«m tr­íc, c¸c em ®Òu nhËn thÊy t×nh b¹n trong s¸ng, ch©n thµnh cÇn chia sÏ víi nhau nh÷ng niÒm vui, nçi buån, nh÷ng khã kh¨n, vÊt v¶ trong c«ng viÖc. Nh­ng sù chñ ®éng, nç lùc v­¬n lªn, tù gi¶i quyÕt c«ng viÖc cña m×nh ®èi víi mçi ng­êi lµ yÕu tè ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh trong sù thµnh c«ng cña mçi c¸ nh©n. §ã lµ ng­êi cã tÝnh tù lËp. §Ó hiÓu thÕ nµo lµ tÝnh tù lËp, v× sao ph¶i rÌn luyÖn tÝnh tù lËp, bµi häc ngµy h«m nay sÏ gióp c¸c em tr¶ lêi c©u hái ®ã.
Tg
Ho¹t ®éng cña GV
Ho¹t ®éng cña HS
KiÕn thøc cÇn ®¹t

7’


































18’




































































































































































































5’






















8’

















 Ho¹t ®éng 2: T×m hiÓu phÇn ®Æt vÊn ®Ò
GV: Yªu cÇu HS ®äc ph©n vai





GV: NhËn xÐt HS ®äc

GV: Qua phÇn ®äc cña c¸c b¹n, c¸c em h·y cho c« biÕt v× sao B¸c Hå cã ý ®Þnh ra n­íc ngoµi ?
§Þnh h­íng: V×: - B¸c lµ ng­êi yªu n­íc, nh×n thÊy nh÷ng bÊt c«ng trong x· héi B¸c muèn cøu gióp ®ång bµo tho¸t khái cuéc sèng lÇm than, n« lÖ.
GV: Khi ra ®i B¸c gÆp ph¶i khã kh¨n g×?
§Þnh h­íng: B¸c kh«ng cã tiÒn, chØ cã mét m×nh ®¬n ®éc.
GV: §Ó kh¾c phôc hoµn c¶nh khã kh¨n, B¸c ®· lµm g×?
§Þnh h­íng: B¸c sÏ lµm bÊt cø viÖc g× b»ng hai bµn tay ®Ó sèng
GV: Qua c©u chuyÖn trªn em thÊy B¸c lµ ng­êi nh­ thÕ nµo?
GV kÕt luËn: B¸c Hå kh«ng sî gian khæ, s½n sµng v­ît qua mäi khã kh¨n b»ng sù nç lùc cña b¶n th©n, b»ng hai bµn tay lao ®éng cña m×nh ®Ó ®¹t ®­îc môc ®Ých. Nh÷ng viÖc lµm trªn lµ mét trong nh÷ng biÓu hiÖn vÒ tÝnh tù lËp. §Ó hiÓu thÕ nµo lµ tÝnh tù lËp, c« vµ c¸c em sÏ t×m hiÓu ë phÇn bµi häc.
Ho¹t ®éng 3: H­íng dÉn t×m hiÓu néi dung bµi häc:
GV: Tr­íc khi t×m hiÓu kh¸i niÖm vÒ tù lËp, c« cã bµi tËp sau: C« gi¸o giao cho B×nh mét bµi to¸n khã, loay hoay c¶ buæi tèi mµ em vÉn ch­a t×m ra c¸ch gi¶i phï hîp. Anh trai thÊy thÕ liÒn ngá ý gi¶i hé, B×nh nhÊt ®Þnh kh«ng ®ång ý. Em cã nhËn xÐt g× vÒ th¸i ®é ®ã cña B×nh?
§Þnh h­íng: B×nh lµ ng­êi kh«ng dùa dÉm, phô thuéc vµo ng­êi kh¸c, ®éc lËp trong c«ng viÖc.
GV: Qua c©u chuyÖn vÒ B¸c Hå vµ t×nh huèng trong bµi tËp trªn em hiÓu thÕ nµo lµ tù lËp?
GV: Trong cuéc sèng biÓu hiÖn cña tÝnh tù lËp cã rÊt nhiÒu, ®èi víi HS chóng ta tù lËp ®­îc thÓ hiÖn trong viÖc häc tËp, trong tõng c«ng viÖc hµng ngµy, trong lao ®éng.
B©y giê c¸c em h·y t×m cho c« nh÷ng hµnh vi thÓ hiÖn sù tù lËp cña häc sinh chóng m×nh.
GV: Ph¸t giÊy ®Ó häc sinh th¶o luËn ghi vµo giÊy (thêi gian 2`)
§Þnh h­íng: Tù lËp thÓ hiÖn trong:
- Häc tËp:
+ Tù lµm BT, kh«ng chÐp bµi cña b¹n, chÐp s¸ch gi¶i.
+ Tù chuÈn bÞ ®å dïng häc tËp tr­íc khi ®Õn líp.
- Lao ®éng:
+ Trùc nhËt líp mét m×nh
+ Hoµn thµnh c«ng viÖc trùc tuÇn mµ tr­êng giao
- C«ng viÖc hµng ngµy:
+ Tù ®i ®Õn tr­êng
+ Tù lo b÷a ¨n s¸ng.
+ Tù giÆt quÇn ¸o.
GV: Sau khi HS th¶o luËn, GV chiÕu néi dung th¶o luËn cña 4 tæ ®Ó ®èi chiÕu vµ yªu cÇu HS nhËn xÐt.
GV: (Dïng phim trong chiÕu t×nh huèng lªn) Nh­ vËy, c¸c em ®· hiÓu tù lËp lµ g× ®Ó biÕt ng­êi cã tÝnh tù lËp cã nh÷ng biÓu hiÖn nµo trong cuéc sèng, c« vµ c¸c em sÏ t×m hiÓu t×nh huèng sau:
- S¾p ®Õn ngµy 20-11, Nam ®­îc c« gi¸o chñ nhiÖm líp 6A giao cho trang trÝ tê b¸o t­êng chµo mõng ngµy lÔ c¸c thÇy c«. Tuy ch­a lµm bao giê nh­ng tin vµo kh¶ n¨ng cña m×nh Nam m¹nh d¹n nhËn. Trong qu¸ tr×nh lµm, Nam nhËn ®­îc nhiÒu sù phª ph¸n cña c¸c b¹n cïng líp vµ víi sù s¸ng t¹o trong c¸ch trang trÝ tê b¸o t­êng cña líp 6A ®· ®¹t gi¶i"Tê b¸o t­êng cã h×nh thøc ®éc ®¸o nhÊt" trong Héi thi viÕt b¸o t­êng ë tr­êng.
GV: §Ó ®¹t ®­îc gi¶i th­ëng ®ã, Nam ®· thÓ hiÖn nh÷ng ®øc tÝnh g×?
§Þnh h­íng:- Sù tin t­ëng vµo kh¶ n¨ng nªn Nam m¹nh d¹n nhËn viÖc mµ m×nh ch­a lµm bao giê.
- Cã ý thøc chñ ®éng, s¸ng t¹o, t×m tßi,kiªn tr× trong viÖc hoµn thµnh tê b¸o.
GV: §ã lµ nh÷ng biÓu hiÖn cña tÝnh tù lËp, thÕ tr¸i víi tù lËp lµ g×?
§Þnh h­íng: Lµ û l¹i, dùa dÉm, phô thuéc.
GV gi¶ng: Ng­êi cã thãi û l¹i, dùa dÉm nghÜa lµ chØ tr«ng chê ë sù gióp ®ì cña ng­êi kh¸c, kh«ng ®éc lËp trong suy nghÜ vµ hµnh ®éng.
GV: Theo em, thãi û l¹i trong HS cã kh«ng? Chi vÝ dô?
§Þnh h­íng: Cã.§ã lµ:
- Kh«ng chÞu lµm BT vÒ nhµ chØ chê ®Õn líp chÐp bµi cña b¹n, chÐp s¸ch gi¶i bµi tËp.
- Kh«ng tù ®Õn tr­êng mµ ph¶i chê bè mÑ ®Ìo.
- Lµm viÖc nhµ lu«n kh«ng tù gi¸c ph¶i ®Ó bè mÑ giôc.
- Kh«ng tù giÆt quÇn ¸o cña m×nh, b¸t m×nh ¨n c¬m.
GV: §Æc biÖt hiÖn nay trong mét sè gia ®×nh cã nhê ng­êi gióp viÖc nªn cã mét bé phËn c¸c em lµ kh«ng biÕt lµm g× do thãi quen û l¹i vµo bè mÑ, ng­êi gióp viÖc dÉn ®Õn hËu qu¶ lµ c¸c em 14, 15 tuæi vÉn kh«ng tù nÊu cho m×nh mét b÷a c¬m khi kh«ng cã ai ë nhµ. §ã lµ sù dùa dÉm, ng¹i khã, Ø l¹i mµ c¸c em cÇn nªn tr¸nh, nÕu b¹n nµo mµ ®· lì m¾c ph¶i chóng ta nªn söa ch÷a ngay.
GV: Tù lËp cã ph¶i lµ chØ hµnh ®éng theo suy nghÜ cña m×nh, kh«ng chÞu nghe ng­êi kh¸c gãp ý kh«ng? Ng­êi mµ cã hµnh vi nh­ thÕ cã ph¶i lµ ng­êi tù lËp kh«ng?
§Þnh h­íng: Tù lËp lµ chñ ®éng trong c«ng viÖc lµ cÇn thiÕt nh­ng còng cÇn tiÕp thu ý kiÕn ®ãng gãp cña mäi ng­êi ®Ó c«ng viÖc ®¹t kÕt qu¶ tèt. Ng­êi kh«ng biÕt l¾ng nghe sù gãp ý cña ng­êi kh¸c lµ ng­êi b¶o thñ.
GV: HiÖn nay, trong x· héi cã hiÖn t­îng mét sè em nhá bá nhµ ra thµnh phè lµm nghÒ ®¸nh giÇy, b¸n b¸o, cã nhiÒu ng­ßi cho r»ng nh÷ng em ®ã cã tÝnh tù lËp, ý kiÕn cña con nh­ thÕ nµo?
§Þnh h­íng: - ý kiÕn ®ã §óng: NÕu hoµn c¶nh cña nh÷ng em ®ã khã kh¨n, c¸c em cÇn ph¶i b­¬n ch¶i kiÕm sèng trªn thµnh phè ®Ó cã tiÒn nu«i th©n ®ång thêi gióp ®ì kinh tÕ gia ®×nh bít khã kh¨n th× ®ã lµ nh÷ng em cã tinh thÇn tù lËp.
- ý kiÕn ®ã Sai: Cã mét sè em lªn thµnh phè v× ®ua ®ßi theo b¹n bÌ ®Ó ®i ch¬i chø kh«ng ph¶i lªn thµnh phè ®Ó kiÕm sèng do hoµn c¶nh gia ®×nh khèn khã.

GV: BiÓu hiÖn vÒ tÝnh tù lËp trong cuéc sèng rÊt phong phó vµ ®a d¹ng. Xung quanh ta cã rÊt nhiÒu tÊm g­¬ng vÒ tÝnh tù lËp. Em h·y kÓ 1 vµi tÊm g­¬ng tù lËp mµ em biÕt?
§Þnh h­íng: ThÇy gi¸o NguyÔn Ngäc KÝ; B¸c Hå
GV bæ sung: Trong tr­êng chóng ta cã nhiÒu b¹n cã tinh thÇn tù lËp nh­: B¹n Tr­¬ng H­¬ng Giang líp 7A1, ®Æc biÖt b¹n Ph¹m Anh Dòng líp 9A2 lµ mét b¹n häc sinh må c«i mÑ, mét m×nh bè b¹n Hïng lµm c«ng nh©n vÊt v¶ nu«i 3 chÞ em ®i häc. V­ît lªn trªn nh÷ng khã kh¨n, nh÷ng thiÕu thèn vÒ vËt chÊt, tinh thÇn trong cuéc sèng, Hïng lu«n chñ ®éng trong c¸c c«ng viÖc nhµ ®Ó ®ì ®Çn bè h¬n thÕ n÷a b¹n cßn lµ mét líp tr­ëng g­¬ng mÉu, häc giái. Trong suèt 9 n¨m häc phæ th«ng, b¹n lu«n ®¹t danh hiÖu HS giái. Nh÷ng n¨m häc cÊp hai b¹n lu«n dÉn ®Çu vÒ ®iÓm tæng kÕt cao nhÊt trong khèi. N¨m häc võa qua b¹n ®· ®­îc ®i b¸o c¸o thµnh tÝch häc tËp trong héi nghÞ khen th­ëng nh÷ng HS v­ît khã.
GV: Còng ë løa tuæi häc sinh nh­ c¸c con, c¸c b¹n ë tr­êng NguyÔn §×nh ChiÓu ®· tù lµm cho m×nh mét tê b¸o ®Æc biÖt. Vµ ®©y lµ mét vµi h×nh ¶nh vÒ c¸c ho¹t ®éng cña c¸c b¹n. C« mêi c¸c em cïng theo dâi.
* ChiÕu phim vÒ nh÷ng em bÐ khuyÕt tËt.
GV: Qua ®o¹n phim võa råi c¸c con cã c¶m xóc g×?
GV: V­ît lªn chÝnh nçi ®au, nçi mÊt m¸t lín lao vÒ thÓ x¸c, c¸c b¹n tr­êng NguyÔn §×nh ChiÓu ®· tr¶i lßng m×nh trªn nh÷ng trang b¸o ®Çy c¶m xóc mµ chÝnh c¸c b¹n tù viÕt vµ biªn tËp theo 2 lo¹i ch÷ lµ ch÷ th­êng vµ ch÷ næi. §iÒu nµy ®· khiÕn cho nh÷ng ng­êi ®äc v« cïng xóc ®éng vµ nÓ phôc.
GV: Qua nh÷ng tÊm g­¬ng vµ ®o¹n phim t­ liÖu võa xem, em h·y cho c« biÕt tù lËp cã ý nghÜa nh­ thÕ nµo trong cuéc sèng?
GV gi¶ng: Nhê cã tinh thÇn tù lËp, ta míi ®éc lËp suy nghÜ, hµnh ®éng, ®Ó hoµn thµnh tèt nhiÖm vô ®­îc giao. Nh­ng ®Ó cã tÝnh tù lËp ta cÇn rÌn luyÖn nh­ thÕ nµo. C« trß m×nh sÏ chuyÓn sang phÇn 3: Ph­¬ng h­íng rÌn luyÖn tÝnh tù lËp
GV: Tr­íc khi ®­a ra h­íng rÌn luyÖn tÝnh tù lËp, c« mêi c¸c em theo dâi tiÓu phÈm : Ai cÇn tù lËp
VÊn ®Ò ®Æt ra: Con nhµ nghÌo míi cÇn tù lËp?

§Þnh h­íng: - Ai còng cÇn rÌn luyÖn tÝnh tù lËp. Con nhµ nghÌo cµng cÇn phÊn ®Êu v­¬n lªn ®Ó c¶i thiÖn cuéc sèng. Con nhµ giµu còng vËy, nÕu con nhµ giµu sèng û l¹i, dùa dÉm vµo bè mÑ th× kh«ng bÒn v÷ng, kh«ng cã chÝ tiÕn thñ, cña c¶i ¨n m·i råi còng hÕt. MiÖng ¨n nói lë. H¬n n÷a chóng ta ph¶i biÕt tr©n träng nh÷ng thµnh qu¶ mµ bè mÑ ph¶i ®æ c«ng søc må h«i míi cã ®­îc.
GV: Qua t×nh huèng, em thÊy häc sinh cÇn lµm g× ®Ó rÌn luyÖn tù lËp?
- CÇn ph¶i rÌn luyÖn tÝnh tù lËp tõ khi cßn nhá tuæi. B¾t ®Çu rÌn luyÖn tõ chÝnh c«ng viÖc trong gia ®×nh, cña b¶n th©n.
H§4: H­íng dÉn luyÖn tËp
GV: gäi häc sinh ®äc yªu cÇu BT1 SGK.
GV nhËn xÐt, ch÷a, cho ®iÓm.


GV: gäi HS ®äc yªu cÇu BT2 SGK
GV nhËn xÐt, ch÷a, cho ®iÓm.

GV: §óng thÕ, trªn TV hiÖn nay cã chiÕu bé phim "Con ®· lín kh«n" cña truyÒn h×nh NhËt B¶n, c¸c em ch¾c ®· theo dâi. Chóng ta thÊy c¸c em bÐ ®­îc rÌn luyÖn ngay tõ khi míi 3, 4 tuæi. C¸c em tù m×nh ®i mu