VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH
(Trích Thượng kinh kí sự)
LÊ HỮU TRÁC
(2 tiết)
I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp HS:
- Hiểu rõ giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm, cũng như thái độ trước hiện thực và ngòi bút kí sự chân thực, sắc sảo của Lê Hữu Trác qua đoạn trích miêu tả cuộc sống và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa Trịnh.
II/ NỘI DUNG CHUẨN BỊ
1. Giáo viên đọc và nghiên cứu kỹ SGK và những tài liệu có liên quan, nắm chắc nội dung chính cần giảng dạy.
2. Học sinh:Học bài cũ và soạn trước bài mới theo câu hỏi hướng dẫn trong SGK.
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT


A/ KIỂM TRA BÀI CŨ
B/ BÀI MỚI
- Yêu cầu HS đọc tiểu dẫn.
- Hỏi: Em hãy cho biết đôi nét về tác giả Lê Hữu Trác?







- Hỏi: Hãy nêu những hiểu biết của em về tác phẩm Thượng kinh kí sự của Lê Hữu Trác?


















- Hỏi: Quang cảnh nơi phủ chúa được miêu tả như thế nào?
















- Hỏi: Qua cách miêu tả như trên, em có nhận xét gì về quang cảnh ở phủ chúa?


- Hỏi: Hãy tìm những chi tiết về cung cách sinh hoạt trong phủ chúa?












- Hỏi: Những chi tiết vừa tìm được nói lên lối sinh hoạt ở phủ chúa như thế nào?






- : Cách nhìn, thái độ của Lê Hữu Trác đối với cuộc sống nơi phủ chúa thể hiện qua các chi tiết nào?











-Hỏi: Tìm những chi tiết thể hiện tâm trạng của tác giả khi kê thuốc cho thế tử.





Qua đó em suy nghĩ gì về bậc danh y này?




C. CỦNG CỐ
Yêu cầu HS tự tổng kết, đọc phần Ghi nhớ
D. DẶN DÒ
- Học bài cũ, làm phần Luyện tập và soạn trước bài mới theo phần hướng dẫn câu hỏi trong SGK.


I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
- Lê Hữu Trác (1724 – 1791), hiệu: Hải Thượng Lãn Ông, ở làng Liên Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương.
- Là một danh y, soạn sách và mở trường dạy nghề thuốc (công trình nghiên cứu y học xuất sắc thời trung đại: Hải Thượng y tông tâm lĩnh gồm: 66 quyển), ngoài ra ông còn là một nhà văn, nhà thơ với những đóng góp đáng ghi nhận cho văn học nước nhà.
2. Tác phẩm
- Kí sự: là một thể kí: ghi chép sự việc, câu chuyện có thật và tương đối hoàn chỉnh.
- Thượng kinh kí sự (kí sự đến kinh đô): tập kí sự viết bằng chữ Hán, hoàn thành vào năm 1783, được xếp ở cuối bộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh như một quyển phụ lục.
- Thượng kinh kí sự: được Lê Hữu Trác tả lại quang cảnh ở kinh đô, cuộc sống xa hoa nơi phủ chúa Trịnh. Đó là những điều mắt thấy tai nghe của tác giả trong chuyến đi từ Hương Sơn ra Thăng Long chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm. Qua đó thấy được thái độ coi thường danh lợi của tác giả.
- Đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh nói về việc Lê Hữu Trác lên kinh đô, được dẫn vào phủ chúa để bắt mạch, kê đơn cho Trịnh Cán.
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Giá trị hiện thực sâu sắc qua bức tranh chi tiết, sinh động về cảnh sinh hoạt nơi phủ chúa.
a. Quang cảnh nơi phủ chúa
- Khi vào phủ phải qua nhiều lần cửa,với “những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp”, mỗi cửa đều có vệ sĩ canh gác, “ai muốn ra vào phải có thẻ”, trong khuôn viên phủ chúa có điếm “Hậu mã quân túc trực”. Vườn hoa trong phủ chúa “cây cối um tùm…thoảng mùi hương”.
- Bên trong phủ: những nhà “Đại đường”, “Quyển hồng”, “Gác tía” với kiệu son, võng điều, đồ nghi trượng sơn son thếp vàng và “những đồ đạc nhân gian chưa từng thấy”. Đồ dùng tiếp khách toàn “mâm vàng, chén bạc”.
- Nội cung thế tử : phải qua năm, sáu lần trướng gấm. Trong phòng thắp nến, có sập thếp vàng…màn là ngang sân, xung quanh lấp lánh hương hoa ngào ngạt”
=> Quang cảnh ở phủ chúa