PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO AN BIÊN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CỞ SỞ THẠNH YÊN A







MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG
GIẢNG DẠY MÔN ĐỊA LÝ
TRUNG HỌC CƠ SỞ












A. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đổi mới giảng dạy phổ thông THCS bắt đầu từ năm học 2002 - 2003 cho đến nay đã được 6 năm. Thời gian thực hiện chưa phải là nhiều. Tuy nhiên là một giáo viên Địa lí, trực tiếp giảng dạy ở cả 4 khối lớp, đồng thời qua thực tế dự giờ thăm lớp của đồng nghiệp. Tôi cũng đã rút ra được một số kinh nghiệm trong GD Địa lí THCS. Xin được trao đổi cùng đồng nghiệp.
Đổi mới PPDH là điều bắt buộc và cần thiết, nhất là trong bối cảnh hội nhập quốc tế, khi mà các thông tin về GD không có biên giới. Đổi mới PPDH như thế nào trong khi chúng ta đã quen với nếp GD cũ (Thầy giảng, trò nghe. Thầy đọc trò chép). Những năm qua dưới sự chỉ đạo của Bộ GD - ĐT, các chuyên đề GD thường xuyên được tổ chức đều đặn tại các cơ sở GD cũng đã giấy lên một phong trào đổi mới phương pháp dạy học.
Địa lí THCS là chương trình bản lề cho cả chương trình GDPT so với chương trình cũ có nhiều điểm mới và khó nhất là Địa lí lớp 7. Nội dung Địa lí lớp 7 đề cập đến môi trường Địa lí, thiên nhiên và con người ở các Châu lục. Phạm vi không gian Địa lí lớp 7 trải rộng trên toàn bộ Trái đất. Thế giới rộng lớn và đa dạng, PPDH ở Địa lí lớp 7 là rất khó khăn.
Là một giáo viên dạy Địa lí lâu năm ở THCS qua quá trình giảng dạy tôi luôn trăn trở về việc đổi mới PPDH như thế nào ở những lớp mình giảng dạy với những đối tượng học sinh khác nhau, ở bài dạy, tiết dạy khác nhau. Theo tôi muốn đổi mới PPDH trước hết phải hiểu được bản chất của PPDH mới, những yêu cầu của đổi mới PPDH, có thiết kế bài học chi tiết cho từng bài dạy, tiết dạy.
Trong nội dung đề tài này tôi xin trao đổi cùng đồng nghiệp 3 vấn đề quan trọng liên quan đến đổi mới PPDH Địa lí THCS:
Cơ sở của đổi mới PPDH Địa lí THCS.
Thiết kế bài dạy theo tinh thần đổi mới PPDH.
Một số bài dạy cụ thể tôi đã thực hiện ở chương trình lớp 7 theo định hướng đổi mới PPDH.
- Đây là những suy nghĩ và kinh nghiệm mà tôi đã đúc rút được trong quá trình giảng dạy Địa lí THCS nói chung và Địa lí lớp 7 nói riêng, xin được viết lại để đồng nghiệp tham khảo. Mong được sự góp ý của các bạn.
B. NỘI DUNG
I. Đổi mới PPDH THCS.
1. Quan niệm về đổi mới PPDH Địa lí.
- Đổi mới PPDH trước hết được thể hiện ở sự đổi mới phong cách dạy của thầy và phong cách học của trò: Người thầy thiết kế các tình huống để học sinh tự khai thác, tự chiếm lĩnh và kiến tạo kiến thức, người thầy tạo ra các cơ hội để học sinh có thể suy nghĩ nhiều hơn, hoạt động nhiều hơn và có trách nhiệm hơn đối với học tập của mình.
- Đổi mới PPDH Địa lí chỉ thành công khi PPDH Địa lí tác động mạnh đến người học sinh và phát huy tích cực tự giác, chủ động tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên.
- Đổi mới PPDH hiện nay có nhiều thuận lợi khi mà nội dung kiến thức SGK được biên soạn theo tinh thần đổi mới PPDH, khi mà hầu hết các trường đã được trang bị tương đối đầy đủ về phương tịên, thiết bị DH. Đặc biệt trong bối cảnh CNTT đang đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội. Người thầy và học sinh đang ở trong một thời kì mới của những nhận thức mới về dạy và học trong nhà trường phổ thông.
- Việc đổi mới PPDH Địa lí chỉ thành công khi chúng ta tổ chức dạy học Địa lý theo kiểu mới trên cơ sở tăng cường áp dụng các phương pháp phương tiện hình thức tổ chức dạy học hiện đại kết hợp với việc cải biến các PPDH truyền thống theo những hướng đổi mới.
2. Những yêu cầu cơ bản đối với đổi mới:
2.1: Tạo cho học sinh có một vị thế mới và những điều kiện thuận lợi để học sinh tích cực hoạt động nhận thức.
- Người học phải trở thành chủ thể hành động tích cực tự giác chủ động và sáng tạo trong hoạt động để kiến tạo kiến thức (tức là người học phải biết cách học, cách tự học).
- Tạo ra và duy trì ở học sinh những động lực học