Tuần: 12 Ngày soạn: 11/10/2015
Tiết: 23
BÀI 22: TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN - TỪ TRƯỜNG


I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Mô tả được thí nghiệm của Ơ-xtét để phát hiện dòng điện có tác dụng từ.
2. Kỹ năng: Biết dùng nam châm thử để phát hiện sự tồn tại của từ trường.
3. Thái độ: Học tập nghiêm túc, tự giác trong học tập.
II. CHUẨN BỊ:
1) GV: Dây Constantan giá đở, nguồn điện 3V: 4V, 5V: kim nam châm đạt trên mũi nhọn, công tắc, biến trở, ampe kế, dây nối.
2) HS: Xem và chuẩn bị trước bài
III. CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1) Ổn định:
2) Kiểm tra bài cũ
- Làm thế nào để kiểm tra thanh kim loại là thanh nam châm? Tương tác giữa hai thanh nam châm?
TL: + Đưa thanh kim loại lại gần vụn sắt , nếu thanh kim loại hút vụn sắt thì thanh kim loại đó là Nam châm.
+ Hai thanh Nam châm cùng cực thì đẩy nhau, khác cực thì hút nhau.
- Nếu đổi đầu một thanh nam châm thì hiện tượng gì xảy ra nếu lúc đầu chúng hút nhau? (đẩy nhau vì cùng cực)
3) Bài mới
Phải chăng chỉ có dòng điện chạy qua cuộn dây mới có tác dụng từ? Nếu dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn bất kỳ thì có tác dụng từ hay không?

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của HS
Nội dung

Hoạt động 1: Phát hiện tính chất từ của dòng điện

- Giới thiệu thí nghiệm SGK.
- Hãy nêu dự đoán hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm khi tiến hành thí nghiệm?
- Cho dòng điện chạy qua dây dẫn đặt song song với kim Nam châm, quan sát, nêu nhận xét?
- Nếu thay bằng dây dẫn xoắn thì kết quả như thế nào?
- Nêu kết luận về tác dụng từ của dòng điện?
- Vậy, dòng điện không chỉ có tác dụng từ trong cuộn dây dẫn mà còn có tác dụng từ đối với dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ.



- Chú ý quan sát, lắng nghe.
- Nêu dự đoán (Kim Nam Châm bị lệch đi)
- Quan sát thí nghiệm, trả lời
(không)

- Tương tự.

- Kết luận SGK.

- Chú ý lắng nghe.


I. Lực từ:
1. Thí nghiệm: H22.1





C1:
Khi cho dòng điện chạy qua dây dẫn
kim NC bị lệch. Khi ngắt dòng điện
kim NC lại trở về vị trí cũ.
2. Kết luận: Dòng điện có tác dụng từ.


Hoạt động 2: Tìm hiểu từ trường.

- Nếu ta đặt nam châm xung quanh dây dẫn thì dòng điện có gây ra tác dụng từ hay không?
- Tiến hành thí nghiệm dịch chuyển kim nam châm ở các vị trí khác nhau, yêu cầu học sinh quan sát, nêu nhận xét.

- Điều đó chứng tỏ điều gì về tác dụng từ của dây dẫn?
- Từng vị trí, ta xoay kim nam châm lệch khỏi hướng xác định, khi buông tay kim Nam châm sẽ thay đổi như thế nào?
- Giới thiệu từ trường. Vậy từ trường tồn tại ở đâu?
- Tại mỗi vị trí nhất định trong từ trường của Nam châm hoặc của dòng điện thì kim Nam châm có thay đổi hướng không?


- Lắng nghe tình huống, nêu dự đoán (có)

- Quan sát GV thí nghiệm lần lược nêu nhận xét từng vị trí .

- Khẳng định dây dẫn gây ra tác dụng từ.

- Kim Nam châm trở về vị trí cũ.


- Kết luận SGK.


- Luôn chỉ theo hướng xác định.

II. Từ trường:

1. Thí nghiệm:
C2: Khi đưa kim NC đến các vị trí khác nhau xung quanh dây dẫn có dòng điện hoặc xung quanh thanh NC
kim NC bị lệch khỏi hướng Bắc -Nam địa lí
C3: Ở mỗi vị trí sau khi kim NC đã đứng yên, xoay nó khỏi hướng vừa xác định, buông tay, kim NC luôn chỉ 1 hướng xác định.
2. Kết luận:
Không gian xung quanh NC, xung quanh dòng điện tồn tại một từ trường. Nam châm hoặc dòng điện đều có khả năng tác dụng lực từ lên kim Nam châm đặt gần nó.

GDMT:
- GV nêu một số kiến thức về môi trường:
- Không gian xung quanh nam châm, xung