HƯỚNG DẪN HỌC SINH CÂN BẰNG PHẢN ỨNG OXI HOÁ KHỬ

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hoá học là một môn khoa học thực nghiệm nghiên cứu nhiều hiện tượng trong tự nhiên và đời sống. Là một môn học thiết thực phục vụ đắc lực cho đời sống con người.
Nhằm giúp học sinh một kiến thức vững vàng, biết phân tích và nhận định các sự vật, hiện tượng, tự tin khi học hoá học. Thì vấn đề rèn luyện kỹ năng cho học sinh có một phương pháp tư duy thực hành tốt là một vấn đề rất cần thiết và cấp bách.
Riêng bản thân tôi qua nhiều năm giảng dạy tại các trường PTTH, tôi nhận thấy rằng trong các loại: phản ứng phân tích, phản ứng kết hợp, phản ứng trao đổi, phản ứng oxy hóa – khử thì đặc biệt phản ứng oxy hóa - khử đối với học sinh lớp 10 còn nhiều bỡ ngỡ. Với kiến thức cấp hai còn quá hạn chế, các em còn rất nhiều lúng túng trong phương pháp cân bằng.
Vì lẽ đó tôi xin trình bày một số vấn đề cơ bản nhằm giúp học sinh nhận dạng, phân loại và có một phương pháp cân bằng chính xác các phản ứng oxy hóa – khử. Kiến thức này sẽ rất cần cho các em khi học lên chương trình hóa lớp 11, 12 và là nền tảng rất tốt để các em học hóa ở các cấp cao hơn.
II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Thuận lợi
-Giáo viên có nhiều năm giảng dạy chương trình hoá học cấp THPT
-Học sinh nhiệt tình trong học tập hoá học
Khó khăn
Kiến thức hoá học ở các lớp cấp dưới còn quá ít
Học sinh rất sơ loại phản ứng oxi hoá khử
III NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1 Cơ sở lí luận
2 Phương pháp tiến hành:
Phân loại phản ứng hóa học, xác định phản ứng oxy hóa-khử.
Cách tính số oxy hóa của các nguyên tố trong phản ứng.
Lựa chọn phương pháp cân bằng.
Phương pháp cân bằng electron: - Dạng đơn giản: 2 nguyên tố thay đổi số oxy hóa. - Dạng phức tạp: nhiều nguyên tố thay đổi số oxy hóa. - Dạng ẩn số: số oxy hóa là ẩn số. - Dạng phân số: số oxy hóa là phân số. - Phản ứng tự oxy hóa khử. - Phản ứng nội phân tử. - Phản ứng giữa các hợp chất hữu cơ.
Phương pháp cân bằng ion electron: - Môi trường axit. - Môi trường bazơ. - Môi trường trung tính.



Phương pháp
Nội dung

Giáo viên hướng dẫn học sinh tính số oxy hóa của các nguyên tố, xác định phản ứng nào là phản ứng oxy hóa-khử.
Phân loại phản ứng hóa học: Có hai loại phản ứng hóa học.
Phản ứng không kèm theo sự thay đổi số oxy hóa: Phản ứng trao đổi: Phản ứng kết hợp:
Phản ứng phân tích:
2.Phản ứng kèm theo sự thay đổi số oxy hóa: Phản ứng oxyhóa-khử:

Phản ứng oxy hóa-khử có thể định nghĩa theo nhiều cách.
Học sinh cần học và nắm vững các khái niêm chất oxy hóa chất khử, quá trình oxy hóa, quá trình khử.
Định nghĩa:
Phản ứng oxy hóa-khử là phản ứng trong đó nguyên tử hoặc ion này nhường electron cho nguyên tử hoặc ion kia.
Phản ứng oxy hóa-khử là phản ứng trong đó nguyên tố tham gia phản ứng có số oxy hóa thay đổi.
Phản ứng oxy hóa-khử là phản ứng xảy ra đồng thời hai quá trình: quá trình oxy hóa và quá trình khử. Vd:
Trong đó: Na0 = Na+ +1e quá trình oxy hóa. ( Na là chất khử / chất bị oxy hóa.) Cl0 + 1e = Cl- quá trình khử. ( Cl là chất oxy hóa / chất bị khử.)
Chất oxy hóa là chất nhận electron.
Chất khử là chất nhường electron.
Quá trình khử ( sự khử ) là quá trình nhận electron.
Quá trình oxy hóa ( sự oxy hóa ) là quá trình nhường electron.





Để cân bằng một phản ứng oxy hóa khử, học sinh cần tính nhanh và chính xác số oxy hóa của các nguyên tố.
Giáo viên rèn học sinh cách tính số oxy hóa của các nguyên tố trong một số hợp chất KMnO4, KClO3, BaH2, BaO2, K2Cr2O7, NH4Cl, KHSO4, CaHPO4, (NH4)2SO4.
Giáo viên hướng dẩn học sinh cách tính số oxy hóa của Oxy và Hidro trong peoxit và hidrua kim loại.
Cách tính số oxy hóa: Qui ước về