I. Đặt vấn đề:
Hóa học là môn khoa học nghiên cứu về khái niệm và sự biến đổi của các chất. Đây là một môn khoa học mà đến lớp 8 HS mới bắt đầu làm quen và nghiên cứu và là một môn học khó nó tổng hợp nhiều kiến thức của nhiều bộ môn. Hóa học vừa nghiên cứu lý thuyết vừa nghiên cứu thực nghiệm. Từ thực nghiệm vân dụng kiến thức để chứng minh, giãi thích, viết phương trình.
Bộ môn hóa học với nhiều dạng bài toán khác nhau, trong đó dạng bài toán tính theo phương trình hóa học là một dạng toán phổ biến từ học lớp 8 đến các lớp trên. Để giãi được dạng bài toán này HS cần phải biết được phản ứng đó diễn ra như thế nào và viết được phương trình phản ứng, từ đó vận dụng điều kiện của bài toán để tính toán.
II.Giãi quyết vấn đề:
Phương pháp giãi toán tính theo phương trình phản ứng được HS nắm bắt từ cuối học kỳ I lớp 8 và từ đó trở về sau HS thường xuyên bắt gặp. Do nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến việc nắm bắt và giãi bài toán một cách linh hoạt ở HS gặp khó khăn.Biết được thực trạng đó của HS ở trường nên tôi lấy chuyên đề này nhằm giúp HS nắm bắt cách giãi đồng thời đưa ra cho HS các bước giãi một bài toán tính theo phương trình phản ứng, với mục đích là giúp HS nâng cao kỷ năng giãi toán và phát huy tính tích cực trong học tập, nâng dần chất lượng của bộ môn.
1.Các kiến thức cần nắm khi giãi bài toán:
Khi giãi bài toán HS cần phải xác định những kiến thức nào có trong bài cần vận dụng.
- Công thức hóa học của các chất có trong bài toán.
- Phương trình của bài toán được viết như thế nào cho đúng và cân bằng đúng.
- Sữ dụng đúng công thức để tính ra số mol.
- Biết cách suy luận theo phương trình để tìm số mol của chất khác.
- Sữ dụng các công thức n = m.M ; V = n.22,4(ở đktc); CM = n/V; cho phù hợp.
- Kỷ năng tóm tắt bài toán củng là một vấn đề rất quan trọng trong giãi toán tính theo phương trình phản ứng.
2. Tìm hiểu các bài toán giãi tính theo phương trình phản ứng:
Bài1:
Sắt tác dụng với a xit clohiđric. Nếu có 2,8 g sắt tham gia phản ứng. Hảy tìm:
a, Thể tích khí hiđrô thu được ở đktc.
b, Khối lượng a xit clohiđric cần dùng.
Tóm tắt: mFe = 2,8 g VH2 = ? ; mHCl = ?
Giãi
- Đối với bài toán giãi theo phương trình phản ứng đầu tiên ta tóm tắt bài toán sau đó viết phương trình phản ứng và cân bằng phương trình phản ứng.
Fe + 2HCl FeCl2 + H2
- Tìm số mol của chất mà bài toán cho biết theo công thức.
n = m/M nFe = 2,8/56 = 0,05(mol)
- Từ số mol của chất đã biết ta tìm số mol của các chất