Tiết: 19 Ngày soạn:

TẤM CÁM
(Truyện Cổ tích)

I. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu được ý nghĩa của những mâu thuẫn, xung đột trong truyện và sự biến hóa của Tấm.
- Nắm được đặc trưng cơ bản của truyện cổ tích thần kì qua một truyện cụ thể.
II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
Kiến thức
- Những mâu thuẫn, xung đột giữa dì ghẻ và con chồng trong gia đình phụ quyền thời cổ, giữa thiện và ác trong xã hội. Sức sống mãnh liệt của con người và niềm tin của nhân dân.
- Kết cấu của truyện cổ tích: người nghèo khổ, bất hạnh trải qua nhiều hoạn nạn cuối cùng được hưởng hạnh phúc. Sử dụng hợp lí, sáng tạo các yếu tố thần kì.
Kĩ năng
Tóm tắt văn bản tự sự.
Phân tích một truyện cổ tích thần kì theo đặc trưng thể loại.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1.Ổn định lớp:
2. Bài cũ (3’): Tâm trạng của Ra – ma trong đoạn trích “Ra-ma buộc tội”.
3. Vào bài mới (1’): Nguyễn Khoa Điềm – nhà thơ của “Đất nước” đã viết những câu thơ xúc động như sau:
Ta lớn lên bằng niềm tin rất thật
Biết bao nhiêu hạnh phúc có trên đời
Dẫu phải khi cay đắng dập vùi
Rằng cô Tấm cũng về làm hoàng hậu
Cây khế chua có đại bàng đến đậu
Chim ăn rồi trả ngon ngọt cho ta
Đất đai cỗi cằn thì người sẽ nở hoa
Hoa của đất, người trồng cây dựng cửa...
(Đất nước, trích trường ca “Mặt đường khát vọng”)
Những câu chuyện cổ tích từ lâu đã thấm nhuần và trở thành tâm hồn người Việt. Chúng ta sinh ra và trưởng thành từ những câu chuyện rất đỗi thân quen nhưng cũng rất thiêng liêng đó của dân tộc. Chắc hẳn trong các em, mỗi em đều có riêng trong trí tưởng tượng của mình một chị Tấm, một chàng Thạch Sanh với những yếu tố thần kì hấp dẫn. Nhưng những cảm quan ban đầu của các em về truyện cổ tích chưa hẳn đầy đủ bởi truyện dân gian dù được lưu truyền trong quần chúng nhưng cũng ẩn chứa những đặc trưng nghệ thuật rất đặc thù. Hôm nay, cô cùng các em sẽ tìm hiểu một văn bản truyện cổ tích rất quen thuộc – truyện cổ tích Tấm Cám, để các em có thể khám phá được những đặc điểm tiêu biểu nhất trong nội dung và nghệ thuật của thể loại tác phẩm này.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG

- Hs đọc tiểu dẫn.
Pv: Hãy nêu các thể loại truyện cổ tích ?
- tích về loài vật: Quạ và Công, Thỏ và Rùa,…
- cổ tích sinh hoạt: Làm theo lời vợ dặn, Chàng Ngốc được kiện, Phân xử tài tình,…
- Cổ tích thần kì: Sọ Dừa, Thạch Sanh, Trầu Cau, Ăn khế trả vàng,...
Pv: Loại truyện cổ tích nào chiếm
số lượng nhiều nhất ?
Truyện cổ tích thần kì chiếm số lượng nhiều nhất.
Pv: Nêu trưng cơ bản của loại cổ tích thần kỳ ?
- Đặc trưng cơ bản của cổ tích thần kì là có yếu tố thần kì để dẫn dắt câu chuyện (Bụt, Tiên, hay sự biến hóa thần kì, vật báu trả ơn...); kể về nv tài giỏi, kể về nv bất hạnh.
- Đề cập tới số phận bất hạnh của người lao động, thể hiện ước mơ cháy bỏng về hạnh phúc, lẽ công bằng, phẩm chất và năng lực tuyệt vời của con người là nội dung chủ yếu của cổ tích thần kỳ.











HS đọc truyện, tóm tắt tp.
(Phân vai HS đọc, lưu ý đọc đúng thể loại tự sự, giọng nhân vật).
GV giải thích những từ khó (SGK)
Pv: Truyện Tấm cám thuộc loại cổ tích nào?
- Tấm Cám thuộc truyện cổ tích thần kì, kiểu truyện Tấm Cám phổ biến ở nhiều dân tộc khác nhau trên thế giới.
Theo thống kê của một nữ sĩ người Anh trên thế giới có 564 kiểu truyện Tấm Cám. Ở Việt Nam có 30 kiểu truyện Tấm Cám.
- Bố cục: SGK chia đoạn rất rõ. Em hãy tìm ý của mỗi đoạn?
- Đoạn 1: Cuộc đời và số phận bất hạnh của Tấm. Nhưng Tấm luôn được Bụt giúp đỡ.
- Đoạn 2: Vật báu trả ơn, hạnh phúc đã đến với Tấm.
- Đoạn 3: Cuộc đấu tranh không khoan nhượng qua những kiếp hồi sinh của Tấm để giành lại hạnh phúc.
- Mở truyện: “Ngày xưa … việc nặng”
( giới thiệu các nhân vật chính và hoàn cảnh truyện .
- Thân truyện: “Một