(MÃ SỐ 75)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MĨ THUẬT THCS
TÊN ĐỀ TÀI
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO
HỌC SINH LỚP 6 TRONG CÁC TIẾT HỌC CHỦ ĐỀ MÔN MĨ THUẬT”
(SÁCH – CHÂN TRỜI SÁNG TẠO)
LỜI GIỚI THIỆU:
Mĩ thuật là là môn học nghệ thuật gồm những ngôn ngữ về màu sắc, đường
nét, bố cục, ánh sáng, không gian đem lại cảm nhận về cái đẹp thẩm mĩ cho con
người. Giáo dục và giảng dạy môn Mĩ thuật cho học sinh THCS không nhằm đào
tạo các em trở thành người họa sĩ, mà thông qua môn học này để tác động vào đời
sống tinh thần của các em, nhằm góp phần cùng các môn học khác thực hiện mục
tiêu giáo dục con người. Với tinh thần đó tôi mạnh dạn chọn đề tài:“Một số biện
pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 6 trong các tiết học chủ
đề môn Mĩ thuật. Sách – Chân trời sáng tạo”. để nghiên cứu và rất mong các đồng
nghiệp đóng góp thêm ý kiến để đề tài này có tính thiết thực hơn có vai trò thực
tiễn trong công tác dạy và học môn Mĩ thuật ở cấp THCS.
Trong quá trình tìm hiểu xây dựng đề tài tôi được sự giúp đỡ cổ vũ khích lệ
của bạn bè đồng nghiệp. Ban giám hiệu nhà trường. Mặc dù đã hết sức cố gắng
nhưng do thời gian và sự hiểu biết còn hạn chế nên đề tài không thể tránh khỏi
những sai sót ngoài ý muốn, rất mong nhận được sự góp ý chân thành từ quý thầy
cô và các đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn…!

1

A/ PHẦN MỞ ĐẦU:
I. Đặt vấn đề.
Môn Mĩ thuật là môn học có vai trò quan trọng trong việc giáo dục phát
triển toàn diện học sinh. Thông qua môn học, học sinh biết cách cảm nhận về “Cái
đẹp – Yêu quí cái đẹp”, để từ đó biết cách rèn luyện đôi bàn tay, trí óc của mình
tạo ra “Cái đẹp”. và vận dụng cái đẹp vào cuộc sống hàng ngày. Giáo dục Mĩ
thuật khối lớp 6 đóng vai trò rất quan trọng, không chỉ khuyến khích sự sáng tạo
của HS mà còn giúp HS phát triển nhân cách và năng lực xã hội.
Trên cơ sở lí thuyết giáo dục và giảng dạy Mĩ thuật Chương trình giáo dục
phổ thông mới 2018. Sách – Chân trời sáng tạo. Giáo viên sẽ tổ chức dạy cho HS
học Mĩ thuật thông qua các Chủ đề, qua các hoạt động tạo hình sẽ khơi gợi và phát
huy được năng khiếu thẩm mỹ vốn có ở HS, gây hứng thú cho các em trước “Cái
đẹp”, tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mỹ của học sinh trong cuộc sống. Hoạt
động giáo dục Mĩ thuật còn góp phần đem lại nhận thức mới, niềm vui, hứng thú
và sáng tạo học tập cho HS. Điểm nổi bật của phương pháp dạy học này là giáo
viên có thể chủ động theo từng nội dung tiết dạy mà kết hợp nhiều kĩ thuật trong
một bài dạy. Khi giảng dạy, giáo viên Mĩ thuật phải nắm vững những yêu cầu để
xây dựng các nội dung liên kết, đặc biệt lưu ý tới các lĩnh vực Năng lực: Kinh
nghiệm; Kĩ năng và kĩ thuật; Phân tích giải trình; Thể hiện năng lực truyền thông
tin và đánh giá với các chủ điểm chung phù hợp với học sinh THCS. Tổ chức lớp
học phần lớn được thông qua hoạt động nhóm theo phương châm: “Lấy người học
làm trung tâm”. khuyến khích sự tương tác, kích thích tư duy sáng tạo, kích thích
phát triển nhận thức thông qua hoạt động thực tế mà các em được trải nghiệm.
Trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Chân trời sáng tạo
tuy có rất nhiều ưu điểm nhưng thời gian áp dụng vẫn chưa nhiều, vì vậy vẫn còn
khá nhiều điểm giáo viên băn khoăn, lúng túng, không biết thực hiện như thế nào
cho đúng tinh thần đổi mới, cho đạt hiệu quả.
Mặt khác, sách giáo khoa cũng mới hoàn toàn và nội dung của từng bài
cũng có nhiều điểm mới nên giáo viên cũng không tránh khỏi những khó khăn,
vướng mắc, song kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức,
giúp học sinh có được những khả năng còn hạn chế: Biểu đạt và giao tiếp thông
qua hình ảnh; Khám phá và hiểu được văn hoá thông qua Nghệ thuật thị giác, hình
thành các kĩ năng sống trong lĩnh vực Mĩ thuật; Yêu thích “Cái đẹp”. và vận dụng
cái đẹp vào cuộc sống hàng ngày ở một số qui trình tuy là ngộ nghĩnh nhưng cũng
khó khăn cho một số đối tượng trong lớp học.
Việc vận dụng phương pháp dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới như
cởi trói, giải phóng khỏi khuôn mẫu. Học sinh được tự do, thoải mái sáng tạo theo
phương châm “Học mà chơi – Chơi mà học”.
1. Lý do chọn biện pháp.
2

Môn Mĩ thuật là một môn học có vai trò quan trọng trong Chương trình
giáo dục phổ thông mới 2018. Sách – Chân trời sáng tạo cấp THCS. Với môn học
này học sinh biết cách cảm nhận và yêu quý cái đẹp, từ đó biết cách rèn luyện đôi
bàn tay trí óc của mình để tạo ra cái đẹp qua việc phát huy óc sáng tạo, tính độc lập
của mình. Môn Mĩ thuật đã góp phần cùng với các môn học khác giáo dục học sinh
phát triển toàn diện về “Đức – Trí – Thể – Mỹ”.
Thực tế chúng ta nhận thấy học sinh rất ham thích học Mĩ thuật. Nếu như
chúng ta xây dựng cho các em có ý thức học tập tốt tạo ra không khí thoải mái khi
học thì sẽ đạt được hiệu quả tốt nhất.
Nhưng tùy theo từng trình độ nhận thức và năng khiếu của từng em, từng
độ tuổi khác nhau mà giáo viên biết quá trình nhận thức diễn ra ở từng em. Vậy
không thể tác động đến quá trình nhận thức của các cá nhân bằng một biện pháp
như nhau. Có học sinh ta phải tác động từ từ, có học sinh phải vừa trực tiếp và vừa
gián tiếp ở nhiều phía mới nắm bắt được. Có học sinh chỉ cần tác động ít lâu đã
nắm bắt ngay được nội dung bài học. Nếu như không có sự gợi mở gây hứng thú
của giáo viên thì học sinh không có sự ham thích tìm tòi học tập. Cùng theo sự
phát triển của Nghành Giáo Dục của tỉnh nhà, Trường THCS………cũng bắt đầu
đổi mới sách giáo khoa lớp 6 thể Sách – Chân trời sáng tạo và riêng môn Mĩ Thuật
bắt đầu từ năm học: 20…- 20….đã triển khai đồng bộ việc dạy và học theo sách
Mĩ Thuật lớp 6. theo Chương trình mới.
Xuất phát từ thực tế giảng dạy và muốn tạo điều kiện để giáo viên trao đổi
nhiều hơn về phương pháp dạy học này, nên tôi đã quyết định chọn đề tài sáng
kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học
sinh lớp 6 trong các tiết học chủ đề môn Mĩ thuật. Sách – Chân trời sáng tạo”.
Để làm phương châm, kích thích môn học tốt phát triển cao hơn.
2. Mục đích của đề tài.
- Giúp các em hiểu biết và từng bước nhận thức “Cái đẹp” “Cái thiện”. Từ
đó giúp các em có thể cảm thụ vẻ đẹp của các tác phẩm Hội họa, cảnh đẹp Quê
hương, Đất nước, biết lựa cách lựa chọn màu sắc phù đậm nhạt hợp để tạo sản
phẩm đẹp và sáng tạo.
- Nghiên cứu nhằm giúp tôi tự rèn luyện để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ
của bản thân, giúp học sinh khối lớp 6 nói chung và học sinh khối THCS nói riêng
học tốt hơn ở môn Mĩ thuật, đặc biệt biết cách sử dụng màu sắc sao cho hiệu quả
và phù hợp trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 môn Mĩ thuật. Sách –
Chân trời sáng tạo.
- Biết được thực trạng việc sử dụng màu sắc của học sinh THCS khi học
môn Mĩ thuật Chương trình mới 2018. Sách – Chân trời sáng tạo, để đưa ra những
phương pháp hướng dẫn học sinh THCS sử dụng màu sắc phù hợp để làm sản
3

phẩm.
- Giúp học sinh THCS nắm chắc về cách sử dụng màu sắc đậm nhạt phù
hợp, hiệu quả hơn trong môn Mĩ thuật, giúp các em hiểu được màu sắc không thể
thiếu trong cuộc sống.
3. Lịch sử đề tài.
Từ khi tôi nhận công tác về trường THCS...........năm 20.... Tôi luôn trăn trở
làm cách nào để để truyền tải hết nội dung, kiến thức mà tôi học và nguyên cứu
được về môn Mĩ thuật đến với học sinh khối lớp 6 bậc THCS. Ngay từ những ngày
đầu tiên giảng dạy tôi đã gặp không ít khó khăn khi dạy Chương trình Mĩ thuật cấp
THCS, bởi lẽ đối tượng học sinh lớp 6 mới lên lớp khác xa với học sinh lớp 7 và 8
mà tôi từng được giảng dạy. Những biện pháp, phương pháp để rèn học sinh có kỹ
năng vẽ làm sản phảm 2D, 3D vẫn còn rất hạn chế. Tôi tiếp tục nguyên cứu, học
hỏi đồng nghiệp và tìm ra những biện pháp, phương pháp giúp học sinh biết các sử
dụng phương pháp mới phù hợp khi học môn Mĩ thuật.
Đến năm 20...-20... tôi mạnh dạng đưa ra những sáng kiến kinh nghiệm giúp
học sinh biết cách sử dụng một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
cho học sinh lớp 6 trong các tiết học chủ đề phù hợp áp dụng cho học sinh của
mình. Kết quả nhận thấy học sinh có bước cải thiện vượt bậc, chất lượng bài làm
tốt hơn.
Năm học 20...-20... tôi đã viết một sáng kiến kinh nghiệm để đẩy mạnh
phương pháp rèn kĩ năng cho học sinh khối lớp 6 bậc THCS. Trong sáng kiến này
tôi đã đề cập đến việc giúp học sinh khối lớp 6 biết cách sử dụng một số biện pháp
giáo dục ý thức bảo vệ môi trường phù hợp khi học môn Mĩ thuật Chương trình
mới 2018. Sách – Chân trời sáng tạo.
Hiện nay tôi vẫn đang tiếp tục nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm này để áp
dụng cho phương pháp giảng dạy Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018.
Sách – Chân trời sáng tạo. Đặc biệt tôi ấp ủ nội dung để có thể vận dụng cho các
khối lớp khác.
4. Đối tượng nghiên cứu.
+ Chủ thể: “Một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học
sinh lớp 6 trong các tiết học chủ đề môn Mĩ thuật. Sách – Chân trời sáng tạo”.
    
+ Khách thể: Học sinh khối lớp 6 Trường THCS ……Tĩnh…….TP……..
5. Đối tượng khảo sát thực nghiệm.
Để thực hiện đề tài này tôi đã tiến khảo sát thực nghiệm trên đối tượng là
học sinh khối lớp 6......Trường THCS..........
6. Phương pháp nghiên cứu.
4

          + Phương pháp Sưu tầm tài liệu có liên quan:       
          + Phương pháp Vấn đáp:
          + Phương pháp Quan sát:         
          + Phương pháp Thực nghiệm:  
          + Phương pháp Phân tích, tổng hợp:
1.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết.
- Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết. Nghiên cứu qua các văn bản,
chương trình, giáo trình, tài liệu sách báo về phương pháp dạy học môn Mĩ thuật
trước đây và dạy học Mĩ thuật cấp THCS thể loại Sách – Chân rời sáng tạo.
1.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Điều tra phỏng vấn tình hình học sinh.
- Dự chuyên đề trao đổi, dự giờ, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy
môn Mĩ thuật.
- Thực hành giảng dạy theo phương pháp mới.
- Tìm giải pháp và biện pháp rút kinh nghiệm.
- Cho học sinh hoạt động ngoài trời, tham quan, toạ đàm, trải nghiệm sáng
tạo thực tế.
- Phương pháp thực nghiệm dạy thí điểm ở một số lớp bằng phương pháp
mà mình đề ra.
7. Phạm vi và thời gian nghiên cứu.
- Tìm hiểu quá trình dạy và học bộ môn Mĩ thuật ở khối lớp 6…...
- Tìm hiểu những vấn đề cơ bản thường gặp, những tình huống, ưu điểm,
hạn chế qua quá trình dạy và học bộ môn Mĩ thuật học sinh khối 6 trường THCS
Tĩnh……TP……
- Thời gian nghiên cứu từ đầu năm học 20…-20… đến nay.
8. Giới hạn của đề tài.
- Học sinh khối lớp 6 bậc THCS trong trường THCS………
- Phân loại học lực của tất cả các học sinh 6.
- Tìm hiểu thái độ học tập của học sinh 6.
- Kết quả hoạt động qua một số năm.
II. Thực trạng của đề tài.
1. Nguyên nhân.
Hiện nay ở các trường THCS hầu hết đã có đủ giáo viên được đào tạo
chuyên dạy môn Mĩ thuật. Do vậy chất lượng giảng dạy luôn được giáo viên quan
tâm, đầu tư đúng mức. Tuy nhiên việc dạy bộ môn Mĩ thuật vẫn còn rất nhiều bất
cập do nhiều yếu tố khác nhau, chưa đạt được kết quả như mục tiêu giáo dục đề ra.
    
Qua các đợt tập huấn do Sở Giáo dục Thành phố…….và phòng Giáo
Dục………tổ chức, đại đa số giáo viên đều nắm được các bước thực hiện một quy
5

trình dạy Mĩ thuật theo Chương trình mới 2018. Sách kết nối tri thức với cuộc
sống. Các giáo viên tham gia tập huấn dạy chuyên đề cũng được Ban giám hiệu
nhà trường tạo điều kiện về thời gian, công việc, phối kết hợp với các thầy, cô
trong nhóm nghiên cứu để có thể dự giờ lẫn nhau, giúp giáo viên có thể trải
nghiệm phương pháp mới cùng các đồng nghiệp.
Khi tham tập huấn nhiều lần và dạy chuyên đề thử nghiệm, chúng tôi nhận
thấy tính ưu việt của dự án là “Lấy học sinh làm trung tâm”, đồng thời xây dựng
quy trình tương tác các phân môn cho từng nội dung học tập, nhưng áp dụng vào
giảng dạy như thế nào thì hầu hết còn rất mơ hồ. Bản thân giáo viên, khi chịu trách
nhiệm triển khai và thực hiện tiết dạy vận dụng phương pháp Chương trình giáo
dục phổ thông mới 2018, cũng như nhiều giáo viên chuyên trách khác không tránh
được những khó khăn vướng mắc, lúng túng khi thực hiện. Về nội dung các chủ đề
giáo viên có thể xây dựng dựa trên Chương trình hiện hành nhưng khó khăn lớn là
việc tổ chức các quy trình. Nếu thực hiện tại lớp thì không thể tổ chức được do
phải sắp xếp lại bàn ghế, trong khi thời lượng tiết dạy chỉ có 45 phút. Còn tổ chức
học tập tại phòng chức năng với trường có nhiều lớp học, Một giáo viên chuyên thì
cũng không đảm bảo yêu cầu, vì lớp này học và lớp kia học ở đâu…? Bên cạnh đó
vẫn còn khá nhiều điểm giáo viên băn khoăn, lúng túng, không biết thực hiện như
thế nào cho đúng tinh thần đổi mới, cho đạt hiệu quả.
   
Từ thực tế giảng dạy bộ môn Mĩ thuật cho học sinh trường THCS……bản
thân tôi cũng gặp không ít khó khăn về vấn đề đồ dùng học tập này. Mỗi em được
trang bị một hộp màu sáp, một vở vẽ khổ A4, 1 bịt giấy màu. Nếu thực hiện quy
trình này. Yêu cầu phụ huynh mua cho các em là điều còn khó hơn khi yêu cầu phụ
huynh đóng các loại quỹ. Lí do: phần lớn phụ huynh là dân lao động tự do nên
thiếu quan tâm đến việc học của học sinh. Một số phụ huynh cho rằng Mĩ thuật là
môn phụ nên con em họ học được gì, học như thế nào cũng chẳng đáng quan tâm.
Chính vì vậy, hầu hết các chủ đề đều áp dụng rất khó nhăn không thể thực hiện
được vì lí do trên.
  
Mặt khác đối với học sinh các em chủ yếu là nhận thức cảm tính. Các
em thực hiện hình thường chưa cân đối, không tự tin khi thể hiện (khi thực hiện
làm sản phẩm tạo hình chưa được phong phú dẫn đến sản phẩm đạt được không
đẹp mắt, khó biểu đạt nội dung chủ đề.
      
Dựa trên những bất cập đó có thể tóm tắt một số thuận lợi và khó khăn khi
áp dụng phương pháp mới. Chương trình mới 2018 vào giảng dạy bộ môn Mĩ thuật
cho học sinh cấp THCS như sau:
2. Thuận lợi và khó khăn.
a/ Thuận lợi.
6

* Về phía giáo viên:
     - Giáo viên dạy Mĩ thuật luôn được sự quan tâm của Ngành cấp trên, đặc biệt là
Ban Giám hiệu nhà trường thường xuyên động viên, khuyến khích giáo viên áp
dụng phương pháp mới vào giảng dạy, luôn tạo mọi điều kiện để giáo viên an tâm
công tác và thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
     - Cơ sở vật chất của nhà trường khang trang, sạch đẹp.
     - Nội dung chương trình Mĩ thuật cấp THCS có một số bài không phù hợp vì
mang yếu tố đặc thù vùng miền, nhưng theo phương pháp mới thì giáo viên có thể
điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế địa phương, khả năng nhận thức của
học sinh mà không quá phụ thuộc vào khuôn khổ của chương trình hiện hành.
* Về phía học sinh:
     
- Các hoạt động của mỗi chủ đề nối tiếp liền mạch nhau, làm cho học sinh
luôn cảm thấy hào hứng khi được khám phá, sáng tạo với nhiều trải nghiệm. Mặt
khác, các em được thỏa thích với những sáng tạo, được trao đổi, học hỏi từ bạn rất
nhiều. Thông qua hoạt động Mĩ thuật thực tế, học sinh tự mình làm tích lũy được
cách biểu đạt, phân tích, đánh giá, tự lựa chọn và nhận thức để hình thành, phát
triển những năng lực cá nhân. Chính bản thân các em sẽ tự tin trình bày những ý
kiến cá nhân trước tập thể.
     
- Có thể nói việc giảng dạy bộ môn Mĩ thuật rất hiện hành rất tốt, học sinh
rất yêu thích môn học vì là một giờ học không gò bó, không có nhiều áp lực. Đó
chính là một lợi thế, không phải môn học nào cũng có được.
b/ Khó khăn.
* Về phía giáo viên.
     
- Trang thiết bị phục vụ môn học chưa nhiều, chưa đủ đáp ứng nhu cầu cho
dạy và học Mĩ thuật.
   
  - Nhà trường chưa có phòng học chức năng. Đối với phương pháp mới này
ĐDDH cho giáo viên là không có sẵn, hầu hết giáo viên phải tự chuẩn bị vật mẫu
cho giáo viên và học sinh, phương tiện, đồ dùng trực quan.
* Về phía học sinh.
Học Mĩ thuật Chương trình mới 2018 chủ yếu là đề cao khả năng tự học
của học sinh, nhưng để thực hiện được một chủ đề các em phải chuẩn bị rất nhiều
vật dụng như: giấy A0, A4, giấy bồi, kẽm, băng keo, hộp giấy, vật dụng tìm được.
Điều này quả là khó khăn cho cả giáo viên và học sinh, vì bản thân các em chưa
thể tự chuẩn bị được mà phải có sự hỗ trợ từ phía phụ huynh. Với “vị trí” của môn
học như hiện nay thì sự nhiệt tình của phụ huynh có được như mong muốn? Nhiều
em hoàn cảnh khó khăn có được hộp màu và giấy vẽ đã là may mắn.
7

B/ PHẦN NỘI DUNG:
I. Yêu cầu cần giải quyết vấn đề.
1. Các biện pháp thực hiện. (Lồng nghép giáo dục môi trường cho HS).
* Biện pháp 1. (Lập kế hoạch dạy chi tiết từng hoạt động).
* Biện pháp 2. (Xây dựng các chủ đề học tập có nội dung gần gũi, quen thuộc và
phù hợp với khả năng nhận thức của các em. (Lồng nghép giáo dục môi trường
cho HS).  
* Biện pháp 3. (Vận dụng linh hoạt quy trình Mĩ thuật mới phù hợp với khả
năng nhận thức của học sinh và điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường).
* Biện pháp 4. (Xây dựng bầu không khí lớp học thân thiện, tạo hứng thú học
tập cho học sinh thông qua các hoạt động thi đua, trò chơi). 
* Biện pháp 5. (Tăng cường nhận xét, đánh giá học sinh).
2. Hiệu quả mang lại.
C/ KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
1. Kết luận.
2. Kiến nghị.

8