Tiết 1 (Đọc văn)

VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH (T1)
Lê Hữu Trác

I. MỤC TIÊU: Giúp học sinh nắm được
1. Kiến thức:
- Bức tranh chân thực, sống động về cuộc sống xa hoa, đầy quyền uy nơi phủ chúa Trịnh và thái độ tâm trạng của nhân vật “tôi” khi bước vào phủ chúa chữa bệnh cho Trịnh Cán.
- Vẻ đẹp tâm hồn của Hải Thượng Lãn Ông; lương y; nhà nho thanh cao, coi thường danh lợi.
- Những nét đặc sắc của bút pháp kí sự: tài quan sát miêu tả sinh động những sự việc có thật; lối kể chuyện lôi cuốn, hấp dẫn; lựa chọn chi tiết đặc sắc; đan xen văn xuôi và thơ.
2. Kĩ năng: Đọc hiểu thể kí sự trung đại theo đặc trưng thể loại.
3. Thái độ:
- Thái độ phê phán nghiêm túc lối sống xa hoa nơi phủ chúa.
- Trân trọng lương y, có tâm có đức.
II. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:
- GV: SGK, Thiết kế bài giảng, TLTK, tư liệu về Hoàng thành Thăng Long…
- HS: Sgk + Soạn bài
III. CÁCH THỨC TIẾN HÀNH: GV tổ chức dạy học theo cách kết hợp các hình thức: Nêu vấn đề, đọc - hiểu, phân tích, thuyết trình, thảo luận, tích hợp KT liên môn…
IV. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sách, vở của hs
3. Giảng bài mới: Vào bài: (...)

Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt


- HS đọc phần Tiểu dẫn SGK
- GV: Giới thiệu những nét chính về tác giả Lê Hữu Trác?






- GV: Giới thiệu vài nét về tác phẩm“ Thượng kinh kí sự”?






- HS đọc đoạn trích, chia bố cục.








- GV: Quang cảnh phủ chúa được tái hiện theo trình tự nào?
- GV: Cảnh vật và sinh hoạt trong phủ chúa có đặc điểm gì?










- GV: Cảnh ở nội cung dưới con mắt của tác giả hiện lên như thế nào?
- GV: NX gì về quang cảnh nơi phủ chúa? Bài thơ của tg nói lên điều gì?
- GV: Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa được miêu tả qua những chi tiết đặc sắc nào?





















- GV: Qua việc phân tích trên em có nhận xét gì về quang cảnh và cung cách sinh hoạt trong phủ chúa?
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Lê Hữu Trác (1724-1791) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông, quê ở trấn Hải Dương (tỉnh Hưng Yên).
- Là nhà Nho toàn tài, nhà danh y lỗi lạc, nhà văn, nhà thơ lớn.
- Là người khiêm tốn, nhân hậu, y đức sáng ngời, không màng danh lợi, sáng tác văn chương để di dưỡng tinh thần.
- Ông là tác giả của bộ sách y học nổi tiếng “ Hải Thượng y tông tâm lĩnh”--> đc đánh giá là công trình nghiên cứu y học xuất sắc nhất trong thời kỳ trung đại VN.
2. Văn bản
a/ Tác phẩm “ Thượng kinh kí sự”
- “Thượng kinh kí sự” là tập kí sự đợc viết bằng chữ Hán(1783) in ở phần cuối bộ “Hải Thượng y tông tâm lĩnh”.
-Nội dung: Ghi chép lại chuyến đi của Lê Hữu Trác từ Hà Tĩnh lên kinh đô Thăng Long để chữa bệnh cho Trịnh Cán
- Kí sự là thể loại văn học ghi chép người thực, việc thực, qua đó bộc lộ thái độ, cảm xúc của tác giả.
b/ Đoạn trích
- Vị trí: Trích trong tác phẩm “Thượng kinh kí sự”
- Bố cục:
+ Đoạn 1: (Từ đầu --> "cho thật kĩ"): Quang cảnh và cung cách sinh hoạt trong phủ chúa Trịnh
+ Đoạn 2: (Còn lại): Thái độ, tâm trạng và suy nghĩ của tác giả
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Quang cảnh và cung cách sinh hoạt trong phủ chúa Trịnh
a/ Quang cảnh trong phủ chúa Trịnh
- Quang cảnh nơi phủ chúa được tái hiện theo chân người dẫn đường : Từ ngoài vào trong, từ xa đến gần.
- Cảnh bên ngoài:
+ Khi vào phủ phải qua nhiều lần cửa với “ những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp”, ở mỗi cửa đều có vệ sĩ canh gác, “ ai muốn ra vào phải có thẻ”
+ Trong khuôn viên phủ chúa có điếm “