Tiết 9,10
Đọc văn: THƯƠNG VỢ
-Trần Tế Xương-
A.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp HS:
-Cảm nhận được hình ảnh bà Tú: vất vả, đảm đang, thương yêu và lặng lẽ vì chồng vì con
-Thấy được tình cảm thương yêu, quý trọng của TTX dành cho người vợ. Qua những lời tự trào, thấy được vẻ đẹp nhân cách và tâm sự của nhà thơ
-Nắm được những thành công và nghệ thuật của bài thơ: từ ngữ giản dị, giàu sức biểu cảm, vận dụng hình ảnh, ngôn ngữ của VHDG, sự kết hợp giữa giọng điệu trữ tình với tự trào
B.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
*Ổn định:
*KT bài cũ:
*Bài mới:
Hoạt động của GV và HS
Yêu cầu cần đạt


Trên cơ sở tiểu dẫn ở SGK, GV giới thiệu ngắn gọn TG và đề tài bà Tú trong thơ TTX




















Gọi HS đọc bài thơ, GV nhận xét và nêu yêu cầu cách đọc cho phù hợp với nội dung cảm xúc của bài: lúc xót thương, cảm phục, lúc mỉa mai tự trào
Có thể phan tích bài thơ theo bố cục đề, thực, luận, kết; nhưng cũng có thể phân tích theo hình ảnh nhân vật
Hai câu đề đã giới thiệu về hoàn cảnh làm ăn và cái công của bà Tú nói chung như thế nào?










Qua đó em hiểu gì về nổi lòng thương vợ của TX?


Hai câu thực mới thực sự nói lên cụ thể cuộc sống làm ăn của bà Tú như thế nào?
GV cần cho HS thấy được sự sáng tạo của TX khi vận dụng hình ảnh, ngôn ngữ của VHDG
Con cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non
Hình ảnh buổi đò đông gợi lên những liên tưởng gì về công việc của bà Tú?
GV liên hệ so sánh với câu ca sau: Con ơi nhớ lấy câu này
Sông sâu chớ lội đò đầy chớ qua







Hai câu luận nói gì về bà Tú và cho biết gì về tâm sự TX?





















HS khái quát lại nội dung và nghệ thuật bài thơ















I.Giới thiệu chung:
1.Tác giả:

-TTX(1870-1907), thường gọi là Tú Xương, quê làng Vị Xuyên, Mĩ Lộc, Nam Định. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng sự nghiệp thơ ca thì bất tử
-Sáng tác của TTX bao gồm thơ, văn tế, phú, câu đối,…Nhưng chủ yếu vẫn là thơ Nôm. Sang tác của TTX gồm 2 mảng: trào phúng và trữ tình. Nội dung đều bắt nguồn từ tâm huýêt của nhà thơ với dân, với nước, với đời
-Trong sáng tác của TX có hẳn một đề tài về vợ gồm thơ, văn tế, câu đối. Hình ảnh bà Tú trong thơ ông Tú được hiện lên với tất cả niềm yêu thương và trân trọng
2.Bài thơ:
- Bài thơ Thương vợ là một trong những bài thơ hay và cảm động nhất của TX viết về bà Tú
-Bài thơ đã khắc hoạ được hình ảnh bà Tú cùng với niềm yêu thương và trân trọng của ông Tú đối với bà
II. Đọc-hiểu văn bản:








1.Hai câu đề:
Tg: quanh năm
liên
-Hoàn cảnh làm ăn: tiếp, chóng mặt
Kg: mom sông
nguy
hiểm

Vừa cho thấy sự tất bật ngược xuôi trong công việc bà Tú vừa thể hiện sự thông hiểu trước những vất vả hiểm nguy trong công việc của vợ
Nuôi đủ: no, ấm, ngon, đẹp
-Cái công:
5 con với 1 chồng: (hài hước)


Vừa ca ngợi sự đảm đang tháo vát của bà Tú vừa tri ân vợ

2.Hai câu thực:
lặn lội (đảo ngữ)
Thân cò
Khi quãng vắng
-Cuộc sống làm ăn:
gợi nên cái
rợn ngợp về kg& tg
eo sèo
khó khăn
Cảnh: chen chúc
đò đông
bươn
chải, hiểm nguy






Vừa thể hiện rõ hình ảnh bà Tú 1 mình chống chọi với công việc đầy hiểm nguy, bất trắc, vừa gợi nên nổi đau thân phận, đó cũng là nổi lòng day dứt, đầy yêu thương vợ

3.Hai câu luận:


1 duyên 2 nợ
gánh
nặng gđ và sự vô
Thành ngữ trách nhiệm của TX

5 nắng 10 mưa
vất
-Lời than: vả, gian truân
âu đành cam chịu ,
Thán ngữ: nhẫn nhịn
dám quản hi sinh


Ca ngợi đức hi sinh cao đẹp của bà Tú. Đồng thời thể hiện sự khâm phục yêu thương và quí trọng vợ
4.Hai câu kết:

Thói đời: Lề lối xấu, XH đen
-Tiếng chửi: bạc, đổi trắng thay đen
(Ko cho TX có cơ hội để thương vợ)
Mình: vô tình, bội bạc

Nhân cách TX: ngay thẳng, dám sòng phẳng với bản thân, dám tự phán xét mình, điều mà không dễ gì có trong XHPK
III.Tổng kết:
-Nội dung: Tình thương yêu quý trọng vợ của TX thể hiện qua sự thấu hiểu nổi vất vả gian truân và những đức tính cao đẹp của bà Tú. Qua bài thơ người đọc không những thấy hình ảnh bà Tú mà còn thấy được những tâm sự và những vẻ đẹp nhân cách TX
-Nghệ thuật: Từ ngữ giản dị giàu sức biểu cảm, vận dụng sáng tạo hình ảnh ngôn ngữ VHDG , ngôn ngữ đời sống,…
-Từ hình ảnh bà Tú trong bài thơ, người đọc hình dung được nét đẹp trong truyền thống của người phụ nữ VN