Tiết 22 – 23 Ngày soạn:........................
TẤM CÁM
(Truyện cổ tích)

I. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được ý nghĩa của những mâu thuẫn, xung đột trong truyện và sự biến hóa của Tấm.
- Nắm được đặc trưng cơ bản của truyện cổ tích thần kì qua một truyện cụ thể.
II. TRỌNG TÂM, KIẾN THỨC, KỸ NĂNG:
1. Kiến thức:
- Những mâu thuẫn, xung đột giữa dì ghẻ và con chống trong gia đình phụ quyền thời cổ, giữa thiện và ác trong xã hội.Sức sống mãnh liệt của con người và và niềm tin của nhân dân.
- Kết cấu của truyện cổ tích: người nghèo khổ, bất hạnh trải qua nhiều hoạn nạn cuối cùng được hưởng hạnh phúc: Sử dụng hợp lý, sáng tạo các yếu tố thần kì.
2. Kỹ năng:
- Tóm tắt văn bản tự sự.
- Phân tích một truyện cổ tích thần kì theo đặc trưng thể loại.
3. Phương tiện:
SGK, SGV, chuẩn kiến thức kỹ năng, thiết kế bài giảng, tranh ảnh minh hoạ.
III. NỘI DUNG LÊN LỚP :
1. Kiểm tra bài cũ (5 phút) :
Em có cảm nhận gì về nhân vật Ra-ma qua đoạn trích "Ra-ma buộc tội".
2. Bài mới (83 phút) :
Nguyễn Khoa Điểm – Nhà thơ của “ Đất nước” đã viết những câu thơ rất xúc động như sau:
Ta lớn lên bằng niềm tin rất thật
Biết bao nhiêu hạnh phúc có trên đời
Dẫu phải khi cay đắng dập vùi
Rằng cô Tấm cũng về làm hoàng hậu
Cây khế chua có đại bang đến đậu
Chim ăn rồi trả ngon ngọt cho ta
Đất đai cỗi cằn thì người sẽ nở hoa
Hoa của đất, người trồng cây dựng của…
( Đất nước, trích trường ca “Mặt đường khát vọng”)
Những câu truyện cổ tích từ lâu đã thấm nhuần và trở thành tâm hồn người Việt. Chúng ta sinh ra và trưởng thành từ những câu chuyện rất đỗi thân quen nhưng cũng rất thiêng liêng đó của dân tộc. Chắc hẳn trong các em, mỗi em đều có riêng trong trí tưởng tượng của mình một chị Tấm, một chàng Thạch Sanh với những yếu tố thần kỳ rất hấp dẫn. Nhưng những cảm quan ban đầu của các em về truyện cổ tích chưa hẳn đầy đủ bởi truyện dân gian dù được lưu truyền trong quần chúng nhưng cũng ẩn chứa những đặc trưng nghệ thuật rất đặc thù. Hôm nay, cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu một văn bản truyện cổ tích rất quen thuộc – truyện cổ tích " Tấm Cám" , để các em có thể khám phá được những đặc điểm tiêu biểu nhất trong nội dung và nghệ thuật của thể loại tác phẩm này.
Hoạt động của GV và HS
Nội dung

Hoạt động 1: Tạo tâm thế tiếp nhận cho học sinh
- GV: Cho học sinh đọc phần tiểu dẫn trong SGK
- GV: Hãy nêu các thể loại truyện cổ tích? Tấm Cám thuộc thể loại nào ?
- HS: trả lời.
- GV: Nêu đặc trưng cơ bản của loại cổ tích thần kỳ ?
- HS: trả lời, GV bổ sung.
- GV: có thể yêu cầu học sinh lấy một vài ví dụ.
- HS tìm thêm: Thạch Sanh,Cây khế, Sọ Dừa...
Hoạt động 2: Đọc, tóm tắt tác phẩm
- GV gọi HS đọc hướng dẫn HS đọc đúng thể loại tự sự.(Phân vai cùng nhau đọc hoặc kể lại)
- GV: giải thích những từ khó.
Truyện “ Tấm Cám” có thể bố cục thành 3 phần:
- Tấm ở nhà và đi dự hội
- Tấm vào cung vua và hoá thân
- Tấm trở lại cuộc đời và gặp lại nhà vua.
Hoạt động 3: Phân tích cắt nghĩa văn bản
- GV: Theo dõi toàn truyện, ta thấy nổi bật lên sự đối lập mâu thuẫn gì, giữa nhân vật nào với nhân vật nào? Mâu thuẫn đó phát triển ra sao theo mạch cốt truyện? Mâu thuẫn nào là chủ yếu?
- HS: trả lời từng nội dung.
- GV: nhận xét, bổ sung ý kiến khác.
Quả như vậy, là đứa con riêng, lại là phận gái ở với dì ghẻ, mấy đời dì ghẻ lại thương con chồng(mâu thuẫn
- GV: Mâu thuẫn xung đột giữa Tấm và Cám cùng mụ dì ghẻ có thể phân thành mấy chặng? Tóm tắt những sự việc chính trong từng chặng?
- HS: trả lời
- GV: Mâu thuẫn xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám có thể làm các chặng nhỏ.
+ Bắt cua →chăn trâu→xem hội