“PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ LỚP 5 THEO HƯỚNG TÍCH CỰC”

A- ĐẶT VẤN
Để dạy tốt môn lịch sử ở Trường Tiểu học đạt hiệu quả cao người giáo viên phải có kiến thức lịch sử, phải nắm chắc nội dung và phương pháp tổ chức quá trình dạy học. Đây là một hoạt động nhận thức khoa học, nếu giải quyết được vấn đề này sẽ có tác dụng không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng dạy học cho môn lịch sử nói chung và môn lịch sử lớp 5 nói riêng.
Qua nghiên cứu khảo sát một số đối tượng học sinh, tôi nhận thấy: Hầu hết các em không thích học lịch sử, nắm kiến thức lịch sử còn mơ hồ. Điều này rất đáng lo ngại và là một câu hỏi lớn cho những người làm công tác giáo dục. Mở đầu bài diễn ca năm 1942 Bác Hồ đã nhắc nhở:
“ Dân ta phải biết sử ta,
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”
Chính vì lẽ đó mà tôi đã tìm tòi , học hỏi để tìm ra “phương pháp dạy học môn lịch sử lớp 5 theo hướng tích cực”. Nhằm làm cho việc học tập của học sinh trở nên lý thú, gắn bó với thực tiển. Để phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo, thay đổi thói quen học tập thụ động, ghi nhớ máy móc.

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I- Cơ sở lý luận
Đổi mới phương pháp dạy học ở trường tiểu học là cả một vấn đề rất quan trọng, đây là con đường giúp học sinh tiếp cận với tri thức mới. Nhằm thay đổi phương pháp học tập của học sinh từ xưa tới nay là: “Thầy giảng-trò nghe; Thầy đọc- trò chép” ghi nhớ máy móc. Theo quan niệm dạy học mới, dạy học là quá trình phát triển, là quá trình học sinh tự khám phá, tự tìm ra chân lý.
Cũng như các môn học khác, phương pháp dạy học lịch sử cũng đổi mới theo định hướng đó. Tuy vậy, cần xem xét những yếu tố đặc trưng của bộ môn. Mà đặc trưng nổi bật của nhận thức lịch sử là con người không thể tri giác trực tiếp những gì thuộc về quá khứ. Mặt khác, lịch sử là những việc đã diễn ra, là hiện thực trong quá khứ, là tồn tại khách quan không thể phán đoán, suy luận..... để biết lịch sử. Vì vậy, nhiệm vụ đầu tiên, tất yếu của việc dạy lịch sử là tái tạo lịch sử, tức là cho học sinh tiếp nhận những thông tin từ sử liệu, tiếp xúc với những chứng cứ vật chất, những dấu vết của quá khứ, tạo ra ở học sinh những hình ảnh cụ thể, sinh động, chính xác về các sự kiện, hiện tượng lịch sử. Những biểu tượng về con người và hành động của họ trong bối cảnh thời gian, không gian xác định, trong những điều kiện lịch sử cụ thể. Vậy tái tạo lịch sử bằng những phương thức nào?
Trước hết phải kể đến lời nói sinh động, giàu hình ẩnh của giáo viên. Đó là tường thuật, miêu tả, kể chuyện, nêu đặc điểm của nhân vật lịch sử ...
II- Cơ sở thực tiễn.
Qua tế nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy: chất lượng giảng dạy môn lịch sử ở trường tiểu học còn nhiều bất cập, chưa phù hợp với đặc trưng của môn lịch sử. Dạy học còn nặng về giảng giải lý thuyết, giáo viên nêu câu hỏi học sinh trả lời. Vì vậy, học sinh tiếp thu bài một cách thụ động, dẫn đến học sinh chán học, giáo viên ít đầu tư cho môn học này. Chính vì thế mà vấn đề tôi đưa ra nghiên cứu ở đề tài này chỉ tập trung giải quyết một số phương pháp dạy - học môn lịch sử lớp 5 theo hướng tích cực.
Trước khập khiễnggiữa yêu cầu và thực tế đó, vấn đề phương pháp giảng dạy là một vấn đề được nhiều người quan tâm. Do đó, tôi mạnh dạn đầu tư suy nghĩ, tìm tòi nghiên cứu và quyết định chọn hư