Môn : Luyện từ và câu
Tên bài dạy: Cấu tạo của tiếng
Sách giáo khoa trang 6. Thời gian dự kiến: 40 phút

A/ Mục tiêu :
- HS nắm được cấu tạo cơ bản của tiếng là gồm 3 bộ phận: âm đầu, vần và thanh.
- Biết nhận diện các bộ phận của tiếng, từ đó có khái niệm về bộ phận vần của tiếng
nói chung và vần trong thơ nói riêng.
B/ Đồ dùng dạy học:
- GV: Bảng phụ vẽ sẵn sơ đồ của tiếng; bộ chữ cái ghép tiếng.
- HS: Vở bài tập, SGK.
C/ Các hoạt động dạy học:
I/ Hoạt động đầu tiên: đây là bài đầu tiên nên không kiểm tra bài cũ.
II/ Hoạt động dạy học bài mới:
1/ Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Tiết học hôm nay sẽ giúp các em nắm được cấu tạo các bộ phận của một tiếng, từ đó hiểu thế nào là những tiếng bắt vần với nhau trong thơ.
2/ Hoạt động 2: Nhận xét VD - Rút ghi nhớ
a. GV treo bảng phụ ghi sẵn câu tục ngữ trong SGK.
- Yêu cầu HS đếm số tiếng trong câu tục ngữ:
Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
- Yêu cầu HS đánh vần tiếng bầu và ghi lại cách đánh vần đó.
- Yêu cầu HS Phân tích cấu tạo tiếng bầu:
.H: Tiếng bầu do những bộ phận nào tạo thành?( Tiếng bầu do âm b, vần âu và thanh huyền tạo thành).
- Yêu cầu HS Phân tích các tiếng còn lại và rút ra nhận xét.
Tiếng âm đầu Vần Thanh
ơi ơi ngang
thương th ương ngang
lấy l ây sắc
bí b i sắc
cùng c ung huyền
tuy t uy ngang
rằng r ăng huyền
khác kh ac sắc
giống gi ông sắc
nhưng nh ưng ngang
chung ch ung ngang
một m ôt nặng
giàn gi an huyền
- Yêu cầu HS nhắc lại kết quả phân tích.
.H: Tiếng do những bộ phận nào tạo thành?(tiếng do âm đầu, vần và thanh tạo thành.)
.H: Những tiếng nào có đủ các bộ phận như tiếng bầu? tiếng nào không có đủ các bộ phận như tiếng bầu?( tất cả các tiếng có đủ bộ phận như tiếng bầu, chỉ riêng tiếng ơi là không đủ vì thiếu âm đầu.)
- Gọi một vài HS nêu nhận xét chung về cấu tạo của một tiếng.
* Ghi nhớ: Mỗi tiếng thường có 3 bộ phận: âm đầu, vần và thanh. Tiếng nào cũng có vần và thanh. Có tiếng không có âm đầu.
3/ Hoạt động 3: luyện tập.
a/ Bài 1: HS đọc đề và nêu yêu cầu.
- HS làm vào vở.
- HS lên bảng sửa bài.
- Nhận xét
Tiếng âm đầu Vần Thanh
nhiễu nh iêu ngã
điều đ iêu huyền
Phủ ph u hỏi
lấy l ây sắc
giá gi a sắc
gương g ương ngang
người ng ươi huyền
trong tr ong ngang
một m ôt nặng
nước n ươc sắc
phải ph ai hỏi
thương th ương ngang
nhau nh au ngang
cùng c ung huyền
b/ Bài 2: HS đọc đề và nêu yêu cầu.
- Gv đính một số thẻ tiếng lên bảng lớp để HS chọn đáp án đúng.
- Nhận xét, tuyên dương .
(Đáp án: