TRƯỜNG THPT HỒNG NGỰ 3



BÁO CÁO THAM LUẬN
Đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá
môn Địa lý trong Nhà trường THPT
(((

Đơn vị : Trường THPT Hồng Ngự 3
Họ tên người tham luận : Nguyễn Văn Thi . Giáo viên môn: Địa lý

Việc đổi mới chương trình sách giáo khoa theo (chương trình phân ban) cũng chính nhằm vào mục đích đổi mới phương pháp dạy và học, đổi mới phương pháp kiểm tra và đánh giá. Do đó, đổi mới cơ bản về phương pháp dạy và học, kiểm tra và đánh giá, thì chúng ta mới có thể tạo được sự đổi mới thật sự trong giáo dục, mới có thể đào tạo được lớp người nâng động, sáng tạo, có tiềm năng cạnh tranh trí tuệ trong bối cảnh nhiều nước trên thế giới đang hướng tới nền kinh tế tri thức.
Hiện nay, khi vấn đề giáo dục được xem là quốc sách hàng đầu thì việc đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá, dạy và học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh đã trở thành vấn đề quan trọng hàng đầu trong quá trình đổi mới sự nghiệp giáo dục ở nước ta; và được thực hiện ở tất cả các bộ môn nói chung và trong dó có môn địa lí.
A. ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC:
I. Thực trạng giảng dạy môn Địa lí ở các trường THPT hiện nay :
Từ trước tới nay, dạy học môn Địa lí, giáo viên chủ yếu sử dụng các phương pháp dạy học như phương pháp diễn đạt, phương pháp sử dụng các phương tiện trực quan (mô hình, biểu đồ, tranh ảnh...).Nhiều giáo viên đã sử dụng tốt các phương pháp này theo hướng phát huy tính sáng tạo của học sinh. Tuy nhiên, cũng có không ít giáo viên ít quan tâm tới việc giúp học sinh phát huy tính sáng tạo của mình trong giờ học.
- Phương pháp diễn dạt:
Có thể kể đến các phương pháp như: thuyết giảng, vấn đáp ; tức là giáo viên sử dụng lời giảng mạch lạc, rõ ràng ; học sinh lắng nghe, quan sát biểu đồ, sách giáo khoa và ghi chép kiến thức.
- Phương pháp trực quan:
Giáo viên sử dụng các phương tiện như : bản đồ, quả địa cầu, lược đồ, hình ảnh ... để phân tích làm rõ các kiến thức địa lí. Nhưng hiện nay, nhiều giáo viên lại chỉ sử dụng các phương tiện trực quan chỉ để mang tính chất minh họa . tức là giáo viên chưa khai thác triệt để nguồn kiến thức từ phương tiện và chưa chú ý đến việc học sinh có khả năng tự làm việc với các phương tiện đó hay không?
Tuy thời gian gần đây, việc dạy học môn địa lí đã được cải thiện theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh, nhưng học sinh vẫn còn mang nặng tính thụ động, chưa coi trọng bộ môn, chưa có kỹ năng tự tìm hiểu, phát hiện kiến thức mới. Có thể kể đến nhiều nguyên nhân như : đa số học sinh của chúng tôi là vùng nông thôn và ý thức học một số bộ phận học sinh cón kém, một số học sinh khác vừa học vừa phụ giúp gia đình, tài liệu để học sinh tham khảo còn hạn chế, giáo viên thực hiện chương trình sách giáo khoa mới và đổi mới phương chưa có nhiều kinh nghiệm.
II. Đổi mới phương pháp giảng dạy:
- Đổi mới không có nghĩa là bỏ đi các phương pháp giảng dạy truyền thống mà phải kế thừa, đồng thời tiếp thu những mặt tích cực của phương pháp giảng dạy Địa lí mới.
- Mục tiêu của vấn đề đổi mới phương pháp dạy là:
+ Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của học sinh.
+ Bồi dưỡng phương pháp tự học.
+ Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
+ Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập địa lí cho học sinh.
- Như vậy, cái cốt lõi của phương pháp dạy địa lí mới là giúp học sinh phát huy được năng lực của bản thân, phát huy tính sáng tạo trong tiết học.
Muốn đạt được kết quả trên đòi hỏi sự cố gắng của giáo viên và học sinh, đặc biệt là vai trò của việc định hướng nhận thức cho học sinh về bộ môn là rất quan trọng.
- Giáo viên là người tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh :
Dạy học hướng vào người học, tức người học là trung tâm; nhưng không vì thế mà quên vai trò đặc biệt quan trọng của giáo viên. Giáo viên là người tổ chức ra các hoạt động học tập và định hướng cho học sinh mục tiêu, ý nghĩa của các hoạt động đó.
Trong phương pháp tích cực, người học được cuốn hút vào những hoạt động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo; nhưng học sinh tiếp thu tri thức một cách