Bài 6: THỰC HÀNH KHAI THÁC PHẦN MỀM MÔ PHỎNG

Thời gian thực hiện: (02 tiết)
I. Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh có khả năng:
1. Về kiến thức:
- Nêu được những kiến thức đã thu nhận từ việc khai thác một vài phần mềm
mô phỏng.
- Nhận biết được sự mô phỏng thế giới thực nhờ máy tính có thể giúp con
người khám phá tri thức và giải quyết vấn đề.
2. Về năng lực:
2.1. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ, tự học: Học sinh có khả năng tự đọc sách giáo khoa và
kết hợp với gợi ý của giáo viên để trả lời câu hỏi.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Học sinh thảo luận nhóm để hoàn thành các
nhiệm vụ và trả lời các câu hỏi.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Học sinh vận dụng được các kiến
thức đã học để thực hành tạo ra các sản phẩm.
2.2. Năng lực Tin học
- Năng lực C (NLc): Thực hiện được các thao tác chuyển hóa năng lượng, đo
cường độ dòng điện, đo độ dài, tính tỉ lệ với phần mềm Geometer's Sketchpad.
- Năng lực D (NLd): Sử dụng một số phần mềm để tạo ra sản phẩm phục vụ
học tập.
- Năng lực E (NLe): Năng lực hợp tác trong môi trường số.
2.3. Các Năng lực số (NLS) được phát triển:
- Lựa chọn và sử dụng thành thạo các chức năng của phần mềm mô phỏng
Geometer's Sketchpad để đo đạc và tính toán tỉ lệ các đoạn thẳng trong ngôi sao
năm cánh nhằm giải quyết nhiệm vụ học tập cụ thể. (5.2.TC2b)
- Sử dụng phần mềm mô phỏng thí nghiệm ảo PhET như một công cụ để
tương tác, thay đổi các thông số đầu vào nhằm khám phá và kiểm chứng sự chuyển
hóa năng lượng. (5.3.TC2a)
- Tạo ra sản phẩm số là tệp hình vẽ mô phỏng tam giác vuông hoàn chỉnh
trên phần mềm Geometer's Sketchpad đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ và kỹ thuật dựng
hình. (3.1.TC2a)
2.4. Năng lực Trí tuệ nhân tạo (AI) được phát triển:
- Đề xuất ý tưởng mới về việc ứng dụng AI để tối ưu hóa hoặc tự động hóa
các thí nghiệm mô phỏng thông qua việc tương tác với chatbot AI. (NLc.C2)

3. Về phẩm chất:
cực.

- Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích

- Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân
và theo nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá.
- Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Thiết bị dạy học:
- Phấn, bảng, phòng máy có kết nối Internet, các máy tính đều truy cập được
trang web thí nghiệm ảo, mô phỏng thí nghiệm khoa học:
https://phet.colorado.edu/
- Phần mềm hình học Geometer's Sketchpad và tệp TyLeVang.gsp đã dựng
sẵn ngôi sao năm cánh đều.
- Thiết bị kết nối Internet để học sinh truy cập các công cụ chatbot AI hỗ trợ
học tập (như ChatGPT, Copilot hoặc các trợ lý AI tương đương).
2. Học liệu:
- GV: SGK, SBT, tài liệu tham khảo.
- HS: SGK, bảng nhóm, bút lông, bút dạ, phấn.
III. Tiến trình dạy học
1. Hoạt động 1: Mở đầu
a. Mục tiêu: HS hệ thống lại được kiến thức cũ và định hướng được nội
dung thực hành.
b. Nội dung:
- HS truy cập vào Quizizz và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm.
- HS sẵn sàng thực hành một số thí nghiệm ảo trong lĩnh vực Khoa học tự
nhiên học nhằm giải quyết một số vấn đề đặt ra trong khoa học, công nghệ và phát
hiện được những điều mới mẻ.
Hoạt động của GV và HS
GV giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS ổn định vị trí, kiểm tra an toàn máy.
- Yêu cầu HS truy cập vào ứng dụng Quizizz, nhập mã
và trả lời các câu hỏi:
Câu 1: Trong việc pha màu, việc bổ sung nhiều màu có
thể dẫn đến tình trạng nào?
A. Màu sắc rực rỡ
B. Hỗn hợp màu đồng nhất
C. Hỗn hợp màu xỉn đục
D. Màu sắc pha trộn độc đáo

Dự kiến sản phẩm
Câu 1: C
Câu 2: B
Câu 3: A
Câu 4: A
Câu 5: C

Câu 2: Phần mềm mô phỏng pha màu có thể giúp người
dùng tìm hiểu về gì?
A. Lịch sử B. Màu sắc
C. Âm nhạc D. Thể thao
Câu 3: Phần mềm mô phỏng pha màu giúp người dùng
hiểu và tập pha trộn màu như thế nào so với cách thông
thường?
A. Hiệu quả hơn và tiết kiệm thời gian
B. Phức tạp hơn và tốn kém
C. Không khả thi với người mới học
D. Cần sự hỗ trợ từ chuyên gia
Câu 4: Lợi ích nào sau đây không phải là một trong
những lợi ích của phần mềm mô phỏng?
A. Tăng cường sự nguy hiểm cho con người
B. Hạn chế những tình huống có thể làm hỏng thiết bị
C. Giảm chi phí
D. Giúp người sử dụng tìm hiểu và làm quen với đối
tượng hoạt động
Câu 5: Mục đích chính của việc sử dụng phần mềm mô
phỏng là gì?
A. Mô phỏng quá trình sản xuất
B. Tạo ra các bức tranh sống động
C. Tạo điều kiện cho việc tương tác và tìm hiểu về một
đối tượng
D. Phát triển các ứng dụng di động
HS thực hiện nhiệm vụ
- Ổn định vị trí, báo cáo tình trạng máy bất thường (nếu
có).
- HS thực hiện trả lời câu hỏi trên Quizizz.
Báo cáo, thảo luận
- Công bố kết quả xếp hạng.
Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, chốt lại kiến thức và đặt vấn đề vào bài
mới: Phần mềm mô phỏng trình bày các hiện tượng
khoa học bằng cách sử dụng hình ảnh động hay ba
chiều, giúp em cảm nhận được sự vận động của các đối
tượng. Bằng cách tương tác, khám phá nhiều chức năng
của phần mềm mô phỏng dạng thí nghiệm ảo, em không
chỉ bổ sung kiến thức về khoa học, toán học, học cách
giải quyết một số vấn đề đặt ra trong công nghệ mà còn
có thể phát hiện được những điều mới mẻ. Để khám phá
các phần mềm đó chúng ta học bài hôm nay.
2. Hoạt động 2: Luyện tập
2.1. Hoạt động 2.1: Thực hành

##### 2.1.1. Hoạt động 2.1.1: Chuyển hóa năng lượng
a. Mục tiêu: Sử dụng phần mềm mô phỏng thí nghiệm ảo PhET để tương
tác, thay đổi các thông số đầu vào nhằm khám phá và kiểm chứng sự chuyển hóa
năng lượng từ dạng này sang dạng khác. (5.3.TC2a)
b. Nội dung: HS thực hiện nhiệm vụ 1: Chuyển hóa năng lượng theo gợi ý
hình 6.1, 6.2, 6.3, 6.4 SGK trang 23, 24.
Hoạt động của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

GV giao nhiệm vụ học tập 1
1. Nhiệm vụ 1: Chuyển hóa
- GV chiếu yêu cầu nhiệm vụ: Sử dụng phần mềm năng lượng
mô phỏng quá trình năng lượng được chuyển hoá
từ dạng này qua dạng khác.
- GV yêu cầu HS thực hiện theo gợi ý trong SGK
trang 23, 24 để hoàn thành nhiệm vụ.
HS thực hiện nhiệm vụ
- HS tiến hành làm việc theo nhóm đã được phân
công (2HS/1 máy), thực hiện các nhiệm vụ đã được
giao.
- Trong quá trình thực hành, HS chủ động tương
tác với phần mềm PhET, thay đổi các nguồn năng
lượng đầu vào (người đạp xe, mặt trời, vòi nước,
ấm nước) và thiết bị chuyển hóa để quan sát trực
quan sự biến đổi năng lượng. (5.3.TC2a)
- GV theo dõi hoạt động của các nhóm, hỗ trợ, gợi
ý và hướng dẫn cho HS khi gặp khó khăn.
Báo cáo, thảo luận
- GV thông báo hết thời gian hoạt động nhóm.
Chọn sản phẩm của 2 nhóm để trình bày.
- GV sử dụng công cụ quản lý phòng máy
NetSupport School để HS báo cáo quá trình thực
hành trước lớp.
- GV mời nhóm khác nhận xét.
Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện của các
nhóm và chuyển giao nhiệm vụ tiếp theo.
GV giao nhiệm vụ học tập 2
Câu 1: Em có thể quan sát
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm đôi để trả lời được những dạng năng lượng:
câu hỏi sau:
+ Năng lượng cơ học: Được
+ Câu 1: Em quan sát được những dạng năng lượng biểu diễn bằng biểu tượng
nào?
người đạp xe.
+ Câu 2: Nêu một tình huống năng lượng được
+ Năng lượng mặt trời: Được
chuyển hoá từ dạng này sang dạng khác.
biểu diễn bằng ánh sáng mặt
HS thực hiện nhiệm vụ
trời.
- Các nhóm thảo luận để trả lời câu hỏi, phân công + Năng lượng nước: Được

thành viên nhóm chuẩn bị báo cáo kết quả.
- GV quan sát các nhóm hoạt động, hỗ trợ các cá
nhân hoặc nhóm gặp khó khăn.
Báo cáo, thảo luận
- GV thông báo hết thời gian hoạt động nhóm. Mời
đại diện 2 nhóm lên báo cáo kết quả hoạt động.
Mời nhóm khác nhận xét.
Kết luận, nhận định
- Nhận xét câu trả lời của các nhóm. Chốt lại kiến
thức và chuyển giao nhiệm vụ tiếp theo.

biểu diễn bằng vòi nước chảy.
+ Năng lượng nhiệt: Được
biểu diễn bằng ấm nước sôi.
Câu 2: Một tình huống năng
lượng được chuyển hoá từ
dạng này sang dạng khác:
- Năng lượng mặt trời chuyển
hoá thành điện năng: Sử dụng
tấm pin mặt trời để thu thập
ánh sáng mặt trời và chuyển
đổi thành điện năng.

##### 2.1.2. Hoạt động 2.1.2: Đo cường độ dòng điện
a. Mục tiêu: Sử dụng phần mềm thí nghiệm ảo để lắp ráp mạch điện một
chiều và thực hiện đo cường độ dòng điện đi qua điện trở. (5.2.TC2b)
b. Nội dung: HS thực hiện nhiệm vụ 2: Đo cường độ dòng điện theo gợi ý
hình 6.5 SGK trang 24, 25.
Hoạt động của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

GV giao nhiệm vụ học tập 1
2. Nhiệm vụ 2: Đo
- GV chiếu yêu cầu nhiệm vụ: Sử dụng phần mềm thí
cường độ dòng điện
nghiệm ảo lắp ráp mạch điện một chiều. Giải quyết vấn đề
đo cường độ dòng điện đi qua một điện trở, chẳng hạn một
bóng đèn.
- GV yêu cầu HS thực hiện theo gợi ý trong SGK trang 24,
25 để hoàn thành nhiệm vụ.
HS thực hiện nhiệm vụ
- HS tiến hành làm việc theo nhóm đã được phân công
(2HS/1 máy), thực hiện các nhiệm vụ đã được giao.
- HS lựa chọn các linh kiện điện tử ảo (nguồn điện, dây
dẫn, bóng đèn, ampe kế) và sử dụng thành thạo các thao tác
kéo thả, nối dây trên phần mềm để hoàn thành mạch điện
một chiều. (5.2.TC2b)
- GV theo dõi hoạt động của các nhóm, hỗ trợ, gợi ý và
hướng dẫn cho HS khi gặp khó khăn.
Báo cáo, thảo luận
- GV thông báo hết thời gian hoạt động nhóm. Chọn sản
phẩm của 2 nhóm để trình bày.
- GV sử dụng công cụ quản lý phòng máy NetSupport
School để HS báo cáo quá trình thực hành trước lớp.
- GV mời nhóm khác nhận xét.
Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện của các nhóm và
chuyển giao nhiệm vụ tiếp theo.

GV giao nhiệm vụ học tập 2
Câu 1: Thiết bị để đo
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm đôi để trả lời câu hỏi cường độ dòng điện
sau:
trên mạch điện: Ampe
+ Câu 1: Em cần dùng thiết bị nào để đo cường độ dòng
kế.
điện trên mạch điện?
Câu 2: Ampe kế cần
+ Câu 2: Thiết bị đó được nối song song hay nối tiếp với được nối tiếp vào
mạch điện cần đo?
mạch điện cần đo.
HS thực hiện nhiệm vụ
- Các nhóm thảo luận để trả lời câu hỏi, phân công thành
viên nhóm chuẩn bị báo cáo kết quả.
- GV quan sát các nhóm hoạt động, hỗ trợ các cá nhân hoặc
nhóm gặp khó khăn.
Báo cáo, thảo luận
- GV thông báo hết thời gian hoạt động nhóm. Mời đại diện
2 nhóm lên báo cáo kết quả hoạt động. Mời nhóm khác
nhận xét.
Kết luận, nhận định
- Nhận xét câu trả lời của các nhóm. Chốt lại kiến thức và
chuyển giao nhiệm vụ tiếp theo.
##### 2.1.3. Hoạt động 2.1.3: Tỉ lệ vàng trong ngôi sao năm cánh
a. Mục tiêu: Lựa chọn và sử dụng thành thạo các công cụ đo đạc (đo độ dài
đoạn thẳng) và tính toán (tính tỉ lệ) trong phần mềm Geometer's Sketchpad để
khám phá tỉ lệ vàng trong ngôi sao năm cánh. (5.2.TC2b)
b. Nội dung: HS thực hiện nhiệm vụ 3: tỉ lệ vàng trong ngôi sao năm cánh
theo gợi ý hình 6.6, 6.7, 6.8 SGK trang 25, 26.
Hoạt động của GV và HS

Dự kiến sản phẩm

GV giao nhiệm vụ học tập
Nhiệm vụ 3: Tỉ lệ vàng trong ngôi
- GV chiếu yêu cầu nhiệm vụ: Sử dụng công sao năm cánh
cụ đo và tính toán trong phần mềm mô phỏng
hình học. Khám phá tri thức về tỉ lệ các đoạn
thẳng xuất hiện trong một ngôi sao có năm
cánh cách đều nhau.
- GV yêu cầu HS thực hiện theo gợi ý hình
6.6, 6.7, 6.8 SGK trong SGK trang 25, 26 để
hoàn thành nhiệm vụ.
HS thực hiện nhiệm vụ
- HS tiến hành làm việc theo nhóm đã được
phân công (2HS/1 máy), thực hiện các nhiệm
vụ đã được giao.
- HS mở tệp "TyLeVang.gsp", sử dụng thành
thạo công cụ chọn, lệnh Measure/Length để
đo độ dài các đoạn thẳng và công cụ tính toán

(Calculate) để lập tỉ số giữa các đoạn thẳng
theo yêu cầu. (5.2.TC2b)
- GV theo dõi hoạt động của các nhóm, hỗ trợ,
gợi ý và hướng dẫn cho HS khi gặp khó khăn.
Báo cáo, thảo luận
- GV thông báo hết thời gian hoạt động nhóm.
Chọn sản phẩm của 2 nhóm để trình bày.
- GV sử dụng công cụ quản lý phòng máy
NetSupport School để HS báo cáo quá trình
thực hành trước lớp.
- GV mời nhóm khác nhận xét.
Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện của
các nhóm và chuyển giao nhiệm vụ tiếp theo.

2.2. Hoạt động 2.2: Chơi trò chơi “Hộp quà may mắn”
a. Mục tiêu: HS sử dụng các kiến thức đã học để trả lời đúng các câu hỏi trắc
nghiệm.
b. Nội dung: Tổ chức trò chơi “Hộp quà may mắn” với các câu hỏi trắc
nghiệm về phần mềm mô phỏng PhET và Geometer's Sketchpad.
Hoạt động của GV và HS

Dự kiến
sản phẩm

GV giao nhiệm vụ học tập
Gói câu
- GV chia lớp thành 2 đội và yêu cầu các đội chọn ra 5 bạn để tham gia hỏi 1:
trò chơi.
1–C
- GV hướng dẫn luật chơi: Có 10 hộp quà khác nhau, trong mỗi hộp quà 2 – B
chứa một câu hỏi và một phần quà hấp dẫn. Nếu trả lời đúng câu hỏi thì 3 – A
món quà hiện ra. Thời gian suy nghĩ cho mỗi câu hỏi là 10 giây.
Gói câu
HS thực hiện nhiệm vụ
hỏi 2:
- Các đội cử đại diện tham gia trò chơi.
1–B
- Cử bạn đại diện làm trọng tài nêu câu hỏi và chấm điểm, bầu thư kí
2–A
ghi điểm cho các nhóm.
3–A
- HS tiến hành chơi trò chơi.
Gói câu
Báo cáo, thảo luận
hỏi 3:
- Trọng tài: Thông báo hết thời gian hoặc trò chơi kết thúc. Gọi đại diện 1 – D

các nhóm nhận xét chéo. Công bố kết quả -> tổ chức cho nhóm chiến
thắng mở quà bí mật.
Kết luận, nhận định
- GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ và đánh giá mức độ hoàn
thành của học sinh.

2–A
3–B

3. Hoạt động 3: Vận dụng
a. Mục tiêu:
- Tạo ra sản phẩm số là tệp hình vẽ mô phỏng tam giác vuông hoàn chỉnh
trên phần mềm Geometer's Sketchpad đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ và kỹ thuật dựng
hình. (3.1.TC2a)
- Sử dụng công cụ phần mềm Geometer's Sketchpad để giải quyết bài toán
dựng hình, xác định trung điểm và đo đạc thực tế. (5.2.TC2b)
- Đề xuất ý tưởng mới về việc ứng dụng AI để tối ưu hóa hoặc tự động hóa
các thí nghiệm mô phỏng thông qua việc tương tác với chatbot AI. (NLc.C2)
b. Nội dung:
- HS làm bài tập vận dụng trong SGK trang 26.
- HS sử dụng phần mềm Geometer's Sketchpad để vẽ tam giác vuông, tìm
trung điểm của các cạnh và đo độ dài các cạnh.
- HS sử dụng một chatbot AI (như ChatGPT, Copilot hoặc trợ lý học tập AI)
để tìm kiếm ý tưởng và đề xuất cách tích hợp AI vào phần mềm mô phỏng (ví dụ:
AI tự động nhận diện tam giác vuông và hiển thị kết quả đo đạc, hoặc AI dự đoán
sự chuyển hóa năng lượng tối ưu).
Hoạt động của GV và HS
GV giao nhiệm vụ học tập 1
Bài 1:
- GV yêu cầu HS làm bài tập vận
dụng SGK trang 26:
Sử dụng phần mềm thí nghiệm ảo
lắp ráp mạch điện một chiều. Giải
quyết vấn đề đo cường độ dòng
điện đi qua một điện trở, chẳng
hạn một bóng đèn.
HS thực hiện nhiệm vụ
- HS tiến hành làm việc theo nhóm
đã được phân công (2HS/1 máy),
thực hiện các nhiệm vụ đã được
giao.
- GV theo dõi hoạt động của các
nhóm, hỗ trợ, gợi ý và hướng dẫn
cho HS khi gặp khó khăn.
Báo cáo, thảo luận

Dự kiến sản phẩm

- GV thông báo hết thời gian hoạt
động nhóm. Chọn sản phẩm của 2
nhóm để trình bày.
- GV sử dụng công cụ quản lý
phòng máy NetSupport School để
HS báo cáo quá trình thực hành
trước lớp.
- GV mời nhóm khác nhận xét.
Kết luận, nhận định
- GV nhận xét, đánh giá kết quả
thực hiện của các nhóm.
GV giao nhiệm vụ học tập 2
Bài 2:
- GV yêu cầu HS sử dụng phần
mềm Geometer's Sketchpad để
thực hiện nhiệm vụ sau:
+ Vẽ tam giác vuông và tìm trung
điểm của các cạnh.
+ Đo độ dài các cạnh.
- GV giao thêm nhiệm vụ tích hợp
AI: "Hãy truy cập vào chatbot AI
và đặt câu hỏi: 'Làm thế nào để
ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào
các phần mềm mô phỏng hình học
hoặc thí nghiệm vật lý để giúp học
sinh học tập hiệu quả hơn?'. Từ
câu trả lời của AI, em hãy đề xuất
một ý tưởng cải tiến phần mềm mô
phỏng mà em vừa học."
HS thực hiện nhiệm vụ
- HS thực hiện vẽ tam giác vuông,
xác định trung điểm và đo đạc trên Ý tưởng đề xuất tích hợp AI:
Geometer's Sketchpad tại lớp hoặc - Tích hợp một trợ lý AI ngay trong Geometer's
ở nhà, đảm bảo tính chính xác về Sketchpad để tự động nhận diện hình vẽ (ví dụ:
mặt kỹ thuật và thẩm mỹ của tệp nhận diện tam giác vuông) và đưa ra gợi ý
hình vẽ. (3.1.TC2a)
chứng minh định lý liên quan.
- HS tương tác với chatbot AI để - Ứng dụng AI trong phần mềm mô phỏng vật
tìm kiếm ý tưởng, thảo luận nhóm lý để tự động phân tích dữ liệu thí nghiệm của
để chọn lọc và đề xuất một ý tưởng học sinh, phát hiện các điểm bất thường trong
tích hợp AI vào phần mềm mô
lắp ráp mạch điện và đưa ra cảnh báo an toàn
phỏng (ví dụ: AI tự động phát hiện thông minh.
lỗi dựng hình sai, hoặc AI gợi ý
các bước giải bài toán hình học
dựa trên hình vẽ mô phỏng).
(NLc.C2)

- HS gửi sản phẩm thực hành và ý
tưởng đề xuất lên Padlet của lớp.
Báo cáo, thảo luận
- GV chọn sản phẩm của một số
HS, nhận xét và đánh giá vào đầu
tiết sau.
Kết luận, nhận định
- GV tổng hợp từ một số bài nộp
của HS và nhận xét, đánh giá
chung để các HS khác tự xem lại
bài làm của mình.
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ: 
- Học bài cũ và hoàn thành bài tập (Lưu ý: Học sinh làm bài vào vở (tập).
Không viết, vẽ vào sách).
- Đọc kỹ trước bài số 7 và hoàn thành nốt bài tập, phiếu học tập.