Phần 1: cơ sở lý luận

I. Đặt vấn đề và lí do chọn đề tài
Trong trường phổ thông, thí nghiệm giúp học sinh làm quen với những tính chất, mối liên hệ và quan hệ có tính qui luật giữa các đối tượng nghiên cứu, giúp làm cơ sở để nắm vững các qui luật, các khái niệm khoa học và biết cách khai thác chúng. Đối với bộ môn hoá học, thí nghiệm giữa vai trò đặc biệt quan trọng như một bộ phận không thể tách rời của quá trình dạy - học. Thí nghiệm hoá học có tác dụng phát triển tư duy, giáo dục thế giới quan duy vật biện chứng và củng cố niềm tin khoa học của học sinh, giúp hình thành những đức tính tốt của người lao động: ngăn nắp, trật tự, gọn gàng. Vì vậy khuynh hướng chung của việc cải cách bộ môn hoá học ở trong nước và trên thế giới là tăng tỉ lệ giờ cho các thí nghiệm và nâng cao chất lượng các bài thí nghiệm.
Trong quá trình giảng dạy và nghiên cứu, tôi nhận thấy, hiện này việc tổ chức tiến hành thí nghiệm và xây dựng nên các bài tập thực nghiệm ứng dụng vào trong các bài thí nghiệm của tôi và đồng nghiệp còn có nhiều hạn chế:
+ Rất ít làm thí nghiệm (vì ngại sự chuẩn bị hoặc thiếu dụng cụ, hóa chất) nên chất lượng giờ dạy chưa cao. Học sinh ít được làm (quan sát) thí nghiệm, dẫn đến khó hiểu bài và không thích học bộ môn.
+ Thao tác thí nghiệm chưa linh hoạt, còn hạn chế về sử dụng những thiết bị mới và hiện đại.
Đôi khi làm thí nghiệm còn sai nguyên tắc:
+ Dùng tay trực tiếp cầm ống nghiệm (không đeo găng tay, không dùng kẹp).
+ Cách sắp xếp dụng cụ hóa chất (trong khay để trên bàn giáo viên) còn lộn xộn, thiếu khoa học.
+ Lấy hóa chất xong quên không đậy nắp.
+ Lấy quá ít hoặc quá nhiều hóa chất.
+ Pha dung dịch trước khi dạy mà không đậy nắp, không ghi nhãn mác vào lọ.
+ Chỉ chú ý vào việc làm thí nghiệm mà không đặt câu hỏi khai thác phù hợp với nội dung thí nghiệm đang làm.
+ Dụng cụ học sinh làm thí nghiệm rửa không sạch.
+ Dùng giấy lau khô ống nghiệm.

Việc sử dụng bài tập thực nghiệm vào các giờ thực hành nếu được thực hiện tốt thì không những giúp học sinh củng cố và vận dụng những kiến thức đã học trên lớp mà còn rèn luyện các kỹ năng thực hành cho học sinh: các thao tác lấy hóa chất, lắp dụng cụ thí nghiệm, cẩn thận khi tiếp xúc với hóa chất. Thông qua các thí nghiệm đó, học sinh có thể sáng tạo ra các phương án khác nhau, các em được đóng vai trò như các nhà nghiên cứu, tìm tòi, phân tích một mẫu chất nào đó. Điều này đã gây được hứng thú học tập hóa học cho học sinh, chuẩn bị trước cho các em một hành trang trong tương lai.
Vì vậy, việc kết hợp giữa lý thuyết với thực hành là một vấn đề phải được chú trọng. Đặc biệt, đối với một môn học có tính thực nghiệm cao như hóa học thì việc chú trọng đến vấn đề thực hành hóa học hay việc sử dụng các bài tập khác mang tính chất thực nghiệm thực sự rất cần thiết. Nếu làm tốt vấn đề này thì chúng ta đã cung cấp đầy đủ cho học sinh một hệ thống kỹ năng thực hành hóa học, từ đó các em