Ngày soạn:
Tiết thứ: 23,Tuần 12
Tên bày dạy:
Bài 22 TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN - TỪ TRƯỜNG
I- Mục tiêu
1- Kiến thức: Mô tả được thí nghiệm về tác dụng từ của dòng điện; Trả lời được câu hỏi, từ trường tồn tại ở đâu; Biết cách nhận biết từ trường.
2- Kĩ năng:Thực hành
3- Thái độ: Yêu thích môn học, có ý thức cẩn thận, hợp tác nhóm.
II- Chuẩn bị
1. Thầy: - 2 giá thí nghiệm; - 1 nguồn điện 3V hoặc 4,5V; - 1 kim nam châm được đặt trên giá, có trục thẳng đứng; - 1 công tắc; 1 đoạn dây dẫn bằng constantan dài khoảng 40cm; - 5 đoạn dây nối; 1 biến trở; 1 ampe kế có GHĐ 1,5A và ĐCNN 0,1A.
2. Trò:- Đọc và nghiên cứu bài ở nhà.
III. Các bước lên lớp
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
HS lên bảng chữa bài tập 21.2; 21.3 từ kết quả đó nêu các đặc điểm của nam châm?
3. Nội dung bài mới
HĐ của thầy
HĐ của trò
ND ghi bảng

Tổ chức tình huống học tập (Như SGK)
Phát hiện tính chất từ của dòng điện
- Yêu cầu HS nghiên cứu cách bố trí thí nghiệm trong hình 22.1 (tr.81-SGK).
- Gọi HS nêu mục đích thí nghiệm, cách bố trí, tiến hành thí nghiệm.
- Yêu cầu các nhóm tiến hành thí nghiệm, quan sát để trả lời câu hỏi C1.
- Thí nghiệm đó chứng tỏ điều gì?
- GV thông báo KL
Tìm hiểu từ trường
- Gọi HS nêu phương án kiểm tra ( Thống nhất cách tiến hành thí nghiệm.
- Yêu cầu các nhóm chia các bạn trong nhóm làm đôi, một nửa tiến hành thí nghiệm với dây dẫn có dòng điện, một nửa tiến hành với thanh nam châm ( Thống nhất trả lời câu hỏi C3
Tích hợp(củng cố)
- Thí nghiệm chứng tỏ không gian xung quanh nam châm và xung quanh dòng điện có gì đặc biệt?
- GV kết luận

Tìm hiểu cách nhận biết từ trường
- GV thông báo cách nhận biết từ trường dùng kim nam châm (Nam châm thử)
- Yêu cầu cá nhân HS hoàn thành câu C4, C5,
- Yêu cầu cá nhân HS hoàn thành câu C4, C5, C6.



HS đọc
- HS nghiên cứu thí nghiệm hình 22.1
- Thực hiện y/c
- Tiến hành thí nghiệm theo nhóm, sau đó trả lời câu hỏi C1
- HS trả lời

- HS ghi KL


- HS tiến hành thí nghiệm theo nhóm để trả lời câu hỏi C2
- HS tiến hành thí nghiệm theo nhóm để trả lời câu hỏi C3


- Cá nhân HS trả lời câu hỏi


- HS ghi bài



- Ghi vở

- Cá nhân HS trả lời câu hỏi: C4, C5, C6


I- Lực từ
1- Thí nghiệm
C1: Khi cho dòng điện chạy qua dây dẫn ( Kim nam châm bị lệch đi. Khi ngắt dòng điện ( Kim nam châm lại trở về vị trí cũ.
2- Kết luận: Dòng điện gây ra tác dụng lực lên kim nam châm đặt gần nó chứng tỏ dòng điện có tác dụng từ.
II- Từ trường
1- Thí nghiệm
C2: Khi đưa kim nam châm đến các vị trí khác nhau xung quanh dây dẫn có dòng điện hoặc xung quanh thanh nam châm ( Kim nam châm lệch khỏi hướng Nam - Bắc địa lí.
C3: ở mỗi vị trí, sau khi nam châm đã đứng yên, xoay cho nó lệch khỏi hướng vừa xác định, buông tay, kim nam châm luôn chỉ một hướng xác định.
- Thí nghiệm đó chứng tỏ không gian xung quanh nam châm và xung quanh dòng điện có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó.
- HS nêu kết luận, ghi vở:
2- Kết luận:- Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện tồn tại một từ trường.
- Nam châm hoặc dòng điện có khả năng tác dụng lực từ nên nam châm đặt gần nó.
3- Cách nhận biết từ trường
(SGK)
III- Vận dụng:
C4: Để phát hiện ra trong dây dẫn AB có dòng điện hay không ta đặt kim nam châm lại gần dây dẫn AB. Nếu kim nam châm lệch khỏi hướng Nam - Bắc thì dây dẫn AB có dòng điện chạy qua và ngược lại.
C5: Đặt kim nam châm ở trạng thái tự do, khi đã đứng yên, kim nam châm luôn chỉ hướng Nam - Bắc chứng tỏ xung quanh Trái Đất có từ trường.