BÀI 14. SỰ LỚN LÊN VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THỰC VẬT

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Lai Thi Sen
Ngày gửi: 20h:37' 09-06-2024
Dung lượng: 48.4 KB
Số lượt tải: 221
Nguồn:
Người gửi: Lai Thi Sen
Ngày gửi: 20h:37' 09-06-2024
Dung lượng: 48.4 KB
Số lượt tải: 221
Số lượt thích:
0 người
BÀI 14. SỰ LỚN LÊN VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THỰC VẬT
1. Yêu cầu cần đạt
(3 tiết)
1.1. Năng lực khoa học tự nhiên
– Vẽ sơ đồ (hoặc sử dụng sơ đồ đã cho), ghi chú được tên các bộ phận của hạt.
– Nêu được ví dụ về cây con mọc lên từ thân, rễ, lá của một số thực vật có hoa.
– Thực hành: Trồng cây bằng hạt và trồng cây bằng thân (hoặc lá, rễ).
1.2. Năng lực chung
– Năng lực giao tiếp và hợp tác trong thảo luận nhóm; quan sát và phân tích hình ảnh, nội dung
để sử dụng sơ đồ đã cho ghi chú được tên một số giai đoạn phát triển chính của cây con mọc lên từ
hạt và cây con mọc lên từ một số bộ phận của cây mẹ; trình bày được sự lớn lên của cây con.
– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua việc giải thích một số việc làm như nêu
được vai trò của nhị và nhuỵ trong quá trình thụ phấn, thụ tinh, tạo hạt và quả.
1.3. Phẩm chất chủ yếu
– Trung thực trong thảo luận và báo cáo kết quả thảo luận.
– Chăm chỉ: Ham hiểu biết, tìm hiểu về sự lớn lên và phát triển của thực vật.
2. Đồ dùng dạy học
– Tiết 1:
Hoạt động
GV
HS
Khởi động
Hình 1 (SGK trang 51).
SGK trang 51.
Tìm hiểu cấu tạo của hạt
Hình 2 (SGK trang 51).
SGK trang 51.
Em tập làm nhà khoa học
Hạt đậu thật đặt trên bông ẩm Hạt đậu thật đặt trên bông ẩm
1 ngày; kính lúp cầm tay; que 1 ngày; que tăm có đầu nhọn.
tăm có đầu nhọn.
– Tiết 2:
Hoạt động
Khởi động
GV
HS
Các câu hỏi để tổ chức trò chơi.
Mô tả các giai đoạn phát triển Hình 3a, 3b, 4a, 4b, 5a, 5b
chính của cây con mọc lên từ hạt (SGK trang 52).
SGK trang 52.
Tìm hiểu về sự phát triển của Hình 6a, 6b, 6c, 6d, 6e, 6g
cây mọc lên từ hạt
(SGK trang 53).
SGK trang 53.
– Tiết 3:
Hoạt động
Khởi động
GV
HS
Các câu hỏi để tổ chức cho HS
thi đua trả lời.
Tìm hiểu cây con mọc lên từ Các hình từ 7 đến 10 (SGK
một số bộ phận của cây mẹ
trang 53, 54).
Đố em
SGK trang 53, 54.
Hình 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, SGK trang 54, 55.
19 (SGK trang 54, 55).
Thực hành trồng cây bằng hạt
hoặc từ một bộ phận của cây
mẹ
Một số hạt đậu xanh được đặt
trên bông ẩm khoảng 2 – 3
ngày; một số đoạn thân (cành)
rau khoai lang, rau húng quế)
và dụng cụ (hai chậu trồng cây
chứa đất, bình tưới cây).
Tiết 1
3. Các hoạt động dạy học (tiết 1)
3.1. Hoạt động khởi động (5 phút)
a) Mục tiêu: Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu biết đã có của HS về sự lớn lên và phát triển
của thực vật để dẫn dắt vào bài học mới.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp trực quan, phương pháp vấn đáp.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV tổ chức cho HS quan sát hình 1 (SGK – HS quan sát hình hoặc tranh vẽ, đoạn video.
trang 51) hoặc có thể sử dụng các tranh vẽ,
video khác có nội dung tương tự để tổ chức
hoạt động khởi động.
– GV đặt câu hỏi: Cây đậu con ở hình 1 được – HS lắng nghe.
mọc ra từ đâu?
– GV mời một số HS trả lời câu hỏi.
– HS trả lời theo hiểu biết của bản thân.
– GV dựa vào thực tế câu trả lời của HS để ghi – HS lắng nghe.
chú một số yếu tố có liên quan lên bảng, nhận
xét chung và dẫn dắt vào bài học “Sự lớn lên và
phát triển của thực vật”.
d) Dự kiến sản phẩm:
trả lời được: Cây đậu con mọc lên từ hạt.
3.2. Hoạt động khám phá và hình thành kiến thức: Tìm hiểu cấu tạo của hạt (10 phút)
a) Mục tiêu: HS chỉ và nêu được tên các bộ phận cấu tạo của hạt.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp trực
quan, phương pháp dạy học hợp tác, phương pháp thảo luận nhóm.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
– GV tổ chức cho HS quan sát hình 2 (SGK
trang 51) và thảo luận nhóm đôi để thực hiện
yêu cầu: Chỉ và nói tên các bộ phận của hạt
đậu.
– GV theo dõi HS các nhóm quan sát hình và
chia sẻ trong nhóm.
– GV mời một số nhóm lên trình bày trước lớp.
– GV mời HS các nhóm khác nhận xét.
– GV nhận xét và hướng dẫn HS rút ra kết luận.
Hoạt động của HS
– HS quan sát hình, thảo luận nhóm đôi.
– HS chia sẻ trong nhóm.
– HS các nhóm lên trình bày.
– HS nhận xét lẫn nhau.
– HS lắng nghe và rút ra kết luận.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS thảo luận nhóm đôi.
– HS rút ra được kết luận: Hạt đậu có cấu tạo gồm: vỏ hạt, phôi và chất dinh dưỡng dự trữ.
3.3. Hoạt động thực hành: Em tập làm nhà khoa học (20 phút)
a) Mục tiêu: HS tự khám phá cấu tạo của hạt từ mẫu vật thật; vẽ được sơ đồ cấu tạo của hạt.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp trực
quan, phương pháp thực hành, phương pháp dạy học hợp tác.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV chia lớp thành các nhóm và yêu cầu HS – HS chia nhóm và kiểm tra lại mẫu vật, dụng
mỗi nhóm kiểm tra lại mẫu vật (một số hạt đậu cụ đã chuẩn bị.
có kích thước lớn, đặt trên bông ẩm 1 ngày) và
dụng cụ (kính lúp cầm tay, que tăm có đầu
nhọn) đã chuẩn bị trước để tiến hành tìm hiểu
cấu tạo của hạt.
– GV hướng dẫn HS các nhóm tiến hành thực – HS thực hiện theo hướng dẫn.
hiện theo trình tự các bước sau:
+ Quan sát bên ngoài hạt.
+ Tách đôi theo đường rãnh trên hạt bằng que
tăm có đầu nhọn.
+ Quan sát kĩ các bộ phận bên trong hạt bằng
kính lúp và chia sẻ với bạn về những điều quan
sát được.
+ Vẽ và chú thích tên các bộ phận của hạt.
– GV quan sát và hỗ trợ các nhóm thực hiện.
– GV đặt câu hỏi: Em quan sát thấy gì trong
hạt đậu? Chỉ và nói tên các bộ phận bên trong
hạt đậu.
– GV yêu cầu HS thảo luận và chia sẻ nội dung
trả lời trong nhóm.
– GV mời đại diện một số nhóm lên chia sẻ
phần thảo luận và trình bày sản phẩm (vẽ, chú
thích tên các bộ phận của hạt).
– GV mời HS các nhóm khác nhận xét.
– GV nhận xét và yêu cầu HS nhắc lại tên các
bộ phận cấu tạo của hạt đậu.
– HS lắng nghe.
– HS thảo luận và chia sẻ trong nhóm.
– HS đại diện nhóm lên trình bày.
– HS lắng nghe và nhận xét lẫn nhau.
– HS nhắc lại tên các bộ phận cấu tạo của hạt
đậu.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS thực hiện theo nhóm 4 hoặc nhóm 6.
– HS vẽ được sơ đồ cấu tạo của hạt.
4. Các hoạt động dạy học (tiết 2)
Tiết 2
4.1. Hoạt động khởi động (5 phút)
a) Mục tiêu: Tái hiện lại kiến thức của tiết trước và tạo tâm thế vui vẻ để HS chuẩn bị vào tiết
học tiếp theo.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp trò chơi.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV tổ chức cho HS tham gia trò chơi “Bắn – HS lắng nghe GV phổ biến luật chơi.
tên”. Cách chơi: Người quản trò hô to: “Bắn
tên, bắn tên”, sau đó cả lớp sẽ đồng thanh đáp
lại: “Tên gì, tên gì”. Người quản trò sẽ gọi tên
của một bạn bất kì trong lớp và đưa ra những
câu hỏi. Nếu bạn trả lời đúng, cả lớp sẽ vỗ tay.
– GV mời một HS lên làm quản trò để điều – HS tham gia trò chơi.
khiển trò chơi. Người quản trò sẽ hỏi người
chơi một trong các câu hỏi sau:
+ Hạt có cấu tạo gồm những bộ phận nào?
+ Điều kiện để hạt nảy mầm là gì?
– GV theo dõi và nhận xét câu trả lời của HS. – HS lắng nghe.
Thông qua các câu trả lời của HS, GV dẫn dắt
vào tiết 2 của bài học.
d) Dự kiến sản phẩm:
HS tích cực tham gia trò chơi và nhận xét được câu trả lời của bạn.
4.2. Hoạt động khám phá và hình thành kiến thức: Mô tả các giai đoạn phát triển chính của cây
con mọc lên từ hạt (15 phút)
a) Mục tiêu: HS mô tả được các giai đoạn phát triển chính của cây con mọc lên từ hạt đậu.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp trực
quan, phương pháp dạy học hợp tác.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV tổ chức cho HS quan sát các hình 3a, 3b,
4a, 4b, 5a, 5b (SGK trang 52), đọc nội dung
trong các hộp thông tin bên dưới, thảo luận
nhóm đôi để thực hiện yêu cầu: Chọn ô chữ phù
hợp với hình để mô tả các giai đoạn phát triển
chính của cây con mọc lên từ hạt đậu.
– GV quan sát HS làm việc nhóm và có thể đặt
thêm câu hỏi gợi ý để hỗ trợ các nhóm.
– GV mời đại diện một số nhóm lên trình bày.
– HS quan sát hình, thảo luận nhóm đôi để thực
hiện nhiệm vụ.
– HS thực hiện nhiệm vụ.
– HS trình bày:
+ 3a–a: Hạt được đặt vào đất ẩm, hạt hút nước
và phình lên. Sau đó, vỏ hạt nứt để rễ mầm nhú
ra và cắm xuống đất.
+ 3b–b: Rễ mầm phát triển dài thêm, mọc ra
nhiều rễ con.
+ 4a–d: Sau vài ngày, rễ mầm mọc nhiều hơn.
Thân mầm lớn lên, dài ra và chồi mầm chui lên
khỏi mặt đất. Hai lá mầm xoè ra. Chồi mầm lớn
dần và sinh ra các lá mới.
+ 4b–c: Hai lá mầm teo dần rồi rụng xuống.
Cây con bắt đầu đâm chồi, rễ mọc nhiều hơn.
+ 5a–g: Cây trưởng thành ra hoa.
+ 5b–e: Hoa được thụ phấn, thụ tinh và tạo
thành quả đậu, bên trong quả chứa các hạt.
– HS nhận xét lẫn nhau.
– GV mời HS các nhóm khác nhận xét.
– GV nhận xét và hướng dẫn HS rút ra kết luận – HS lắng nghe và rút ra kết luận.
về các giai đoạn phát triển chính của cây con
mọc lên từ hạt đậu.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS thảo luận nhóm đôi.
– HS rút ra được kết luận: Thực vật có ba giai đoạn phát triển chính: nảy mầm, cây con,
cây trưởng thành.
+ Giai đoạn nảy mầm: Hạt được đặt vào đất ẩm, hạt hút nước và phình lên. Sau đó, vỏ hạt nứt
để rễ mầm nhú ra và cắm xuống đất. Rễ mầm phát triển dài thêm, mọc ra nhiều rễ con.
+ Giai đoạn cây con: Sau vài ngày, rễ mầm mọc nhiều hơn. Thân mầm lớn lên, dài ra và chồi
mầm chui lên khỏi mặt đất. Hai lá mầm xoè ra. Chồi mầm lớn dần và sinh ra các lá mới. Hai lá
mầm teo dần rồi rụng xuống. Cây con bắt đầu đâm chồi, rễ mọc nhiều hơn.
+ Giai đoạn cây trưởng thành: Cây trưởng thành ra hoa. Hoa được thụ phấn, thụ tinh và tạo
thành quả đậu, bên trong quả chứa các hạt đậu.
4.3. Hoạt động luyện tập: Tìm hiểu về sự phát triển của cây mọc lên từ hạt (15 phút)
a) Mục tiêu: HS trình bày được sự phát triển của cây con mọc lên từ hạt qua từng giai đoạn.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp vấn đáp, phương pháp hợp tác.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
– GV tổ chức cho HS quan sát các hình 6a, 6b,
6c, 6d, 6e, 6g (SGK trang 53), thảo luận nhóm
và thực hiện yêu cầu: Sắp xếp các hình theo
đúng thứ tự về sự phát triển của cây dưa hấu
mọc lên từ hạt và chia sẻ với bạn tên của từng
giai đoạn.
– GV hướng dẫn HS quan sát, đặt thêm câu hỏi
gợi mở để hỗ trợ các nhóm.
– GV mời đại diện các nhóm lên chia sẻ câu trả
lời trước lớp (GV có thể yêu cầu HS viết lên
bảng hoặc viết vào phiếu học tập).
Hoạt động của HS
– HS quan sát hình và thảo luận để thực hiện
yêu cầu.
– Đại diện các nhóm trình bày:
Thứ tự các hình lần lượt là:
+ 6d: Hạt dưa hấu được gieo vào đất ẩm.
+ 6c: Thân mầm lớn lên, dài ra và chồi mầm
chui lên khỏi mặt đất. Hai lá mầm xoè ra.
+ 6a: Chồi mầm lớn dần và sinh ra các lá mới.
Cây con bắt đầu đâm chồi, rễ mọc nhiều hơn.
+ 6b: Cây dưa hấu bắt đầu phát triển.
+ 6g: Cây dưa hấu ra hoa.
+ 6e: Hoa được thụ phấn, thụ tinh và tạo thành
quả dưa hấu, bên trong quả chứa các hạt.
– HS nhận xét lẫn nhau.
– GV mời HS các nhóm khác nhận xét và bổ – HS lắng nghe và rút ra kết luận.
sung.
– GV nhận xét và hướng dẫn HS rút ra kết luận.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS thảo luận theo nhóm 4 hoặc nhóm 6.
– HS rút ra được kết luận: Đối với các thực vật có hoa, cây con có thể được mọc lên từ hạt trong
điều kiện độ ẩm và nhiệt độ thích hợp.
Tiết 3
5. Các hoạt động dạy học (tiết 3)
5.1. Hoạt động khởi động (5 phút)
a) Mục tiêu: Tạo hứng thú và nhắc lại những kiến thức của hai tiết học trước về cấu tạo của hạt,
cây con mọc lên từ hạt để dẫn dắt vào tiết học mới.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp vấn đáp.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV tổ chức cho HS thi đua thực hiện các yêu – HS lắng nghe và thực hiện yêu cầu.
cầu sau:
+ Nêu cấu tạo của hạt.
+ Nêu điều kiện để hạt nảy mầm.
+ Mô tả quá trình phát triển của cây từ khi gieo
hạt đến khi ra hoa, kết quả và tạo hạt.
– GV mời một số HS trả lời nhanh trước lớp.
– HS trả lời.
– GV nhận xét câu trả lời của HS và dẫn dắt
– HS lắng nghe.
vào tiết 3 của bài học.
d) Dự kiến sản phẩm:
HS thực hiện được các yêu cầu mà GV đặt ra.
5.2. Hoạt động khám phá và hình thành kiến thức: Tìm hiểu cây con mọc lên từ một số bộ phận
của cây mẹ (10 phút)
a) Mục tiêu: HS nhận biết được cây con mọc lên từ nhiều bộ phận khác nhau của cây mẹ.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp trực
quan, phương pháp dạy học hợp tác, phương pháp bàn tay nặn bột.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
GV tổ chức thực hiện theo phương pháp bàn tay
nặn bột.
– Bước 1: Tình huống xuất phát và câu hỏi nêu
vấn đề
+ GV tổ chức cho HS quan sát năm loại cây:
– HS quan sát hình ảnh hoặc mẫu vật thật.
cây hoa hồng, cây lá bỏng, cây khoai lang, cây
nghệ,
cây sắn.
+ GV hỏi: Trong năm loại cây này, những cây – HS trả lời theo suy nghĩ của bản thân.
nào mọc lên từ hạt?
+ GV dẫn dắt và giao nhiệm vụ cho HS: Vậy – HS lắng nghe và thực hiện.
các cây này không mọc lên từ hạt thì chúng có
thể mọc lên từ đâu? Bằng những hiểu biết,
những dự đoán của bản thân, các em hãy viết
hoặc vẽ vào vở bài tập cá nhân vị trí mọc của
cây con. Sau đó, các em thảo luận nhóm 6 để
ghi kết quả vào phiếu học tập trong thời gian 5
phút.
+ GV yêu cầu các nhóm đính kết quả lên bảng,
mời đại diện một số nhóm lên trình bày.
– Bước 2: Đề xuất câu hỏi
+ GV yêu cầu các nhóm so sánh, đối chiếu
quan điểm ban đầu của nhóm mình với nhóm
bạn và đưa ra ý kiến thắc mắc.
+ GV dẫn dắt và đưa ra yêu cầu: Qua những ý
kiến thắc mắc của các em, cô/thầy đều thấy hầu
hết các em hỏi về vị trí mọc của cây con. Từ
những ý kiến thắc mắc đó, em nào có thể đưa ra
câu hỏi chung để hỏi về vị trí mọc của cây con
từ bộ phận của cây mẹ?
+ GV chốt và chọn câu hỏi chung: Cây con có
thể mọc lên từ bộ phần nào của cây mẹ?
– Bước 3: Đề xuất các phương án giải quyết
+ GV hỏi: Để giải đáp những thắc mắc này
chúng ta nên làm gì?
+ GV chốt chọn phương án: Vừa rồi các em đã
đưa ra nhiều phương án để tìm câu trả lời cho
câu hỏi chung. Tuy nhiên, trong các phương án
mà các em đưa ra thì phương án quan sát thực
tế là phương án thích hợp nhất giúp chúng ta
tìm ra câu trả lời chính xác nhất, nhanh nhất
nên cô/ thầy quyết định chọn phương án quan
sát thực tế hoặc qua tranh, ảnh, video.
– Bước 4: Tiến hành thí nghiệm (tuỳ vào điều
kiện cơ sở vật chất của lớp, GV có thể cho HS
xem video, quan sát tranh hoặc mẫu vật thật)
+ GV tổ chức cho HS quan sát, nêu nhận xét,
ghi kết quả vào bảng nhóm.
– HS đại diện nhóm lên trình bày kết quả.
– HS đối chiếu, so sánh.
– HS lắng nghe.
– HS đề xuất các phương án.
– HS lắng nghe.
– HS quan sát, nêu nhận xét, ghi kết quả vào
bảng nhóm.
+ GV mời đại diện từng nhóm lên trình bày – HS trình bày.
kết quả quan sát của nhóm mình.
– Bước 5: Kết luận và hợp thức hoá kiến thức
+ GV hỏi: Vậy qua quan sát, chúng ta có thể kết – HS trình bày:
luận cây con mọc ra từ bộ phận nào của cây mẹ? ● Cây hoa hồng: cây con mọc lên từ cành.
● Cây lá bỏng: cây con mọc lên từ mép lá.
● Cây khoai lang (rễ biến dạng): trên củ có cây
con mọc ra. Đây là cách mọc từ rễ (rễ củ).
● Cây nghệ (thân biến dạng): từ các chỗ lõm
của củ mọc ra cây con. Đây cũng là cách mọc
từ thân (thân củ).
● Cây sắn: trên thân có rất nhiều cây con mọc
lên. Đây là cách mọc từ thân hay đoạn thân.
+ GV nêu nhận xét và chốt lại nội dung trả lời. – HS lắng nghe.
+ GV hỏi: So với dự đoán, nhóm nào là đúng – HS trả lời.
nhất?
+ GV hướng dẫn các nhóm vẽ sơ đồ và ghi chú – HS vẽ sơ đồ và ghi chú thích.
tên các giai đoạn phát triển chính của cây con
mọc lên từ một số bộ phận của cây mẹ trong
một trường hợp cụ thể ở các hình từ 7 đến 10
(SGK trang 53, 54). Mỗi nhóm lựa chọn một
cây.
– HS chia sẻ trong nhóm.
+ GV tổ chức cho các nhóm tự chia sẻ trong
nhóm và sau đó gọi một số nhóm lên trình bày
trước lớp.
– HS lắng nghe và rút ra kết luận.
+ GV nhận xét chung và hướng dẫn HS rút ra
kết luận.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc theo nhóm 4 hoặc nhóm 6.
– HS rút ra được kết luận: Đối với các thực vật có hoa, cây con có thể được mọc lên từ một số
bộ phận của cây mẹ như lá, thân, cành, rễ,… trong điều kiện độ ẩm và nhiệt độ thích hợp.
5.3. Hoạt động vận dụng: Đố em (8 phút)
a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để chỉ ra được cây con mọc lên từ bộ phận nào của
cây mẹ trong một số tình huống thực tiễn.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp vấn đáp, phương pháp hợp tác.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV tổ chức cho HS quan sát các hình 12, 13, – HS quan sát hình và lắng nghe câu hỏi.
14, 15, 16, 17, 18, 19 (SGK trang 54, 55) và trả
lời câu hỏi: Cây con trong mỗi hình từ 12 đến 19
mọc lên từ bộ phận nào của cây mẹ?
– GV yêu cầu HS thảo luận với bạn để hoàn – HS thảo luận nhóm để hoàn thành bảng
thành bảng theo gợi ý sau:
như sau:
Cây con mọc Cây con mọc Cây con mọc
lên từ lá của lên từ thân lên từ rễ của
cây mẹ
của cây mẹ
cây mẹ
?
?
?
Cây con mọc
lên từ lá của
cây mẹ
Cây lô hội,
cây tiểu
quỳnh
Cây con mọc Cây con mọc
lên từ thân lên từ rễ của
của cây mẹ
cây mẹ
Cây mía, cây
phát lộc, cây
sả, cây chuối
Cây hành,
cây khoai
tây
– GV quan sát và hỗ trợ HS làm việc theo nhóm.
– GV mời đại diện một số nhóm lên trình bày.
– HS trình bày.
– GV mời các nhóm khác nhận xét và bổ sung. – HS nhận xét lẫn nhau.
– GV nhận xét và chốt lại đáp án.
– HS lắng nghe.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc theo nhóm 4 hoặc nhóm 6.
– HS nhận biết được cây nào mọc lên từ lá của cây mẹ, cây nào mọc lên từ thân của cây mẹ,
cây nào mọc lên từ rễ của cây mẹ.
5.4. Hoạt động thực hành: Thực hành trồng cây bằng hạt hoặc từ một bộ phận của cây mẹ
(12 phút)
a) Mục tiêu: HS biết được cách trồng cây từ hạt hoặc một số bộ phận của cây mẹ.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp
trực quan, phương pháp thực hành.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV chia lớp thành các nhóm và yêu cầu HS – HS chia nhóm và kiểm tra lại mẫu vật,
mỗi nhóm kiểm tra lại mẫu vật (một số hạt đậu dụng cụ.
xanh được đặt trên bông ẩm khoảng 2 – 3 ngày;
một số đoạn thân (cành) rau khoai lang, rau
húng quế) và dụng cụ (hai chậu trồng cây chứa
đất, bình tưới cây) đã chuẩn bị trước để tiến
hành trồng cây.
– GV hướng dẫn HS các nhóm tiến hành thực – HS lắng nghe và thực hiện theo các bước sau:
hiện theo trình tự các bước.
+ Cho vào chậu đất thứ nhất 5 hạt đậu xanh,
phủ một lớp đất mỏng. Cắm 5 đoạn thân cây
khoai lang (cây húng quế,…) vào chậu đất còn
lại. Chú ý cắm nghiêng và đầu ngọn của thân
hướng lên trên, ấn nhẹ đất quanh thân.
+ Đặt các chậu trong bóng mát. Tưới nước đủ
ẩm cho đất hằng ngày.
– GV hướng dẫn HS tự theo dõi sự phát triển + Theo dõi, ghi chép kết quả vào phiếu quan sát
theo mẫu hướng dẫn trong SGK.
của cây.
– GV có thể cung cấp thêm cho HS kiến thức – HS lắng nghe.
về chiết cành để tạo cây con mới: Trong nông
nghiệp, phương pháp chiết cành thường được
dùng để nhân giống nhanh các loại cây ăn
quả như cam, chanh, bưởi,... Người ta cắt một
khoanh lớp vỏ ở cành muốn chiết, cạo sạch lớp
chất nhờn trên bề mặt gỗ rồi bó đất vào vị trí đã
bóc vỏ để cành chiết ra rễ ở mép vết cắt. Sau
một thời gian, khi rễ ở bầu chiết chuyển từ màu
trắng nõn sang màu vàng ngà thì cành chiết
được cắt rời khỏi cây mẹ để trồng xuống đất và
phát triển thành cây mới. Cây chiết ra hoa, kết
quả sớm và giữ được các đặc tính từ cây mẹ.
– GV dẫn dắt để HS tìm ra các từ khoá: Vỏ hạt; – HS tìm và nêu các từ khoá trong bài.
Phôi; Chất dinh dưỡng; Nảy mầm; Cây con;
Cây trưởng thành.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc theo nhóm 2 hoặc nhóm 4 hay nhóm 6.
– HS thực hành trồng cây bằng hạt hoặc từ một bộ phận của cây mẹ và theo dõi sự phát
triển của cây con.
1. Yêu cầu cần đạt
(3 tiết)
1.1. Năng lực khoa học tự nhiên
– Vẽ sơ đồ (hoặc sử dụng sơ đồ đã cho), ghi chú được tên các bộ phận của hạt.
– Nêu được ví dụ về cây con mọc lên từ thân, rễ, lá của một số thực vật có hoa.
– Thực hành: Trồng cây bằng hạt và trồng cây bằng thân (hoặc lá, rễ).
1.2. Năng lực chung
– Năng lực giao tiếp và hợp tác trong thảo luận nhóm; quan sát và phân tích hình ảnh, nội dung
để sử dụng sơ đồ đã cho ghi chú được tên một số giai đoạn phát triển chính của cây con mọc lên từ
hạt và cây con mọc lên từ một số bộ phận của cây mẹ; trình bày được sự lớn lên của cây con.
– Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua việc giải thích một số việc làm như nêu
được vai trò của nhị và nhuỵ trong quá trình thụ phấn, thụ tinh, tạo hạt và quả.
1.3. Phẩm chất chủ yếu
– Trung thực trong thảo luận và báo cáo kết quả thảo luận.
– Chăm chỉ: Ham hiểu biết, tìm hiểu về sự lớn lên và phát triển của thực vật.
2. Đồ dùng dạy học
– Tiết 1:
Hoạt động
GV
HS
Khởi động
Hình 1 (SGK trang 51).
SGK trang 51.
Tìm hiểu cấu tạo của hạt
Hình 2 (SGK trang 51).
SGK trang 51.
Em tập làm nhà khoa học
Hạt đậu thật đặt trên bông ẩm Hạt đậu thật đặt trên bông ẩm
1 ngày; kính lúp cầm tay; que 1 ngày; que tăm có đầu nhọn.
tăm có đầu nhọn.
– Tiết 2:
Hoạt động
Khởi động
GV
HS
Các câu hỏi để tổ chức trò chơi.
Mô tả các giai đoạn phát triển Hình 3a, 3b, 4a, 4b, 5a, 5b
chính của cây con mọc lên từ hạt (SGK trang 52).
SGK trang 52.
Tìm hiểu về sự phát triển của Hình 6a, 6b, 6c, 6d, 6e, 6g
cây mọc lên từ hạt
(SGK trang 53).
SGK trang 53.
– Tiết 3:
Hoạt động
Khởi động
GV
HS
Các câu hỏi để tổ chức cho HS
thi đua trả lời.
Tìm hiểu cây con mọc lên từ Các hình từ 7 đến 10 (SGK
một số bộ phận của cây mẹ
trang 53, 54).
Đố em
SGK trang 53, 54.
Hình 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, SGK trang 54, 55.
19 (SGK trang 54, 55).
Thực hành trồng cây bằng hạt
hoặc từ một bộ phận của cây
mẹ
Một số hạt đậu xanh được đặt
trên bông ẩm khoảng 2 – 3
ngày; một số đoạn thân (cành)
rau khoai lang, rau húng quế)
và dụng cụ (hai chậu trồng cây
chứa đất, bình tưới cây).
Tiết 1
3. Các hoạt động dạy học (tiết 1)
3.1. Hoạt động khởi động (5 phút)
a) Mục tiêu: Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu biết đã có của HS về sự lớn lên và phát triển
của thực vật để dẫn dắt vào bài học mới.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp trực quan, phương pháp vấn đáp.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV tổ chức cho HS quan sát hình 1 (SGK – HS quan sát hình hoặc tranh vẽ, đoạn video.
trang 51) hoặc có thể sử dụng các tranh vẽ,
video khác có nội dung tương tự để tổ chức
hoạt động khởi động.
– GV đặt câu hỏi: Cây đậu con ở hình 1 được – HS lắng nghe.
mọc ra từ đâu?
– GV mời một số HS trả lời câu hỏi.
– HS trả lời theo hiểu biết của bản thân.
– GV dựa vào thực tế câu trả lời của HS để ghi – HS lắng nghe.
chú một số yếu tố có liên quan lên bảng, nhận
xét chung và dẫn dắt vào bài học “Sự lớn lên và
phát triển của thực vật”.
d) Dự kiến sản phẩm:
trả lời được: Cây đậu con mọc lên từ hạt.
3.2. Hoạt động khám phá và hình thành kiến thức: Tìm hiểu cấu tạo của hạt (10 phút)
a) Mục tiêu: HS chỉ và nêu được tên các bộ phận cấu tạo của hạt.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp trực
quan, phương pháp dạy học hợp tác, phương pháp thảo luận nhóm.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
– GV tổ chức cho HS quan sát hình 2 (SGK
trang 51) và thảo luận nhóm đôi để thực hiện
yêu cầu: Chỉ và nói tên các bộ phận của hạt
đậu.
– GV theo dõi HS các nhóm quan sát hình và
chia sẻ trong nhóm.
– GV mời một số nhóm lên trình bày trước lớp.
– GV mời HS các nhóm khác nhận xét.
– GV nhận xét và hướng dẫn HS rút ra kết luận.
Hoạt động của HS
– HS quan sát hình, thảo luận nhóm đôi.
– HS chia sẻ trong nhóm.
– HS các nhóm lên trình bày.
– HS nhận xét lẫn nhau.
– HS lắng nghe và rút ra kết luận.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS thảo luận nhóm đôi.
– HS rút ra được kết luận: Hạt đậu có cấu tạo gồm: vỏ hạt, phôi và chất dinh dưỡng dự trữ.
3.3. Hoạt động thực hành: Em tập làm nhà khoa học (20 phút)
a) Mục tiêu: HS tự khám phá cấu tạo của hạt từ mẫu vật thật; vẽ được sơ đồ cấu tạo của hạt.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp trực
quan, phương pháp thực hành, phương pháp dạy học hợp tác.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV chia lớp thành các nhóm và yêu cầu HS – HS chia nhóm và kiểm tra lại mẫu vật, dụng
mỗi nhóm kiểm tra lại mẫu vật (một số hạt đậu cụ đã chuẩn bị.
có kích thước lớn, đặt trên bông ẩm 1 ngày) và
dụng cụ (kính lúp cầm tay, que tăm có đầu
nhọn) đã chuẩn bị trước để tiến hành tìm hiểu
cấu tạo của hạt.
– GV hướng dẫn HS các nhóm tiến hành thực – HS thực hiện theo hướng dẫn.
hiện theo trình tự các bước sau:
+ Quan sát bên ngoài hạt.
+ Tách đôi theo đường rãnh trên hạt bằng que
tăm có đầu nhọn.
+ Quan sát kĩ các bộ phận bên trong hạt bằng
kính lúp và chia sẻ với bạn về những điều quan
sát được.
+ Vẽ và chú thích tên các bộ phận của hạt.
– GV quan sát và hỗ trợ các nhóm thực hiện.
– GV đặt câu hỏi: Em quan sát thấy gì trong
hạt đậu? Chỉ và nói tên các bộ phận bên trong
hạt đậu.
– GV yêu cầu HS thảo luận và chia sẻ nội dung
trả lời trong nhóm.
– GV mời đại diện một số nhóm lên chia sẻ
phần thảo luận và trình bày sản phẩm (vẽ, chú
thích tên các bộ phận của hạt).
– GV mời HS các nhóm khác nhận xét.
– GV nhận xét và yêu cầu HS nhắc lại tên các
bộ phận cấu tạo của hạt đậu.
– HS lắng nghe.
– HS thảo luận và chia sẻ trong nhóm.
– HS đại diện nhóm lên trình bày.
– HS lắng nghe và nhận xét lẫn nhau.
– HS nhắc lại tên các bộ phận cấu tạo của hạt
đậu.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS thực hiện theo nhóm 4 hoặc nhóm 6.
– HS vẽ được sơ đồ cấu tạo của hạt.
4. Các hoạt động dạy học (tiết 2)
Tiết 2
4.1. Hoạt động khởi động (5 phút)
a) Mục tiêu: Tái hiện lại kiến thức của tiết trước và tạo tâm thế vui vẻ để HS chuẩn bị vào tiết
học tiếp theo.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp trò chơi.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV tổ chức cho HS tham gia trò chơi “Bắn – HS lắng nghe GV phổ biến luật chơi.
tên”. Cách chơi: Người quản trò hô to: “Bắn
tên, bắn tên”, sau đó cả lớp sẽ đồng thanh đáp
lại: “Tên gì, tên gì”. Người quản trò sẽ gọi tên
của một bạn bất kì trong lớp và đưa ra những
câu hỏi. Nếu bạn trả lời đúng, cả lớp sẽ vỗ tay.
– GV mời một HS lên làm quản trò để điều – HS tham gia trò chơi.
khiển trò chơi. Người quản trò sẽ hỏi người
chơi một trong các câu hỏi sau:
+ Hạt có cấu tạo gồm những bộ phận nào?
+ Điều kiện để hạt nảy mầm là gì?
– GV theo dõi và nhận xét câu trả lời của HS. – HS lắng nghe.
Thông qua các câu trả lời của HS, GV dẫn dắt
vào tiết 2 của bài học.
d) Dự kiến sản phẩm:
HS tích cực tham gia trò chơi và nhận xét được câu trả lời của bạn.
4.2. Hoạt động khám phá và hình thành kiến thức: Mô tả các giai đoạn phát triển chính của cây
con mọc lên từ hạt (15 phút)
a) Mục tiêu: HS mô tả được các giai đoạn phát triển chính của cây con mọc lên từ hạt đậu.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp trực
quan, phương pháp dạy học hợp tác.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV tổ chức cho HS quan sát các hình 3a, 3b,
4a, 4b, 5a, 5b (SGK trang 52), đọc nội dung
trong các hộp thông tin bên dưới, thảo luận
nhóm đôi để thực hiện yêu cầu: Chọn ô chữ phù
hợp với hình để mô tả các giai đoạn phát triển
chính của cây con mọc lên từ hạt đậu.
– GV quan sát HS làm việc nhóm và có thể đặt
thêm câu hỏi gợi ý để hỗ trợ các nhóm.
– GV mời đại diện một số nhóm lên trình bày.
– HS quan sát hình, thảo luận nhóm đôi để thực
hiện nhiệm vụ.
– HS thực hiện nhiệm vụ.
– HS trình bày:
+ 3a–a: Hạt được đặt vào đất ẩm, hạt hút nước
và phình lên. Sau đó, vỏ hạt nứt để rễ mầm nhú
ra và cắm xuống đất.
+ 3b–b: Rễ mầm phát triển dài thêm, mọc ra
nhiều rễ con.
+ 4a–d: Sau vài ngày, rễ mầm mọc nhiều hơn.
Thân mầm lớn lên, dài ra và chồi mầm chui lên
khỏi mặt đất. Hai lá mầm xoè ra. Chồi mầm lớn
dần và sinh ra các lá mới.
+ 4b–c: Hai lá mầm teo dần rồi rụng xuống.
Cây con bắt đầu đâm chồi, rễ mọc nhiều hơn.
+ 5a–g: Cây trưởng thành ra hoa.
+ 5b–e: Hoa được thụ phấn, thụ tinh và tạo
thành quả đậu, bên trong quả chứa các hạt.
– HS nhận xét lẫn nhau.
– GV mời HS các nhóm khác nhận xét.
– GV nhận xét và hướng dẫn HS rút ra kết luận – HS lắng nghe và rút ra kết luận.
về các giai đoạn phát triển chính của cây con
mọc lên từ hạt đậu.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS thảo luận nhóm đôi.
– HS rút ra được kết luận: Thực vật có ba giai đoạn phát triển chính: nảy mầm, cây con,
cây trưởng thành.
+ Giai đoạn nảy mầm: Hạt được đặt vào đất ẩm, hạt hút nước và phình lên. Sau đó, vỏ hạt nứt
để rễ mầm nhú ra và cắm xuống đất. Rễ mầm phát triển dài thêm, mọc ra nhiều rễ con.
+ Giai đoạn cây con: Sau vài ngày, rễ mầm mọc nhiều hơn. Thân mầm lớn lên, dài ra và chồi
mầm chui lên khỏi mặt đất. Hai lá mầm xoè ra. Chồi mầm lớn dần và sinh ra các lá mới. Hai lá
mầm teo dần rồi rụng xuống. Cây con bắt đầu đâm chồi, rễ mọc nhiều hơn.
+ Giai đoạn cây trưởng thành: Cây trưởng thành ra hoa. Hoa được thụ phấn, thụ tinh và tạo
thành quả đậu, bên trong quả chứa các hạt đậu.
4.3. Hoạt động luyện tập: Tìm hiểu về sự phát triển của cây mọc lên từ hạt (15 phút)
a) Mục tiêu: HS trình bày được sự phát triển của cây con mọc lên từ hạt qua từng giai đoạn.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp vấn đáp, phương pháp hợp tác.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
– GV tổ chức cho HS quan sát các hình 6a, 6b,
6c, 6d, 6e, 6g (SGK trang 53), thảo luận nhóm
và thực hiện yêu cầu: Sắp xếp các hình theo
đúng thứ tự về sự phát triển của cây dưa hấu
mọc lên từ hạt và chia sẻ với bạn tên của từng
giai đoạn.
– GV hướng dẫn HS quan sát, đặt thêm câu hỏi
gợi mở để hỗ trợ các nhóm.
– GV mời đại diện các nhóm lên chia sẻ câu trả
lời trước lớp (GV có thể yêu cầu HS viết lên
bảng hoặc viết vào phiếu học tập).
Hoạt động của HS
– HS quan sát hình và thảo luận để thực hiện
yêu cầu.
– Đại diện các nhóm trình bày:
Thứ tự các hình lần lượt là:
+ 6d: Hạt dưa hấu được gieo vào đất ẩm.
+ 6c: Thân mầm lớn lên, dài ra và chồi mầm
chui lên khỏi mặt đất. Hai lá mầm xoè ra.
+ 6a: Chồi mầm lớn dần và sinh ra các lá mới.
Cây con bắt đầu đâm chồi, rễ mọc nhiều hơn.
+ 6b: Cây dưa hấu bắt đầu phát triển.
+ 6g: Cây dưa hấu ra hoa.
+ 6e: Hoa được thụ phấn, thụ tinh và tạo thành
quả dưa hấu, bên trong quả chứa các hạt.
– HS nhận xét lẫn nhau.
– GV mời HS các nhóm khác nhận xét và bổ – HS lắng nghe và rút ra kết luận.
sung.
– GV nhận xét và hướng dẫn HS rút ra kết luận.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS thảo luận theo nhóm 4 hoặc nhóm 6.
– HS rút ra được kết luận: Đối với các thực vật có hoa, cây con có thể được mọc lên từ hạt trong
điều kiện độ ẩm và nhiệt độ thích hợp.
Tiết 3
5. Các hoạt động dạy học (tiết 3)
5.1. Hoạt động khởi động (5 phút)
a) Mục tiêu: Tạo hứng thú và nhắc lại những kiến thức của hai tiết học trước về cấu tạo của hạt,
cây con mọc lên từ hạt để dẫn dắt vào tiết học mới.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp vấn đáp.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV tổ chức cho HS thi đua thực hiện các yêu – HS lắng nghe và thực hiện yêu cầu.
cầu sau:
+ Nêu cấu tạo của hạt.
+ Nêu điều kiện để hạt nảy mầm.
+ Mô tả quá trình phát triển của cây từ khi gieo
hạt đến khi ra hoa, kết quả và tạo hạt.
– GV mời một số HS trả lời nhanh trước lớp.
– HS trả lời.
– GV nhận xét câu trả lời của HS và dẫn dắt
– HS lắng nghe.
vào tiết 3 của bài học.
d) Dự kiến sản phẩm:
HS thực hiện được các yêu cầu mà GV đặt ra.
5.2. Hoạt động khám phá và hình thành kiến thức: Tìm hiểu cây con mọc lên từ một số bộ phận
của cây mẹ (10 phút)
a) Mục tiêu: HS nhận biết được cây con mọc lên từ nhiều bộ phận khác nhau của cây mẹ.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp trực
quan, phương pháp dạy học hợp tác, phương pháp bàn tay nặn bột.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
GV tổ chức thực hiện theo phương pháp bàn tay
nặn bột.
– Bước 1: Tình huống xuất phát và câu hỏi nêu
vấn đề
+ GV tổ chức cho HS quan sát năm loại cây:
– HS quan sát hình ảnh hoặc mẫu vật thật.
cây hoa hồng, cây lá bỏng, cây khoai lang, cây
nghệ,
cây sắn.
+ GV hỏi: Trong năm loại cây này, những cây – HS trả lời theo suy nghĩ của bản thân.
nào mọc lên từ hạt?
+ GV dẫn dắt và giao nhiệm vụ cho HS: Vậy – HS lắng nghe và thực hiện.
các cây này không mọc lên từ hạt thì chúng có
thể mọc lên từ đâu? Bằng những hiểu biết,
những dự đoán của bản thân, các em hãy viết
hoặc vẽ vào vở bài tập cá nhân vị trí mọc của
cây con. Sau đó, các em thảo luận nhóm 6 để
ghi kết quả vào phiếu học tập trong thời gian 5
phút.
+ GV yêu cầu các nhóm đính kết quả lên bảng,
mời đại diện một số nhóm lên trình bày.
– Bước 2: Đề xuất câu hỏi
+ GV yêu cầu các nhóm so sánh, đối chiếu
quan điểm ban đầu của nhóm mình với nhóm
bạn và đưa ra ý kiến thắc mắc.
+ GV dẫn dắt và đưa ra yêu cầu: Qua những ý
kiến thắc mắc của các em, cô/thầy đều thấy hầu
hết các em hỏi về vị trí mọc của cây con. Từ
những ý kiến thắc mắc đó, em nào có thể đưa ra
câu hỏi chung để hỏi về vị trí mọc của cây con
từ bộ phận của cây mẹ?
+ GV chốt và chọn câu hỏi chung: Cây con có
thể mọc lên từ bộ phần nào của cây mẹ?
– Bước 3: Đề xuất các phương án giải quyết
+ GV hỏi: Để giải đáp những thắc mắc này
chúng ta nên làm gì?
+ GV chốt chọn phương án: Vừa rồi các em đã
đưa ra nhiều phương án để tìm câu trả lời cho
câu hỏi chung. Tuy nhiên, trong các phương án
mà các em đưa ra thì phương án quan sát thực
tế là phương án thích hợp nhất giúp chúng ta
tìm ra câu trả lời chính xác nhất, nhanh nhất
nên cô/ thầy quyết định chọn phương án quan
sát thực tế hoặc qua tranh, ảnh, video.
– Bước 4: Tiến hành thí nghiệm (tuỳ vào điều
kiện cơ sở vật chất của lớp, GV có thể cho HS
xem video, quan sát tranh hoặc mẫu vật thật)
+ GV tổ chức cho HS quan sát, nêu nhận xét,
ghi kết quả vào bảng nhóm.
– HS đại diện nhóm lên trình bày kết quả.
– HS đối chiếu, so sánh.
– HS lắng nghe.
– HS đề xuất các phương án.
– HS lắng nghe.
– HS quan sát, nêu nhận xét, ghi kết quả vào
bảng nhóm.
+ GV mời đại diện từng nhóm lên trình bày – HS trình bày.
kết quả quan sát của nhóm mình.
– Bước 5: Kết luận và hợp thức hoá kiến thức
+ GV hỏi: Vậy qua quan sát, chúng ta có thể kết – HS trình bày:
luận cây con mọc ra từ bộ phận nào của cây mẹ? ● Cây hoa hồng: cây con mọc lên từ cành.
● Cây lá bỏng: cây con mọc lên từ mép lá.
● Cây khoai lang (rễ biến dạng): trên củ có cây
con mọc ra. Đây là cách mọc từ rễ (rễ củ).
● Cây nghệ (thân biến dạng): từ các chỗ lõm
của củ mọc ra cây con. Đây cũng là cách mọc
từ thân (thân củ).
● Cây sắn: trên thân có rất nhiều cây con mọc
lên. Đây là cách mọc từ thân hay đoạn thân.
+ GV nêu nhận xét và chốt lại nội dung trả lời. – HS lắng nghe.
+ GV hỏi: So với dự đoán, nhóm nào là đúng – HS trả lời.
nhất?
+ GV hướng dẫn các nhóm vẽ sơ đồ và ghi chú – HS vẽ sơ đồ và ghi chú thích.
tên các giai đoạn phát triển chính của cây con
mọc lên từ một số bộ phận của cây mẹ trong
một trường hợp cụ thể ở các hình từ 7 đến 10
(SGK trang 53, 54). Mỗi nhóm lựa chọn một
cây.
– HS chia sẻ trong nhóm.
+ GV tổ chức cho các nhóm tự chia sẻ trong
nhóm và sau đó gọi một số nhóm lên trình bày
trước lớp.
– HS lắng nghe và rút ra kết luận.
+ GV nhận xét chung và hướng dẫn HS rút ra
kết luận.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc theo nhóm 4 hoặc nhóm 6.
– HS rút ra được kết luận: Đối với các thực vật có hoa, cây con có thể được mọc lên từ một số
bộ phận của cây mẹ như lá, thân, cành, rễ,… trong điều kiện độ ẩm và nhiệt độ thích hợp.
5.3. Hoạt động vận dụng: Đố em (8 phút)
a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để chỉ ra được cây con mọc lên từ bộ phận nào của
cây mẹ trong một số tình huống thực tiễn.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp vấn đáp, phương pháp hợp tác.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV tổ chức cho HS quan sát các hình 12, 13, – HS quan sát hình và lắng nghe câu hỏi.
14, 15, 16, 17, 18, 19 (SGK trang 54, 55) và trả
lời câu hỏi: Cây con trong mỗi hình từ 12 đến 19
mọc lên từ bộ phận nào của cây mẹ?
– GV yêu cầu HS thảo luận với bạn để hoàn – HS thảo luận nhóm để hoàn thành bảng
thành bảng theo gợi ý sau:
như sau:
Cây con mọc Cây con mọc Cây con mọc
lên từ lá của lên từ thân lên từ rễ của
cây mẹ
của cây mẹ
cây mẹ
?
?
?
Cây con mọc
lên từ lá của
cây mẹ
Cây lô hội,
cây tiểu
quỳnh
Cây con mọc Cây con mọc
lên từ thân lên từ rễ của
của cây mẹ
cây mẹ
Cây mía, cây
phát lộc, cây
sả, cây chuối
Cây hành,
cây khoai
tây
– GV quan sát và hỗ trợ HS làm việc theo nhóm.
– GV mời đại diện một số nhóm lên trình bày.
– HS trình bày.
– GV mời các nhóm khác nhận xét và bổ sung. – HS nhận xét lẫn nhau.
– GV nhận xét và chốt lại đáp án.
– HS lắng nghe.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc theo nhóm 4 hoặc nhóm 6.
– HS nhận biết được cây nào mọc lên từ lá của cây mẹ, cây nào mọc lên từ thân của cây mẹ,
cây nào mọc lên từ rễ của cây mẹ.
5.4. Hoạt động thực hành: Thực hành trồng cây bằng hạt hoặc từ một bộ phận của cây mẹ
(12 phút)
a) Mục tiêu: HS biết được cách trồng cây từ hạt hoặc một số bộ phận của cây mẹ.
b) Phương pháp và kĩ thuật dạy học: Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp
trực quan, phương pháp thực hành.
c) Tiến trình tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
– GV chia lớp thành các nhóm và yêu cầu HS – HS chia nhóm và kiểm tra lại mẫu vật,
mỗi nhóm kiểm tra lại mẫu vật (một số hạt đậu dụng cụ.
xanh được đặt trên bông ẩm khoảng 2 – 3 ngày;
một số đoạn thân (cành) rau khoai lang, rau
húng quế) và dụng cụ (hai chậu trồng cây chứa
đất, bình tưới cây) đã chuẩn bị trước để tiến
hành trồng cây.
– GV hướng dẫn HS các nhóm tiến hành thực – HS lắng nghe và thực hiện theo các bước sau:
hiện theo trình tự các bước.
+ Cho vào chậu đất thứ nhất 5 hạt đậu xanh,
phủ một lớp đất mỏng. Cắm 5 đoạn thân cây
khoai lang (cây húng quế,…) vào chậu đất còn
lại. Chú ý cắm nghiêng và đầu ngọn của thân
hướng lên trên, ấn nhẹ đất quanh thân.
+ Đặt các chậu trong bóng mát. Tưới nước đủ
ẩm cho đất hằng ngày.
– GV hướng dẫn HS tự theo dõi sự phát triển + Theo dõi, ghi chép kết quả vào phiếu quan sát
theo mẫu hướng dẫn trong SGK.
của cây.
– GV có thể cung cấp thêm cho HS kiến thức – HS lắng nghe.
về chiết cành để tạo cây con mới: Trong nông
nghiệp, phương pháp chiết cành thường được
dùng để nhân giống nhanh các loại cây ăn
quả như cam, chanh, bưởi,... Người ta cắt một
khoanh lớp vỏ ở cành muốn chiết, cạo sạch lớp
chất nhờn trên bề mặt gỗ rồi bó đất vào vị trí đã
bóc vỏ để cành chiết ra rễ ở mép vết cắt. Sau
một thời gian, khi rễ ở bầu chiết chuyển từ màu
trắng nõn sang màu vàng ngà thì cành chiết
được cắt rời khỏi cây mẹ để trồng xuống đất và
phát triển thành cây mới. Cây chiết ra hoa, kết
quả sớm và giữ được các đặc tính từ cây mẹ.
– GV dẫn dắt để HS tìm ra các từ khoá: Vỏ hạt; – HS tìm và nêu các từ khoá trong bài.
Phôi; Chất dinh dưỡng; Nảy mầm; Cây con;
Cây trưởng thành.
d) Dự kiến sản phẩm:
– HS làm việc theo nhóm 2 hoặc nhóm 4 hay nhóm 6.
– HS thực hành trồng cây bằng hạt hoặc từ một bộ phận của cây mẹ và theo dõi sự phát
triển của cây con.
 









Các ý kiến mới nhất