Tuần 14
Tiết 27
Ngày soạn: 20/11/2014
BÀI 25: SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT VÀ THÉP – NAM CHÂM ĐIỆN


I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Học sinh mô tả được sự nhiễm từ của sắt và thép.giải thích được vì sao người ta dùng lõi sắt non để chế tạo nam châm điện.
2. Kỹ năng: Kỹ năng mắc mạch điện
3. Thái độ: Cẩn thận, an toàn
II. Phương pháp: Nêu vấn đề
III. Chuẩn bị:
1. G: Giáo án, dụng cụ: Mỗi nhóm: 1 ống dây khoảng 500 đến 700 vòng 1 la bàn; 1 bộ giá; 1 ampekế; 1 vônkế ; 1 lõi sắt non, 1 lõi thép và một số dây dẫn
2. H: xem trước nội dung bài mới.
IV. Tiến trình:
1. Ổn định: 1’
2. Bài cũ: 5’
? Từ phổ của ống dây có dòng điện chạy qua có gì giống và khác với từ phổ của thanh nam châm.
? Nêu quy tắc năm tay phải, xác định chiều đường sức từ do ống dây có dòng điện chạy qua tạo ra.
ĐVĐ: ta biết ống dây có dòng điện chạy qua có tính chất từ giống như thanh nam châm thăng, ứng dụng điều này người ta chế tạo nam châm điện. H quan sát video hoạt động của nam châm điện. Nam châm điện và nam châm vĩnh cửu có gì khác nhau?
3. bài mới:
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung




Hoạt động 1: Sự nhiễm từ của sắt, thép

H: Nêu dụng cụ thí nghiệm
G: Ampekế để cho biết có dòng điện chạy trong mạch hay chưa. Biến trở để thay đổi cường độ dòng điện trong mạch.
G: Ta tiến hành 2 thí nghiệm, hai thí nghiệm này có dụng cụ nào khác nhau.
(trường hợp có lõi sắt(thép) và trường hợp không có lõi sắt(thép))
H: Nêu kết quả thí nghiệm
(góc lệch của kim nam châm so với trường hợp ống dây không có lõi sắt(thép) là lớn hớn)
G: tại sao khi có thêm lõi sắt(thép) thì góc lệch của kim nam châm là lớn hơn?
(vì lõi sắt(thép) đã làm tăng tác dụng từ của ống dây có dòng điện. vì khi đặt trong từ trường lõi sắt non, thép bị nhiễm từ và trở thành 1 nam châm nữa. ngoài ra niken, cooban... đặt trong từ trường đều bị nhiễm từ)
ĐVĐ: ta vừa khẳng định lõi sắt, thép đặt trong từ trường thì bị nhiễm từ. vậy sự nhiễm từ của thép có gì khác nhau ta tiến hành thí nghiệm 2.
G: Ta tiến hành thí nghiệm 2
H: nêu dụng cụ thí nghiệm
G: 2 thí nghiệm này có dụng cụ nào khác nhau?
H: Tiến hành thí nghiệm
H: Nêu kết quả thí nghiệm.
- trường hợp có lõi sắt thì đinh sắt rơi, còn trường hợp có lõi thép đinh sắt không rơi.
G: khi ngắt điện, lõi sắt non và lõi thép vật nào còn từ tính?
(khi ngắt điện, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính)
G: so sánh sự nhiễm từ của sắt, thép
- Giống nhau: đều bị nhiễm từ khi đặt trong từ trường.
- Khác nhau: sự nhiễm từ của sắt mạnh hơn sự nhiễm từ của thép. Khi đưa ra khỏi từ trường sắt mất từ tính còn thép vẫn giữ được từ tính.
G: làm thế nào để cho sắt thép bị nhiễm từ:(đặt chúng trong từ trường của ống dây có dòng điện)
G: Làm thí nghiệm với cái kéo khi để gần nam châm vĩnh cửu, học sinh quan sát hiện tượng mô tả và giải thích.
G: Đây chính là câu C4.
G: Nêu cách chế tạo nam châm vĩnh cửu.
(dùng lõi thép đặt trong từ trường của nam châm, từ trường của dòng điện)
ĐVĐ: lõi săt, thép có tác dụng làm tăng tác dụng từ của ống dây có dòng điện, ứng dụng tính chất này để tăng từ tính của ống dây. Chúng ta nghiên cứu phần II
H: nghiên cứu nêu cấu tạo của nam châm điện
(gồm 2 bộ phận chính: ống dây, lõi sắt)
G: Tại sao lại dùng lõi sắt để chế tạo nam châm điện mà không dùng lõi thép.
(vì lõi sắt nhiễm từ mạnh hơn lõi thép, khi ngắt điện lõi thép vẫn còn từ tính còn lõi sắt thì mất từ)
H: Trả lời C2
G: Sử dụng hình chiếu để cho học sinh quan sát.
G: để tăng lực từ của nam châm điện ta làm như thế nào?(bằng cách tăng cường độ dòng điện qua các vòng dây hoặc tăng